Cảm nhận 2 khổ thơ cuối bài thơ Ánh Trăng Download vn Văn mẫu lớp 9 Cảm nhận 2 khổ thơ cuối bài thơ Ánh Trăng Tổng hợp Download vn 1 Dàn ý cảm nhận 2 khổ thơ cuối bài Ánh Trăng Dàn ý chi tiết số 1 A M[.]
Trang 1Dàn ý cảm nhận 2 khổ thơ cuối bài Ánh Trăng
Dàn ý chi tiết số 1
A Mở bài
● Giới thiệu nhà thơ Nguyễn Duy
● Tập thơ “Ánh trăng” của ông được tặng giải A của Hội Nhà Văn ViệtNam năm 1984 Trong đó, có bài thơ mà tựa đề dùng làm nhan đề cho cảtập thơ: Ánh Trăng
● Hai khổ thơ cuối bài thơ cho ta thấy sự thức tỉnh của con người và nhắcnhở đạo lí “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ta
B Phân tích:
● Cảm xúc và suy ngẫm của tác giả trước vầng trăng
● Hình ảnh “trăng cứ tròn vành vạnh” là tượng trưng cho quá khứ nghĩatình, thủy chung, đầy đặn, bao dung, nhân hậu
● Hình ảnh “ánh trăng im phăng phắc” mang ý nghĩa nghiêm khắc nhắcnhở, là sự trách móc trong lặng im
C Kết luận
- Nội dung:
● Hai khổ cuối bài thơ cho ta thấy sự thức tỉnh của con người
● Lời nhắn gửi con người không được lãng quên quá khứ gian khổ mà sâuđậm nghĩa tình
● Lời nhắc nhở về nghĩa tình thiêng liêng của nhân dân, đất nước và đạo líuống nước nhớ nguồn
- Nghệ thuật:
Trang 2● Thể thơ ngũ ngôn với nhiều sáng tạo độc đáo.
● Sự kết hợp hài hòa giữa chất tự sự và trữ tình
● Ngôn ngữ, hình ảnh giản dị, gần gũi mà giàu sức gợi
● Giọng điệu tâm tình thấm thía, khi thì thiết tha cảm xúc, lúc lại trầm lắng,suy tư
Dàn ý chi tiết số 2
A Giới thiệu chung:
- Giới thiệu nhà thơ Nguyễn Duy, nhà thơ quân đội, đã được giải nhất cuộc thithơ của báo Văn Nghệ 1972 – 1973, một gương mặt tiêu biểu cho lớp nhà thơtrẻ thời chống Mĩ cứu nước
- Tập thơ “Ánh trăng” của ông được tặng giải A của Hội Nhà Văn Việt Namnăm 1984 Trong đó, có bài thơ mà tựa đề dùng làm nhan đề cho cả tập thơ :Ánh Trăng Bài thơ là một câu chuyện riêng nhưng có ý nghĩa triết lý như mộtlời tự nhắc nhở thấm thía của nhà thơ về lối sống nghĩa tình, thủy chung với quákhứ gian lao, với thiên nhiên, đất nước và đồng đội
-Hai khổ thơ cuối bài thơ cho ta thấy sự thức tỉnh của con người và nhắc nhởđạo lí “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ta
B Phân tích:
Cảm xúc và suy ngẫm của tác giả trước vầng trăng
- Từ “mặt” được dùng với nghĩa gốc và nghĩa chuyển – mặt trăng, mặt người –trăng và người cùng đối diện đàm tâm
- Với tư thế “ngửa mặt lên nhìn mặt” người đọc cảm nhận sự lặng im, thànhkính và trong phút chốc cảm xúc dâng trào khi gặp lại vầng trăng: “có cái gìrưng rưng” Rưng rưng của những niềm thương nỗi nhớ, của những lãng quên
Trang 3lạnh nhạt với người bạn cố tri; của một lương tri đang thức tỉnh sau những ngàyđắm chìm trong cõi u mê mộng mị; rưng rưng của nỗi ân hận ăn năn về thái độcủa chính mình trong suốt thời gian qua Một chút áy náy, một chút tiếc nuối,một chút xót xa đau lòng, tất cả đã làm nên cái “rưng rưng”,cái thổn thức trongsâu thẳm trái tim người lính.
