Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ Download vn Văn mẫu lớp 9 Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải Tổng hợp Download vn 1 Sơ đồ tư duy phân tích khổ đầu Mùa xuân nho nhỏ Dàn[.]
Trang 1Sơ đồ tư duy phân tích khổ đầu Mùa xuân nho nhỏ
Dàn ý Phân tích khổ 1 bài Mùa xuân nho nhỏ
Dàn ý 1
1 Mở bài
Sơ lược về tác giả Thanh Hải
Giới thiệu khổ thơ đầu bài thơ Mùa xuân nho nhỏ
2 Thân bài:
a “Mọc giữa dòng sông xanh/Một bông hoa tím biếc”:
Nghệ thuật đảo ngữ làm nổi bật sự trỗi dậy mạnh mẽ của sự sống, gâyhiệu ứng đặc biệt về dáng vẻ của loài hoa mọc trên mặt nước
“dòng sông xanh” đã mở ra một không gian mùa xuân rất khoáng đạt vàrộng lớn, dòng sông ấy tượng trưng cho mặt đất phẳng lặng và và hiềnhòa, đem đến sự trong trẻo, yên bình, tạo cảm giác thư thái, vui vẻ, tràn
Trang 2ngập sức sống, là màu xanh của cây cối xung quanh, là màu xanh của bầutrời bát ngát.
Sắc tím là biểu tượng của làng quê Việt Nam, liên tưởng đến xứ Huếmộng mơ với tà áo tím của những cô gái vùng đất kinh kỳ, nơi mà tác giả
đã gắn bó và yêu thương cả cuộc đời
Hai gam màu, một xanh một tím, sắc xanh làm nền, sắc tím trở thành nétchấm phá, tô điểm, gợi ra bức tranh xuân rực rỡ, sống động, đậm vị Huếthương, rất tự nhiên, hài hòa và nền nã dịu dàng
b “Ơi con chim chiền chiện/Hót chi mà vang trời”:
Tiếng chim phá tan cái sự tĩnh lặng của cảnh vật, thổi vào không gian cáirạo rực, sôi động và yêu đời, mang đến không khí vui tươi, phấn khởi
Tiếng chim chính là đại diện cho bầu trời, tiếng hót vang của loài chim đãmang đã mang ta đến một không gian rộng rãi và khoáng đạt thật sự đitheo cánh chim bay lượn
Là lời cả thán tha thiết của nhà thơ trước sự thay đổi của thiên nhiên,sống dậy trong lòng người những rung cảm mạnh mẽ, thể hiện tấm lòngyêu thiên nhiên, yêu mùa xuân và cuộc đời sâu nặng, làm sống dậy cảmột tâm hồn tưởng héo úa, khai mở trái tim, niềm vui sống, xóa mờ đinhững đau đớn của bệnh tật và cái chết đang tới gần
c “Từng giọt long lanh rơi/Tôi đưa tay tôi hứng”:
Sự thăng hoa trong cảm xúc, tác giả cảm nhận mùa xuân bằng cả tấmlòng
Từ “long lanh” ấy mang đến cho chúng ta nhiều liên tưởng là giọt sươngsớm, giọt mưa phùn, hay là tiếng chim trên trời cao kết lại, là giọt nắng,giọt nước sông xanh, là giọt tình xuân,
Trang 3=> Đều mang dáng dấp và hơi thở của mùa xuân dịu dàng, và chỉ người nghệ sĩ
có tấm lòng rộng mở mới có thể đón nhận và thấm đẫm những thứ tuyệt vời màtạo hóa đã ban tặng
“Tôi đưa tay tôi hứng”: thái độ trân trọng, yêu thương, nâng niu vẻ đẹp củathiên nhiên, của đất trời, của mùa xuân bằng tất cả tấm lòng rạo rực, vui sướng
3 Kết bài:
Nêu cảm nhận
Dàn ý 2
1 Mở bài
- Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm:
Thanh Hải (1930 - 1980) là nhà thơ hiện đại Việt Nam trưởng thành tronghai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ
"Mùa xuân nho nhỏ" là một trong những bài thơ hay viết về mùa xuân, vềkhát vọng cống hiến cho đời của nhà thơ
- Dẫn dắt, giới thiệu khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ
2 Thân bài
* Khái quát về bài thơ:
Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được viết năm 1980, trong lúc nhà thơ đang
ốm nặng và phải điều trị ở bệnh viện Bạch Mai, tức khoảng một thángtrước khi ông qua đời
Trang 4 Giá trị nội dung: Bài thơ là tiếng lòng tha thiết, yêu mến và gắn bó với đấtnước, với cuộc đời, thể hiện ước nguyện chân thành của nhà thơ đượccống hiến cho đất nước, góp một “mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùaxuân lớn của dân tộc.
