Cảm nhận về bài thơ Bếp Lửa của Bằng Việt Download vn Văn mẫu lớp 9 Cảm nhận về bài thơ Bếp Lửa của Bằng Việt Tổng hợp Download vn 1 Đề bài Nêu cảm nhận của em về bài thơ Bếp lửa Sơ đồ tư duy Cảm nhận[.]
Trang 1Đề bài: Nêu cảm nhận của em về bài thơ Bếp lửa.
Sơ đồ tư duy Cảm nhận về bài thơ Bếp Lửa
Dàn ý cảm nhận của em về bài thơ Bếp lửa
- Bà trải qua nhiều lo toan, vất vả, nhọc nhằn qua bao năm tháng
- Bếp lửa gắn với tuổi thơ của cháu cùng bà:
8 năm cùng bà nhóm bếp, khói hun nhèm mắt, sống mũi cay
Được bà dạy cho làm, chăm cho học
Trang 2 Được bà thấy ba mẹ chăm bẵm lớn khôn từng ngày
Tiếng tu hú gọi khát khao được trở về bên bà
- Tình cảm của cháu ở phương xa:
Dù nơi ở mới có những tiện nghi, đủ đầy nhưng cháu không thể quênnhững năm tháng vất vả bên bà xưa kia
Nỗi nhớ bà vẫn luôn thường trực trong tim cháu mỗi ngày, mỗi sớm mai
Nỗi nhớ nhà hòa trong nỗi nhớ quê hương, đất nước mình
2 Thân bài:
- Ngay từ khổ thơ đầu tiên hình ảnh chiếc bếp lửa hiện lên vừa xa, vừa gần, vừathực vừa hư: “Một bếp lửa chờn vờn sương sớm” Nó như là sự khắc khoải củatác giả về một miền ký ức dù đã bị thời gian vùi lấp, nhưng chưa bao giờ lãngquên mà chỉ chờ cơ hội để quay trở về đánh thức nỗi nhớ trong lòng tác giả
“Một bếp lửa chờn vờn sương sớm Một bếp lửa ấp iu nồng đượm Cháu thương bà biết mấy nắng mưa”
Trang 3- Hình ảnh người bà như bà tiên trong chuyện cổ tích hiện lên đầy rõ nét chânthực chứ không ẩn hiện, hư thực như chiếc bếp lửa Hình ảnh người bà thânthương luôn chở che cho con cháu được tác giả nhắc tới đầy cảm xúc bằngnhững lời lẽ hết sức mộc mạc, giản dị.
“Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi
Bố đi đánh xe, khô rạc ngựa gầy Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay”
- Trong những câu thơ tiếp theo tác giả đã vẽ rõ nét hơn bức tranh về quê hương
về vùng quê nơi có những người thân yêu của mình Trong đó tác giả nhắc tớimùi khói cái mùi thơm thơm ngai ngái mà bất kỳ ai đã từng đun cơm bằng bếplửa cháy bằng rơm rạ ở những vùng quê sau mùa gặt đều nhớ mãi
“Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa
Tu hú kêu trên những cánh đồng xa Khi tu hú kêu bà còn nhớ không bà
Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế”
- Những lời thơ như thấm đẫm những dòng nước mắt chứa đựng biết bao tâm sựcủa người cháu muốn nói với bà về quá khứ bi ai nhưng cũng nhiều kỷ niệm,khắc cốt ghi tâm
- Tiếng tu hú hiện lên trong những vần thơ làm cho lời thơ bỗng nhiên vangvọng giống như tiếng réo gọi từ quá khứ gọi về Tiếng tu hú xuất hiện làm nhịpthơ trở nên nhanh hơn bồi hồi xúc động hơn nó như nhịp tim của tác giả đangloạn nhịp khi nhớ về một miền quê ký ức
Trang 4“Mẹ cùng cha công tác bận không về Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc
Tu hú ơi, chẳng đến ở cùng bà Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa!”
- Ở những câu thơ này hình ảnh người bà và cháu ở bên nhau như những kỷniệm êm đềm, nhưng cũng đầy hiu quạnh
- Trong cuộc kháng chiến đầy cam go khốc liệt những người có sức khỏe
thường đi xa để làm ăn hoặc đi kháng chiến, ở lại làng quê chỉ còn lại người già
và trẻ nhỏ những thành phần yếu ớt, tự nương tựa vào nhau để sống
“Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi
Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh Vẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh:
“Bố ở chiến khu bố còn việc bố Mày viết thư chớ kể này kể nọ
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!”