- Và trong phút giây nhân vật trữ tình nhìn thẳng vào trăng- biểu tượng đẹp đẽcủa một thời xa vắng, nhìn thẳng vào tâm hồn của mình, bao kỉ niệm chợt ùa vềchiếm trọn tâm tư Kí ức về quãng đời ấu thơ trong sáng, về lúc chiến tranh máulửa, về cái ngày xưa hồn hậu hiện lên rõ dần theo dòng cảm nhận trào dâng
“như là đồng là bể, như là sông là rừng” Đồng, bể, sông, rừng, những hình ảnhgắn bó nơi khoảng trời kỉ niệm
-> Cấu trúc song hành của hai câu thơ, nhịp điệu dồn dập cùng biện pháp tu từ
so sánh, điệp ngữ và liệt kê như muốn khắc họa rõ hơn kí ức về thời gian gắn bóchan hòa với thiên nhiên, với vầng trăng lớn lao sâu nặng, nghĩa tình, tri kỉ.Chính thứ ánh sáng dung dị đôn hậu đó của trăng đã chiếu tỏ nhiều kỉ niệm thânthương, đánh thức bao tâm tình vốn tưởng chừng ngủ quên trong góc tối tâmhồn người lính Chất thơ mộc mạc chân thành như vầng trăng hiền hòa, ngônngữ hàm súc, giàu tính biểu cảm như “có cái gì rưng rưng”,đoạn thơ đã đánhđộng tình cảm nơi người đọc
- Hình ảnh “trăng cứ tròn vành vạnh” là tượng trưng cho quá khứ nghĩa tình,thủy chung, đầy đặn, bao dung, nhân hậu
- Hình ảnh “ánh trăng im phăng phắc” mang ý nghĩa nghiêm khắc nhắc nhở, là
sự trách móc trong lặng im Chính cái im phăng phắc của vầng trăng đã đánhthức con người, làm xáo động tâm hồn người lính năm xưa Con người “giậtmình” trước ánh trăng là sự bừng tỉnh của nhân cách, là sự trở về với lương tâmtrong sạch, tốt đẹp Đó là lời ân hận, ăn năn day dứt, làm đẹp con người
Trang 4C Kết luận
- Nội dung:
● Hai khổ cuối bài thơ cho ta thấy sự thức tỉnh của con người
● Lời nhắn gửi con người không được lãng quên quá khứ gian khổ mà sâuđậm nghĩa tình
● Lời nhắc nhở về nghĩa tình thiêng liêng của nhân dân, đất nước và đạo líuống nước nhớ nguồn
- Nghệ thuật:
● Thể thơ ngũ ngôn với nhiều sáng tạo độc đáo
● Sự kết hợp hài hòa giữa chất tự sự và trữ tình
● Ngôn ngữ, hình ảnh giản dị, gần gũi mà giàu sức gợi
● Giọng điệu tâm tình thấm thía, khi thì thiết tha cảm xúc, lúc lại trầm lắng,suy tư
Cảm nhận 2 khổ thơ cuối bài Ánh Trăng - Mẫu 1
Bao trùm cả bài thơ “Ánh trăng” của nhà thơ Nguyễn Duy là một nỗi day dứt,
ăn năn cứ kéo dài triền miên khôn nguôi Ở ngay cái tên bài thơ cũng đủ để tathấy được chủ đề của cả bài thơ Bởi lẽ, khác với "vầng trăng” là hình ảnh cụthể thì "ánh trăng” là những tia sáng Tia sáng ấy đã soi rọi vào góc tối của conngười, đánh thức lương tâm của con người, làm sáng bừng lên cả một quá khứđầy ắp những kỉ niệm đẹp đẽ, thân thương
Khổ thơ thứ năm là hình tượng vầng trăng và cảm xúc, suy ngẫm của nhà thơ.Còn đến khổ thơ thứ sáu là những suy ngẫm và triết lí nhân sinh của nhà thơqua hình tượng trăng:
Ngửa mặt lên nhìn mặt
Trang 5có cái gì rưng rưng như là đồng là bể như là sông là rừng
