Cảm nhận khổ thơ 4, 5 bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải Download vn Văn mẫu lớp 9 Cảm nhận khổ thơ 4, 5 bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải Tổng hợp Download vn 1 Dàn ý cảm nhận khổ thơ 4, 5 b[.]
Trang 1Dàn ý cảm nhận khổ thơ 4, 5 bài thơ Mùa xuân nho nhỏ
Là nhành hoa nhỏ toả sắc hương, điểm tô thêm cho vẻ đẹp của đất nước
Là một nốt nhạc "trầm" góp vào bản giao hưởng chung của cuộc đời, đấtnước
→ Khát khao mãnh liệt, đẹp đẽ của nhà thơ, mong muốn được hòa mùa xuânnhỏ của mình để góp phần làm nên mùa xuân lớn của đất nước
b Khổ 5:
Mỗi cuộc đời là mỗi mùa xuân, nhà thơ cũng muốn cống hiến mùa xuâncủa mình, góp mùa xuân ấy vào mùa xuân rộng lớn
Trang 2 Dù nhỏ bé nhưng là duy nhất bởi mỗi người đều có mùa xuân riêng
Tác giả chọn cho mình cách cống hiến âm thầm "lặng lẽ dâng cho đời",chỉ lặng lẽ thôi nhưng nó sẽ làm đẹp cho đời -> sự hi sinh thầm lặng đángngưỡng mộ
Điệp từ "dù là" đặt ở đầu hai câu thơ như một lời hứa, một lời khẳng định,một lời tự nhủ sắt son sẽ luôn luôn cống hiến dù là khi còn trẻ hay lúc đã
Giới thiệu tác giả Thanh Hải, bài thơ Mùa xuân nho nhỏ và khổ thơ 4 và 5
Lưu ý: Học sinh tự lựa chọn cách viết mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp tùy thuộcvào năng lực của bản thân mình
Trang 3Muốn mang đến cho cuộc đời những giai điệu đẹp đẽ, ý nghĩa Trong bản nhạcrộn rã của cuộc đời, tác giả chỉ muốn làm một nốt trầm nhưng cũng đủ làm xaoxuyến lòng người → Thể hiện sự khiêm tốn.
→ Một ước mơ nho nhỏ, chân tình, không cao siêu vĩ đại mà gần gũi quá,khiêm tốn và đáng yêu Hình ảnh nhuần nhị, tự nhiên, chân thành, giọng thơ nhènhẹ, êm ái, ngọt ngào
b Khổ thơ thứ 5
Khao khát cống hiến của tác giả: muốn được dâng hiến tuổi trẻ của mình chođất nước xuyên suốt cuộc đời của mình dù là khi đang trong độ tuổi hai mươithanh xuân tươi đẹp hay khi mái tóc đã bạc trắng
“Lặng lẽ”: sự cống hiến trong âm thầm, yên lặng nhưng nồng nhiệt, hết mình,không phô trương
Điệp từ “dù là” như là một lời hứa, cũng là một lời tự nhủ với lương tâm sẽ mãimãi là mùa xuân nho nhỏ trong mùa xuân rộng lớn của quê hương, đất nước
→ Bốn câu thơ thể hiện tình yêu thương, một lời hứa, một lời tự nhủ với bảnthân sẽ sống hết mình và cống hiến nhiệt tình cho tổ quốc mến yêu bằng cả cuộcđời mình - Một mùa xuân nho nhỏ
Trang 4● Thanh Hải là nhà thơ hiện đại Việt Nam trưởng thành trong hai cuộckháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
● "Mùa xuân nho nhỏ" là một trong những bài thơ hay viết về mùa xuân, vềkhát vọng cống hiến cho đời của nhà thơ
- Khái quát nội dung khổ thơ 4 và 5:
● Hai khổ thơ 4 và 5 thể hiện rõ nhất ước vọng được hòa nhập hiến dângcho cuộc đời, cho mùa xuân chung của dân tộc của tác giả
b) Thân bài
* Khái quát về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ
- Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được tác giả sáng tác trong khi nằm trên giườngbệnh, trước khi mất ít lâu, trong hoàn cảnh đất nước đã thống nhất, đang xâydựng cuộc sống mới nhưng còn vô vàn khó khăn gian khổ, thử thách
- Nội dung chính: Bài thơ là tiếng lòng, những tâm sự, suy ngẫm, mong ướcđược dâng hiến một mùa xuân nho nhỏ của tác giả cho mùa xuân vĩ đại của đấtnước
* Phân tích khổ thơ thứ 4: Khát vọng hòa nhập, tự nguyện mang niềm vui đến
cho cuộc đời
Ta làm con chim hót,
Ta làm một cành hoa.
Ta nhập vào hoà ca, Một nốt trầm xao xuyến
Trang 5- Điệp từ “ta làm” cùng với nhịp thơ dồn dập diễn tả rõ nét khát vọng cống hiếncủa nhà thơ:
● muốn làm con chim hót : góp tiếng hót cho cuộc đời
● muốn làm một cành hoa : góp chút sắc hương cho cuộc sống
-> Ước mong giản dị, đơn sơ để tô điểm cho vườn hoa mùa xuân muôn hươngmuôn sắc của đất nước
● một nốt trầm -> không ồn ào, không cao điệu mà chỉ âm thầm, lặng lẽ
“nhập” vào khúc ca, tiếng hát của nhân dân vui mừng đón xuân về
- Đại từ “ta” dùng để khẳng định đó không chỉ là tâm niệm riêng của cá nhânnhà thơ mà còn là khát vọng chung của nhiều người
-> Khát vọng sống hoà nhập vào cuộc sống của đất nước, cống hiến phần tốtđẹp, dù nhỏ bé, của mình cho cuộc đời chung, cho đất nước, nguyện hi vinh cho
sự phồn vinh của đất nước
=> Đây là tâm niệm thiết tha của một nhà cách mạng, một nhà thơ đã gắn bótrọn đời với đất nước, quê hương với một khát vọng chân thành và tha thiết
* Phân tích khổ thơ thứ 5: Ước nguyện cống hiến chân thành không kể tuổi
Trang 6- Từ láy “lặng lẽ”, “nho nhỏ” là cách nói khiêm tốn, chân thành của nhân cáchsống cao đẹp khi hướng tới việc góp vào lợi ích chung của dân tộc.