- Trong khổ thơ này tác giả đã khéo léo hòa nỗi đau riêng của mình của cá nhânmột gia đình, một ngôi làng vào nỗi đau chung của toàn dân tộc
- Qua những câu thơ “giặc đốt làng” tác giả đã tố cáo tội ác của giặc khi chà đạplên những vùng quê Việt Nam, nơi chỉ có toàn người già trẻ nhỏ không có sứcchống cự nhưng chúng vẫn không tha
- Tấm lòng của bà thật không từ ngữ nào có thể tả hết được sự hiên ngang, tinhthần hy sinh quả cảm
Trang 5“Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen Một ngọn lửa lòng bà luôn ủ sẵn, Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng…”.
- Hình ảnh bếp lửa và người bà hiện lên mang theo sự ấm áp, mang theo sự kiêncường, không ngại hy sinh Ở những câu cuối một ngọn lửa chứa niềm tin daidẳng
“Giờ cháu đã đi xa.
Có ngọn khói trăm tàu
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?”
- Hình ảnh trong khổ thơ cuối tác giả đã trở về với hiện thực khi mình đã đi xa
bà, xa quê hương, được hưởng lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả nhưng chưagiây phút nào hình ảnh người bà và chiếc bếp lửa thân thương gắn liền với tuổithơ lam lũ bị tác giả quên lãng
3 Kết bài
Bài thơ Bếp lửa của nhà thơ Bằng Việt là một bài thơ hay của thi ca Việt Namđọc xong bài thơ mỗi chúng ta đều muốn được chạy về nhà để sà vào lòng bà để
mà được nghe bà hát ru trong những trưa hè oi ả
Cảm nhận bài thơ Bếp Lửa của Bằng Việt - Mẫu 1
Trong cuộc sống, có những kí ức và hoài niệm làm chúng ta luôn cố gắng để tìm
về, trải qua những gian lao, khắc khổ, biến cố cuộc đời ta mới nhận ra nhữngthứ nhỏ nhặt xung quanh mình thật thiêng liêng và cao quý biết bao, nó là cảtuổi thơ, là bước đệm giúp ta vào đời Với Bằng Việt “ Bếp lửa” chính là kí ức,
Trang 6là vật báu còn sót lại trong tâm trí mà ông muốn lưu giữ Hình ảnh “bếp lửa” đãkhơi nguồn hồi tưởng của tác giả về những năm tháng sống bên bà, cùng bànhóm lên ngọn lửa nồng ấm của tuổi thơ, khiến cho biết bao thế hệ người đọcphải rung động cùng rung cảm với về tình bà cháu.
Có biết bao kỉ niệm tuổi thơ nhưng bếp lửa chính là hình ảnh in dấu đậm nhấttrong suy nghĩ của Bằng Việt Bắt đầu từ hình ảnh thân thương, ấm áp ấy, mạchhồi tưởng của bài thơ bắt đầu:
Một bếp lửa chờn vờn sương sớm Một bếp lửa ấp iu nồng đượm Cháu thương bà biết mấy nắng mưa.
Khổ thơ chỉ vỏn vẹn ba câu mà đã hai lần lặp lại điệp từ “một bếp lửa” “Bếplửa” ấy là hình ảnh vô cùng gần gũi và thân quen với mỗi gia đình Việt Nam từbao giờ Từ láy “chờn vờn” vừa tả ánh sáng lập lòe và từng làn khói vương vấncủa bếp lửa mới nhen buổi sớm, vừa gợi lại hình ảnh bóng bà chập chờn trên intrên vách Kết hợp với sự mờ ảo của “sương sớm”, những mảnh ký ức ấy như
ẩn hiện trong làn sương vương vấn mùi khói, không hề thiếu đi sự nồng ấm
“Ấp iu” tuy là một từ ghép nhưng lại mang âm hưởng của từ láy, vừa là sự kếthợp của ấp ủ và yêu thương, vừa gợi tả bàn tay kiên nhẫn, khéo léo và tấm lòngđong đầy yêu thương của người nhóm lửa Sự “nồng đượm” kia không chỉ tảbếp lửa cháy đượm mà còn ẩn chứa tình cảm trân trọng của tác giả đối với
người đã cần mẫn, chăm chút thắp lên ngọn lửa ấy Từ đó, sức ấm và ánh sángcủa hình ảnh bếp lửa đã lan tỏa khắp bài thơ, trở thành điểm tựa để mở ra mộtchân trời đầy ắp kỉ niệm tuổi thơ về tình bà cháu
Theo dòng hồi tưởng ấy, Bằng Việt trở về với những năm tháng tuổi thơ thiếuthốn, nhọc nhằn ám đầy mùi khói:
Trang 7Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi
Bố đi đánh xe, khô rạc ngựa gầy
Nếu như tuổi thơ của những người bạn cùng trang lứa khác có những câu
chuyện cổ tích về bà tiên và phép màu kì diệu thì thời thơ ấu của Bằng Việt gắn
bó với bà và bếp lửa Lời thơ giản dị như những câu văn xuôi, như những lờithủ thỉ tâm tình dẫn dắt người đọc về miền ký ức Thế nhưng, chỉ với từ “chỉnhớ” thôi, nhà thơ đã phủ lên những hình ảnh tang thương kia bằng những lànkhói từ bếp lửa của bà:
Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay!