* Luận điểm 1: Vẻ đẹp nên thơ của thiên nhiên xứ Huế.
“Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời"
- Những tín hiệu của mùa xuân:
"dòng sông xanh"
"bông hoa tím biếc"
"con chim chiền chiện"
"hót vang trời" -> sự cao rộng của bầu trời
-> Bức tranh thiên nhiên mùa xuân với âm thanh, màu sắc hài hòa, sống động:Không gian cao rộng của trời, rộng dài của dòng sông, màu sắc hài hoà củabông hoa tím biếc và dòng sông xanh – đặc trưng của xứ Huế, âm thanh rộn rãtưng bừng của con chim chiền chiện
=> Bức tranh mùa xuân thiên nhiên đa chiều được vẽ bằng vài nét phác hoạnhưng rất đặc sắc
* Luận điểm 2: Cảm xúc của tác giả khi bắt gặp vẻ đẹp của mùa xuân.
"mọc": đột ngột xuất hiện -> gợi tả sự ngạc nhiên vui thú, niềm vui hânhoan đón chào mùa xuân đến
Trang 5 Thán từ “gọi”, “ơi”, “chi”: cảm xúc dâng tràn của nhà thơ khi bắt gặp vẻđẹp của mùa xuân.
"ơi" -> tiếng gọi ngọt ngào xúc động biểu lộ niềm vui ngây ngất khi nghe
âm thanh của tiếng chim
"Giọt long lanh": có thể là giọt sương, giọt mưa, giọt nắng, giọt mùa xuânhay giọt của âm thanh, giọt của hạnh phúc
-> Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác từ thính giác đến thị giác và xúc giác (hành động
* Đặc sắc nghệ thuật
Nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
Hình ảnh thơ mộc mạc, bình dị, giàu ý nghĩa biểu tượng
Giọng điệu thơ nhẹ nhàng, sâu lắng
Trang 6Lưu ý: Học sinh tự lựa chọn cách viết mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp tùy thuộcvào năng lực của bản thân mình.
2 Thân bài
Hai câu thơ đầu: Khung cảnh mùa xuân được hiện ra với một vẻ đẹp thật bình dị,đơn sơ nhưng cũng không kém phần nên thơ và sâu sắc Chỉ đơn giản là mộtbông hoa tím đang mọc lên giữa dòng sông nước xanh như ngọc thật nhẹ, thậthài hòa mà cũng rất dễ thương Bức tranh ấy lại càng đẹp hơn, có “hồn” hơn khicái màu tím được tô đậm lên thành “tím biếc” Gam màu ấy đã được tô vẽ vàobức tranh thật khéo léo, tài tình, làm cho người đọc hình dung ra ngay trước mắt
cả một bông hoa tím biếc, thật nhỏ, thật xinh, cũng có đủ khả năng để nhuộmtím cả bầu trời, cả không gian mùa xuân đang căng tràn sức sống
→ Cảnh vật mùa xuân bình dị, giản đơn, và thâm trầm, tĩnh lặng
Hai câu thơ tiếp: Không chỉ có hình ảnh mà còn có âm thanh của con chimchiền chiện hót vang trời làm xao xuyến cả đất trời, cả tâm hồn của người thi sĩbằng những từ ngữ cảm thán như “ơi, hót chi” Cả bầu không gian tĩnh lặng giờđây trở nên sôi động, tưng bừng sức sống Âm thanh tiếng chim hót tưởngchừng như nhỏ bé nhưng trong cái tĩnh lặng, nó như bao quát cả đất trời
Hai câu thơ cuối: tiếng chim không chỉ ngân vang trên không trung và đất trời
mà giờ đây nó đã cô đọng thành giọt, có hình thù, kích thước nhất định, cáchchuyển đổi cảm giác này tưởng chừng vô lí nhưng lại rất hợp lí, làm nổi bậtkhung cảnh mù xuân với dòng sông, bông hoa tím biếc, tiếng chim chiền chiệncùng người thi sĩ khiến cho bức tranh trở nên bình dị mà vẫn tươi đẹp
3 Kết bài
Khái quát lại nội dung, nghệ thuật của đoạn thơ đồng thời nêu cảm nghĩ về giá
Trang 7Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ - Mẫu 1
Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời.