Từ “mặt” trong khổ thơ được dùng với nghĩa gốc và nghĩa chuyển – mặt trăng,mặt người – trăng và người cùng đối diện đàm tâm Với tư thế “ngửa mặt lênnhìn mặt” người đọc cảm nhận sự lặng im, thành kính và trong phút chốc cảmxúc dâng trào khi gặp lại vầng trăng: “có cái gì rưng rưng” Rưng rưng củanhững niềm thương nỗi nhớ, của những lãng quên lạnh nhạt với người bạn cố tri;của một lương tri đang thức tỉnh sau những ngày đắm chìm trong cõi u mêmộng mị; rưng rưng của nỗi ân hận ăn năn về thái độ của chính mình trong suốtthời gian qua Một chút áy náy, một chút tiếc nuối, một chút xót xa đau lòng, tất
cả đã làm nên cái “rưng rưng”, cái thổn thức trong sâu thẳm trái tim người lính
Và trong phút giây nhân vật trữ tình nhìn thẳng vào trăng - biểu tượng đẹp đẽcủa một thời xa vắng, nhìn thẳng vào tâm hồn của mình, bao kỉ niệm chợt ùa vềchiếm trọn tâm tư Kí ức về quãng đời ấu thơ trong sáng, về lúc chiến tranh máulửa, về cái ngày xưa hồn hậu hiện lên rõ dần theo dòng cảm nhận trào dâng,
“như là đồng là bể, như là sông là rừng” Đồng, bể, sông, rừng, những hình ảnhgắn bó nơi khoảng trời kỉ niệm
Cấu trúc song hành của hai câu thơ, nhịp điệu dồn dập cùng biện pháp tu từ sosánh, điệp ngữ và liệt kê như muốn khắc họa rõ hơn kí ức về thời gian gắn bóchan hòa với thiên nhiên, với vầng trăng lớn lao sâu nặng, nghĩa tình, tri kỉ.Chính thứ ánh sáng dung dị đôn hậu đó của trăng đã chiếu tỏ nhiều kỉ niệm thânthương, đánh thức bao tâm tình vốn tưởng chừng ngủ quên trong góc tối tâmhồn người lính Chất thơ mộc mạc chân thành như vầng trăng hiền hòa, ngônngữ hàm súc, giàu tính biểu cảm như “có cái gì rưng rưng”,đoạn thơ đã đánhđộng tình cảm nơi người đọc
Trang 6Nhà thơ lặng lẽ đối diện với trăng trong tư thế lặng im có phần thành kính:
“Ngửa mặt lên nhìn mặt” Từ “mặt” cuối câu thơ là từ nhiều nghĩa, tạo nên sự
đa dạng nghĩa của ý thơ Nhà thơ đối diện với mặt trăng, người bạn tri kỉ mình
đã lãng quên, vầng trăng đối diện với con người hay nói cách khác quá khứ đốidiện với hiện tại, thủy chung tình nghĩa đối diện với bạc bẽo vô tình và lãngquên để tự thú về sự bội bạc của mình
Khi người đối mặt với trăng, có cái gì đó khiến cho người lính áy náy dù chokhông bị quở trách một lời nào Hai từ “mặt” trong cùng một dòng thô: mặttrăng và mặt người đang cùng nhau trò chuyện Người lính cảm thấy có cái gì
“rưng rưng” tự trong tận đáy lòng và dường như nước mắt đang muốn trào ra vìxúc động trước lòng vị tha của người bạn “tri kỉ” của mình Đối mặt với vầngtrăng, bỗng người lính cảm thấy như đang xem một thước phim quay chậm vềtuổi thơ của mình ngày nào, nơi có “sông” và có “bể”
Chính những thước phim quay chậm ấy làm người lính trào dâng nhưng nỗiniềm và những giọt nước mắt tuôn ra tự nhiên, không chút gượng ép nào!Những giọt nước mắt ấy đã phần nào làm cho người lính trở nên thanh thản hơn,làm tâm hồn anh trong sáng lại Một lần nữa những hình tượng trong tuổi thơ vàchiến tranh được láy lại làm sáng tỏ những điều mà con người cảm nhận được.Cái tâm hồn ấy, cái vẻ đẹp mộc mạc ấy không bao giờ bị mất đi, nó luôn lặng lẽsống trong tâm hồn mỗi con người và nó sẽ lên tiếng khi con người bị tổnthương Đoạn thơ hay ở chất thơ mộc mạc, chân thành, ngôn ngữ bình dị màthấm thía, những hình ảnh đi vào lòng người
