Phân tích khổ thơ đầu bài Bếp lửa Download vn Văn mẫu lớp 9 Phân tích khổ thơ đầu bài Bếp lửa Tổng hợp Download vn 1 Dàn ý phân tích khổ 1 bài thơ Bếp lửa Dàn ý 1 1 Mở bài Giới thiệu chung về tác gi[.]
Trang 1Dàn ý phân tích khổ 1 bài thơ Bếp lửa
Dàn ý 1
1 Mở bài
Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm
Dẫn dắt vào khổ 1 bài thơ
2 Thân bài
a Khái quát về tác giả, tác phẩm
Tác phẩm "Bếp lửa" được in trong tập "Hương cây, bếp lửa"
Ra đời năm 1963, những năm tháng mà tác giả học tập ở Liên Xô
b Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cảm xúc
- Điệp ngữ "một bếp lửa" được tác giả đặt đầu câu gợi ra hình ảnh quen thuộc, thân thương gắn liền với những ngày tháng tuổi thơ của tác giả
- Hình ảnh bếp lửa đã gắn với những năm tháng tuổi thơ của tác giả, trở thành một phần kí ức bên bà, cùng bà sớm hôm:
Hình ảnh tả thực, bếp lửa "chờn vờn sương sớm" gợi ra thói quen sinh hoạt đời thường, bình dị và sự bình yên của làng quê Việt
Một bếp lửa ẩn hiện, chờn vờn trong làn sương buổi sớm mai tạo nên một khung cảnh thật nên thơ
Bếp lửa còn được nhen nhóm bởi bàn tay gầy guộc mà dịu dàng, chăm chút của người bà, bởi vậy mà nó càng thêm ấm áp
Trang 2→ Bếp lửa chờn vờn trong sương còn là hình ảnh ẩn dụ cho nỗi nhớ bà của Bằng Việt, bếp lửa ấy cũng luôn "chờn vờn" trong tâm trí nhà thơ
c Tình cảm của cháu dành cho bà
Bếp lửa đã đánh thức trong lòng cháu nỗi nhớ thương bà, thương người nhóm lửa mỗi buổi sớm mai
"biết mấy nắng mưa" ẩn dụ cho những vất vả, nhọc nhằn mà bà phải trải qua
Chữ "thương" cất lên trong lời thơ gói trọn vẹn tất cả tình yêu, niềm biết
ơn sâu sắc và lòng kính trọng và nỗi nhớ nhung khôn nguôi của người cháu dành cho bà nơi phương xa
3 Kết bài
Khẳng định lại giá trị khổ thơ
Dàn ý 2
1 Mở bài
● Giới thiệu tác giả, tác phẩm
● Giới thiệu khổ 1 - khổ thơ đầu của bài, bộc lộ những khắc khoải của tác giả về miền kí ức xưa
2 Thân bài
a) Nội dung
Ngay từ khổ thơ đầu tiên hình ảnh chiếc bếp lửa hiện lên vừa xa, vừa gần, vừa thực vừa hư “Một bếp lửa chờn vờn sương sớm” Nó như là sự khắc khoải của
Trang 3tác giả về một miền ký ức dù đã bị thời gian vùi lấp, nhưng chưa bao giờ lãng quên mà chỉ chờ cơ hội để quay trở về đánh thức nỗi nhớ trong lòng tác giả
"Một bếp lửa chờn vờn sương sớm Một bếp lửa ấp iu nồng đượm Cháu thương bà biết mấy nắng mưa"
b) Đặc sắc nghệ thuật
● Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa biểu cảm và miêu tả, tự sự và bình luận
● Thể thơ tám chữ kết hợp với 7 chữ, 9 chữ phù hợp với việc diễn tả dòng cảm xúc và suy ngẫm về bà
● Giọng điệu tâm tình, thiết tha, tự nhiên, chân thành
● Sáng tạo hình ảnh bếp lửa – hình ảnh vừa thực vừa mang ý nghĩa biểu tượng
3 Kết bài
Đoạn thơ thể hiện tình cảm bà cháu rất thiêng liêng, sâu đậm Từ đó, cho ta những bài học thật ý nghĩa: kỉ niệm tuổi thơ luôn tỏa sáng và nâng đỡ con người trên mọi hành trình của cuộc sống và tình cảm gia đình là cơ sở, là cội nguồn cho tình yêu quê hương, đất nước