Cái “hun nhèm” của làn khói ấy gợi cho ta đến một bếp lửa củi mùn, rơm rạcháy lì lụt, một tuổi thơ vất vả, thiếu thốn Nhưng cũng chính mùi khói ấy đãxua đi mùi tử khí khắp các ngõ ngách, chính mùi khói ấy đã quyện lại và bámlấy tâm hồn đứa trẻ Nhưng mùi khói trong thơ Bằng Việt thì có sức gợi hơn rấtnhiều, bởi vì nó đượm nồng hơi ấm từ bàn tay chăm chút của bà Dù bao thángnăm có trôi qua thì ký ức ấy vẫn lưu lại ấn tượng sâu đậm trong tâm hồn tác giả,
để rồi câu thơ lắng xuống bởi vần bằng của tiếng “cay”
Và như một thước phim quay chậm, những kỉ niệm gắn liền với hình ảnh người
bà ùa về:
Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa
Tu hú kêu trên những cánh đồng xa Khi tu hú kêu, bà còn nhớ không bà
Quãng thời gian không dài đối với đời người nhưng lại là cả tuổi thơ của cháu.Hình ảnh bà và bếp lửa của tình bà cháu đã gợi ra một liên tưởng, một hồi ức
Trang 8khác trong tâm trí thi sĩ – tiếng chim tu hú Theo truyền thống văn học, tiếngchim tu hú thường gợi nên sự khắc khoải, xa cách, trông mong, một âm thanhmang sắc điệu trầm buồn Tiếng chim tu hú đã trở thành một phần tuổi thơ, mộtmảnh tâm hồn cháu, là sợi chỉ đỏ nối liền quá khứ và hiện tại Tiếng vọng đồngchiều ấy vang lên trong khổ thơ càng như giục giã, như khắc khoải một điều gì
đó tha thiết lắm, để dòng kỉ niệm trải dài hơn, rộng hơn, sâu hơn trong khônggian xa thẳm của nỗi nhớ thương Và trong dòng chảy ấy, hiện lên những ký ứcthân thương về tình bà cháu sâu đậm:
Mẹ cùng cha công tác bận không về Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học.
Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc.
Tám năm tuổi thơ của tác giả cũng chính là những năm đất nước chiến tranh, bố
mẹ phải đi công tác xa nhà, cháu phải sống cùng bà Bằng Việt đã khơi lại
những kỉ niệm ngày ấy bằng nghệ thuật liệt kê: “Bà bảo”, “bà dạy”, “bà
chăm”,… mỗi một ký ức hiện về là thêm một lần hình ảnh bà được khắc sâutrong tâm trí cháu Trong những năm tháng ấy, bà vừa là cha, vừa là mẹ, vừa làchỗ dựa vững chắc về cả vật chất lẫn tinh thần, là cội nguồn yêu thương củacháu
Cũng chính chiếc thuyền đầy kỉ niệm ấy đã đưa người đọc từ dòng sông củatình bà cháu đổ vào biển cả của lòng yêu nước, của đức hy sinh:
Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi
Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh
Vẫn vững lòng, bà dặn cháu đinh ninh:
Trang 9“Bố ở chiến khu, bố còn việc bố, Mày có viết thư chớ kể này, kể nọ,
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!”