Những suy ngẫm và triết lí nhân sinh của nhà thơ được thể qua hình tượng trăng
ở khổ thơ cuối:
Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
Trang 7ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình
Hình ảnh “trăng cứ tròn vành vạnh” là tượng trưng cho quá khứ nghĩa tình, thủychung, đầy đặn, bao dung, nhân hậu Rồi đến hình ảnh “ánh trăng im phăngphắc” mang ý nghĩa nghiêm khắc nhắc nhở, là sự trách móc trong lặng im.Chính cái im phăng phắc của vầng trăng đã đánh thức con người, làm xáo độngtâm hồn người lính năm xưa Con người “giật mình” trước ánh trăng là sự bừngtỉnh của nhân cách, là sự trở về với lương tâm trong sạch, tốt đẹp Đó là lời ânhận, ăn năn day dứt, làm đẹp con người
Trong cuộc gặp lại không lời này trăng và người như có sự đối lập Trăng đã trởthành biểu tượng cho sự bất biến, vĩnh hằng không đổi thay “Trăng cứ trònvành vạnh” biểu tượng cho sự tròn đầy thủy chung, trọn vẹn của thiên nhiên,quá khứ dù cho con người đổi thay “vô tình”
Ánh trăng còn được nhân hóa “im phăng phắc” không một lời trách cứ, gợi liêntưởng đến cái nhìn nghiêm khắc, bao dung, độ lượng của người bạn thủy chung,tình nghĩa, nhắc nhở nhà thơ và mỗi chúng ta: con người có thể vô tình quênnhưng thiên nhiên nghĩa tình quá khứ luôn tròn đầy bất diệt
Tình cảm của trăng, tấm lòng của trăng chính là tình cảm của những người đồngchí, đồng đội, đồng bào, nhân dân Sự im lặng ấy làm nhà thơ “giật mình” thứctỉnh, cái “giật mình” của lương tâm nhà thơ thật đáng trân trọng, nó thể hiện sựsuy nghĩ, trăn trở tự đấu tranh với chính mình để sống tốt hơn Giật mình đểkhông chìm vào lãng quên Giật mình để không đánh mất quá khứ Con ngườigiật mình trước ánh sáng lặng lẽ là sự thức tỉnh của nhân dân cách trở về vớilương tâm trong sạch, tốt đẹp
Trang 8Dòng thơ cuối dồn nén biết bao tâm sự, lời sám hối ăn năn dù không cất lênnhưng chính vì thế càng trở nên ám ảnh, day dứt Qua đó Nguyễn Duy muốngửi đến mọi người lời nhắc nhở về lẽ sống, đạo đức lí ân nghĩa thủy chung.Trong cuộc gặp lại không lời này, trăng va người như có sự đối lập Trăng –hình ảnh của thiên nhiên, trong cảm nhận của con người, giờ đây theo quy luậttuần hoàn của nó, vẫn chiếu sáng, vẫn “tròn vành vạnh” dẫu cho “người vôtình” Suốt bài thơ, vầng trăng luôn được miêu tả gắn với các định ngữ (“tìnhnghĩa”, “tròn”), đến khổ cuối kết tinh trong hình ảnh “tròn vành vạnh”, đó là ânnghĩa thủy chung, là những giá trị tốt đẹp của quá khứ mãi vẹn nguyên Cái imlặng của trăng, cái ánh sáng dịu mát của trăng không phải là một sự bất động màlại làm cho con người suy ngẫm về mình.
Con người như có sự ân hận, xót xa vì đã “vô tình”, vô tình với trăng cũng là vôtình với cuộc sống, với con người và cả với những gì thân thuộc, với quá khứ,với hiện tại Cái “im phăng phắc”, sự im lặng đầy tình nghĩa, không một lờitrách cứ mà có phần nghiêm khắc của trăng đã đánh thức con người, làm xáođộng tâm hồn người lính xưa Con người “giật mình” trước ánh trăng lặng lẽ là
sự bừng tỉnh của nhân cách, trở về với lương tâm trong sạch, tốt đẹp Đó là mộtnỗi ăn năn nhân bản, thức tỉnh tâm linh, làm đẹp con người Cái “giật mình”chứa đựng cả tin yêu, hi vọng Sự xao động trong lặng yên này như một mạchnước ngầm vọt trào lên sẽ xua đi bao lỗi lầm để vững vàng tạo một cuộc sốngđẹp đẽ
Giọng thơ từ thiết tha đến trầm lắng trong cảm xúc và suy tư lặng lẽ Khôngphải ngẫu nhiên mà trong bài tác giả nhiều lần nhắc đến “vầng trăng tròn”, cònđến đây lại nhắc đến Ánh trăng và tên tập thơ cũng là Ánh trăng “Vầng trăngtròn” để nói về quá khứ thủy chung, tình nghĩa, vẹn nguyên, còn “ánh trăng” đểnói đến vầng hào quang của quá khứ, ánh sáng của lương tâm, của đạo đức, cáiánh sáng rọi soi, thức tỉnh, để xua đi khuất tối trong tâm hồn
Trang 9Hình ảnh thơ đến đây gợi ra chiều sâu tư tưởng triết lí: vầng trăng không chỉ làhiện thân cho vẻ đẹp của thiên nhiên mà còn là biểu tượng cho quá khứ nghĩatình, hơn thế, trăng còn là vẻ đẹp bình dị mà vĩnh hằng của đời sống Vầng trăng
cứ tròn đầy và lặng lẽ kể chi người “vô tình” là biểu tượng cho sự bao dung, độlượng, cho nghĩa tình thủy chung, trọn vẹn, trong sáng, vô tư, không đòi hỏi sựđền đáp Đó chính là phẩm chất cao cả của nhân dân mà Nguyễn Duy cũng nhưnhiều nhà thơ cùng thời đã phát hiện và cảm nhận một cách sâu sắc trong thơ từthời chiến tranh chống Mĩ
Vầng trăng cứ tròn vành vạnh tượng trưng cho quá khứ đẹp đẽ, vẹn nguyên,chẳng thể mờ phai “Ánh trăng im phăng phắc” chính là người bạn, nhân chứngnghĩa tình mà nghiêm khắc đang nhắc nhở nhà thơ (và cả trong mỗi chúng ta).Con người có thể vô tình, lãng quên, nhưng thiên nhiên, nghĩa tình quá khứ thìluôn tròn đầy, bất diệt Ánh trăng vì thế không chỉ là chuyện của một người,một thế hệ – thế hệ từng sống hào hùng suốt một thời đánh giặc, mà có ý nghĩavới nhiều người, với mọi thời Nó có ý nghĩa cảnh tỉnh, gợi cho mọi người sống
ý nghĩa, sống đẹp, xứng đáng với, những người đã khuất, xứng đáng với chínhmình, trân trọng quá khứ để vững bước trên đường tới tương lai
Bài thơ nói chuyện trăng mà lại là chuyện đời, khơi đúng cái mạch nguồn đạo lítruyền thống của dân tộc: thủy chung, nghĩa tình, uống nước nhớ nguồn, lời thơthấm thía, xúc động, bởi trước hết nó là lời tự nhắc nhở với giọng trầm tĩnh màlắng sâu
Cảm nhận 2 khổ thơ cuối bài Ánh Trăng - Mẫu 2
Trăng là một đề tài quen thuộc trong thơ ca Trăng như một biểu tượng thơmộng gắn với tâm hồn thi sĩ Nhưng có một nhà thơ cũng viết về trăng, khôngchỉ tìm thấy ở đấy cái thơ mộng, mà còn gửi gắm những nỗi niềm tâm sự mangtính hàm nghĩa độc đáo Đó là trường hợp bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy
Trang 10Vầng trăng đã từng gắn bó với tuổi thơ, với cuộc đời người lính, đã trở thànhngười bạn tri kỉ, ngỡ không bao giờ quên nhưng hoàn cảnh sống đổi thay, conngười cũng thay đổi, có lúc cũng trở nên vô tình Sau chiến thắng trở về thànhphố, quen ánh điện cửa gương, khiến cho vầng trăng tình nghĩa vô tình bị lãngquên nhưng một tình huống đời thường xảy ra làm cho con người phải giậtmình tỉnh ngộ, phải đối mặt với vầng trăng mà sám hối:
Ngửa mặt lên nhìn mặt
Có cái gì rưng rưng Như là đồng là bể Như là sông là rừng.