Dàn ý 3
1 Mở bài: Giới thiệu về tác giả, tác phẩm:
Bằng Việt thuộc thế hệ nhà thơ trưởng thành trong phong trào kháng chiến chống Mỹ Thơ ông trong trẻo, mượt mà, khai thác những kỉ niệm đẹp và ước mơ tuổi trẻ
Trang 4 Bài thơ “Bếp lửa” được sáng tác năm 1963 khi tác giả là du học sinh Liên Xô
Chủ đề bài thơ gợi lại những kỉ niệm về người bà và tình bà cháu sâu sắc, thấm thía
2 Thân bài:
Những kỉ niệm tuổi thơ và tình bà cháu
- Dòng hồi tưởng về bà bắt nguồn từ hình ảnh bếp lửa:
Bếp lửa “chờn vờn sương sớm” – bếp lửa thực
Bếp lửa “ấp iu nồng đượm” diễn tả sự dịu dàng, ấm áo, kiên nhẫn của người nhóm lửa
Biện pháp điệp từ (điệp từ “bếp lửa”) gợi lên hình ảnh sống động lung linh nhưng hết sức thân thuộc gần gũi với người cháu
=> Hình ảnh bếp lửa làm trỗi dậy dòng kí ức về bà và tuổi thơ
- Kỉ niệm về tuổi thơ nhiều gian khổ, thiếu thốn:
“Đói mòn đói mỏi” người cháu thấy ám ảnh bởi nạn đói và quá khứ đau thương của dân tộc
Ấn tượng về khói bếp hun nhèm mắt cháu để khi nghĩ lại “sống mũi còn cay”
Dòng hồi tưởng, kỉ niệm gắn với âm thanh tiếng tu hú của chốn đồng nội: tiếng tu hú được nhắc tới 5 lần trong bài khi thảng thốt, lúc khắc khoải,
mơ hồ tất cả để gợi lên không gian mênh mông, bao la, buồn vắng đến lạnh lùng
Tâm trạng của cháu vì thế cũng tha thiết, mãnh liệt hơn bởi sự đùm bọc, che chở của bà
Trang 5- Tuổi thơ khó khăn gian khổ nhưng cháu được mà yêu thương, che chở:
“Bà dạy”, bà chăm” thể hiện sâu đậm tấm lòng nhân hậu, tình yêu thương
vô bờ và sự chăm chút của bà đối với cháu
Ngay cả trong gian khó, hiểm nguy của chiến tranh bà vẫn vững vàng – phẩm chất cao quý của những người mẹ Việt Nam anh hùng (Vẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh)
→ Qua dòng hồi tưởng về bà, những dòng cảm xúc của nhân vật trữ tình chính
là sự kết hợp, đan xen nhuần nhuyễn giữa các yếu tố miêu tả, biểu cảm, tự sự, nỗi nhớ của người cháu thể hiện tình yêu thương vô hạn đối với bà
3 Kết bài:
Tác giả rất thành công trong việc sáng tạo ra hình tượng mang ý nghĩa thực, mang ý nghĩa biểu tượng: bếp lửa
Kết hợp miêu tả, biểu cảm, tự sự phù hợp với dòng hồi tưởng và tình cảm của cháu
Đoạn văn phân tích khổ thơ đầu Bếp lửa
Khổ thơ đầu nói về bếp lửa và lòng cháu thương bà Bếp lửa được nhóm lên trong sương sớm, ngọn lửa "chờn vờn"rung rinh, hắt ánh sáng lên tường nhà, liếp cửa Bếp lửa ấm áp "nồng đượm" ấy còn mang tình thương chở che, ôm ấp,
"ấp iu" của lòng bà Bếp lửa của bà là bếp lửa của một cuộc đời đã trải qua "biết mấy nắng mưa", nghèo khổ và vất vả Nghĩ về bếp lửa, nhớ về bếp lửa gia đình,
mà đứa cháu thương bà khôn xiết kể Hai câu đầu song hành làm hiện lên hình ảnh bếp lửa của bà Các chữ: "ấp iu nồng đượm", "chờn vờn" rất hình tượng, gợi tả; chữ "thương"dùng thật đắt qua vần thơ cảm thán, làm cho cảm xúc lan tỏa, thấm sâu vào hồn người:
Trang 6Một bếp lửa chờn vờn sương sớm Một bếp lửa ấp iu nồng đượm Cháu thương bà biết mấy nắng mưa.