Chiến tranh đã gây ra bao đau thương, mất mát, tàn phá khắp mọi nơi trên đấtnước ta, cướp đi của con người tất cả mọi thứ Chính chiến tranh đã gây nên bikịch của tình cha con trong “Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng, khơidậy những vần thơ vang tiếng căm thù của những nhà thơ cách mạng… Nhưngvới Bằng Việt, cũng từ đó mà ông mới cảm nhận được vẻ đẹp trong góc khuấtcủa tâm hồn bà Câu thơ với động từ “cháy” được lặp lại, từ ghép “tàn rụi” đượctách ra khiến hiện thực thời chiến không chỉ lấp đầy câu thơ mà còn tràn ngậpkhắp không gian ký ức Nhưng từ đó, tấm lòng người bà ấy hiện lên mênh môngnhư biển cả, lặng sóng thôi nhưng bát ngát tình thương con thương cháu và sâuthẳm với một nghị lực vô cùng bền vững
Vì sao mà tấm lòng người bà chứa đựng được biết bao điều như vậy? Vì trongtấm lòng đó luôn âm ỉ một ngọn lửa:
Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng…
Từ hình ảnh bếp lửa cụ thể, tác giả đã nâng lên thành “ngọn lửa” mang ý nghĩakhái quát, tượng trưng “Bếp lửa” với những ấm áp, giản dị của tình cảm giađình, của tình bà cháu đã bùng lên thành “ngọn lửa” của niềm tin và sức sốngcho các thế hệ mai sau Từ ngọn lửa ấm nóng ấy, nhà thơ mở ra những suyngẫm về cuộc đời bà:
Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Trang 10Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Chất biểu cảm trữ tình vẫn còn nhưng đã dòng suy tưởng đã nhuốm màu nghịluận “Lận đận” – từ láy gợi hình với hai thanh trắc đã diễn tả cả cuộc đời vất vảcủa bà, kết hợp với “biết mấy nắng mưa” – ẩn dụ để chỉ những thăng trầm củacuộc sống càng làm đậm thêm sự hy sinh cần mẫn của bà Trải qua tất cả nhữngkhó khăn, thách thức ấy, hình ảnh bà vẫn chưa bao giờ tách rời với bếp lửa
“Mấy chục năm rồi”, lời thơ kể mà như đếm, gợi lên cả một tuổi thanh xuân, cảmột đời người thức khuya dậy sớm gắn liền với khói bếp cay nồng Người bà ấygiản dị nhưng lại có một sức mạnh kì diệu Suốt dọc bài thơ, mười lần xuất hiệnhình ảnh bếp lửa là mười lần tác giả nhắc tới bà – người phụ nữ Việt Nam, đểrồi từ đó thốt lên trong bao nhung nhớ và trân trọng:
Ôi kì lạ và thiêng liêng – bếp lửa!
Câu thơ với từ cảm thán “ôi” như chất chứa, dồn nén biết bao điều Trong đó làsức mạnh “kì lạ” đã nhóm dậy cả một chân trời kỉ niệm, cả một tuổi thơ, cả mộttâm hồn Trong đó là sự “thiêng liêng” nhà thơ đã trân trọng gìn giữ trong timnơi đất khách quê người Hình ảnh ấy cùng chất trữ tình kết hợp với bình luận
đã trở thành cái nền hoàn hảo để mở ra dòng suy ngẫm của cả tác giả lẫn độc giả
về cuộc đời tần tảo và nghĩa tình của bà
Để giờ đây, khi đang ở cách xa bà hàng nghìn dặm, Bằng Việt vẫn luôn hướnglòng mình về người bà yêu thương:
Giờ cháu đã đi xa Có ngọn khói trăm tàu
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả
Trang 11Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:
– Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?…
Ở nước Nga xa xôi lạnh giá, bếp ga, bếp điện đã thay thế bếp củi nhem nhuốckhói, nhưng hình ảnh người bà và bếp lửa sớm mai vẫn đọng lại mãi trong tâmtrí cháu Bút pháp liệt kê và phép lặp cấu trúc “có…trăm…” đã vẽ nên một chântrời bao la rộng lớn với biết bao điều vui tươi, mới mẻ Thế nhưng cuộc sốnghiện đại ấy vẫn không thể làm cháu nguôi đi nỗi nhớ đau đáu, thường trực về bà,một nỗi nhớ tới mức “chẳng lúc nào quên nhắc nhở” Người bà nói riêng hayngười phụ nữ trong gia đình nói riêng luôn gắn với những gì gần gũi, thân thiếtnhất Để mỗi ngày, mỗi giờ lòng ông đều vang lên một câu hỏi: “ Sớm mai này
bà nhóm bếp lên chưa?” “Bếp lửa” đã thực sự trở thành kỉ niệm ấm lòng, thànhniềm tin thiêng liêng kì diệu theo nhà thơ suốt cả cuộc đời
Với “Bếp lửa”, Bằng Việt đã chắt lọc từ cuộc đời những kỉ niệm, những hìnhảnh đẹp nhất về người bà thân yêu để dệt nên hình tượng “bếp lửa”, thể hiệnlòng kính yêu trân trọng và biết ơn đối với bà và cũng là đối với gia đình, quêhương, đất nước Ta chợt nhận ra rằng, trong sâu thẳm mỗi con người, luôn cónhững điều thật bình dị và thân thương Hãy trân trọng những kí ức trong trẻo,mượt mà một thời ấy, vì đó là chốn bình yên để ta tìm về khi đã mỏi cánh bay,
là hành trang quý báu để ta mang theo suốt cuộc hành trình dài và rộng của cuộcđời Để một ngày nào đó dừng lại giữa dòng đời bất tận, ta mỉm cười vì luôn cómột “bếp lửa” soi sáng trong tim…
Cảm nhận bài thơ Bếp Lửa của Bằng Việt - Mẫu 2
Bằng Việt là một trong những nhà thơ trưởng thành trong thời kỳ kháng chiếnchống Mỹ cứu nước Với giọng văn tự sự, trữ tình riêng biệt, ông đã có nhữngtập thơ để lại dấu ấn trong lòng người đọc như Hương cây – Bếp lửa, Nhữnggương mặt những khoảng trời, Đất sau mưa… Bài thơ “Bếp lửa”, trích từ tập
Trang 12thơ Hương cây – Bếp lửa, là một trong những sáng tác xuất sắc nhất của nhà thơkhi khắc họa lại những ký ức về người bà ở quê nhà trong những năm tháng tácgiả xa quê hương.