Rưng rưng là biểu hiện xúc động, nước mắt đang ứa ra, sắp khóc Giọt nước mắtlàm cho lòng người thanh thản lại, trong sáng lại Bao kỉ niệm đẹp ùa về, tâmhồn gắn bó chan hòa với thiên nhiên, với vầng trăng xưa, với đồng với bể,vớisông với rừng Cấu trúc câu thơ song hành với các biện pháp tu từ so sánh, điệpngữ cho thấy ngòi bút Nguyễn Duy thật tài hoa Đoạn thơ hay ở chất thơ bộcbạch chân thành, ở tính biểu cảm, ngôn từ và hình ảnh thơ đi vào lòng người,khắc sâu một cách nhẹ nhàng mà thấm thía những gì nhà thơ muốn tâm sự vớichúng ta Khổ thơ cuối mang hàm ý độc đáo và sâu sắc:
Trang 11cứ Trăng bao dung và độ lượng biết bao Tấm lòng bao dung độ lượng ấy khiếncho ta phải giật mình Sự giật mình để tự lột xác, để trở về Trở về với chínhmình tốt đẹp xưa kia Đó là cái giật mình để tự hoàn thiện.
Tóm lại, với giọng thơ trầm tĩnh, sâu lắng, đoạn thơ trên đã gây nhiều xúc độngcho người đọc Nó như là lời tâm sự, lời tự thú, lời tự nhắc chân thành Quađoạn thơ, tác giả muốn nói rằng: phải thuỷ chung, trọn vẹn, phải nghĩa tình sắtson với nhân dân, với đất nước, và ngay với chính bản thân mình
Cảm nhận 2 khổ thơ cuối bài Ánh Trăng - Mẫu 3
“Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” – đó là truyền thống lâu đời của dân tộc Việt Nam.Truyền thống ấy đã được nhắc đến rất nhiều trong các tác phẩm văn học từ baođời nay Chỉ bàn đến các tác phẩm văn học hiện đại lớp 9, hẳn chúng ta đều biếtđến các tác phẩm thuộc chủ đề này: “Bếp lửa” của Bằng Việt, “Ánh trăng” củaNguyễn Duy Qua các bài thơ, các tác giả đã kín đáo bộc lộ những suy nghĩ,chiêm nghiệm về một lẽ sống ân nghĩa thủy chung cao quý trong cuộc đời củamỗi con người
Bằng hình tượng “Ánh trăng” thấm đượm ý nghĩa nhân văn và tư tưởng triếtluận, Nguyễn Duy đã thẳng thắn và quả cảm gửi tới chúng ta một bức thôngđiệp tha thiết, đẹp đẽ: “Hãy lắng lại một phút cái chen lấn, bận bịu của cuộcsống để nhìn lại bản thân mình!” – để trở về với cội nguồn đạo lý “nhớ nguồn”của dân tộc thông qua việc xây dựng nhân vật trữ tình biết tự soi rọi, tự ý thức
về những lầm lỗi của mình, để hướng thiện
Lời nhắn nhủ của nhà thơ giống như một câu chuyện nhỏ với giọng điệu tâmtình Đây là câu chuyện của chính nhà thơ Lời thơ mở đầu như đưa người đọctrở về với quá khứ tuổi thơ của tác giả với một giọng kể nhỏ nhẹ Đó là một tuổithơ gắn bó thân thiết với thiên nhiên Tuổi thơ được cảm nhận những điều kì thú
Trang 12thành tri kỉ Người chiến sĩ có thể nằm ngủ dưới trăng, đứng gác dưới trăng,trăng cùng chia sẻ những gian lao của cuộc đời người lính Trăng cũng đã cùngvui niềm vui thắng trận của người chiến sĩ Rõ ràng tình cảm của người chiến sĩ
và trăng là tình cảm keo sơn gắn bó, tưởng như tình cảm đó gắn bó mãi mãi.Nhưng câu chuyện chuyển biến về hiện tại, điều “ngỡ không bao giờ quên” bâygiờ đã quên Giọng thơ như trầm lắng lại với nét trầm ngâm, suy tư khi kể tới.Cảnh phồn hoa nơi đô thị tấp nập, đời sống của con người cũng bắt đầu thay đổi.Ánh sáng của điện đã thay cho ánh sáng của trăng Bởi thế mà lòng người lúcnày cũng thay đổi Vẫn là vầng trăng xưa, bây giờ vầng trăng ấy lại đi qua ngõ.Thế nhưng người bạn ấy bây giờ đã thành người dưng tức là không hề quen biết
Sự đổi thay này diễn ra trong lòng người lính Anh đã quên đi người bạn nămxưa, người bạn đã từng chịu chung gian khổ ở rừng, cùng gắn bó với anh tuổi ấuthơ Giọng thơ thầm thì như lời trò chuyện Anh đang trò chuyện với chínhmình, suy nghĩ về việc mình đã thay đổi tình cảm quên đi vẻ đẹp của thiênnhiên, bình dị Phải chăng, sự suy ngẫm này như một sự sám hối, tự trách mình.Sống trong hiện tại mà quên đi quá khứ, sống trong hòa bình có đầy đủ vật chất
mà quên đi những ngày gian khổ
Nhưng nhà thơ không dừng lại ở đó mà còn sáng tạo ra một cuộc sống chân thật
mà cũng rất quen thuộc xảy ra ở đô thị đó là hệ thống đèn điện tắt cả Mộtkhông gian phòng - đinh tối om Người chiến sĩ cũng giống như bao người khácvội bật tung cửa sổ, đột ngột thấy vầng trăng Như vậy trăng xưa lại đến vớingười vẫn tròn vẫn đẹp và thuỷ chung với mọi người
Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng như là đồng, là bể như là sông, là rừng
Trang 13Người ngắm trăng và suy ngẫm bâng khuâng “Ngửa mặt lên nhìn mặt” Hai chữ
“mặt” trong một vần thơ, mặt trăng và mặt người đối diện nhau Đó là nhìn mặttri kỉ, mặt của tình nghĩa mà bấy lâu nay mình dửng dưng Nguyễn Duy gặp lạiánh trăng như gặp lại người bạn tuổi thơ, như gặp lại người bạn từng sát cánhbên nhau trong những tháng năm gian khổ Trăng chẳng nói chẳng trách nhưngtâm trạng của người lính có gì đó rưng rưng Phải chăng đó là tâm trạng xúcđộng nghẹn ngào Nước mắt như chực ứa ra Bao kỉ niệm đẹp của một đờingười đã ùa về trong tâm trí người chiến sĩ Từ "rưng rưng" gợi tả nỗi xúc độngcủa thi sĩ Những kỷ niệm ngày nào bấy lâu tưởng bị chôn vùi nay lại ùa vềđánh thức tâm hồn người trong cuộc "như là đồng là bể, như là sông là rừng”.Câu trúc của câu thơ sóng đôi kết hợp với phép tu từ so sánh, từ “là" được nhắclại bốn lần cho ta thấy ngòi bút của Nguyễn Duy thật tài hoa Ông đã gợi tađược sự gắn bó chan hòa với thiên nhiên của người chiến sĩ trong quá khứ Bởi
lẽ nhớ tới đồng, tới sông, tới bể là nói tới thời ấu thơ, nói tới rừng là nói tới thờichiến tranh Hai hình ảnh thơ này được lặp lại ở khổ thơ đầu Như vậy vầngtrăng trong đoạn thơ không chỉ là vẻ đẹp của thiên nhiên mà còn là biểu tượngcủa quá khứ tình nghĩa Vầng trăng đã đánh thức dậy tất cả, từ những năm thánghoa niên cho đến khi cầm súng hành quân đuổi giặc dưới những cánh rừng Hóa
ra những ký ức đẹp đẽ ấy đã không mất đi và con người không phải hoàn toàn
vô tâm đến thế Ký ức ấy chỉ tạm lắng xuống, con người trong lúc bận rộn cóthể lãng quên đi nhưng chỉ cần một tác động nhỏ nào đó, chúng sẽ sống dậy vẹnnguyên, thậm chí còn đằm sâu hơn, tạo nên vẻ đẹp không gì sánh nổi của tâmhồn con người
Nguyễn Duy đưa người đọc cùng đắm chìm tong suy tư, trong chiêm nghiệm về
"vầng trăng tình nghĩa" một thời:
Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
Trang 14ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình
Bài thơ dừng ở cảm xúc "rưng rưng" cũng đã rõ chủ đề Nhưng thêm một đoạncuối, ý tưởng bài thơ được đẩy cao thêm, rõ hơn và mạnh hơn trong sự bìnhluận về một thái độ sống Hình ảnh "vầng trăng” còn được nhà thơ nhìn lại "trònvành vạnh" thật là đẹp, một cái đẹp viên mãn không hề bị khiếm khuyết dù aikia thay đổi, vô tình Ánh trăng sáng tròn đầy hay chính là cái đẹp của tìnhnghĩa thủy chung, nhân hậu? Ánh trăng vừa nghiêm khắc, lạnh lùng, vừa baodung độ lượng: “kể chi người vô tình” Chính ánh trăng vô ngôn, không một lờitrách cứ ấy đã khiến cho “người vô tình” thấy rõ cái khiếm khuyết của bản thân
mà không khỏi “giật mình“ tỉnh ngộ Thật khó diễn tả cho hết tâm trạng của conngười lúc ấy, biết bao ý nghĩa hàm ẩn trong hai chữ "giật mình" Cái "giậtmình" chân thành thay cho một lời sám hối ăn năn Dù lời sám hối ấy khôngđược cất lên nhưng chính vì thế nó lại làm cho ý thơ trở nên ám ảnh, day dứthơn Cả bài thơ là vô nhân xưng, đến đây tác giả mới xưng "ta" để nhận lỗi, để
tạ tội Một cái giật mình tái mặt khi nhận ra chân tướng của chính mình Đằngsau cái giật mình ấy người đọc cảm nhận được niềm ân hận day dứt của một conngười đã nghiêm khắc nhìn thẳng vào mình để nhận ra cái sai của mình Ngườixưa hay nói "trong cái rủi có cái may" Một sự cố rất bình thường của nền vănminh hiện đại đã thức tỉnh con người trở về với những giá trị cao đẹp, vĩnh hằng
Đó chính là cái hay và độc đáo của bài thơ có sức cảm hóa lòng người
Đọc bài thơ người đọc đều cảm nhận thấy đây không chỉ là câu chuyện riêngcủa nhà thơ mà cũng là chuyện của mình Từ câu chuyện ấy gợi ra cho ngườiđọc sự suy ngẫm và liên tưởng tới cách sống của chính mình Nhà thơ tâm sựvới bạn đọc những điều sâu kín nơi lòng mình nhưng cũng là để gửi tới ngườiđọc một bức thông điệp về cách sống đẹp trong hoàn cảnh đất nước hòa bình.Qua tâm sự sâu kín của Nguyễn Duy ở bài thơ "Ánh trăng", chúng ta như được