Phân tích khổ 1 bài thơ Bếp lửa
Trong cuộc đời mỗi người, kỉ niệm của những năm tháng tuổi thơ luôn là hồi ức đẹp đẽ, sâu đậm nhất Và những kỉ niệm ấy sẽ thật đặc biệt khi có những người
mà chúng ta thương yêu Với Bằng Việt cũng thế, kỉ niệm bên người bà tần tảo sớm hôm trong suốt những năm tháng tuổi thơ đã để lại trong lòng tác giả những ấn tượng khó quên Để rồi, khi lớn lên, nỗi nhớ lại ùa về trong tâm khảm Chính những kí ức bên bà một thuở ấu thơ đã khơi nguồn cảm xúc để tác giả viết nên bài thơ "Bếp lửa"- một trong những thi phẩm hay viết về bà Khổ đầu bài thơ gợi lên dòng cảm xúc nhớ thương mãnh liệt qua hình ảnh gần gũi: bếp lửa
Tác phẩm "Bếp lửa" được in trong tập "Hương cây, bếp lửa", ra đời năm 1963, những năm tháng mà tác giả học tập ở Liên Xô Xa nhà, nỗi nhớ nhà da diết, nhớ mùi khói, mùi bếp, đặc biệt là người bà tần tảo sớm khuya
Hình ảnh bếp lửa trong khổ đầu bài thơ đã làm sống dậy những kỉ niệm, gợi biết bao cảm xúc trong lòng đứa cháu xa quê:
"Một bếp lửa chờn vờn sương sớm Một bếp lửa ấp iu nồng đượm"
Điệp ngữ "một bếp lửa" được tác giả đặt đầu câu gợi ra hình ảnh quen thuộc, thân thương gắn liền với những ngày tháng tuổi thơ của tác giả Có thể nói, hình ảnh bếp lửa là một hình ảnh thân thuộc, ta có thể bắt gặp nó trong bất kì ngôi
Trang 7nhà nào ở chốn làng quê Việt Ở đây, hình ảnh bếp lửa đã gắn với những năm tháng tuổi thơ của tác giả, trở thành một phần kí ức bên bà, cùng bà sớm hôm.Vì vậy, việc lặp đi lặp lại hình ảnh bếp lửa như một cách mà tác giả thể hiện tình cảm của mình dành cho người bà thân thương
Hình ảnh tả thực, bếp lửa "chờn vờn sương sớm" gợi lên nét đẹp bình yên của làng quê Việt Một bếp lửa ẩn hiện, chờn vờn trong làn sương buổi sớm mai tạo nên một khung cảnh thật nên thơ Trong làn khói sương, lửa bập bùng cháy, những đốm than hồng đỏ rực nơi bếp lửa nồng đượm cả hơi ấm, xua tan cái lạnh của buổi sớm Bếp lửa còn được nhen nhóm bởi bàn tay gầy guộc mà dịu dàng, chăm chút của người bà, bởi vậy mà nó càng thêm ấm áp Đồng thời bếp lửa chờn vờn trong sương còn là hình ảnh ẩn dụ cho nỗi nhớ bà của Bằng Việt, bếp lửa ấy cũng luôn "chờn vờn" trong tâm trí nhà thơ, hóa trong nỗi nhớ bà, nhớ tuổi thơ, nhớ quê hương mà bấy lâu tác giả luôn ấp iu, gìn giữ và trân trọng
"Một bếp lửa ấp iu nồng đượm"
Bếp lửa ấy được nhóm lên bởi tình yêu thương với bao tình cảm ấp iu nồng đượm của bà Câu thơ đã gợi lên một trời kí ức, những ắn sóc, chăm chút, lắng
lo mà bà dành cho đứa cháu nhỏ Động từ "ấp iu" kết hợp với tính từ "nồng đượm" được tác giả sử dụng đầy khéo léo trong câu thơ đã góp phần thể hiện vẻ đẹp phẩm chất , tình thương yêu của người bà Từ đó, bếp lửa đã đánh thức trong lòng cháu nỗi nhớ thương bà, thương người nhóm lửa mỗi buổi sớm mai:
"Cháu thương bà biết mấy nắng mưa."
Tác giả đã vận dụng sáng tạo thành ngữ "năm nắng mười mưa" qua việc sử dụng cụm từ "biết mấy nắng mưa" để ẩn dụ cho những vất vả, nhọc nhằn mà bà phải trải qua Vì thương, vì lắng lo cho cháu, bà nào quản ngại nắng mưa, nào chùn bước trước những khắc nghiệt của thời tiết, khó khăn của cuộc sống, vẫn
Trang 8miệt mài, cần mẫn Thật là một người bà nhân hậu và giàu đức hi sinh biết bao Thấu hiểu được những nhọc nhằn của bà, cháu càng thương bà nhiều hơn Chữ
"thương" cất lên trong lời thơ gói trọn vẹn tất cả tình yêu, niềm biết ơn sâu sắc
và lòng kính trọng và nỗi nhớ nhung khôn nguôi của người cháu dành cho bà nơi phương xa Câu thơ cuối đoạn vang lên trong nỗi nhớ của những kí ức tuổi thơ tươi đẹp bên bà đã gửi gắm sâu sắc tình cảm thiết tha, chân thành của Bằng Việt
Qua khổ thơ đầu, thông qua hình ảnh bếp lửa cùng với việc sử dụng những từ ngữ bộc lộ cảm xúc trực tiếp, Bằng Việt đã thể hiện nỗi nhớ da diết và tình cảm thương quý dành cho người bà thân yêu của mình Đoạn thơ chính là khúc dạo đầu trong một bài tình ca viết về tình cảm gia đình gắn với tình yêu quê hương đất nước, là tiền đề cho cảm xúc của toàn bài thơ
Phân tích khổ thơ đầu bài Bếp lửa - Mẫu 1
Khi lớn lên ai cũng nhớ về những kỉ niệm của tuổi thơ Có thể là kỉ niệm với người mẹ thân yêu, với người cha tôn kính, có thể là với người bà trân trọng Với Bằng Việt, kỉ niệm tuổi thơ đáng nhớ nhất của mình là hình ảnh người bà tần tảo sớm hôm Hiện diện cùng bà là hình ảnh bếp lửa Nó đã khơi nguồn cảm xúc để tác giả nhớ về bà và viết về bà qua bài thơ đậm chất trữ tình: Bếp lửa
Mở đầu bài thơ là hình ảnh bếp lửa:
Một bếp lửa chờn vờn sương sớm Một bếp lửa ấp iu nồng đượm.
Ba tiếng “một bếp lửa” đã trở thành điệp khúc, gợi lại một hình ảnh thân thuộc trong mỗi gia đình ở làng quê Việt Nam Hình ảnh “bếp lửa” thật ấm áp giữa cải giá lạnh của sương sớm Đó không chỉ là cái chờn vờn của ngọn lửa mới được
Trang 9nhóm lên trong sương mà còn là cái chờn vờn trong tâm trí của người chầu nơi phương xa Hình ảnh bếp lửa thân quen với biết bao tình cảm ấp iu nồng đượm
Nó đã gợi lại sự săn sóc, lo lắng, chăm chút, che chở cho đứa cháu nhỏ của người bà Từ hình ảnh bếp lửa, người cháu lại nhớ thương khi nghĩ về bà:
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa.
Đọng lại trong câu thơ là chữ “thương”, thể hiện tình cảm của người cháu dành cho bà Bà vất vả, lặng lẽ trong khung cảnh “biết mấy nắng mưa”, làm sao tính được có bao nhiêu mưa nắng khổ cực đã đi qua đời bà Cháu thương người bà vất vả, tần tảo để khi nhớ về bà, trong kí ức của cháu hiện về những gian khổ thời còn bé!
Như vậy, mở đầu bài thơ là hình ảnh bếp lửa chờn vờn trong sương mai, nó như vừa mới đây cũng vừa như trong kí ức xa xôi mà tác giả chợt nghĩ đến hay khắc khoải trong phút giây chợt nhớ về Bếp lửa ấy được nhen nhóm từ đôi bàn tay gầy, được nâng niu trọn vẹn nhất, vị nồng đượm của khói bay trên bếp vẫn còn
đó, trong miền kí ức của cháu thơ
Phân tích khổ thơ đầu bài Bếp lửa - Mẫu 2
Trong cuộc sống, con người ta luôn có lúc gặp phải những gian lao, trắc trở Chính trong những năm tháng khó khăn, gian khổ ấy, chúng ta sẽ nhận ra được những giá trị tinh thần vô cùng thiêng liêng và đáng quý Những giá trị ấy,
những kỉ niệm ấy sẽ tạo nên sức mạnh nâng đỡ bước chân ta trong suốt cuộc đời dài Bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt đã soi sáng chân lí giản đơn ấy Hình ảnh
“bếp lửa” đã khơi nguồn hồi tưởng của tác giả những năm tháng sống bên bà, cùng bà nhóm lên ngọn lửa nồng ấm của tuổi thơ, để người đọc biết bao thế hệ cùng rung cảm với một bản trường ca về tình bà cháu
Trang 10Bằng Việt làm thơ từ đầu những năm 60 và thuộc thế hệ các nhà thơ trưởng thành trong thời kì kháng chiến chống Mĩ Bài thơ “Bếp lửa” được ông sáng tác năm 1963, khi tác giả 19 tuổi và đang học ngành Luật ở Liên Xô Tác phẩm viết theo thể thơ tự do và được đưa vào tập thơ “Hương cây – Bếp lửa”, tập thơ đầu tay của Bằng Việt và Lưu Quang Vũ Bằng sự kết hợp hài hòa giữa biểu cảm với tự sự, miêu tả và nghị luận, bài thơ đã xây dựng hình ảnh bếp lửa gắn liền với hình ảnh người bà và là điểm tựa khơi gợi mọi cảm xúc và suy nghĩ về tình
bà cháu
Trong biết bao kỉ niệm tuổi thơ, bếp lửa in dấu đậm nhất trong suy nghĩ của Bằng Việt Bắt đầu từ hình ảnh thân thương, ấm áp ấy, mạch hồi tưởng của bài thơ bắt đầu:
Một bếp lửa chờn vờn sương sớm Một bếp lửa ấp iu nồng đượm Cháu thương bà biết mấy nắng mưa.
Khổ thơ chỉ vỏn vẹn ba câu mà đã hai lần lặp lại điệp từ “một bếp lửa” “Bếp lửa” ấy là hình ảnh vô cùng gần gũi và thân quen với mỗi gia đình Việt Nam từ bao giờ Từ láy “chờn vờn” vừa tả ánh sáng lập lòe và từng làn khói vương vấn của bếp lửa mới nhen buổi sớm, vừa gợi lại hình ảnh bóng bà chập chờn trên in trên vách Kết hợp với sự mờ ảo của “sương sớm”, những mảnh ký ức ấy như
ẩn hiện trong làn sương vương vấn mùi khói, không hề thiếu đi sự nồng ấm
“Ấp iu” tuy là một từ ghép nhưng lại mang âm hưởng của từ láy, vừa là sự kết hợp của ấp ủ và yêu thương, vừa gợi tả bàn tay kiên nhẫn, khéo léo và tấm lòng đong đầy yêu thương của người nhóm lửa Sự “nồng đượm” kia không chỉ tả bếp lửa cháy đượm mà còn ẩn chứa tình cảm trân trọng của tác giả đối với
người đã cần mẫn, chăm chút thắp lên ngọn lửa ấy Hai hình ảnh sóng đôi đối
Trang 11nhau “chờn vờn sương sớm” – “ấp iu nồng đượm” đã tạo nên sự hòa phối âm thanh làm cho câu thơ vừa nhẹ nhàng như khói bếp vừa trĩu nặng về thời gian
Để rồi không cầm được cảm xúc, người cháu đã thốt lên : “Cháu thương bà biết mấy nắng mưa”, thật giản dị mà vẫn trào dâng một tình yêu thương bà vô hạn
Từ đó, sức ấm và ánh sáng của hình ảnh bếp lửa đã lan tỏa khắp bài thơ, trở thành điểm tựa để mở ra một chân trời đầy ắp kỉ niệm tuổi thơ về tình bà cháu
Hồ Cẩm Sa từng thốt lên những câu thơ đồng cảm với Bằng Việt :
"Cuộc đời tuy chất vật Nhưng tâm hồn thảnh thơi Bởi bóng bà luôn tỏa Che đời cháu, bà ơi!"
Người bà nói riêng hay người phụ nữ trong gia đình nói riêng luôn gắn với những gì gần gũi, thân thiết nhất Họ giữ cho nhịp sống của tổ ấm được duy trì,
là nơi bình yên cuối cùng để ta trở về sau những thăng trầm của cuộc đời Trong dáng hình bình khiêm nhường quá đỗi ấy ẩn giấu một trái tim lớn đầy lòng nhân
ái, để họ trở thành hiện thân của gia đình, quê hương, đất nước Nay ở nơi đất khách quê người, những câu thơ như hát ra từ ngọn lửa ấm nóng năm xưa của
bà càng gợi nhắc để người đọc thấm thía điều đó Niềm kính yêu và trân trọng đối với bà đã trở thành sự gắn bó với gia đình, tình yêu và nỗi nhớ quê hương, đất nước cũng như lòng biết ơn của Bằng Việt đối với cội nguồn che chở nơi ấy
“Bếp lửa” đã thực sự trở thành kỉ niệm ấm lòng, thành niềm tin thiêng liêng kì diệu theo nhà thơ suốt cả cuộc đời
Nguyễn Đức Quyền đã từng nhận xét rằng : “Thơ của cái thuở ban đầu thường
là nồng, nồng đến vụng dại Ấy thế mà “Bếp lửa” của Bằng Việt lại đạm, đạm