Bếp lửa là những kỷ niệm khó phai về hình ảnh người bà trong trí tưởng tượngcủa nhà thơ, mỗi khi nhắc đến bếp lửa, hình ảnh người bà tần tảo lại ùa về trong
ký ức:
“Một bếp lửa chờn vờn sương sớm Một bếp lửa ấp iu nồng đượm Cháu thương bà biết mấy nắng mưa”
Mở đầu bài thơ, hình ảnh “bếp lửa” được điệp lại đến hai lần, nhấn mạnh hìnhtượng trung tâm của bài thơ, là hình ảnh thân quen, khơi nguồn cảm xúc chocháu Từ láy “chờn vờn” tạc hình ngọn lửa, hay chính là kỷ niệm ùa về nhưngọn lửa lòng thôi thúc người cháu Nhớ về hình ảnh bếp lửa là nhớ về bàn tay
tỉ mẩn của người bà, chắt chiu, gìn giữ, lo lắng cho đứa cháu ruột rà để rồi tạcvào lòng người đọc một tình cảm thiêng liêng là kết tinh của những hình ảnh ấy:
“Cháu thương bà biết mấy nắng mưa”
Cụm từ biết mấy nắng mưa gợi về thành ngữ “mưa nắng dãi dầu”, nói lên sựkhổ cực mà người bà chấp nhận để lo lắng, vun vén cho gia đình Bài thơ gợi lại
cả một thời tuổi nhỏ, nhọc nhằn, thiếu thốn của người cháu bên cạnh người bà,
ở đó có cả bóng tối ghê rợn của nạn đói khủng khiếp năm 1945:
“Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi
Bố đi đánh xe, khô rạc ngựa gầy”
Thuở ấy, tuổi thơ của cháu gắn gắn liền với 8 năm kháng chiến chống Pháp đầytủi cực Có những khi “Giặc đốt làng cháy tàn, cháy rụi” trong khi mẹ và cha
Trang 13bận công tác xa, đứa cháu ngây thơ chỉ biết sống trong vòng tay cưu mang, đùmbọc của bà “Bà bảo cháu nghe” từng câu chuyện quê hương, “bà dạy cháu làm”từng công việc trong nhà, “bà chăm cháu học” mỗi đêm trong làng vắng tiếngbom thù Tất cả những nhỏ nhặt, tủn mủn trong cuộc sống đều đặt lên đôi vaicủa người bà tần tảo khiến bà phải kiên cường mạnh mẽ hơn bao giờ hết:
“Bố ở chiến khu, bố còn việc bố Mày có viết thư chớ kể này kể nọ
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên”
Câu nói ấy của bà đã theo tác giả suốt ngần ấy năm mà không thể nào quênđược Đó là câu nói thể hiện sự hy sinh to lớn của những bà mẹ Hình ảnh bàbao giờ cũng ấm áp yêu thương và tình cảm hai bà cháu bao giờ cũng thắm thiếtsâu nặng không dễ gì quên:
“Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng”
Từ “bếp lửa” được cụ thể ở trên đến hai câu dưới, nhà thơ dùng từ ngọn lửa màkhông nhắc lại “bếp lửa” “Ngọn lửa” ở đây mang một ý nghĩa khái quát rộnglớn, sâu xa hơn: Đó là ngọn lửa của niềm hy vọng, có sức sống bền bỉ của tình
bà cháu, tình quê nhà nồng đượm Bếp lửa chỉ làm nồng ấm câu thơ nhưng hìnhảnh “ngọn lửa” tỏa sáng từng dòng thơ lung linh hình ảnh của bà ấm lòng ngườiđọc Hình ảnh bà là hình ảnh người nhóm lửa, giữ lửa và đặc biệt còn là ngườitruyền lửa, ngọn lửa thiêng của sự sống niềm tin cho các thế hệ nối tiếp Tác giả
đã nhắc đến những điều ấy với tất cả sự quý trọng và lòng biết ơn đối với bà.Bởi nói đến bà là nói đến những cảnh tượng vất vả, tảo tần:
Trang 14“Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
… Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi”.
Cụm từ “ấp iu nồng đượm” được láy lại đến hai lần, nhưng ở đây không còn làhình ảnh “một bếp lửa” mà là hình ảnh “nhóm bếp lửa” Đằng sau “biết mấynắng mưa” của cuộc đời “lận đận”, người bà vẫn nhen nhóm thắp lên ngọn lửa,không chỉ là ngọn lửa của thực tại mà còn là ngọn lửa của tình yêu thương, của
sự ngọt bùi thơm thảo mang nặng tình cảm gia đình
Nhà thơ đã 10 lần nhắc đến hình ảnh bếp lửa và bên cạnh đó là người bà Nhớđến bà là cháu nhớ đến hình ảnh bếp lửa, nói đến hình ảnh bếp lửa là cháu lạinhớ ngay đến bà, vì hai hình ảnh này gắn bó với nhau suốt những năm dài giankhổ Bếp lửa gắn với cuộc đời của bà với vẻ đẹp tảo tần, nhẫn nại, hy sinh Bếplửa đã thắp sáng niềm hy vọng, của sức sống bền bỉ, của tình ba cháu, tình quêhương Hình ảnh bếp lửa ở đây vừa có nghĩa thực vừa có ý nghĩa tượng trưng,vừa gần gũi lại rất đỗi tự hào khiến Bằng Việt phải thốt lên:
“Ôi kỳ lạ và thiêng liêng – bếp lửa”.
Trở về với thực tại, nhà thơ đang ở nơi “đất khách” trên hành trình chinh phụccon chữ về phát triển quê hương, chắc chắn sẽ không gặp phải khó khăn của
“những năm đói mòn đói mỏi” thế nhưng hình ảnh người bà tần tảo với bếp lửasớm hôm vẫn luôn hiển hiện bởi đó là quá khứ, là tuổi thơ, là ký ức những thángngày khó nhọc cùng tình cảm thiêng liêng bất diệt:
“- Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?…”
Trang 15Câu hỏi tu từ cùng nghệ thuật tu từ im lặng đã kết thúc bài thơ, thế nhưng lại mở
ra biết bao cảm xúc trong lòng người đọc về những hoài niệm ân tình tha thiết
và sâu nặng về tình cảm bà cháu Bài thơ đã kết hợp nhuần nhuyễn giữa biểucảm với miêu tả, tự sự và bình luận, thông qua việc sáng tạo hình ảnh bếp lửagắn liền với hình ảnh của người bà, làm điểm tựa khơi gợi mọi kỷ niệm, cảmxúc, suy nghĩ về tình bà cháu
Qua từng câu chữ trong bài thơ, hình ảnh người bà hiện lên lung linh, đẹp đẽ,thật đáng quý trọng và thương yêu trong tấm lòng của tác giả Hình ảnh ấy gắnvới bếp lửa bằng một vẻ đẹp bình dị trong đời sống thường nhật Bếp lửa gợi lênnhững kỷ niệm ấm nồng, thắm thiết mà rất đỗi thiêng liêng, trọn đời nâng đỡ vàdưỡng nuôi tâm hồn
Cảm nhận bài thơ Bếp Lửa của Bằng Việt - Mẫu 3
Trong những năm tháng chiến tranh, bên cạnh những bài văn, bài thơ cổ vũ tinhthần chiến đấu của dân tộc còn có những lời thơ da diết viết về tình thân, về quêhương mình Một trong số đó phải kể đến bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt, tácphẩm đã gợi lại cho người thưởng thức những cảm xúc dạt dào về gia đình, vềnhững kí ức thân thương bên bà
"Một bếp lửa chờn vờn sương sớm Một bếp lửa ấp iu nồng đượm Cháu thương bà biết mấy nắng mưa"
Mở đầu bài thơ là hình ảnh bếp lửa chờn vờn trong sương mai, nó như vừa mớiđây cũng vừa như trong kí ức xa xôi mà tác giả chợt nghĩ đến hay khắc khoảitrong phút giây chợt nhớ về Bếp lửa ấy được nhen nhóm từ đôi bàn tay gầy,được nâng niu trọn vẹn nhất, vị nồng đượm của khói bay trên bếp vẫn còn đó,trong miền kí ức của cháu thơ Và sâu trong hình ảnh ấy chính là bóng dáng của
Trang 16người bà kính yêu, nghĩ về bếp lửa cháu nhớ đến bà, cháu thương những nămtháng bà tần tảo, hy sinh.