-> Lẽ sống cống hiến lặng lẽ, khiêm tốn của nhà thơ, âm thầm lặng lẽ hiến dâng,chẳng phô trương, không cần ai biết đến
"Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc."
- Điệp ngữ “dù là” : thái độ tự tin trước những khó khăn trở ngại của đời người
- "tuổi hai mươi", "khi tóc bạc": âm thầm cống hiến bất kể khi tuổi trẻ hay lúc
về già
-> Lời hứa, lời tự nhủ với lương tâm sẽ phải kiên trì, thử thách với thời gian tuổigià, bệnh tật để mãi mãi làm một mùa xuân nho nhỏ trong mùa xuân rộng lớncủa quê hương đất nước
=> Với niềm yêu đời tha thiết, tác giả vượt lên trên hoàn cảnh về bệnh tật mongmuốn da diết được sống có ích bằng tất cả sức trẻ của mình Ý thức về tráchnhiệm với quê hương, đất nước, khát vọng được sống, được cống hiến trở thànhmột ý thức bất diệt trong tâm hồn tác giả
* Đặc sắc nghệ thuật trong 2 khổ thơ:
● Sử dụng các từ láy, điệp từ hiệu quả
Trang 7● Cảm nhận của em về 2 khổ thơ.
Đoạn văn cảm nhận khổ 4, 5 bài thơ Mùa xuân nho nhỏ
Khổ 4 và 5 của bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ giúp ta nhận thấy trước mùa xuânlớn của đất nước nhà thơ tâm niệm về một mùa xuân riêng của mỗi cuộc đời vàkhát vọng hòa nhập dâng hiến cho mùa xuân chung của dân tộc Điệp ngữ "talàm" nhấn mạnh nổi khát khao được cống hiến tác giả xưng ta chứ không phảixưng tôi như ở khổ đầu, để nói lên sự hòa hợp của cá nhân với cộng đồng, tậpthể Hình ảnh ẩn dụ "con chim hót, cành hoa, nốt nhạt trầm, mùa xuân nho nhỏ"
là vẻ đẹp khiêm tốn nhỏ bé nhưng rất cần thiết "Lặng lẽ dâng cho đời" thể hiệnrất cảm độn, nhà thơ muốn dâng hiến với tất cả sự khiêm tốn, thiết tha trân trọng.Điệp ngữ "dù là" chính là tiếng nói chân thật xuất phát từ đáy lòng thách thứcvới thời gian để cống hiến cả tuổi thanh xuân, cả khi tóc bạc Khổ thơ không chỉ
là từ lời dặn mình, lời tâm niệm, mà còn là lời nhắc nhở đến thế hệ trẻ về lítưởng sống "sống là cho đâu chỉ nhận cho riêng mình"
Cảm nhận khổ 4, 5 Mùa xuân nho nhỏ
Mùa xuân nho nhỏ là một bài thơ vô cùng nổi tiếng của nhà thơ Thanh Hải Bàithơ ra đời trong những ngày đất nước đang trên đà hồi sinh sau chiến tranh Mọithứ bỗng tươi đẹp, đáng yêu đến lạ Oái oăm thay, nhà thơ lại phải đối mặt vớicăn bệnh hiểm nghèo Bài thơ khắc họa rõ nét tình yêu quê hương, thiên nhiên
và khát khao được tự do của tác giả Hãy cảm nhận khổ thơ dưới đây để hiểuhơn về điều đó
Ở những câu thơ đầu bài, tác giả tập trung miêu tả cảnh sắc thiên nhiên khi sangxuân Đến khổ thơ số 4, Thanh Hải lại tập trung bày tỏ cảm xúc, suy ngẫm củabản thân về mùa xuân
Trang 8Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa.
Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến.
Ở những khổ đầu, người đọc cảm nhận sự nhẹ nhàng, chậm rãi trong từng câuthơ Nhưng đến khổ này, người ta lại nhận thấy sự hối hả, gấp gáp Phải chăng,chính hoàn cảnh của tác giả hiện giờ đã tạo nên những biến chuyển đó?
Cụm từ “ta làm” được điệp lại đến ba lần như muốn thể hiện mong muốn cháybỏng của nhà thơ Đó đều là những ước mong thật nhỏ bé, làm chim hót, làmnhanh hoa, làm một nốt trầm trong bản hòa ca Muốn làm con chim để gọi mùaxuân về Muốn làm cành hoa để tô thêm hương sắc cho đời Muốn hòa vào bảnnhạc trầm bổng để phát lên giai điệu đẹp tươi Tác giả sử dụng đại từ nhân xưng
“ta” khiến cho câu nói thêm phần trang trọng, hào sảng
Tất cả đều là những điều quá đỗi đơn giản với mọi người, nhưng lại xa lạ vớitác giả Có thể những cảm xúc này chỉ được thể hiện rõ ràng khi con người tarơi vào tình huống bí bách nhất
Một mùa xuân nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Giọng thơ trầm bổng, nhẹ nhàng mà sâu lắng Câu thơ gãy gọn thể hiện cả tâm
tư cháy bỏng của chàng trai trẻ Ước mơ muốn hòa vào mùa xuân của đất trờithật mãnh liệt “Nho nhỏ” thể hiện sự khiêm nhường của chính tác giả với cuộcđời này Hành động “lặng lẽ dâng cho đời” càng thể hiện rõ hơn điều đó Điệpngữ “dù là” được nhắc lại đến 2 lần như khẳng định chắc nịch cho ước muốn
Trang 9trên Tuổi hai mươi và khi tóc bạc là hai vế đối lập, đại diện cho tuổi trẻ và sựgià đi Câu thơ thể hiện sự quyết tâm dâng hiến dù ở độ tuổi nào.