Mở đầu khổ thơ, tác giả đã khiến người đọc có cảm giác nôn nao khi mùa xuânsắp đến Thanh Hải đã vẻ nên bức tranh xuân muôn màu muôn vẻ của “dòngsông xanh”,” bông hoa tím biếc”, cùng với âm thanh của tiếng “chim chiềnchiện”, “hót vang trời” Hình ảnh chú chim chiền chiện báo tin xuân trong bàithơ của Thanh Hải quá đỗi tươi vui và thơ mộng, không kém gì sắc xuân trongTruyện Kiếu của Đại thi Hào Nguyễn Du:
”Ngày xuân con én đưa thoi Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi”.
Chính tiếng hót trong veo những chú chim đại diện cho mùa xuân bay lượn rợptrời đã khiến cho lòng người cũng trở nên phơi phới, rạo rực Từ ngữ cảm thán
“ơi” của tác giả làm người đọc cảm thấy như Thanh Hải đang tha thiết gọi cánhchim ấy đến gần ông hơn nữa, để tác giả có thể tận hưởng trọn niềm vui trongnhững ngày xứ Huế và cả Đất nước sắp vào xuân
Mùa xuân yên vui, mùa xuân của hòa bình, mùa xuân khởi đầu cho sự sống mớicủa nhân dân, của Đất nước Đồng thời, câu hỏi cảm thán của nha thơ dành chochú chim cũng khiến người nghe cảm thấy thật xúc động, nhưng cũng thật thú
vị “Hót chi mà vang trời”
Có lẽ, trong lòng tác giả cũng đang nôn nao và cảm thấy phấn khích với tiếngchim thánh thót, tha thiết và tươi vui ấy Câu thơ như tiếng reo vui đầy thích thúcủa tác giả, tưởng chừng như ông cũng đang hòa mình mà nói cười vùng với
Trang 8cánh chim bay trên bầu trời cao rộng kia Hình ảnh chú chim chiền chiện dễthương, trong trẻo ấy cũng xuất hiện trong bài thơ Con chim chiền chiện củanhà thơ Huy Cận:
Con chim chiền chiện Hồn xanh quê nhà Sáng nay lại hót Tưng bừng lòng ta.
Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng.
Tác giả Thanh Hải đã cảm nhận trọn vẹn hương sắc của mùa xuân bằng tất cảtâm hồn và sự nồng nhiệt của tuổi trẻ, của đời người Nếu như tác giả háo hứcnhìn cánh chim bay trên bầu trời cao, thấy bông hoa tím trên dòng sông xanh,thì bây giờ lại dùng các giác quan để đón từng “giọt” sương sớm đang “longlanh rơi” xuống thật tinh khiết và tràn đầy nhựa sống
“Tôi đưa tay tôi hứng”- cử chỉ tuy bình dị của nhà thơ nhưng lại bật lên mọigiác quan, gợi cảm đến lạ Đó chính là nét đặc sắc trong thơ của Thanh Hải vớitài hoa chuyển đổi từ thính giác và thị giác sang xúc giác Chỉ bằng những lờithơ giản đơn, từ ngữ dung dị, mà tác giả đã vẽ lên một khung cảnh xuân với đầy
đủ sắc thái tuyệt vời và chân thật nhất
Hai từ “tôi hứng” đã thể hiện sự trân trọng và toát lên cái tôi trữ tình của tác giảtrước hình ảnh mùa xuân rạng rỡ, đầy đủ sắc màu và âm thanh của xứ Huếmộng mơ, nơi đã đi vào những bài thơ và những khúc ca muôn thuở
Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ - Mẫu 2
Mùa xuân, mùa của vạn vật, mùa của sự sinh sôi nảy nở muôn loài Chính bởi
Trang 9cho rất nhiều thi nhân Xuân Diệu, ông hoàng thơ tình đã có những vần thơ thậttáo bạo về mùa xuân qua con mắt của "kẻ si tình":
" Xuân đang tới, nghĩa là xuân đang qua, Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,
Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật, Không cho dài thời trẻ của nhân gian, "
Không táo bạo như Xuân Diệu, Thanh Hải góp một tiếng thơ xuân vào khuvườn thơ ca hiện đại với thi phẩm "Mùa xuân nho nhỏ" chan chứa cảm xúc củamột con người đang tận hưởng những điều tuyệt vời nhất của mùa xuân.Nổi bậttrong bài thơ là khổ đầu mang rất nhiều ý nghĩa
"Mùa xuân nho nhỏ" được viết vào tháng 11 năm 1980 Đây là thời điểm tác giảThanh Hải đang nằm trên giường bệnh, chống chọi với căn bệnh hiểm nghèocũng là đối mặt với cái chết đang hiện hữu cận kề Tuy vậy, qua con mắt của thinhân và khối óc tưởng tượng của một con người yêu thiên nhiên, cảnh vật sâusắc, Thanh Hải đã sáng tạo nên những vần thơ thật ý nghĩa Ngay ở khổ thơ đầutiên đã toát lên được tình yêu thiên nhiên đất trời mãnh liệt:
"Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời"
Khổ thơ như một bức tranh thiên nhiên đầy sắc xuân Đó là bức tranh có nhữngnét chấm phá, phác họa vô cùng tinh tế Từ "mọc" xuất hiện ngay từ đầu câu thơ
Trang 10cho ta một ấn tượng mạnh Một động từ mạnh xuất hiện như thể hiện sự vươndậy, sự khỏe khoắn, một sức sống như tiềm tàng bí ẩn bỗng chốc vụt trỗi dậy.Người đọc đặt ra câu hỏi "Cái gì Mọc giữa dòng sông xanh"? Điều này gây tò
mò đối với độc giả thì ngay lập tức, câu thơ thứ hai đã giải đáp điều ấy: "Mộtbông hoa tím biếc" Hai câu thơ có sử dụng biện pháp đảo ngữ Lẽ ra phải là:
"Một bông hoa tím biếc Mọc giữa dòng sông xanh"
Việc đảo ngữ có tác dụng giúp câu thơ thêm phần đặc biệt, ấn tượng Hai câuthơ gợi cho ta thấy với không gian mênh mông trời nước, giữa dòng sông vớilàn nước trong xanh, bỗng nhiên mọc lên một bông hoa Bông hoa ấy có màusắc tím biếc Tuy không phải là sắc màu đỏ rực như đỏ, xanh ngắt mà là màutím biếc Màu tím làm nên sự thơ mộng, nhẹ nhàng, làm nên sắc xuân Đó là vẻđẹp tinh khôi, sáng trong mà cũng rất đỗi mộng mơ Đó là màu tím của hoa, củathiên nhiên hay chính là sự tượng trưng cho xứ Huế thơ mộng
Trên nền xanh của dòng sông, màu hoa tím biếc, tưởng chừng như bức họa ấytĩnh lại Nhưng ngay sau đó là sự xuất hiện của tiếng động:
"Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời"
Trên bức tranh ấy có tiếng chim hót vang trời Với thán từ gọi đáp "Ơi" mangđến sự gần gũi, đậm ngôn ngữ Huế Ngôn ngữ ấy mang đến sự nhẹ nhàng, tìnhcảm và có nét vô cùng đáng yêu Tiếng chim hót làm cho bức tranh chuyểntrạng thái từ tĩnh sang động Mùa xuân trong thơ của Thanh Hải là một nét đẹpđằm thắm, nhẹ nhàng, mơn man, trong sáng và đầy tinh khôi Tất cả đều đang ở
độ tràn trề sức sống
Trang 11Trước vẻ đẹp thiên nhiên ấy, tác giả không khỏi bộc lộ rõ nét cảm xúc của bảnthân:
"Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng"
"Giọt long lanh" ở đây được hiểu với rất nhiều nghĩa khác nhau Đó có thể làgiọt sương trong buổi sớm ban mai, giọt mưa còn vương lại trên mái hiên hè saumỗi trận mưa rả rích đêm khuya hay đó cũng có thể là giọt mang ý nghĩa tượngtrưng cho hạnh phúc, cho sức sống tràn đầy Với sự chuyển đổi cảm giác linhhoạt trong câu thơ đã đem lại sự thú vị cho câu thơ Câu thơ cuối của đoạn đầubài thơ lại diễn tả rõ nét hơn cảm giác ấy: "Tôi đưa tay tôi hứng" Động từ
"hứng" gợi cho ta thấy sự trân trọng Sự trân trọng của tác giả trước vẻ đẹp củathiên nhiên, của đất trời
Có một nhà phê bình đã từng viết về "Mùa xuân nho nhỏ" giống như "Một tácphẩm kết tinh của tâm hồn người sáng tác, vừa là sợi dây truyền cho mọi người
sự sống mà nghệ sĩ mang trong lòng" Chính tình yêu thiên nhiên da diết cùngvới tinh thần lạc quan, yêu đời của tác giả Thanh Hải đã đem đến một tiếng thơ
vô cùng giản dị, mộc mạc mà chan chứa xúc cảm Không phải một mùa xuânmang sự ảm đạm, u buồn trong "Xuân" của Chế Lan Viên, cũng không phải một
"Mưa xuân" của Nguyễn Bính mang đầy sự dịu dàng, nhẹ nhàng của một ngườicon gái như đang ngỏ lời trách hờn với chàng trai hay một "Hồn xuân" của HuyCận mang hơi thở của tình yêu Thanh Hải đã góp vào một tiếng thơ riêng, rấtriêng, rất Thanh Hải và rất ý nghĩa
Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ - Mẫu 3
Trang 12Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải là một bài thơ miêu tả về mùa xuân rất đặcsắc và có ý nghĩa Đặc biệt trong đoạn đầu tiên của bài thơ càng cho chúng tathấy được mùa xuân hòa vào trong lòng người đọc rất rõ nét và sâu sắc.
Mùa xuân được xem là khoảng thời gian đẹp nhất trong năm cho nên nói đếnmùa xuân là dường như chúng ta cảm thấy yêu đời hẳn lên, có lẽ chính vì vậy
mà mùa xuân trở thành một đề tài quen thuộc trong thơ ca Việt Nam
Đoạn đầu bài thơ tác giả đã phác họa lên được một bức tranh xuân trước khungcảnh thiên nhiên của đất trời:
"Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời"
Dòng sông có màu xanh gợi nhắc một hình ảnh của những khúc sông uốn lượnquanh co của dải đất miền Trung Trên gam màu xanh lơ nổi bật lên hình ảnhmột bông hoa tím biếc, không có màu vàng của hoa mai hay là màu đỏ của hoađào mà chỉ có một bông hoa màu tím hiện lên trước mắt Cho thấy hình ảnhmang đậm bản sắc của xứ Huế, màu tím là màu đặc trưng của con người và đấttrời Huế Nhà thơ đã rất khéo léo khi dùng nghệ thuật đảo ngữ đưa động từ
"mọc" lên ở phía đầu câu như một cách để nhấn mạnh vẻ đẹp tràn đầy sức sốngcủa mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân của đất trời Không chỉ có hình ảnh mà còn
có âm thanh của con chim chiền chiện hót vang trời làm xao xuyến cả đất trời,
cả tâm hồn của người thi sĩ bằng những từ ngữ cảm thán như "ơi, hót chi" Mộtbức tranh đang suy tư bỗng đâu đó vang lên một tiếng chim hót làm sinh độnghẳn lên, một con chim chiền chiện mà lại hót được vang cả trời, thực ra khoảng
Trang 13trời ấy chính là khoảng không gian riêng của tác giả, chính vì vậy mà chỉ có tácgiả mới cảm nhận được điều đó mà thôi.
Say mê với tiếng chim mà trước mắt nhà thơ dường như xuất hiện được nhữnggiọt long lanh đang nhẹ nhàng rơi xuống "Từng giọt long lanh rơi, Tôi đưa taytôi hứng!"