"Cháu thương bà biết mấy nắng mưa"
Bao kỉ niệm tuổi thơ bỗng sống dậy trong trái tim đong đầy nỗi nhớ trong cháu
"Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi
Bố đi đánh xe, khô rạc ngựa gầy Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay"
Cuộc sống khốn khó những năm tháng ấy có lẽ là điều mà cháu không thể nàoquên dù lúc ấy vừa lên bốn Cái đói, cái nhọc nhằn vất vả được thể hiện quahình ảnh "khô rạc ngựa gầy", mùi khói trở thành thứ hương vị quen thuộc lúc ấy.Khói hun nhèm lên mắt, vị khói khiến sống mũi cháu cay cay hay chính nhữngkhó khăn, đói khổ của năm tháng xưa khiến khi nghĩ về mà lòng nôn nao vừaxúc động, vừa xót xa
"Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa
Tu hú kêu trên những cánh đồng xa Khi tu hú kêu bà còn nhớ không bà
Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế"
Cháu cùng bà trải qua bao năm tháng, cùng bà sống bên cánh đồng quê hương,cùng bà nhen nhóm yêu thương mỗi ngày bên bếp lửa thân thuộc "Tám năm"-
Trang 17khoảng thời gian đủ dài để cháu khắc cốt ghi tâm những lời bà dạy, những câuchuyện kể của bà về ngày ở Huế, về những kỉ niệm xưa Tiếng tu hú vang vọngtrong bài thơ như gọi quá khứ trở về, khơi dậy những câu chuyện xưa Nhữngvần thơ lúc này đây chứa chan những yêu thương, thấm đẫm nỗi niềm xúc động:
"Mẹ cùng cha công tác bận không về Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc
Tu hú ơi, chẳng đến ở cùng bà Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa!"
Có lẽ phải xa cha mẹ từ bé, sống bên bà bao năm mà tình cảm của cháu dànhcho bà luôn lớn lao như thế Cháu luôn trân trọng công dạy dỗ của bà, nhữngngày bà dạy cháu làm, bà ân cần chỉ cháu học Cả những lần bà dặn cháu viếtthư đừng kể ra những khó nhọc nơi quê nhà khiến ba mẹ phải để tâm lo lắng Bàvẫn vậy, luôn lắng lo cho con cho cháu, dẫu có vất vả, có nhọc nhằn vẫn chẳnglời kêu than, trách oan Hình ảnh tú hú vẫn kêu xa trên những cánh đồng, lạichẳng thế đến cùng bà phải chăng chính là hình ảnh của cháu lúc này, nỗi nhớ
bà đã diết, tiếng gọi bà vọng về nhưng chẳng thể trở về bên bà, chỉ có thể gửigắm nỗi nhớ qua từng lời thơ
"Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi
Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh Vẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh:
Trang 18"Bố ở chiến khu bố còn việc bố Mày viết thư chớ kể này kể nọ
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!"
Chiến tranh không những khiến bao gia đình phải chia xa mà nó còn tàn phá sựyên bình của bao làng quê, thôn xóm Hai bà cháu người trẻ nhỏ, người già yếuđược hàng xóm giúp đỡ dựng lại túp lều nhỏ, có chỗ che mưa, che nắng Baokhốn khổ là thế mà bà có bao giờ chịu phó mặc, luôn vững lòng, đinh ninh
"Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen Một ngọn lửa lòng bà luôn ủ sẵn, Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng ".
Qua từng dòng thơ, ta càng cảm nhận được hình ảnh người bà kiên cường,
chẳng quản ngại hy sinh, vẫn luôn tin yêu vào ngày gia đình sum vầy, ngày đấtnước hoà bình, thống nhất
"Giờ cháu đã đi xa.
Có ngọn khói trăm tàu
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?"
Những dòng thơ cuối nghe sao xúc động đến lạ thường Cháu nay đã lớn, trênhành trình cuộc đời cháu phải xa bếp lửa, xa bà, xa quê hương mình Cháu đếnmột nơi mới, nơi ấy có tiện nghi, những niềm vui mới, nhưng trong tim cháuvẫn luôn hướng về bà, về quê hương mình Nơi ấy có làm lũ, có nhọc nhằn, gian
Trang 19nan và có tất thảy sự yêu thương suốt năm tháng tuổi thơ Chính quê hương,chính tình thân đã nâng đỡ tâm hồn cháu, nâng đỡ cuộc đời cháu trong mỗibước đường đời.
Bằng lời thơ nhẹ nhàng, tâm tình, hình ảnh giàu giá trị biểu tượng cùng lối viếtkết hợp giữa tự sự, trữ tình và biểu cảm, tác giả đã sáng tạo nên một bài thơ đầyxúc cảm Đọc bài thơ, em mới thêm hiểu cảm giác của những người con xa quêmồng ngóng ngày sum họp, thêm trân trọng những khoảnh khắc lao động, sumvầy bên gia đình mình, thêm yêu quê hương, đất nước, nơi đã nuôi dưỡng tâmhồn mình qua bao khoảnh khắc thời gian
Cảm nhận bài thơ Bếp Lửa của Bằng Việt - Mẫu 4
Khi lớn lên ai cũng nhớ về những kỉ niệm của tuổi thơ Có thể là kỉ niệm vớingười mẹ thân yêu, với người cha tôn kính, có thể là với người bà trân trọng.Với Bằng Việt, kỉ niệm tuổi thơ đáng nhớ nhất của mình là hình ảnh người bàtần tảo sớm hôm Hiện diện cùng bà là hình ảnh bếp lửa Nó đã khơi nguồn cảmxúc để tác giả nhớ về bà và viết về bà qua bài thơ đậm chất trữ tình: Bếp lửa
Mở đầu bài thơ là hình ảnh bếp lửa:
Một bếp lửa chờn vờn sương sớm Một bếp lửa ấp iu nồng đượm.
Ba tiếng “một bếp lửa” đã trở thành điệp khúc, gợi lại một hình ảnh thân thuộctrong mỗi gia đình ở làng quê Việt Nam Hình ảnh “bếp lửa” thật ấm áp giữa cảigiá lạnh của sương sớm Đó không chỉ là cái chờn vờn của ngọn lửa mới đượcnhóm lên trong sương mà còn là cái chờn vờn trong tâm trí của người chầu nơiphương xa Hình ảnh bếp lửa thân quen với biết bao tình cảm ấp iu nồng đượm
Nó đã gợi lại sự săn sóc, lo lắng, chăm chút, che chở cho đứa cháu nhỏ củangười bà Từ hình ảnh bếp lửa, người cháu lại nhớ thương khi nghĩ về bà:
Trang 20Cháu thương bà biết mấy nắng mưa.
Đọng lại trong câu thơ là chữ “thương”, thể hiện tình cảm của người cháu dànhcho bà Bà vất vả, lặng lẽ trong khung cảnh “biết mấy nắng mưa”, làm sao tínhđược có bao nhiêu mưa nắng khổ cực đã đi qua đời bà Cháu thương người bàvất vả, tần tảo để khi nhớ về bà, trong kí ức của cháu hiện về những gian khổthời còn bé!
Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi
Bố đi đánh xe khô rạc ngựa gầy.
Nạn đói năm 1945 đã khiến bao người phải chịu cảnh lầm than, phải chết đi.Năm ấy, Bằng Việt mới lên bốn tuổi Sống trong hoàn cảnh ấy thì làm sao tránhđược những cơ cực Từ ghép “mòn mỏi” được chia tách ra, đan xen với từ đói
đã gợi cái cảm giác nạn đói ấy vừa kéo dài và còn làm khô cạn sức người lẫngia súc Kỉ niệm đáng nhớ nhất đối với người cháu là khói bếp, luồng khói đượchun từ bếp lửa thân thuộc:
Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói
Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay.
Giờ đây nghĩ lại, cháu như đang sống lại những năm tháng ấy Câu thơ ấy sứctruyền cảm đặc biệt khiến người đọc không khỏi có cảm giác cay cay nơi sốngmũi Tuổi thơ ấy lớn lên trong cảnh hoang tàn của chiến tranh Quê hương, xómlàng bị giặc tàn phá Cuộc sống khó khăn song hai bà cháu cũng được an ủi bởitình cảm hàng xóm láng giềng Bởi trong hoàn cảnh chung của nhiều gia đìnhViệt Nam lúc ấy, những người lớn phải tham gia kháng chiến, ở nhà chỉ còn cụgià và cháu nhỏ: