1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

Phan tich 2 kho tho dau bai tho mua xuan nho nho

36 8 0
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Phân tích 2 khổ thơ đầu bài mùa xuân nho nhỏ
Trường học Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành Ngữ Văn
Thể loại bài viết
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 36
Dung lượng 591,43 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Phân tích 2 khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ Download vn Văn mẫu lớp 9 Phân tích 2 khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ Tổng hợp Download vn 1 Dàn ý Phân tích 2 khổ thơ đầu Mùa xuân nho nhỏ Dàn ý 1 1 Mở b[.]

Trang 1

Dàn ý Phân tích 2 khổ thơ đầu Mùa xuân nho nhỏ

→ Cảnh vật mùa xuân bình dị, giản đơn, và thâm trầm, tĩnh lặng

Hai câu thơ tiếp: âm thanh của con chim chiền chiện hót vang trời làm xaoxuyến cả đất trời, cả tâm hồn của người thi sĩ bằng những từ ngữ cảm thán như

“ơi, hót chi” Cả bầu không gian tĩnh lặng giờ đây trở nên sôi động, tưng bừngsức sống Âm thanh tiếng chim hót tưởng chừng như nhỏ bé nhưng trong cáitĩnh lặng, nó như bao quát cả đất trời

Trang 2

Hai câu thơ cuối: tiếng chim không chỉ ngân vang trên không trung và đất trời

mà giờ đây nó đã cô đọng thành giọt, có hình thù, kích thước nhất định, cáchchuyển đổi cảm giác này tưởng chừng vô lí nhưng lại rất hợp lí, làm nổi bậtkhung cảnh mù xuân với dòng sông, bông hoa tím biếc, tiếng chim chiền chiệncùng người thi sĩ khiến cho bức tranh trở nên bình dị mà vẫn tươi đẹp

b Khổ thơ thứ hai

“Lộc” ở đây có thể hiểu là sức mạnh dân tộc, “lộc trải dài nương mạ” là sự hối

hả xôn xao cho một mùa màng mới, cho đồng ruộng vẫn mãi mãi bạt ngàn mộtmàu xanh

“Người cầm súng và “người ra đồng” là hai lực lượng chính dựng xây Tổ quốc.Đây là mùa xuân trách nhiệm gắn với ý thức bảo vệ dân tộc Người ra trận phải

đổ máu, người ra đồng phải đổ mồ hôi nước mắt Máu, mồ hôi, nước mắt củanhân dân ta đã góp phần giữ lấy mùa xuân mãi mãi của dân tộc

Từ “cứ” đặt đầu câu thơ như một sự khẳng định, thể hiện một chân lí đơn giản

mà thiêng liêng Có thể nói bao nỗi nhọc nhằn, đắng cay của dân tộc được đáplại bằng những mùa xuân tiếp nối vô tần

● Dẫn dắt vấn đề: Đề tài mùa xuân trong văn chương nghệ thuật

● Giới thiệu tác giả và tác phẩm Mùa xuân nho nhỏ

Trang 3

2 Thân bài

a Cảm nhận về khổ đầu bài thơ: "Mọc giữa dòng sông xanh tôi hứng"

- Không gian quen thuộc của miền quê Việt Nam yên bình qua vài ba nét chấmphá: Một dòng sông xanh, một bông hoa tím, vài chú chim nhỏ

- Hình ảnh nổi bật trong bức tranh đó: Dòng sông xanh biếc đang miệt mài chảytrôi, giữa dòng điểm xuyết "bông hoa tím biếc"

- Động từ "mọc": Tạo ấn tượng mạnh

- Màu tím: Màu sắc được người dân xứ Huế sử dụng nhiều nhất nhưng ở đây là

"tím biếc" - màu của đóa hoa lục bình đang dập dềnh trôi giữa dòng nước

- "Ơi con chim chiền chiện":

+ Tiếng gọi đầy tha thiết, thân thương, như tiếng gọi một con người

+ Chim chiền chiện: Loài chim quen thuộc của nông thôn Việt Nam, giọng hótcao vút

=> Tiếng hót của chúng báo hiệu mùa xuân về

- "Hót chi mà vang trời": Tiếng trách yêu của tác giả

- "Từng giọt long lanh rơi": Giọt mưa mùa xuân hay tiếng chim hót, là từng giọtmật của mùa xuân đang dần rơi xuống?

+ Nghệ thuật chuyển đổi cảm giác: Từ thính giác sang xúc giác, chính mùa xuân

đã khiến cho mọi giác quan trong cơ thể người bừng tỉnh

=> Bức tranh quê hương thôn dã rộn ràng, chân thực, đặc trưng vùng miền

b Cảm nhận về khổ thứ hai bài thơ: "Mùa xuân người cầm súng xôn xao"

Trang 4

- Hình ảnh người lính cầm súng với quanh mình là lá ngụy trang: Mùa xuân lànhững cành lộc non giắt trên lưng để che mắt kẻ thù

- "Lộc" đối với những người ở hậu phương: Là những mầm ngô, cây sắn, câylúa mới đang trải ra khắp ruộng đồng, nương rẫy

=> Cả Tổ quốc đang "hối hả", sục sôi bước những bước chân đầu tiên đầy giankhổ trong quá trình xây dựng đất nước

+ Điệp từ "tất cả": Lời khẳng định của nhà thơ cả đất nước đang rộn ràng, tươivui, phấn đấu xây dựng

- Nghệ thuật: So sánh, hệ thống từ láy gợi hình gợi cảm => Miêu tả không khírạo rực, rộn ràng của cả dân tộc đang phấn đấu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

3 Kết bài

● Khẳng định lại giá trị bài thơ Mùa xuân nho nhỏ

● Nêu suy nghĩ, cảm xúc bài thơ

Phân tích khổ 1, 2 bài thơ Mùa xuân nho nhỏ

Mùa xuân xưa nay luôn là đề tài quen thuộc, gợi nguồn cảm hứng cho bao vănnhân, thi nhân Ngay cả nhà thơ Thanh Hải khi đang nằm trên giường bệnh thìhình ảnh mùa xuân luôn làm ông xao xuyến để viết lên bài thơ mang niềm cảmxúc dịu ngọt, nhỏ nhẹ, chân tình, gợi cảm mà sâu lắng Bài thơ Mùa xuân nhonhỏ được sáng tác năm 1980, chẳng bao lâu trước khi tác giả qua đời Đó làtiếng lòng tha thiết, yêu mến, gắn bó với quê hương đất nước, với cuộc đời, làthể hiện ước nguyện chân thành của nhà thơ muốn được góp mùa xuân nhỏ củariêng mình vào mùa xuân lớn của dân tộc

Trang 5

Thật xúc động biết bao trước hoàn cảnh sáng tác của bài thơ Có lẽ, khi đến lúcphải rời xa cuộc sống tươi đẹp thì con người ta lại cảm xúc hơn bao giờ hết.Thanh Hải cũng vậy Bao nhiêu cảm xúc, nỗi lòng của ông đều đặt vào Mùaxuân nho nhỏ Bài thơ bắt đầu bằng những xúc cảm trực tiếp trước vẻ đẹp vàsức sống của mùa xuân thiên nhiên xứ Huế, từ đó mà lan rộng ra thành hình ảnhmùa xuân của đất nước Đang từ cảm xúc, mạch thơ chuyển sang biểu hiện suynghĩ và ước nguyện của nhà thơ muốn được hòa nhập, đóng góp cho cuộc đờichung Và kết thúc bằng sự trở về với những cảm xúc tha thiết, tự hòa về quêhương, đất nước qua điệu dân ca xứ Huế.

Khổ thơ đầu là bức tranh thiên nhiên mùa xuân của xứ Huế:

"Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc

Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng."

Mặc dù vào thời điểm viết bài thơ là vào giữa đông song bài thơ vẫn sống độnglên những nét đẹp của thành phố Huế khi vào xuân Đó là mùa xuân của sự hòabình, độc lập, là mùa xuân mà bao nhiêu người dân Việt Nam mong muốn Có

lẽ, con người ta chỉ khi lâm vào gần đất xa trời thì ta mới thật sự biết trân trọngnhững vẻ đẹp của cuộc sống Và Thanh Hải cũng vậy Khi nằm trên giườngbệnh, ông mới thực sự trân trọng và cảm thấy cuộc sống này còn rất nhiều thứđẹp Chính vì vậy, nhà thơ đã gửi gắm những nét đẹp ấy vào sáu câu thơ đầu.Chỉ với sáu câu thơ, ng đọc ta cũng có thể cảm nhận được hết những nét đẹp củaHuế khi xuân Đó là một xứ Huế thoáng đãng, tràn đầy sinh lực, sức sống và rấtđỗi nên thơ với dòng sông xanh hiền hòa, với bông hoa tím biếc, với con chim

Trang 6

chiền chiện Tất cả đã tạo nên một bức tranh của mùa xuân với hình khối, màusắc, đường nét sinh động và đầy sức sống.

Mở đầu là câu thơ:

"Mọc giữa dòng sông xanh"

Ở đây, Thanh Hải đã sử dụng biện pháp đảo ngữ đảo động từ "mọc" lên đầu câunhằm mục đích tạo nên một sự xuất hiện đột ngột Giữa một dòng sông xanhngát của mùa xuân, đột ngột mọc lên "một bông hoa tím biếc" Đúng vậy, sự độtngột ấy đã thành công biểu đạt được sự thay đổi lớn của đất nước Mùa xuân đãthực sự trỗi dậy, bừng nở cũng như đất nước sau khi hòa bình lặp lại đã đi vào

ổn định và con người đã làm chủ được cuộc sống, đưa đất nước hướng đến conđường xã hội chủ nghĩa Phải chăng bông hoa tím biếc ấy là hoa lục bình? Mộtbông hoa mang màu sắc mộng mơ, nên thơ, thơ mộng Bông hoa ấy kết hợpcùng với sắc xanh của dòng sông đã tạo nên một nét vẽ hài hòa cho bức tranhxuân của thành phố Huế Hay bông hoa ấy còn là tượng trưng cho vẻ đẹp củanhững người con gái nơi đây Những cô gái mang vẻ đẹp dịu dàng, một vẻ đẹpthanh tao, nho nhã, trong sáng động lòng người như nét đẹp của bông hoa súng.Không chỉ vậy, nó còn là hình ảnh của con người xứ Huế luôn hiền lành, căngtràn sức sống và gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn

Trong khổ thơ này tác giả còn sử dụng những tiếng chim chiền chiện để đặc tảnên nét đẹp của mùa xuân quê hương mình Tại sao giữa muôn vàn tiếng chimThanh Hải lại chọn tiếng chim chiền chiện? Bởi khi nhắc tới chim chiền chiện là

ta nghĩ ngay đến mùa xuân và khi mùa xuân tới tiếng chim chiền chiện lại xuấthiện Khi nhắc đến nửa này ta nghĩ ngay đến nửa kia Vì vậy nhà thơ đã sử dụngthứ tiếng ấy để ng đọc có thể cảm nhận được sâu sắc hơn vẻ đẹp mà ông muốnmang tới Đó là một khung cảnh mang màu sắc trong sáng, sống động và trànngập sức sống Cả bầu trời, mặt đất, dòng sông đều tràn trề nhựa sống, đất nước

Trang 7

vào xuân bừng lên trong sáng, vô ngần Trong không gian tràn trề nhựa sống ấy,tiếng chim chiền chiện vút lên trong trẻo, tươi vui, náo nức, âm thanh của tiếngchim chiền chiện chính là hơi thở, sự sống của mùa xuân Bởi tiếng chim giúp tacảm thấy thêm yêu đời, tích cực, thêm lạc quan hơn trước cuộc sống bộn bề, bậnrộn mới Tiếng hót ấy vang rộng khắp đất trời, mang đến niềm vui cho cuộcsống của muôn vật, làm tan biến đi mọi âu lo muộn phiền Chỉ vài nét chấm phá,nhà thơ đã làm cho tất cả không gian tràn ngập sự rạo rực, vui tươi, tưng bừngkhi đất trời vào xuân.

Song tới hai câu thơ cuối cùng tác giả lại nói:

"Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng."

Những giọt long lanh ở đây liệu có phải là những giọt sương không? Không,thực chất những giọt long lanh ấy là những giọt tiếng chim Ở đây tác giả đã sửdụng nghệ thuật chuyển đổi cảm giác từ thính giác sang xúc giác Từ nghe thấynhững tiếng chim hót trở nên hứng những tiếng chum rơi Từ những âm thanh

vô hình, giờ đây nó đã trở thành có hành khối Đó là hình dạng của những giọtnước được mặt trời chiếu sáng khiến nó trở nên long lanh hơn và từ từ chạm tớiđôi bàn tay của ng thi nhân Đôi bàn tay của sự tự do, phóng khoáng Đôi bàntay của niềm lạc quan, yêu cuộc sống Điều đáng quý ở đây là sự lạc quan, yêuđời của tác giả với cuộc sống Mặc dù đang nằm trên giường bệnh và phải đốimặt với cái chết cận kề nhưng hồn thơ của ông vẫn luôn mang sự tích cực, tươivui, hạnh phúc, mang những nét đẹp đơn giản ít được để ý đến của cuộc sống

Từ mùa xuân thiên nhiên đất trời xứ Huế, nhà thơ cảm nhận về mùa xuân đấtnước, mùa xuân cách mạng Tác giả hướng tình cảm tới những con người cụ thể

- những con người làm nên lịch sử:

Trang 8

"Mùa xuân người cầm súng Lộc giắt đầy quanh lưng Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ Tất cả như hối hả Tất cả như xôn xao."

Mùa xuân về, điều làm tác giả nhớ đến lúc này chính là hai hình ảnh "ngườicầm súng" và "người ra đồng" với hai nhiệm vụ là chiến đấu bảo vệ tổ quốc vàlao động sản xuất lương thực thực phẩm Đây chỉ là một ý thơ quen thuộcthường xuất hiện trong nền văn học cách mạng Cái hay của khổ thơ là tác giả

đã gắn hình ảnh "người cầm súng" và "người ra đồng" với màu xanh tươi mớicủa cành lá tươi non Những con người lịch sử ấy luôn toát lên một màu xanhmới của những con người thế hệ mới, luôn mang trong mình tinh thần sảngkhoái, lạc quan, tích cực, quyết tâm chiến thắng và tràn đầy sức sống Họ đi đếnđâu mùa xuân đi đến đó, đi cùng đến mọi miền tổ quốc và ngược lại mùa xuâncũng tạo nên sức mạnh để giúp những ng chiến sĩ chắp tay súng, những ngườinông dân chắp tay cày để bảo vệ và xây dựng đất nước Cũng có thể hiểu rằngchính những con người ấy đã đem mùa xuân đến cho đất nước giữa mùa xuâncủa thiên nhiên Từ "lộc" ở đây vừa mang nghĩa tả thực là những chồi non, mầmcây vừa là hình ảnh ẩn dụ tượng trưng cho những thắng lợi, cho những vụ mùabội thu, cho những kết quả đạt được của đất nước ta "Lộc giắt đầy" và "lộc trảidài", hai hình ảnh trùng điệp làm hiện ra cả mùa xuân đất trời trong màu xanhbất tận của lộc mới Đất nước giờ đây mang toàn là những màu sắc tươi mới,sức sống mới, tràn ngập sự chiến thắng, niềm vui, sự tự hào

Và trong cái màu xanh tươi non kia, một màu xanh của sức sống tràn trề ThanhHải đã thấy được trong ấy một khí thế khẩn trưởng, náo nức, vui vẻ của đấtnước vào xuân:

Trang 9

"Tất cả như hối hả Tất cả như xôn xao"

Bằng việc sử dụng các từ láy như "hối hả", "xôn xao" và điệp từ "tất cả" đã cànglàm nổi bật hơn được khung cảnh ấy Đó là khung cảnh của tất cả người dânViệt Nam đang cố gắng, tất bật, đoàn kết, phấn đấu không ngừng nghỉ để xâydựng đất nước mới Đó là khung cảnh mùa xuân của sự hòa bình, tự do, độc lập

Bài thơ có nhịp thơ hài hòa bởi cách ngắt nhịp linh hoạt khi thì 2/3 khi thì 1/4.Nhịp thơ lúc nhanh lúc chậm lúc thì hối hả khi lại suy tư cũng góp phần diễn tảkhông khí của mùa xuân trên quê hương đất nước và cái dư vị trầm hùng sâulắng của tâm hồn nhà thơ Các biện pháp tu từ so sánh, ẩn dụ, hoán dụ, điệp ngữđược tác giả vận dụng hết sức tài tình

Cảm ơn Thanh Hải người đã thả con diều nghệ thuật chứa những tình cảm đẹp

về quê hương đất nước để rồi cánh diều ấy cũng giống như tiếng chim chiềnchiện mùa xuân không tan loãng vào không trung mà đọng lại ở trái tim biết baothế hệ một quan niệm sống đẹp: Sống là phải có mơ ước và cống hiến

Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Mùa xuân nho nhỏ

Mùa xuân là mùa của thiên nhiên thắm tươi, của vạn vật sinh sôi nảy nở Vănhọc Việt Nam đã từng không có ít những vần thơ thể hiện cảm xúc rạo rực, trẻtrung trước mùa xuân Đó là “Mùa xuân chín” của Hàn Mặc Tử, “Mùa xuânxanh” của Nguyễn Bính, “Chiều xuân” của Anh Thơ,… và Thanh Hải – nhà thơ

xứ Huế cũng góp vào đó một "Mùa xuân nho nhỏ” Ra đời vào tháng 11 năm

1980, không bao lâu trước khi nhà thơ qua đời, bài thơ thể hiện niềm yêu mếnthiết tha cuộc sống, đất nước và ước nguyện dâng hiến của tác giả Để lại nhiều

ấn tượng nhất trong lòng người đọc là cảm xúc của thi nhân về mùa xuân thiênnhiên, mùa xuân đất nước

Trang 10

Ở vị trí phần đầu của thi phẩm, đoạn thơ là những dòng cảm xúc hồn nhiên,trong trẻo, đắm say của tác giả trước vẻ đẹp mùa xuân – mùa xuân thiên nhiên

xứ Huế và mùa xuân đất nước, mùa xuân Cách mạng Nếu mùa xuân của đấttrời mang vẻ đẹp tươi trẻ, tràn trề sức sống thì mùa xuân đất nước lại đẹp mộtcách sôi nổi, hào hùng

Với nét bút khoáng đạt, bức tranh mùa xuân thiên nhiên được nhà thơ phác họabằng hình ảnh tự nhiên, bình dị và gợi cảm:

"Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc”.

Xứ Huế vào xuân với “dòng sông xanh”, với “bông hoa tím” Sắc xanh hiền hòacủa sông điểm xuyết nét chấm phá của bông hoa tím biếc gợi một sắc xuân tươitắn, rực rỡ mà vẫn rất mực bình dị, dân dã mang đậm chất Huế mộng mơ Động

từ “mọc” được đảo lên đầu câu thơ gợi ấn tượng đậm nét về vẻ đẹp duyên dáng,

và sức sống mạnh mẽ của bông hoa mùa xuân Đó có thể là bông hoa lục bình,cũng có thể là bông trang, bông súng, với sắc tím biếc như đang vươn lên, đangtrỗi dậy Hoa tím biếc mọc nở trên dòng sông xanh – cái hài hòa của tự nhiêncủa màu sắc đem đến vẻ đẹp dịu nhẹ, thanh mát làm say đắm lòng người

Bức tranh mùa xuân xứ Huế không chỉ tươi tắn,sống động sắc màu mà còn rực

“hót chi?”, Thanh Hải đã đưa vào lời thơ giọng điệu ngọt ngào, dịu nhẹ, thân

Trang 11

thương của người dân xứ Huế, diễn tả cảm xúc vui say đến ngỡ ngàng trướcmột mùa xuân tươi đẹp – một mùa xuân đậm chất quê hương và giàu chất thơ.

Say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp giản dị mà nên thơ của mùa xuân, nhà thơ bỗngbồi hồi, xúc động:

"Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng”

“Giọt long lanh” là giọt mùa xuân, giọt nắng vàng hay giọt sương sớm?Theomạch cảm xúc của nhà thơ thì có lẽ đây là giọt âm thanh của tiếng chim ngânvang, đọng lại thành từng giọt niềm vui, rơi xuống cõi lòng rộng mở của thi sĩ,thấm vào tâm hồn đang rạo rực tình xuân Phép ẩn dụ chuyển đổi cảm giác được

sử dụng một cách tự nhiên, hợp lí Thanh Hải cảm nhận vẻ đẹp của mùa xuânbằng nhiều giác quan: thị giác, thính giác và cả xúc giác Cử chỉ“Tôi đưa tay tôihứng” thể hiện sự nâng niu, trân trọng của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuânvới cảm xúc say sưa, lặng ngắm Hình ảnh thơ lung linh, đa nghĩa, vừa là thơ,vừa là nhạc, là hoạ Bức tranh mùa xuân được phác hoạ khi nhà thơ đang nằmtrên giường bệnh khiến người đọc trân trọng hơn, yêu hơn một tâm hồn nghệ sĩ,một tình yêu quê hương, đất nước

Từ mùa xuân thiên nhiên đất trời, nhà thơ cảm nhận về mùa xuân đất nước, mùaxuân Cách mạng Tác giả hướng tình cảm tới những con người cụ thể - nhữngcon người làm nên lịch sử:

"Mùa xuân người cầm súng Lộc giắt đầy trên lưng Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ”.

Trang 12

Các điệp ngữ “mùa xuân”,”lộc”,”người” như trải rộng khung cảnh hiện thực khigắn với cuộc sống lao động, chiến đấu của nhân dân.Nhà thơ đã sáng tạo cặphình ảnh sóng đôi đẹp như hai vế của câu đối mừng xuân để nói về hai lựclượng chủ yếu của cách mạng, hai nhiệm vụ chiến lược của đất nước Đó làngười chiến sĩ và người lao động – bảo vệ và xây dựng Tổ quốc, quê hương Từ

“lộc” được dùng với hai lớp nghĩa : tả thực chồi non, nhành biếc và ẩn dụ chosức sống, thế vươn lên, sức phát triển mới, thành quả tốt đẹp là mùa xuân

“Lộc” trên cành lá ngụy trang theo bước chân người cầm súng ra trận,“lộc” trảidài trên những nương mạ theo bàn tay người ra đồng Như thế, người chiến sĩ,người lao động đã đem mùa xuân, gieo mùa xuân đến mọi miền đất nước.Họ trởthành những con người làm ra mùa xuân, bảo vệ mùa xuân Và họ đã làm nêncái giai điệu chính của bản hợp xướng mùa xuân, tạo nhịp điệu hối hả, hào hùng:

"Tất cả như hối hả Tất cả như xôn xao”

Nghệ thuật điệp ngữ “tất cả” cùng các từ láy “hối hả”, “xôn xao” làm nổi bậtkhông khí khẩn trương, náo nức của đất nước trong những năm tháng gian lao,hào hùng Cách ngắt nhịp 2/1/2 làm cho câu thơ vang lên một nhịp điệu tươi vui,mạnh mẽ Đó là hành khúc mùa xuân của thời đại Hồ Chí Minh

Mùa xuân là đề tài truyền thống trong thơ ca dân tộc Thanh Hải đã góp vào đómột bài thơ xuân đẹp, đậm đà tình nghĩa Thể thơ năm chữ, giọng thơ lúc mạnh

mẽ, lúc thiết tha ngân vang, ngôn ngữ thơ trong sáng và biểu cảm, hàm súc vàhình tượng, các phép tu từ được vận dụng sắc sảo và tài hoa Tình yêu mùa xuângắn liền với tình yêu quê hương, đất nước được nhà thơ diễn tả sâu sắc và cảmđộng trong đoạn thơ, bài thơ Mỗi cuộc đời hãy là một mùa xuân, đất nước ta sẽmãi mãi là những mùa xuân tươi đẹp

Trang 13

“Mùa xuân nho nhỏ” là khúc ca say mê về tình yêu thiên nhiên, tình yêu cuộcsống làm rung động trái tim người đọc bao thế hệ.Đến với bài thơ, đặc biệt làđoạn thơ trên, ta không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của mùa xuân mà cònxúc động trước thế giới tâm hồn của thi nhân Nhẹ nhàng mà sâu lắng, nhữngvần thơ của Thanh Hải đã khơi gợi trong ta tình yêu thiên nhiên, tình yêu cuộcđời.

Phân tích khổ 1, 2 Mùa xuân nho nhỏ

Mùa xuân là đề tài quen thuộc trong các tác phẩm văn học Việt Nam Mỗi mùaxuân của mỗi nhà thơ đều mang những phong cách khác nhau, để lại dấu ấnkhác nhau trong lòng độc giả Một trong những bài thơ về mùa xuân nhẹ nhàng,đầy sức sống ấy phải kể đến bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Nhà thơ Thanh Hải.Bài thơ được sáng tác trong một hoàn cảnh vô cùng đặc biệt, đó là khi đất nước

đã thống nhất, non sông thu về một mối, cả đất nước hồi sinh sôi sục khí thế xâydựng, nhưng Thanh Hải lại đang nằm trên giường bệnh vì mắc bệnh hiểm nghèo

Mùa xuân là đề tài muôn thuở cho các nhà thơ phóng bút Nhắc đến mùa xuân

là ta nghĩ ngay đến sự sống mãnh liệt, đâm chồi nảy lộc của thiên nhiên và cảcủa con người Và trong thơ Thanh Hải, ở khổ đầu chính là mùa xuân với thiênnhiên tươi đẹp, cảnh sắc lãng mạn và mơ mộng

“Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc

Ôi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời"

Mở đầu bài thơ là những vần thơ vô cùng ngắn gọn, giản dị nhưng chứa đựng cảmột mùa xuân tươi mới, tràn nhựa sống Mùa xuân xứ Huế trong mắt ngườicách mạng vừa lãng mạn, trữ tình đậm chất Huế vừa tràn đầy sức sống

Trang 14

Không cần sử dụng những từ ngữ kiêu sa để nói về mùa xuân, đơn giản chỉ làmột bông hoa tím biếc mọc giữa một dòng sông xanh Đây chính là dòng sôngđẹp xanh ngắt với những bông hoa tím khi mùa xuân về Mùa xuân dường nhưđẹp hơn, trong trẻo hơn, phản ánh không gian bầu trời cũng trong xanh rạng rỡ.Tác giả thật khéo léo khi miêu tả màu sắc của dòng sông, của bông hoa, màu sắchài hòa, mang đậm sắc màu mùa xuân, cảm nhận được nhựa sống đang cuộnmình trên dòng sông và từng cánh hoa.

Không gian rộn ràng hơn khi hình ảnh con chim chiền chiền hiện ra, với tiếnghót líu lo vang cả bầu trời Bức tranh mùa xuân không còn đơn thuần là màu sắc,tĩnh lặng nữa mà nó đã lồng với âm thanh, tạo nên bức tranh sinh động Tiếngcon chim nhỏ mà vang cả bầu trời, xé toang không gian tĩnh lặng, mang đến sựsống cho không gian, cho con người

Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng

Đây chính là giọt mùa xuân, giọt hạnh phúc Có biết bao nhiêu mĩ từ mô tả mùaxuân, vậy mà tác giả chỉ dùng từ giọt long lanh rơi , cho thấy sự độc đáo, nétđặc sắc của nghệ thuật Hai câu thơ trên là nghệ thuật chuyển đổi cảm giác khi

từ thính giác sang xúc giác, chính mùa xuân đã làm cho giác quan con ngườibừng tỉnh để tận hưởng tận sâu cái đẹp của mùa xuân

Khổ thơ đầu tiên chính là bức tranh thôn quê về ma xuân chân thực, rộn ràngđặc trưng vùng miền Nhưng sang khổ thơ thứ 2 là bức tranh mùa xuân của quêhương, đất nước, của những người lính:

Mùa xuân người cầm súng Lộc trải dài trên tay Mùa xuân người ra đồng

Trang 15

Lộc trải dài nương mạ Tất cả như hối hả Tất cả như xôn xao

Không còn là những câu thơ tả cảnh thiên nhiên mùa xuân tươi đẹp lãng mạnnữa mà nó là mùa xuân gắn liền với nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc, lao động sản xuất.Hình ảnh người lính giắt trên lưng những cành lộc xuân càng khẳng định nhiệm

vụ của mình và mang cả mùa xuân trên người Mùa xuân đến họ vẫn hăng saylàm nhiệm vụ bảo vệ quê hương đất nước Bên cạnh hình ảnh người lính đóchính là người lao động, họ chính là hậu phương vững chắc cho tiền tuyến antâm đánh giặc Những người lao động đang hối hả ra đồng giữa mùa xuân tươiđẹp của đất nước

Mùa xuân chính là sự sống, là đâm chồi nảy lộc và con người cũng hòa trongkhông khí mùa xuân ấy mà hăng say làm việc, lao động, xây dựng một đất nướcmới mẻ, tươi đẹp hơn Đây chính là những năm tháng đầu tiên giành lại độc lập,mùa xuân độc lập trên đất nước nên trong mắt Thanh Hải mùa xuân vừa đẹp,vừa thực và con người hòa mình vào thiên nhiên tươi đẹp ấy

Với các biện pháp tu từ sử dụng linh hoạt và giọng điệu tươi vui, hào hứng đã

vẽ lên một mùa xuân thiên nhiên vô cùng tươi đẹp, tràn đầy nhựa sống Mặc dùđang nằm trên giường bệnh nhưng Thanh Hải vẫn nhìn thấy sự đổi mới của đấtnước, của con người, một mùa xuân nho nhỏ nhưng lại vô cùng có ý nghĩa đốivới những con người khi ấy Qua đây cũng cho thấy thanh hải là người tràn đầytình yêu với cuộc đời, với đất nước, vẫn khao khát sự sống, khao khát hạnhphúc Ta càng thấy trân trọng hơn tấm lòng của nhà thơ, một người nghệ sĩ nhâncách lớn

Phân tích hai khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ

Trang 16

Thiên nhiên vạn vật với vẻ đẹp hấp dẫn, phong phú luôn là nguồn đề tài thu hút,khơi nguồn cảm hứng ở các tác giả Đặc biệt là khoảnh khắc giao mùa, nhữngtâm hồn tinh tế nắm bắt trọn vẹn khoảnh khắc mùa cũ qua đi, mùa mới ghé đến.Bằng tâm hồn nhạy cảm và tinh tế, Thanh Hải đã nắm bắt trọn vẹn vẻ đẹp củamùa xuân xứ Huế mộng mơ Nó được thể hiện đặc biệt rõ trong hai khổ thơ đầucủa bài thơ Mùa xuân nho nhỏ.

Mùa xuân nho nhỏ được viết vào tháng 11 năm 1980, không bao lâu trước khinhà thơ qua đời Hoàn cảnh đó giúp ta càng hiểu rõ hơn lòng yêu cuộc sốngthiết tha của tác giả Ông vẫn mở rộng mọi giác quan để cảm nhận đầy đủ nhất

vẻ đẹp của thiên nhiên, vạn vật

Viết về đề tài mùa xuân, không phải là một đề tài hiếm có trong thơ ca Ta từngbiết đến mùa xuân rộn ràng sắc hương trong thơ Nguyễn Bính:

Đây cả mùa xuân đã đến rồi Từng nhà mở cửa đón vui tươi Từng cô em bé so màu áo Đối má hồng lên nhí nhảnh cười.

Còn đối với Thanh Hải, ông cảm nhận một mùa xuân rất riêng, rất Huế với sắctím dịu dàng, đằm thắm:

Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc

Thiên nhiên đẹp đẽ, là sự hòa phối hài hòa giữa các màu sắc Giữa dòng sôngxanh là sắc tím biếc của loài hoa lục bình Động từ “mọc” được đảo lên đầu câunhấn mạnh vào sức sống mạnh mẽ, sự trỗi dậy của thiên nhiên Đồng thời cũng

Trang 17

khiến cho sự biến chuyển của sắc hoa thêm rõ nét Hòa vào khung cảnh yênbình, đậm chất Huế là tiếng chim hót vang trời ngưng đọng thành từng giọt longlanh Hình ảnh giọt long lanh là một hình ảnh thơ đa nghĩa, vừa có thể hiểu làtiếng chim hót ngưng đọng thành giọt, nhưng cũng có thể hiểu là giọt mưa xuân.Đứng trước khung cảnh ấy, tác giả không khỏi bồi hồi, xúc động Ông ngâyngất trước vẻ đẹp thiên nhiên, nâng niu, trân trọng từng khoảnh khắc xuân về:

Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng

Đôi tay tác giả đầy nâng niu, trân trọng hứng lại giọt âm thanh, hứng lấy giọtmùa xuân của thiên nhiên Đồng thời hành động ấy cũng cho thấy sự níu giữ,yêu tha thiết mùa xuân, cuộc đời của tác giả Với hoàn cảnh lúc bấy giờ, tác giảđang nằm trên giường bệnh, cái chết có thể đến bất cứ lúc nào, ta lại càng thấy

rõ hơn tình yêu quê hương, yêu cuộc sống ở ông

Từ mùa xuân của thiên nhiên, Thanh Hải dần chuyển sang cảm nhận mùa xuâncủa đất nước Đối tượng hướng đến không chỉ dừng lại là các sự vật hiện tượng

mà hướng đến những con người gầy dựng lên mùa xuân:

Mùa xuân người cầm súng Lộc dắt đầy trên lưng Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ.

Mỗi một cặp câu thơ nhắc đến một nhiệm vụ lúc bấy giờ: nhiệm vụ chiến đấu vànhiệm vụ lao động sản xuất Người cầm súng chính là những chiến sĩ anh dũng,ngày đêm bảo vệ đất nước Họ mang trên mình những chiếc lộc nguy trang giặc,nhưng đồng thời họ cũng mang cả mùa xuân đất nước trên lưng, chiến đấu và

Trang 18

bảo vệ nền độc lập cho dân tộc Làm hậu phương vững chắc cho tiền tuyến lànhững người ra đồng, họ là những người nông dân cần mẫn, chăm chỉ sản xuấtphục vụ kháng chiến, cuộc sống Hình ảnh lộc trải dài, cho thấy sức sống mạnh

mẽ, trải dài của đất nước Hòa trong không khí chung đó ai cũng hối hả, xôn xao

Tứ thơ như được lan tỏa không khí khẩn trương, rộn ràng Trong hai câu thơ,Viễn Phương đã sử dụng liên tiếp điệp từ “tất cả”, từ láy hối hả, xôn xao tạo nênnhịp điệu vui tươi, hào hùng, hồi hởi Cho thấy niềm tự hào sâu sắc của tác giảtrước mùa xuân của đất nước

Trong hai khổ thơ đầu Thanh Hải đã vận dụng linh hoạt các biện pháp tu từ,cùng với đó là giọng điệu vui tươi, hào hứng đã vẽ nên vẻ đẹp của mùa xuânthiên nhiên và sức sống của mùa xuân đất nước Ta không thấy một Thanh Hải

ốm đau, mà là một người nghệ sĩ tràn đầy tình yêu cuộc sống, tình yêu đất nước.Những vần thơ khiến ta càng thêm trân trọng hơn tấm lòng của một người nghệ

sĩ lớn, nhân cách lớn

Phân tích 2 khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ

"Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc"

Tiếng ngâm ngọt ngào, bay bổng của nghệ sĩ Thu Hương trong chương trình

"đêm thơ" làm cả nhà em chăm chú, lắng nghe Một cảm giác lâng lâng đầy xúccảm chạy khắp cơ thể em Ôi bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ" của Thanh Hải đấy ư?

Đó là một trong những bài thơ đã để lại trong em những ấn tượng đẹp nhất Mùaxuân nho nhỏ, thật là nho nhỏ khi hai khổ thơ đầu chỉ là những vần thơ giản dị,ngắn, mà chứa đựng cả một mùa xuân thiên nhiên của xứ Huế và mùa xuân

Cách mạng của người dân cố đô vào những năm Huế đang ra sức lao động sảnxuất để mang lại cuộc sống êm ấm cho quê hương:

Ngày đăng: 07/04/2023, 16:27

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w