Say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp bình dị và nên thơ của mùa xuân, nhà thơ bồihồi xúc động:
"Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng"
Giọt mưa xuân, giọt nắng hay là giọt sương được tác giả viết là "giọt long lanh".Theo mạch cảm xúc của nhà thơ thì đây được xem là giọt của âm thanh tiếngchim ngân vang Bằng một cảm nhận tinh tế, nhà thơ đã hình tượng hóa tiếngchim như một sự vật có hình dáng, đây là một sự sáng tạo chỉ người có tâm hồnnhạy cảm mới có thể cảm nhận được hết cái đẹp đó
Khi đọc bài mùa xuân nhỏ nhỏ, nhất là ở đoạn đầu tiên, chúng ta như cảm nhậnđược hơi thở, men rượu của mùa xuân đang lan tỏa cả vào đất trời, hòa vàothiên nhiên Đây quả là một mùa xuân nho nhỏ mà nhà thơ Thanh Hải đã dànhtặng cho đời vào những giây phút cuối của cuộc đời mình
Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ - Mẫu 4
Thanh Hải là nhà thơ trưởng thành trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp vàchống Mỹ Sông Hương Núi Ngự đã nuôi dưỡng tâm hồn nhà thơ trong trẻo màđằm thắm, suốt đời gắn bó với cách mạng với quê hương đất nước tới hơi thởcuối cùng Bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ" là tác phẩm nổi bật của ông Đọc bàithơ người đọc rất ấn tượng với khổ thơ đầu của bài thơ:
Trang 14"Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ôi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng"
Bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ" được ra đời trong hoàn cảnh rất đặc biệt trước khinhà thơ sắp vĩnh biệt cuộc đời Vậy mà bài thơ vẫn rất trẻ trung và đầy khátvọng cống hiến Bài thơ được cấu tạo theo mạch cảm xúc dạt dào của tác giả.Bằng sự quan sát tinh tế các giác quan nhạy cảm nhưng hơn thế là cả một tấmlòng yêu quê hương Thanh Hải đã vẽ bức tranh xuân thật nhẹ nhàng đằm thắmgiản dị nhưng hết sức thơ mộng:
"Mọc giữa dòng sông xanh
Hót chi mà vang trời"
Tín hiệu mùa xuân đã về được nhà thơ cảm nhận bằng thị giác: trên dòng sôngxanh của quê hương mọc lên một bông hoa tím biếc Màu xanh của sông làmnền tô điểm cho màu hoa tím biếc Động từ "mọc" nằm ở đầu câu thơ gợi tả sựngạc nhiên vui thú là niềm vui hân hoan đón chào mùa xuân đến Bông hoa tímbiếc mang đặc trưng của xứ Huế thâm trầm, mang đặc trưng của chiếc áo dàiHuế Bông hoa ấy có thể là hoa lục bình hoặc hoa súng mà ta vẫn thường gặp vàđược cảm nhận qua sự say mê ngắm nhìn của Lê Anh Xuân:
Trang 15(Trở về quê nội)Sắc xanh, màu tím biếc đã tạo nên bức tranh xuân với những đường nét chấmphá mặn mà đằm thắm Đó là bức tranh đa chiều mà nhìn vào con người nhưđọc được điệu hồn quê hương.
Không gian của mùa xuân được mở rộng theo chiều cao, nhà thơ vui sướng lắngtai nghe tiếng chim chiền chiện hót trên bầu trời trong trẻo Từ "ơi" nằm ở đầudòng thơ là tiếng gọi ngọt ngào xúc động biểu lộ niềm vui ngây ngất khi nghe
âm thanh của tiếng chim Tiếng chim chiền chiện hót gọi xuân về hay tiếng lòngnáo nức của người dân xứ Huế của người dân đất Việt trước xuân sang Tiếngchim ngân vang rung động đất trời đem niềm vui hân hoan trong lòng người.Ngắm dòng sông ngắm bông hoa đẹp nghe tiếng chim hót nhà thơ bồi hồi sungsướng bất giác đưa tay ra hứng từng giọt âm thanh từng giọt sương sớm haytừng giọt mưa xuân long lanh:
"Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng"
Cử chỉ của nhà thơ bình dị mà trân trọng là cử chỉ thể hiện sự xúc động sâu xa
Đó là sự liên tưởng đầy chất thơ qua nghệ thuật chuyển đổi cảm giác thính giácthị giác xúc giác đã được huy động để cảm nhận những hình khối thẩm mỹ của
âm thanh
Huế đẹp thơ mộng đã đi vào lòng người đã đi vào thơ ca muôn thuở, mùa xuân
xứ Huế đã là đề tài để thi sĩ Hàn Mặc Tử viết nên "mùa xuân chín" cách bài thơmùa xuân nho nhỏ gần nửa thế kỉ:
"Trong làn nắng ửng khói mơ tan
Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng
Trang 16Sột soạt gió trưa tà áo biếc Trên giàn thiên lí bóng xuân sang"
Như vậy, qua khổ thơ đầu của bài thơ Thanh Hải đã gợi lên trước mắt người đọcbức tranh thiên nhiên xứ Huế vào mùa xuân Bức tranh ấy có bông hoa màu tím,
có tiếng chim hát vang trời Đưa đến cho người đọc cảm nhận tinh tế về mùaxuân xứ Huế
Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ - Mẫu 5
Thơ là cái đẹp muôn đời, cái đẹp của thiên nhiên, cái đẹp của con người Có lẽmùa xuân là thời gian hội tụ bao vẻ đẹp của đất nước và con người Việt Namnên thơ xuân mới hay và đậm đà như thế Ta bâng khuâng một nét xuân trongthơ vua Trần Nhân Tông:
“Song song đôi bướm trắng
Phơi phới phấn hoa bay
(Buổi sớm mùa xuân)
Ta cảm một sắc xuân tươi xinh rực rỡ trong thơ của thi hào Nguyễn Du:
Cỏ non xanh tận chân trời, Cành lê trắng điểm một vài bông hoa
(Truyện Kiều)
Ta rạo rực dõi nhìn cánh đu bay trong ngày hội xuân của làng quê thân thuộc:
Bốn mảnh quần hồng bay phấp phới,
Trang 17(Đánh đu – Hồ Xuân Hương)
Và đây là thơ xuân của Thanh Hải:
Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng.
Có người đã cho rằng: “Đoạn thơ đẹp như bức tranh” Đó là bức tranh xuân của
"Huế đẹp và thơ", quê mẹ thương yêu của thi sĩ Thanh Hải
Hai câu thơ đầu là một sắc xuân tươi xinh rực rỡ tắm mát tâm hồn chúng ta Vầnthơ như một tiếng nói thốt lên khi ngạc nhiên chợt thấy một cảnh đẹp mà lòngxôn xao xúc động:
“Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc”
Có sông và hoa Có màu "xanh” của dòng sông làm nền để tô điểm màu “tímbiếc” của hoa, bông hoa xuân mới "mọc”., mới nở Dòng sông hiện hữu trongbài thơ Thanh Hải không phải là con sông chung chung nào, mà người đọc dễnhận ra, đó là sông Hương “bài thơ trữ tình cố đô Huế" như thi sĩ Tố Hữu tâmsự:
“Hương Giang ơi, dòng sông êm
Qua tim ta, vẫn ngày đêm tự tình”
Trang 18“Bông hoa tím biếc “ mọc giữa dòng sông xanh chỉ có thể là hoa súng, hoa lụcbình dân dã mà Lê Anh Xuân từng say mê ngắm nhìn sau những năm dài xacách mới trở về quê nội:
“Hoa lục bình tím cả bờ sông”.
Chữ “mọc” nằm đầu câu thơ "Mọc giữa dòng sông xanh” thể hiện một nét xuânđột hiện, một sức xuân mạnh mẽ xuất hiện xinh đẹp, non tơ, lộng lẫy như mộtnàng xuân trong sắc áo “ tím biếc ” kiêu sa trên cái nền xanh của dòng sông.Thanh Hải đã sử dụng hai gam màu tươi sáng để vẽ lên một nét xuân đẹp trênbức tranh xuân đẹp
Ngắm dòng sông, bâng khuâng nhìn hoa xuân đẹp, nhà thơ khẽ reo lên khi bỗngnghe chim hót “vang trời”:
“Ơi! Con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời”
“Ơi ” là từ cảm thán biểu đạt sự xúc động bồi hồi của nhà thơ khi nghe chimchiền chiện hót Tiếng chim hót là khúc nhạc đồng quê Chim chiền chiện làm
tổ trên luống cày, nó là người bạn thân thiết của nhà nông Nghe chiền chiện hót
mà mừng vui, chim báo sẽ được mùa: "Chiền chiện hót lúa tốt bời bời "(Tụcngữ) Hai tiếng "hót chi ” rất gợi cảm, là cách nói “dịu ngọt ” của bà con “xứHuế chúng mình Qua đó, ta thấy nét xuân thứ hai được nhà thơ cảm nhận làmột nét vui Qua tiếng chim hót mà ta cảm được cái mênh mông trong sáng củabầu trời xuân Ta cảm được tấm lòng hồn hậu của đứa con xứ Huế Một cử chỉrất tao nhã đáng yêu:
“Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa ta tôi hứng”