Phải là người sâu sắc, hiểu về cảnh vật lắm mới cho ra những câu thơ nhẹ nhàng,sâu lắng đến vậy Đáng tiếc thay đây lại là những lời cuối cùng của người đangnằm trên giường bệnh Khát khao muốn hòa mình vào mùa xuân, cống hiến chođất nước cuộn trào trong lòng tác giả
Suy nghĩ về khổ 4, 5 trong Mùa xuân nho nhỏ
Từ cảm xúc của thiên nhiên, đất nước, mạch thơ đã chuyển một cách tự nhiênsang bày tỏ suy ngẫm và tâm niệm của nhà thơ trước mùa xuân của đất nước.Mùa xuân của thiên nhiên, đất nước thường gợi lên ở mỗi con người niềm khátkhao và hi vọng; với Thanh Hải cũng thế, đây chính là thời điểm mà ông nhìnlại cuộc đời và bộc bạch tâm niệm thiết tha của một nhà cách mạng, một nhà thơ
đã gắn bó trọn đời với đất nước, quê hương với một khát vọng cân thành và thathiết:
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa.
Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến.
Lời thơ như ngân lên thành lời ca Nếu như đoạn đầu Thanh Hải xưng tôi kínđáo và lặng lẽ thì đến đoạn này ông chuyển giọng xưng ta Vì sao có sự thay đổinhư vậy? Ta ở đây là nhà thơ và cũng chính là tất cả mọi người Khát vọng củaông là được làm con chim hót, một cành hoa để hoà nhập vào “mùa xuân lớn”của đất nước, góp một nốt trầm vào bản hoà ca bất tận của cuộc đời Hiến dâng
“mùa xuân nho nhỏ” nghĩa là tất cả những gì tốt đẹp nhất, dù nhỏ bé của mỗi
Trang 10dị và tha thiết – xin được làm một nốt trầm trong bản hoà ca của cuộc đời nhưng
là “một nốt trầm xao xuyến” Điều tâm niệm của tác giả: “lặng lẽ dâng cho đời”chính là khát vọng chung của mọi người, ở mọi lứa tuổi, chứ đâu phải của riêng
ai Thanh Hải đã thể hiện hết mình vì lòng tin yêu cuộc sống và khiêm tốn hiếndâng cho đất nước, cho cuộc đời, bởi vậy, xuất phát từ tiếng lòng thiết tha, nhỏnhẹ, chân thành của tác giả nên lời thơ dễ dàng được mọi người tiếp nhận vàchia sẻ cho nhau:
Một mùa xuân nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Đã gọi là cống hiến cho đời thì dù ở tuổi nào đi chăng nữa cũng phải luôn biết
cố gắng hết tâm trí để phục vụ và hiến dâng cho quê hương, đất nước mến yêucủa chính mình Già - cống hiến tuổi già, trẻ - cống hiến sức trẻ để không baogiờ thất vọng trước chính bản thân mình
Cảm nhận khổ thơ 4,5 bài thơ Mùa xuân nho nhỏ - Mẫu 1
Thanh Hải là nhà thơ gắn bó cả cuộc đời mình với cách mạng Ông trưởngthành trong hai cuộc kháng chiến chống Mỹ và chống Pháp Nhà thơ xứ Huếluôn lạc quan, yêu đời và giữ trong mình tinh thần được cống hiến và góp sứcmình vào công cuộc bảo vệ và dựng xây đất nước Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”
là bài thơ tiêu biểu nhất của ông, là tiếng lòng của nhà thơ trong những ngàycuối đời trên giường bệnh, khát khao được hòa mình vào công cuộc xây dựngcuộc sống mới của cả nước sau thống nhất Khổ thơ 4, 5 thể hiện rõ tinh thần ấycủa tác giả
Trang 11Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa.
Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến.
Đất nước đang bước sang một trang sử mới, rạo rực và hân hoan Không khímùa xuân ngập tràn: mùa xuân của thiên nhiên, mùa xuân của đất nước Tuyvậy, chặng đường đi lên sự đổi mới đó còn cần sự đồng lòng, cố gắng của cảdân tộc Bởi vậy mà nhà thơ khao khát được cống hiến, được hòa nhập vào cuộcsống của đất nước Dường như chưa đất nước mình lại đẹp tươi hơn thế Thờikhắc đau thương, chìm trong bùn lầy của đau thương, nghèo khó và dày xéodưới gót quân thù đã lùi vào quá vãng
Đất nước ấy luôn lớn mạnh, đi lên từng ngày Hành trình đi tới tương lai của đấtnước vẫn không ngừng, cứ đi lên là sự thể hiện chí khí, quyết tâm của dân tộcViệt Nam Hân hoan, tự hào và trách nhiệm, nhà thơ muốn hóa thành một phần
vẻ đẹp ấy
Điều tâm niệm của nhà thơ là khát vọng được hòa nhập vào cuộc sống của đấtnước, cống hiến phần tốt đẹp – dù nhỏ bé của mình cho cuộc đời chung, cho đấtnước Điều tâm niệm ấy được thể hiện một cách chân thành trong những hìnhảnh tự nhiên, giản dị và đẹp
Đẹp và tự nhiên vì nhà thơ đã dùng những hình ảnh đẹp của thiên nhiên để nóilên ước nguyện của mình Con chim hót, một cành hoa là những hình ảnh đẹpcủa thiên nhiên Một nốt trầm trong dàn hợp xướng là âm thanh mà mọi ngườiđều thích nghe
Khát vọng của tác giả tuy ẩn chứa sự khiêm nhường qua hình ảnh nho nhỏ, lặng
lẽ nhưng thể hiện một tiếng lòng cao cả, thể hiện một nhân sinh quan cao đẹp:
Trang 12phải cống hiến cho đất nước, dù là nhỏ bé, và phải không ngừng cống hiến chocuộc đời.
Mỗi con người hãy là một mùa xuân nho nhỏ để làm nên mùa xuân bất diệt củađất nước Một xã hội tốt đẹp thì mỗi con người phải tốt đẹp Đây là điều tâmniệm và khát vọng của nhà thơ trước lúc đi xa vĩnh biệt cuộc đời
Lẽ sống của Thanh Hải còn được thể hiện trong những vần thơ sâu lắng:
Một mùa xuân nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Cách sử dụng ngôn từ của nhà thơ Thanh Hải rất chính xác, tinh tế và gợi cảm.Làm cành hoa, làm con chim, làm nốt trầm và làm một mùa xuân nho nhỏ đểlặng lẽ dâng hiến cho cuộc đời
“Mùa xuân nho nhỏ” là một ẩn dụ đầy sáng tạo, biểu lộ một cuộc đời đáng yêu,một khát vọng sống cao đẹp Mỗi người hãy làm một mùa xuân,hãy đem tất cảnhững gì tốt đẹp, tinh tuý của mình, dẫu có nhỏ bé để góp vào làm đẹp cho mùaxuân đất nước
Cặp từ láy “nho nhỏ”, “lặng lẽ” cho thấy một thái độ chân thành, khiêm nhường,lấy tình thương làm chuẩn mực cho lẽ sống đẹp, sống để cống hiến đem tài năngphục vụ đất nước, phục vụ nhân dân
Là một trong người nghệ sĩ với lòng yêu nước trào dâng, giọng văn của ThanhHải chan chứa khát vọng được cống hiến, được hòa mình vào công cuộc xâydựng, đổi mới đất nước Hai khổ thơ 4, 5 bài “Mùa xuân nho nhỏ” đã khắc họa
Trang 13một cách chân thực nỗi niềm đó của nhà thơ, đơn sơ, giản dị mà cũng vô cùngmạnh mẽ.
Tuổi trẻ hừng hực khí thế và khát khao làm nên những hoài bão lớn Người trẻmuốn được cống hiến, góp sức vào công cuộc xây dựng chung của đất nước.Cảm nhận khổ 4 5 bài “Mùa xuân nho nhỏ”, chúng ta không chỉ cảm phục trướctinh thần trách nhiệm và ý thức bất diệt đang rực cháy trong trái tim nhà thơ màcòn là bài học sâu sắc cho giới trẻ ngày nay Chúng ta phải luôn học tập, rènluyện, góp sức mình vì sự nghiệp chung để không phí hoài tuổi trẻ, cũng bởi
“sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình”
Cảm nhận khổ thơ 4,5 bài thơ Mùa xuân nho nhỏ - Mẫu 2
Thanh Hải là nhà thơ xứ Huế Vùng đất hữu tình với con sông Hương thơ mộng
và núi Ngự Bình trang nghiêm vun đắp cho hồn thơ Thanh Hải bay cao Vốntrưởng thành trong hai cuộc kháng chiến, Thanh Hải là người có công đầu trongviệc xây dựng nền văn học cách mạng ở miền Nam thời chống Mỹ Những tácphẩm của ông được bao thế hệ bạn đọc nhắc mãi như “ Mồ anh hoa nở”,
“Những đồng chí trung kiên”
Nhưng nhắc đến thơ Thanh Hải, người ta thường nghĩ ngay đến bài thơ “Mùaxuân nho nhỏ” Tác phẩm được nhà thơ sáng tác trong khi nằm trên giườngbệnh, trước khi mất ít lâu Đó là tiếng lòng của nhà thơ trước vẻ đẹp của thiênnhiên, nhịp sống của đất nước vào xuân Đặc biệt hơn nữa, nhà thơ bày tỏ ướcvọng được hòa nhập hiến dâng cho cuộc đời, cho mùa xuân chung của dân tộc.Khát vọng ấy được Thanh Hải thể hiện rõ qua hai khổ bốn và năm của bài thơ:
“Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Trang 14Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc…”
Trong khí thế bừng bừng của đất nước vào xuân, tác giả đã cảm nhận được mộtmùa xuân trỗi dậy từ tâm hồn mình Đó là mùa xuân của lòng người, mùa xuâncủa sức sống tươi trẻ, mùa xuân của cống hiến và hoà nhập
Tác giả không mơ một giấc mơ vĩ đại, không ước vọng lớn lao, chỉ là nhữngmong muốn đơn sơ bình dị:
“Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến.”
Xin làm một tiếng chim hót hoà trong muôn vạn tiếng chim cất cao tiếng hótchào mừng xuân mới, xin làm một cành hoa trong muôn vạn cánh hoa âm thầmkhoe sắc tỏa hương thơm cho cuộc đời chung, xin làm một nốt nhạc trầm trongbản đồng ca của dân tộc ca ngợi non sông đất nước đang đổi mới Ước nguyệncủa nhà thơ sao mà đáng yêu, gần gũi lạ kì Đó chính là sự chiếu ứng của hìnhảnh “bông hoa tím biếc”và âm thanh tiếng chim chiền chiện ở khổ thơ thứ nhất
Trang 15Đọc từng câu thơ, ta thấy nhịp thơ hối hả, gấp rút như nhịp sống quê hương,như ước mong cháy bỏng mà khiêm tốn của nhà thơ được dâng hiến cho đời.Tâm hồn của tác giả hoà vào mùa xuân đất nước, thôi thúc mạnh mẽ nhưngcũng rất âm thầm:
“Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời”
Lời thơ như tâm tình thiết tha Một sự sáng tạo độc đáo của nhà thơ khi pháthiện ra được hình ảnh “ mùa xuân nho nhỏ” Mỗi con người, mỗi sự cống hiếnđược ví như một mùa xuân nhỏ hoà vào mùa xuân chung của đất trời, của Tổquốc Đó cũng là nguyện ước nhỏ bé của nhà thơ, muốn được mãi mãi làm việc,
hi sinh, cống hiến một cách âm thầm lặng lẽ cho quê hương đất nước bất chấp
sự thử thách của thời gian, tuổi tác
“Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc”
Lời thơ rắn rỏi, điệp ngữ "dù là" khẳng định thái độ tự tin trước những khó khăntrở ngại của đời người Tuổi trẻ cống hiến hi sinh, tuổi già cũng tiếp tục âmthầm cống hiến Ý thức về trách nhiệm đối với quê hương đất nước, khát vọngđược sống được cống hiến trở thành lẽ sống trong cuộc đời tác giả Lời thơkhông chỉ là ước nguyện của riêng một nhà thơ mà còn là lời kêu gọi mọi ngườihãy chung vai gắng sức xây dựng một cuộc đời tươi đẹp trong tương lai Tâmnguyện này, ta bắt gặp đâu đó trong những vần thơ của Tố Hữu:
“Nếu là con chim, chiếc lá Thì chim phải hót, chiếc lá phải xanh
Trang 16Lẽ nào vay mà không có trả Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình”
Sự hi sinh âm thầm, lặng lẽ hiến dâng tài năng, sức lực, tuổi trẻ cho cuộc đờinào phải chỉ có trong thơ Tố Hữu, nhà văn Nguyễn Thành Long trong truyệnngắn “ Lặng lẽ Sa Pa ” cũng đã khắc họa nên bức chân dung nhân vật anh thanhniên cùng nhiều nhân vật khác Họ chính là minh chứng sinh động nhất của hìnhảnh “ mùa xuân nho nhỏ ” mà Thanh Hải gửi gắm đến chúng ta qua bài thơ cuốiđời của ông
Tóm lại, hai khổ thơ bốn và năm trong bài “Mùa xuân nho nhỏ ” đã làm layđộng tâm hồn người đọc, không chỉ bởi chất nhạc vấn vương, không chỉ bởi giaiđiệu vừa thiết tha vừa hào hùng thôi thúc mà còn bởi nguyện ước chân thành vàkhiêm tốn của nhà thơ Nguyện ước ấy đâu còn của riêng Thanh Hải Đọcnhững vần thơ của ông, ta tự nhủ phải làm gì để không hổ thẹn với những người
đi trước , hổ thẹn vì đã chối bỏ trách nhiệm đối với đất nước quê hương ? Tất cảđược thể hiện bằng những việc làm cụ thể ở hôm nay
Cảm nhận khổ thơ 4,5 bài thơ Mùa xuân nho nhỏ - Mẫu 3
Thanh Hải là nhà thơ đi qua 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ Ôngdành cả cuộc đời cho cuộc chiến đấu giải phóng dân tộc Ngay đến cả nhữngtháng ngày cuối cùng của cuộc đời, Thanh Hải vẫn khát khao được gắn kết vớimạch nguồn cuộc sống, với trái tim lớn dân tộc, cống hiến sức lực nhỏ bé củamình trong công cuộc dựng xây đất nước Ý nguyện cao đẹp ấy được trình bàytrong khổ 4 và 5 bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”, tác phẩm cuối cùng mà nhà thơgửi lại cho đời
“Mùa xuân nho nhỏ” là tác phẩm tiêu biểu của nhà thơ Thanh hải Bài thơ làtiếng lòng tha thiết yêu mến và gắn bó với đất nước, với cuộc đời; thể hiện ước
Trang 17nguyện chân thành của nhà thơ, mong ước được cống hiến cho đất nước, gópmột “mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của dân tộc.
Trước mùa xuân của thiên nhiên, mùa xuân của đất nước, sự đi lên của cuộcsống, tác giả khát khao được hòa nhập vào cuộc sống của đất nước Chưa baogiờ đất nước đẹp tươi hơn thế Chặng đường lịch sử đã qua với bao gian lao, vất
vả Bốn nghìn năm lập quốc tỏa sáng nền văn hiến Đại Việt, sức mạnh dân tộcđược khẳng định, đất nước vẫn trường tồn và đi lên Đất nước như vì sao là sự
so sánh đầy ý nghĩa Sao là nguồn sáng vô tận, là vẻ đẹp của vũ trụ, vẻ đẹp vĩnhhằng trong không gian và thời gian Đây là niềm tự hào về đất nước Việt Namanh hùng, bất diệt
Đất nước ấy luôn lớn mạnh, đi lên từng ngày Hành trình đi tới tương lai của đấtnước vẫn không ngừng, cứ đi lên là sự thể hiện chí khí, quyết tâm của dân tộcViệt Nam Hân hoan, tự hào và trách nhiệm, nhà thơ muốn hóa thành một phần
vẻ đẹp ấy:
“Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến”.
Điều tâm niệm của nhà thơ là khát vọng được hòa nhập vào cuộc sống của đấtnước, cống hiến phần tốt đẹp – dù nhỏ bé của mình cho cuộc đời chung, cho đấtnước Điều tâm niệm ấy được thể hiện một cách chân thành trong những hìnhảnh tự nhiên, giản dị và đẹp Đẹp và tự nhiên vì nhà thơ đã dùng những hìnhảnh đẹp của thiên nhiên để nói lên ước nguyện của mình Con chim hót, mộtcành hoa là những hình ảnh đẹp của thiên nhiên Một nốt trầm trong dàn hợp
Trang 18cống hiến cho cuộc đời, cống hiến cho đất nước Điệp từ một trong đoạn thơdiễn tả sự ít ỏi, khiêm tốn nhưng hình ảnh con chim, cành hoa, nốt trầm cuốicùng dã dồn vào hình ảnh thật đặc sắc:
“Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc”.
Bao trùm tất cả, ông ước nguyện hoá thành “một mùa xuân nho nhỏ”, lặng lẽ,
âm thầm dâng hiến toàn bộ tâm hồn, trí tuệ, sức lực và cả sự sống của mình gópcùng mọi người Khát vọng của tác giả tuy ẩn chứa sự khiêm nhường qua hìnhảnh nho nhỏ, lặng lẽ nhưng thể hiện một tiếng lòng cao cả, thể hiện một nhânsinh quan cao đẹp: phải cống hiến cho đất nước, dù là nhỏ bé, và phải khôngngừng cống hiến cho cuộc đời Mỗi con người hãy là một mùa xuân nho nhỏ đểlàm nên mùa xuân bất diệt của đất nước Một xã hội tốt đẹp thì mỗi con ngườiphải tốt đẹp Đây là điều tâm niệm và khát vọng của nhà thơ trước lúc đi xa vĩnhbiệt cuộc đời
“Dù là tuổi hai mươi.
Dù là khi tóc bạc”
Những hình ảnh bông hoa, tiếng chim hót được tác giả phác hoạ ở phần đầu bàithơ giờ đây lại trở lại trong khổ thơ này trong giọng thơ êm ái, ngọt ngào Cáchcấu tứ lặp lại như vậy tạo ra sự đối ứng chặt chẽ và mang một ý nghĩa mới:Niềm mong muốn được sống có ích,cống hiến cho đời là một lẽ tự nhiên nhưcon chim mang đến tiếng hót, bông hoa toả hương sắc cho đời Trong bài “mộtkhúc ca xuân” Tố Hữu cũng có những suy ngẫm tương tự:
Trang 19“Nếu là con chim, chiếc lá Thì con chim phải hót, chiếc lá phải xanh
Lẽ nào vay mà không có trả Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình?”
Điều tâm niệm ấy thật cao đẹp, chân thành, là sự phát triển tự nhiên trong mạchcảm xúc của bài thơ Điệp từ “ta” như một lời khẳng định Và cái “ta” vốn chỉ
để nói về mình bỗng như trở thành cái “ta” chung của nhiều người, khát vọngcủa nhiều người Điệp ngữ “dù là” như một lời tự khẳng định, tự nhủ với lươngtâm -> sự kiên trì, thử thách với thời gian, tuổi già, bệnh tật để mãi làm một mùaxuân nho nhỏ trong mùa xuân rộng lớn của quê hương, đất nước Giọng thơ nhỏnhẹ, chân tình nhưng mang sức khái quát lớn
“Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải là một bài thơ đặc sắc Với thể thơ nămchữ, giọng thơ lúc mạnh mẽ, lúc tha thiết ngân vang, âm hưởng nhẹ nhàngxuyên khổ thơ, tác giả đã bộc lộ cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, đấtnước và khát vọng đẹp đẽ muốn được dâng hiến cho cuộc đời trước lúc đi xa.Ước nguyện của nhà thơ cho ta hiểu mỗi người phải biết sống, cống hiến chocuộc đời Thế nhưng dâng hiến, hoà nhập mà vẫn giữ được nét riêng mỗi người.Khổ 4 và 5 bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” là kết tinh rực rỡ của sức sống mãnhliệt và tình yêu thiết tha của người nghệ sĩ một lòng sống vì nhân dân, vì đấtnước
Cảm nhận khổ thơ 4,5 bài thơ Mùa xuân nho nhỏ - Mẫu 4
Như chúng ta đã biết, mùa xuân là mùa hội tụ của các thi sĩ, là một mùa mangđậm chất thơ, cũng giống như các nhà thơ khác, nhà thơ Thanh Hải cũng đã cảmnhận được mùa xuân để sáng tác bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” để thể hiện ước
Trang 20nguyện nhỏ nhoi, cuối cùng trong đời của ông trước khi từ trần Ông đã để lạicho kho tàng văn học Việt Nam một bài thơ rất đặc sắc, đơn giản mà ấn đậmnhững dòng cảm xúc, ước nguyện của ông, điển hình qua hai khổ thơ trong bài:
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Ôi, chỉ vẻn vẹn hai khổ thơ thôi mà ta thấm nhuần được biết bao nhiêu cảm xúc.Tác giả muốn hóa thân vào những cảnh vật mà mình đang thấy, đang nghe trướcmắt Từ “ta” của tác giả không chỉ là cảm xúc chung của mọi người mà là chỉriêng tác giả thôi, tác giả chỉ muốn một mình dâng hiến cho cuộc đời, cho đấtnước “Ta làm con chim hót”, ôi…câu thơ nghe êm ái làm sao, ước nguyện củatác giả thật khiêm tốn, chỉ muốn làm một con chim trong muôn vàn loài chimtrên đất nước, chỉ muốn cất một tiếng hót trong bao nhiêu rung động của đất trờigóp thêm một sắc xuân nhỏ nhoi cho đất nước Kế nữa, tác giả lại muốn làmmột cành hoa, có lẽ chỉ là một cành hoa dại ven đường thôi, cành hoa mang mộtmàu sắc nhẹ nhàng và quyến rũ, một cành hoa của “mùa xuân nho nhỏ” chenchút với bao cành hoa đẹp đẽ, quí hiếm khác để đi vào cái “mùa xuân của đấtnước” một niềm khao khát nhưng đáng quý biết bao! Đẹp đẽ biết bao! Sau đótác giả lại muốn nhập vào một bài ca chỉ bởi “một nốt trầm xao xuyến”, chỉ một
Trang 21nốt trầm trong một bài ca thôi, một nốt trầm mà khi nghe xong ta lại còn vươngvấn Tác giả muốn cất lên một âm vọng bình thường mà lặng lẽ, muốn góp thêmcho cuộc đời một nốt nhạc trong những âm vang hấp dẫn hơn khi đất nước đangbước vào một mùa xuân rực rỡ.
Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời.
Đến đây, có lẽ giọng thơ đã trầm lại Bây giờ, tác giả đã muốn dâng cả cuộc đời
mình cho đất nước, nhưng thực chất lại là dâng một cái rất nhỏ “một mùa xuânnho nhỏ”, tuy mùa xuân của tác giả nhỏ nhưng nó là cả hàng triệu trái tim củanhững con người Việt Nam dâng cho đất nước một mùa xuân, một mùa xuântrong một mùa xuân rộng lớn của đất nước Thanh Hải âm thầm, “lặng lẽ dângcho đời” một món quà rất đặc biệt, đó là “mùa xuân nho nhỏ”, một mùa xuân
mà chưa ai nghĩ đến Thơ rất độc đáo, rất hay và rất tình cảm Tác giả luônmuốn cống hiến tất cả cuộc đời mình vào đất nước dù ở bất cứ thời điểm nàocủa cuộc đời:
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Điệp từ “dù” nó như là một lời hứa, một sự khẳng định là mãi mãi, là vĩnh viễn
sẽ không bao giờ phai theo thời gian Dù khi còn trẻ hay khi đã già thì tác giảvẫn cống hiến tác giả thật là một người đáng khâm phục, một người rất thơ, rấttình cảm!
Với những âm điệu rộn ràng, rồi lại trầm lặng, từ ngữ sâu sắc, luyến láy rất vầntác giả đã đưa ta một “Mùa xuân nho nhỏ” của riêng mình để rồi ước nguyệncùng tác giả Chỉ những hình ảnh ước muốn: con chim, cành hoa, một nốt trầm
Trang 22cảm Những ước nguyện thật khiêm tốn giản đơn mà lại đầy ý nghĩa, tác giả thật
là một người đáng kính nể! Luôn muốn dâng hết tất cả cuộc đời mình cho đấtnước Gấp trang sách lại, em lại cảm thấy một cái gì đó bồi hồi, xao xuyếnmuốn đọc lại lần nữa Những ước nguyện nhỏ nhoi, khiêm tốn của tác giả lạikhiến cho người đọc động lòng Thật độc đáo!
Cảm nhận khổ thơ 4,5 bài thơ Mùa xuân nho nhỏ - Mẫu 5
Ở thời Lý, người ta còn nhớ Thiền sư Mãn Giác đến lúc bệnh nặng sắp qua đờivẫn có những vần thơ tràn đầy niềm lạc quan, yêu đời, vui sống: “Đừng tưởngxuân tàn hoa rụng hết - Đêm qua sân trước một nhành mai” Thời nay, có ThanhHải, khi từng giờ từng phút chống chọi với bệnh tật, ông vẫn có những vần thơnhư thế! Đó chính là bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” Thi phẩm thể hiện tiếng lòngcủa tác giả về mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nước và ước nguyện đượcsống có ích Đặc biệt, ước nguyện ấy, lẽ sống ấy được thể hiện chân thành, sâusắc qua những dòng thơ:
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Trang 23Đọc bài thơ, ta cảm nhận được những cảm xúc hồn nhiên, trong trẻo của thinhân trước vẻ đẹp và sức sống của mùa xuân thiên nhiên để rồi từ đó, cảm xúcđược mở rộng ra với hình ảnh mùa xuân đất nước, mùa xuân cách mạng cùngnhững suy ngẫm, tâm niệm về lẽ sống, về ý nghĩa giá trị của cuộc đời mỗi conngười Đó là ước nguyện, là khát vọng cống hiến cho cuộc đời, cho Tổ quốc,quê hương.
Để bày tỏ lẽ sống của mình, ngay từ những câu thơ mở đầu của đoạn, ThanhHải đã đem đến cho người đọc cái giai điệu ngọt ngào, êm ái của những thanhbằng liên tiếp “ta”-“hoa”-“ca”
Điệp từ “ta” được điệp lại 3 lần thể hiện một ước nguyện chân thành, thiết tha:
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến.
Động từ “làm”-“nhập” ở vai trò vị ngữ biểu lộ sự hoá thân đến diệu kỳ - hoáthân để sống đẹp, sống có ích Nhà thơ đã lựa chọn những hình ảnh đẹp củathiên nhiên, của cuộc sống để bày tỏ ước nguyện: “con chim”, “một cànhhoa”, ”một nốt trầm” Còn gì đẹp hơn khi làm một cành hoa đem sắc hương tôđiểm cho mùa xuân đất mẹ! Còn gì vui hơn khi được làm con chim nhỏ cấttiếng hót rộn rã làm vui cho đời! Các hình ảnh bông hoa, tiếng chim đã xuấthiện trong cảm xúc của thi nhân về mùa xuân thiên nhiên tươi đẹp, giờ lại được
sử dụng để thể hiện lẽ sống của mình Một ý nghĩa mới đã mở ra, đó là mongmuốn được sống có ích, sống làm đẹp cho đời là lẽ thường tình Hình ảnh “nốttrầm” và lặp lại số từ “một” tác giả cho thấy ước muốn tha thiết, chân thành của
Trang 24phải là “một nốt trầm xao xuyến” để góp vào bản hoà ca chung Nghĩa là nhàthơ muốn đem phần nhỏ bé của riêng mình để góp vào công cuộc đổi mới và đilên của đất nước Sự chuyển đổi đại từ nhân xưng “tôi” sang “ta” cũng có ýnghĩa sâu sắc Đó là sự chuyển đổi từ cái “tôi” tác giả ở khổ thơ đầu mang sắcthái nhỏ nhẹ, riêng tư sang đại từ nhân xưng “ta” mang sắc thái trang trọng Ởđây, cái “tôi” tác giả không chỉ cất tiếng nói của cá nhân mình mà còn nói lêntiếng lòng của mỗi người trong một mùa xuân mới, thể hiện sự hòa quyện,thống nhất giữa cái riêng và cái chung, giữa cá nhân và cộng đồng Nhạc điệuthơ chậm rãi, đi vào chiều sâu trầm lắng, thiết tha Đọc đoạn thơ, ta xúc độngtrước ước nguyện của nhà thơ xứ Huế và cũng là ước nguyện của nhiều người.
Lẽ sống của Thanh Hải còn được thể hiện trong những vần thơ sâu lắng:
Một mùa xuân nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Cách sử dụng ngôn từ của nhà thơ Thanh Hải rất chính xác, tinh tế và gợi cảm.Làm cành hoa, làm con chim, làm nốt trầm và làm một mùa xuân nho nhỏ đểlặng lẽ dâng hiến cho cuộc đời “Mùa xuân nho nhỏ” là một ẩn dụ đầy sáng tạo,biểu lộ một cuộc đời đáng yêu, một khát vọng sống cao đẹp Mỗi người hãy làmmột mùa xuân, hãy đem tất cả những gì tốt đẹp, tinh tuý của mình, dẫu có nhỏ
bé để góp vào làm đẹp cho mùa xuân đất nước Cặp từ láy “nho nhỏ”, “lặng lẽ”cho thấy một thái độ chân thành, khiêm nhường Không khoe khoang, cao điệu
mà chỉ lặng lẽ âm thầm dâng hiến Ý thơ thể hiện một ước nguyện, một khátvọng, một mục đích sống Biết lặng lẽ dâng đời, biết sống vì mọi người cũng làcách sống mà nhà thơ Tố Hữu đã viết:
Trang 25“Nếu là con chim chiếc lá
Thì con chim phải hót, chiếc lá phải xanh,
Lẽ nào vay mà không trả Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình”.
Nhớ khi xưa, Ức Trai tiên sinh đã từng tâm niệm:
“Bui một tấc lòng trung lẫn hiếu
Mài chăng khuyết, nhuộm chăng đen”.
Còn bây giờ, Thanh Hải – nhà thơ xứ Huế trước khi về với thế giới “ngườihiền” cũng đã ước nguyện:
“Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc”.
Lời ước nguyện thật thuỷ chung, son sắt Sử dụng điệp ngữ “dù là” nhắc lại hailần như tiếng lòng tự dặn mình đinh ninh: dẫu có ở giai đoạn nào của cuộc đời,tuổi hai mươi tràn đầy sức trẻ, hay khi đã già, bệnh tật thì vẫn phải sống có íchcho đời, sống làm đẹp cho đất nước Đây là một vấn đề nhân sinh quan nhưng
đã được chuyển tải bằng những hình ảnh thơ sáng đẹp, bằng giọng thơ nhẹnhàng, thủ thỉ,thiết tha Vì vậy, mà sức lan tỏa của nó thật lớn!
Bài thơ được viết vào thời gian cuối đời, trước khi nhà thơ đi vào cõi vĩnh hằng,nhưng trong bài thơ, cũng như đoạn thơ không hề có chút băn khoăn về bệnh tật,
về những suy nghĩ riêng tư cho bản thân Chỉ “lặng lẽ” mà cháy bỏng một nỗikhát khao được dâng những gì đẹp đẽ nhất của cuộc đời mình cho đất nước
Trang 26Đây không phải là câu khẩu hiệu của một thanh niên vào đời, mà là lời tâmniệm của một con người đã từng trải qua hai cuộc chiến tranh, đã cống hiến trọnvẹn cuộc đời và sự nghiệp của mình cho Cách mạng.
Đoạn thơ, bài thơ với những hình ảnh đơn sơ, gần gũi mà chứa đựng nhiều cảmxúc, nhiều nghĩ suy Bằng thể thơ năm chữ, giọng điệu chân thành, tha thiết phùhợp với tâm trạng cảm xúc, cùng với hình ảnh ẩn dụ… Thanh Hải đã gửi đếncho chúng ta một thông điệp đáng quý: mỗi người hãy sống có khát vọng, sống
có cống hiến, dù chỉ là phần nhỏ bé của mình vào công cuộc bảo vệ, giữ gìn vàdựng xây đất nước Đọc đoạn thơ, bài thơ ta càng yêu hơn, trân trọng hơn lẽsống mà Thanh Hải để lại, ta càng phải tự nhủ: Hãy sống đẹp – sống như ThanhHải đã sống
Cảm nhận khổ thơ 4,5 bài thơ Mùa xuân nho nhỏ - Mẫu 6
Khi đất nước đang trên đà đi lên chủ nghĩa xã hội, hòa nhập với cộng đồng khicần những con người biết hi sinh, biết cống hiến Thanh Hải là một trong nhữngnhà thơ tràn đầy nhiệt huyết của tuổi trẻ, dù sức khỏe không tốt Bài thơ “Mùaxuân nho nhỏ” đã phần nào nêu lên ước nguyện nhỏ nhoi nhưng có ý nghĩa lớnđối với đất nước Đặc biệt trong hai khổ thơ:
Ta làm con chim hót
Ta làm một nhành hoa
Ta nhập cùng hòa ca Một nốt trầm xao xuyến Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời