Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá Download vn Văn mẫu lớp 9 Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá Tổng hợp Download vn 1 TOP 25 bài phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá hay nhất Dàn ý phân tích Đ[.]
Trang 1TOP 25 bài phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá hay nhất
Dàn ý phân tích Đoàn thuyền đánh cá
Dàn ý 1
I Mở bài:
● Giới thiệu về bài thơ đoàn thuyền đánh cá
II Thân bài: Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận
1 Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng của người đi biển:
● Đoàn thuyền ra khơi vào buổi đêm
● Cảnh đoàn thuyền ra khơi trong đêm tối những hình ảnh hết sức gần gũi
và thân thương
● Con người ra khơi rất háo hức, lạc quan và niềm hi vọng mới, hi vọng vềngày mai sẽ được nhiều cá
2 Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển:
● Cảnh không gian mênh mông, rộng lớn nhưng đoàn thuyền cũng lớn lao
và hùng vĩ không kém
● Đánh cá giống như một trận chiến hết sức oanh liệt và hào hùng
● Đoàn thuyền giữa biển khơi rộng lớn hết sức hào hùng và oai hùng
● Niềm hăng hái và mê say của những người dân trong việc đánh bắt cá
3 Cảnh đoàn thuyền đánh cá quay trở về:
● Sự nhịp nhàng và đồng bộ của đoàn thuyền
Trang 2● Những tiếng hát như sự hối thúc và thể hiện sự chiến thắng sau một đêmlàm việc mệt nhọc
● Cảnh tượng thiên nhiên vô cùng hùng vĩ, con người cũng trở nên oaihùng
III Kết bài: nêu cảm nghĩ của em về Đoàn thuyền đánh cá
Dàn ý 2
I Mở bài:
● Giới thiệu tác giả Huy Cận và tác phẩm Đoàn thuyền đánh cá
● Khẳng định tác phẩm là khúc tráng ca, ca ngợi con người lao động vớitinh thần làm chủ, với niềm vui”
II Thân bài:
* Khái quát chung về tác phẩm
- Nêu về hoàn cảnh sáng tác bài thơ
- Giải thích ý kiến:
● Bài thơ trở thành khúc tráng ca khi nhịp điệu cộng với sự xuất hiện nhiều
từ “hát” giống như khúc ca hào hùng về lao động
● Nhận xét của Huy Cận chính là cảm hứng chủ đạo khiến tác giả viết nênbài thơ: ca ngợi con người lao động mới trên hai đặc điểm: tinh thần làmchủ và tràn đầy niềm vui ( đây là luồng gió mới trong phong cách sángtác thời kỳ miền Bắc xây dựng xã hội chủ nghĩa)
* Phân tích bài thơ
Trang 3- Ý nghĩa nhan đề bài thơ thể hiện cảm hứng chủ đạo của tác phẩm về nhữngngười lao động trong thời kì xây dựng xã hội chủ nghĩa
- Khúc tráng ca về con người lao động thể hiện theo chiều dài hành trình củachuyến ra khơi
- Cảnh con người lạc quan, vui vẻ, hăng say khi ra khơi
● Đoàn thuyền ra khơi trong cảnh hoàng hôn huy hoàng, tráng lệ, giàu sứcsống
● Cảnh biển vào đêm đẹp, kì vĩ, tráng lệ như thần thoại đồng thời gợi được
sự thân quen gần gũi như ngôi nhà đối với người dân chài lưới
● Giữa lúc vũ trụ chuyển vào nghỉ ngơi thì con người bắt đầu ra khơi laođộng : “Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi/ Câu hát căng buồm cùng giókhơi”
● Ở đây tác giả tả khí thế của đoàn thuyền ra khơi kết hợp với động từ “lại”diễn tả công việc lao động hằng ngày đầy hứng khởi
→ Khí thế phơi phới, mạnh mẽ của người lao động trên biển làm chủ cuộc đờiđang chinh phục biển khơi
- Sự giàu có và trù phú của biển cả
● Sự giàu có, quý giá được thể hiện qua các từ ngữ “cá bạc”, ‘đoàn thoi”
● Cách sử dụng những hình ảnh so sánh nhân hóa tinh tế (phân tích từ “dệt”,biện pháp so sánh trong câu “Cá thu biển Đông như đoàn thoi”
● Từ “ta” diễn tả tâm thế tự hào không còn là cái “tôi” nhỏ bé trước biển cảbao la
→ Cảnh ra khơi huy hoàng đầy khí thế hứa hẹn
Trang 4- Niềm cảm hứng say sưa, bài ca lao động vui tươi, khỏe khoắn ngợi ca cảnhđánh cá trên biển
● Hình ảnh con thuyền lướt đi trên mặt biển bao la với cái nhìn của nhà thơ
đã trở nên kì vĩ, lớn lao, sánh ngang tầm vũ trụ
Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng
● Con thuyền đặc biệt, có sự hòa quyện với tự nhiên, biển trời
● Con thuyền băng băng lướt sóng “dò bụng biển” – hình ảnh đẹp, kỳ ảo,diễn tả hoạt động đánh cá như một thế trận hào hùng → gợi ra sự khéoléo, tâm hồn phóng khoáng khi chinh phục biển cả
- Cảm nhận về vẻ đẹp và sự đa dạng của các loài cá quý
● Tác giả liệt kê tên các loại cá ở biển như cá nhụ, cá chim, cá đé nhữngloại cá mang giá trị kinh tế
● Biển không chỉ giàu mà còn đẹp thơ mộng: màu sắc lấp lánh của muônloài cá (lấp lánh, đen hồng, vàng chóe) tất cả tạo nên tổng thể bức tranhsơn mài tuyệt đẹp của tạo hóa
● Đêm ở biển được miêu tả sống động, mang hơi thở của cuộc sống (tiếngsóng nước hòa với nhịp gõ thuyền, hòa với sự khoáng đạt của trời caobiển rộng)
→ Như vậy tầm vóc của người và đoàn thuyền được nâng lên, hòa nhập vàokích thước của thiên nhiên, vũ trụ Không còn cảm giác cô đơn, nhỏ bé của conngười khi đối diện với trời rộng, sông dài trong thơ Huy Cận
- Khúc hát vui tươi trong lao động được cất lên
● “Ta hát bài ca gọi cá vào”: gợi niềm vui, sự phấn chấn trong lao động
Trang 5● “Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao”: gợi cảm nhận chất thơ bay bổng, lãngmạn
→ Những hình ảnh lãng mạn, giàu chất thơ làm cho công việc vốn nặng nhọc,vất vả như nghề ra khơi trở nên rộn rã, thi vị hơn
- Khúc khải hoàn ca trong sau một ngày ra khơi vất vả
● Cảnh đoàn thuyền trở về tráng lệ trong bình minh lộng lẫy, rực rỡ “đoànthuyền chạy đua cùng mặt trời”
● Câu hát theo suốt hành trình của người dân chài, từ khi ra khơi cho tới khi
về nhằm nhấn mạnh niềm vui lao động làm giàu quê hương
● Hình ảnh mặt trời lặp lại báo hiệu một sự hồi sinh, niềm vui, hạnh phúcchào đón những người hùng của biển cả trở về
● Đoàn thuyền là một hoán dụ chỉ người dân chài trong tư thế sánh ngangvới tự nhiên, thậm chí trong cuộc chạy đua với thiên nhiên họ đã chiếnthắng
● Hình ảnh “mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi” là niềm vui khi được mùa
cá, niềm tin hy vọng và chiến thắng vinh quang của người lao động
III Kết bài:
● Bài thơ thể hiện niềm lạc quan, vui tươi của người lao động và hồn thơphơi phới, tình yêu cuộc sống của tác giả trong những năm đầu xây dựngchủ nghĩa xã hội
● Âm điệu bài thơ như khúc hát mê say, phóng khoáng ngợi ca cuộc sống,tinh thần lao động của những người con của biển
Dàn ý 3
1 Mở bài
Trang 6Giới thiệu tác giả Huy Cận và bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá”: Tác giả Huy Cận
là một trong những nhà thơ tiêu biểu trong thời kì trước Cách mạng tháng Tám.Sau cách mạng, hòa bình lập lại, những trang thơ của ông tràn ngập hơi thở sứcsống mới, trong đó có bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá”
2 Thân bài
Phân tích hình ảnh đoàn thuyền ra khơi: Hình ảnh mặt trời lặn trên
mặt biển đỏ rực như hòn than cũng là thời điểm ngư dân bắt tay vào côngviệc thường ngày
Phân tích vẻ đẹp biển cả trong đêm ra khơi: Dưới bút pháp lãng mạn
của nhà thơ khung cảnh hiện lên vừa thực, vừa ảo, vẻ đẹp của biển cả đãtạo nên sức mạnh và niềm vui cho người lao động, giúp cho ngư dân cóniềm tin chinh phục thiên nhiên, làm chủ cuộc đời
Phân tích công việc và tinh thần lao động của ngư dân: Người ngư
dân đi đánh cá cũng như đi đánh trận thực sự, họ thăm dò bãi cá, tìm thếtrận để giăng lưới sao cho trúng luồng cá để được bội thu Cuộc sống củangư dân đã bao đời gắn liền với biển cả, họ thuộc biển, thuộc bao loài cá
Phân tích hình ảnh đoàn thuyền đánh cá trở về: Bóng dáng người ngư
dân in trên nền trời hồng của rạng đông, họ choãi chân, nghiêng người vàdồn hết sức mạnh vào đôi cánh tay kéo lên những mẻ lưới nặng trĩu
3 Kết bài
Khẳng định giá trị của bài thơ: Có thể thấy, bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” làmột bài ca lao động đầy hứng khởi và hào hùng, không chỉ ca ngợi vẻ đẹp củathiên nhiên, biển cả mà còn ca ngợi những con người lao động trong thời kì mới,
họ gan góc, cần cù và ngày đêm làm giàu cho đất nước
Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá ngắn gọn
Trang 7Nhắc đến phong trào thơ mới trước Cách mạng tháng tám năm 1945, ta khôngthể nào không nhắc đến nhà thơ Huy Cận Ông là một nhà thơ với tâm hồn tươitrẻ, dạt dào tình yêu thiên nhiên và lúc nào cũng nhìn thấy những sự sôi nổi,tươi vui từ trong những hình ảnh của đất nước, con người ở thời đại mới Đoànthuyền đánh cá chính là một bài thơ nói lên cái chất riêng trong thơ của ông Bàithơ được sáng tác năm 1968, trong một chuyến đi thực tế của tác giả ở vùngbiển Quảng Ninh Đọc bài thơ, ta thấy được một bức tranh thiên nhiên tràn đầysức sống, đây cũng là một khúc ca hùng tráng về đất nước, về con người.
Khác với cuộc sống của những người bình thường, khi họ đi làm vào ban ngày
và trở về vào buổi tối thì những người ngư dân trên biển lại bắt đầu làm việc khimọi người ai nấy đã trở về nhà:
"Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then, đêm sập cửa Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi"
Một hình ảnh thiên nhiên thật đẹp được tác giả gợi tả qua câu thơ đầu tiên củabài thơ Đó là lúc hoàng hôn buông xuống, mặt trời đỏ rực như một quả cầu lửađang chìm dần xuống đáy đại dương Sóng khi ấy cũng đã cài then, để màn đêmbuông xuống với cái cửa tối đóng sầm lại Hình ảnh so sánh giàu tính nghệ thuật,gợi liên tưởng thật thú vị qua hai câu thơ đầu tiên Chính trong hoàn cảnh vàoban đêm ấy, người ngư dân phải ra khơi, bắt đầu công việc của mình Từ "lại"cho thấy đây không phải công việc bất chợt mà nó được lặp đi lặp lại, có tínhthường nhật Người ngư dân vốn đã quen với cái nghề "lênh đênh sóng nước"này rồi Bắt đầu làm việc, họ cũng bắt đầu cất lên tiếng hát yêu đời, say mê:
"Câu hát căng buồm cùng gió khơi" Người ngư dân cất lên những câu hát vềcuộc sống trong suốt hành trình làm việc kéo dài từ đêm tới sáng của mình Họhát về những thứ:
Trang 8"Hát rằng: Cá bạc biển Đông lặng
Cá thu biển Đông như đoàn thoi Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng Đến dệt lưới ta, đàn cá ơi!
Trong câu hát của những người ngư dân, ta thấy được hình ảnh của các loài cá.Nào là cá bạc, cá thu là những sự hiện thân sáng rõ nhất của biển cả, của đạidương mênh mông Hình ảnh so sánh "Cá thu biển Đông như đoàn thoi" chothấy một tài nguyên biển vô cùng phong phú, giàu có ở vùng biển Quảng Ninh
Vô vàn những loài cá tươi ngon ấy, hãy đến dệt lưới cho người ngư dân ngaythôi nào! Câu hát thể hiện tinh thần lạc quan, yêu đời của người ngư dân trênbiển Dù vất vả, khó khăn nhưng không gì có thể khiến họ đầu hàng được
Với câu hát yêu đời, người ngư dân có một đêm làm việc hăng say trên biển:
"Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng
Ra đậu dặm xa dò bụng biển Dàn đan thế trận, lưới vây giăng"
Nhà thơ Huy Cận đã rất khéo léo khi sử dụng hình ảnh thơ đầy thi vị: "Thuyền
ta lái gió với buồm trăng" Con thuyền được con người làm chủ tay lái, làm chủ
tự nhiên "lái gió" và thiên nhiên "buồm trăng" Lái gió và chở cả trăng, chắc có
lẽ ta không thể tìm được ở đâu một hình ảnh thơ độc đáo đến như vậy Conthuyền tự do lướt giữa bầu trời và biển cả, cũng là một hình ảnh sáng tạo như ởcâu thơ trên Người ngư dân đang dàn thế trận, chờ đón kết quả của một buổi tốilàm việc chăm chỉ
Khổ thơ thứ tư càng làm rõ hơn tâm thế làm chủ thiên nhiên của con người:
Trang 9"Ta hát bài ca gọi cá vào
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao Biển cho ta cá như lòng mẹ Nuôi lớn đời ta tự buổi nào"
Một lần nữa, câu hát của người ngư dân lại cất lên, nhưng đó không phải câu hátthúc đẩy, khích lệ nhau bắt đầu làm việc nữa mà có lẽ là câu hát yêu đời, thathiết gọi đàn cá đến đây để kéo được một mẻ lưới tươi ngon Lời hát cùng vớitiếng sóng gõ vào mạn thuyền như bắt nhịp với nhau, vừa hát vừa có tiết tấu,gợi hình ảnh đầy lãng mãn của con người lao động Họ làm việc tuy vất vảnhưng vẫn luôn tươi vui Câu thơ thứ ba là hình ảnh so sánh "Biển cho ta cá nhưlòng mẹ" Biển được so sánh với "lòng mẹ", mà lòng mẹ thì bao la, rộng lớn biếtbao, biển đem đến cho ta thức cá tươi ngon, là thành quả cũng như nguồn sốngcủa người ngư dân Không những thế, mẹ thiên nhiên còn nuôi dưỡng ta, từ thế
hệ này đến thế hệ khác
Sau cả một đêm làm việc vất vả, trời lúc này cũng đã sáng:
"Sao mờ kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng Vảy bạc đuôi vàng lóe rạng đông Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng"
Trời đã sáng rồi, và thành quả của người ngư dân đang ở ngay trước mắt Họkéo được một mẻ cá đầy, đến mức "xoăn tay", và hiện lên trước mắt họ lànhững vảy cá lóe sáng lấp lánh dưới ánh nắng hồng Có thể nói, nhà thơ đãkhông bỏ sót bất kì một hành động nào của người ngư dân Những hành độngrất đỗi quen thuộc hằng ngày của họ cũng có thể trở thành một hình ảnh thơ đầytính nghệ thuật dưới con mắt của nhà thơ Huy Cận
Trang 10Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về được miêu tả thật đẹp ở khổ thơ cuối:
"Câu hát căng buồm cùng gió khơi Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới Mắt cá huy hoàng muôn dặm khơi."
Đây là lần thứ ba câu hát được lặp lại trong bài thơ Câu hát lúc này như trởthành một điệp khúc, nó được cất lên mỗi khi đoàn thuyền đánh cá đang muốntruyền tải một điều gì đó Ở trong lời thơ cuối này thì có lẽ nhà thơ muốn truyềntải đến người đọc tinh thần lạc quan, yêu đời, tự tin chạy đua cùng với thiênnhiên của người ngư dân Đoàn thuyền đang chạy đua thật nhanh với biển cả, đểtrở về trước khi bình minh lên cho kịp đưa những mẻ cá tới tay người bán Haicâu thơ cuối là hình ảnh thơ đẹp nhất trong bài:
"Mặt trời đội biển nhô màu mới Mắt cá huy hoàng muôn dặm khơi."
Mặt trời được nhân hóa đang "đội" cả biển lớn, mở ra một ngày mới tràn đầy sôiđộng, đầy sức sống Câu thơ sau với hình ảnh "Mắt cá huy hoàng" cho thấy sựtươi ngon, mặn mà của hải sản - cái mà mẹ thiên nhiên đã trao tặng cho chúng
ta Có thể nói, toàn bộ bài thơ là một bức tranh lao động đầy nhiệt huyết, tươivui của người ngư dân ở vùng biển Quảng Ninh Bức tranh ấy mở ra trước mắtngười đọc một cuộc sống mới của đất nước khi bắt đầu xây dựng lại nền kinh tếsản xuất
Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của nhà thơ Huy Cận đã cho thấy một cảm hứnglãng mạn, một bức tranh thiên nhiên tràn đầy sức sống, mang âm hưởng hàohùng Không chỉ vậy, nó còn làm hiện lên hình ảnh đẹp đẽ của người dân laođộng và sự giàu có, phong phú của biển cả dành cho con người Qua bài thơ, ta
Trang 11hiểu thêm về hồn thơ Huy Cận và tấm lòng của ông đối với quê hương, đấtnước.
Phân tích Đoàn thuyền đánh cá hay nhất
Nhắc đến phong trào thơ mới không thể không nhắc tới nhà thơ Huy Cận Trongsuốt cuộc đời làm thơ của mình, ông đã cho ra đời nhiều tác phẩm hay như Vũtrụ ca, Lửa thiêng Giọng thơ của Huy Cận có sự biến chuyển theo thời cuộc vàmang hơi thở của cuộc sống Năm 1958, ông đã sáng tác bài thơ Đoàn thuyềnđánh cá khi đang tham gia chuyến thực tế dài ngày ở Hòn Gai Bài thơ nằmtrong tập thơ Trời mỗi ngày lại sáng và tiêu biểu cho thơ ca hiện đại Việt Nam
Đọc tựa đề người đọc có thể mường tượng ra một khung cảnh lao động hăngsay của những con người làm nghề chài lưới, đánh bắt Vẻ đẹp của con ngườikết hợp với vẻ đẹp của thiên nhiên tạo nên một bức tranh vô cùng hoàn mĩ
Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then đêm sập cửa Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi Câu hát căng buồm với gió khơi.
Bài thơ mở đầu bằng cách tái hiện lại khoảnh khắc hoàng hôn trên biển Cảnhtượng ấy mới thật huy hoàng và lộng lẫy làm sao Mặt trời lúc này trở nên thậtgần và cũng thật to Mặt trời đang xuống biển, đỏ rực như một hòn lửa Lời thơ
có sự ví von thật tinh tế và thật đẹp Sóng cũng đã “cài then”, đêm cũng chuẩn
bị “sập cửa” để nghỉ ngơi sau một ngày dài Đây là lúc mà lẽ ra mọi người phảiđược ngơi nghỉ thì đoàn thuyền đánh cá lại bắt đầu ra khơi Từ “lại” giúp chongười đọc thấy được sự lặp đi lặp lại của hành động Không phải hôm nay đoànthuyền mới ra khơi mà ngày nào cũng vậy Họ căng buồm lên và rồi cất caotiếng hát đầy say mê
Trang 12Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng
Cá thu biển Đông như đoàn thoi Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng Đến dệt lưới ta đàn cá ơi
Giữa cảnh mênh mông sông nước cùng với đêm tôi nhưng những người đi đánh
cá vẫn giữ trong mình một tinh thần vui tươi, yêu đời Họ nhìn thấy được cáiđẹp của biển cả vào ban đêm Cái đẹp ấy đến từ những mẻ đầy tôm cá Mỗingày cất vó ra khơi là chỉ mong được biển hào phóng ban tặng cho cá, cho tôm.Lời hát vừa như để thể hiện tinh thần yêu đời của mình, vừa như để cảm ơn sựgiàu có của biển Câu thơ cất lên khiến người đọc cũng cảm thấy rộn rã
Bằng con mắt trữ tình của mình, nhà thơ Huy Cận như hóa thân vào chínhnhững người đánh cá Họ làm việc một cách hăng say quên đi những mệt mỏi
và những hiểm nguy luôn rình rập Trước mắt họ chỉ nhìn thấy niềm vui tronglao động:
Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng
Ra đậu dặm xa dò bụng biển Dàn đan thế trận lưới vây giăng
Ở những câu thơ này, tác giả Huy Cận đã thể hiện được cái tài hoa của mình.Ông sử dụng phong vị thơ cổ điển qua những hình ảnh như “lái gió”, “buồmtrăng”, “mây cao”, “biển bằng” nhưng vẫn đậm chất hiện thực Công cuộc đánh
cá cũng giống như một trận đánh chứ không hề đơn giản là cứ thả lưới mà xong.Những người ngư dân cũng phải thăm dò ra đậu dặm xa để tìm được đâu là bãi
cá Rồi “dàn đan thế trận” giống như người lính bài binh bố trận để vây bắt quânthù Buông lưới làm sao để sớm mai trở về với một thuyền đầy cá Quả thựcnghĩ đến thôi cũng thấy đầy phấn khích
Trang 13Đối với người ngư dân, biển chính là linh hồn của họ Họ gắn bó mật thiết vớibiển và nếu như không có biển cuộc sống sẽ trở nên tăm tối Chính sự gắn bó ấykhiến họ thuộc biển như trong lòng bàn tay Những cái tên của những loài cá,rồi thì thói quen của chúng họ đều biết cả:
Cá nhụ cá chim cùng cá đé
Cá song lấp lánh đuốc đen hồng Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long
Giữa đêm tối nơi mặt biển, ánh trăng trở nên long lanh hơn Ánh trăng phảnchiếu xuống mặt biển, chạm vào những chú cá khiến chúng cũng như đang phátsáng Câu thơ miêu tả lũ cá cùng với ánh sáng thật diệu kì Cá trở thành nhữngngọn đuốc lấp lánh giữa trời Chúng quẫy đuôi khiến trăng trở nên vàng chóe.Ánh trăng chính là người bạn soi sáng cho ngư dân bắt được mẻ cá đầy
Đêm dần chuyển mình, ánh mặt trời đã sắp lên, nhịp độ công việc càng trở nêngấp gáp Những câu thơ vang lên khiến cho người đọc cảm thấy như đang đượcchứng kiến tận mắt cảnh kéo lưới với những tiếng hô theo nhịp rộn ràng:
Sao mờ kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng Vảy bạc đuôi vàng lóe rạng đông Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng
Những câu thơ làm hiện lên dáng người ngư dân đang kéo lưới, họ dồn hết sứcmạnh vào đôi bàn tay để kéo cho được mẻ cá lên Câu thơ “ta kéo xoăn taychùm cá nặng” không khiến người đọc cảm thấy nặng nề mà chỉ thấy một niềmkhoan khoái bởi kéo được mẻ cá nặng là một sự thành công lớn Rạng đông
Trang 14đang lóe sáng, buồm lại căng để đón nắng hồng Đoàn thuyền đánh cá cũngchuẩn bị trở về:
Câu hát căng buồm với gió khơi Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi
Khổ thơ cuối bài, tiếng hát của sự lao động hăng say vẫn được cất lên Dườngnhư sau một đêm, chẳng có gì khiến cho người ngư dân cảm thấy mệt mỏi Họbắt đầu chạy đua cùng với mặt trời để làm sao trở về đất liền vào trước lúc mặttrời lên Đó là cuộc chạy đua với thiên nhiên nhưng cũng là cuộc chạy đua vớicuộc sống Bài thơ khép lại với hình ảnh của một ngày mới bắt đầu Đó là mộtmàu sắc mới, mặc dù cũng là biển đấy, cũng là mặt trời đấy nhưng nó mang đếnmột sự tươi mới Câu thơ như báo hiệu rằng người ngư dân vẫn sẽ tiếp tục rabiển vào những ngày sau và đó cũng là những cuộc đánh cá mới
Bài thơ khép lại, lòng người đọc vẫn còn thấy rộn ràng Bài thơ là sự ca ngợinguồn tài nguyên của đất nước, ca ngợi sự cần cù của những con người lao độngngày ngày làm giàu cho đất nước Bài thơ mang đến cho người đọc sự tươi vui
và nhận ra được giá trị của cuộc sống này
Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá - Mẫu 1
“Đoàn thuyền đánh cá” là một trong những sáng tác nổi bật của Huy Cận saunăm 1945 Tác phẩm tái hiện cảnh sắc thiên nhiên và không khí lao động củamột vùng biển giàu đẹp phía Bắc trong những năm đầu xây dựng chủ nghĩa xãhội Bài thơ là tiếng hát ca ngợi ngời dân lao động đánh cá trên biển, ca ngợi sựgiàu đẹp của biển cả hùng vĩ, bao la
Trang 15Mở đầu bài thơ, Huy Cận vẽ nên bức tranh đoàn thuyền ra khơi với khí thế khẩntrương, hối hả:
“Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then đêm sập cửa
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi
Câu hát căng buồm cùng gió khơi”
Cảnh hoàng hôn xứ biển đẹp một cách hùng vĩ, mặt trời như hòn lửa lặn xuốngbiển mà vẫn còn rực cháy Sóng biển được ví như chiếc then cài, màn đêm làcánh cửa Cửa đã sập, then đã cài, một ngày đã chấm dứt Thế nhưng đó là thờiđiểm của một hành trình mưu sinh bắt đầu: Đoàn thuyền đánh cá ra khơi
Đêm bắt đầu là bắt đầu cảnh lao động của người ngư dân Tiếng hát của nhữngngười đánh cá như hòa cùng với gió khơi làm căng thêm buồm, đưa đoànthuyền ra khơi nhanh chóng “Câu hát” ấy chính là câu hát lao động hăng say, làcâu hát vui tươi, rộn rã, mở đầu một hành trình lao động hào hứng, khẩn trương
Đoàn thuyền ra khơi, cảnh lao động đánh cá trên biển cả bao la, hùng vĩ và giàu
có hiện ra trước mắt người đọc Biển cả giàu có như lòng mẹ, chứa đựng biếtbao tài sản vô giá Đó là cá bạc, cá thu, cá song, cá nhụ v.v… những loài cá quý
ở biển từng đàn nối đuôi tựa “đoàn thoi” kéo dài bất tận Sự ví von thú vị tạonên sự liên tưởng ý vị không kém: “Đêm ngày dệt biển”, “Đến dệt lưới ta, đàn
cá ơi!”
Biển hùng vĩ với gió, với trăng, với mây, với chiều cao, chiều sâu và chiều rộng:
“Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng
Ra đậu dặm xa dò bụng biển”
Trang 16Biển cả thật hùng vĩ vì thế công việc lao động đánh cá của người ngư dân cũngthật “hùng tráng” Đoàn thuyền đánh cá có gió làm lái, có trăng làm buồm, lướtgiữa cái mênh mông bao la của “mây cao”, “biển bằng” để tìm kiếm tài nguyêncủa biển Biển cũng đẹp thế, cũng hiền thế, cũng nghĩa tình dang rộng vòng tayđón chào và dâng hiến những tài nguyên của biển:
“Cá song lấp lánh đuốc đen hồng Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe Đêm thở: sao lùa, nước Hạ Long”
Biển đẹp Đó là cái đẹp lấp lánh của những con cá biển Và lại càng đẹp hơn bởi
“tiếng hát ân tình thủy chung” như người mẹ hiền bao dung, đầy tình cảm Biểnđẹp, cá biển cũng đẹp một màu sắc lấp lánh nên việc đánh cá trên vùng biển ấytrở nên thi vị, lãng mạn và hết sức hào hứng:
“Ta hát bài ca gọi cá vào
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao”.
Thành quả của những chuyến lao động nhọc nhằn nhưng đầy thi vị ấy chính làcảnh đoàn thuyền đầy ắp trở về trong sự háo hức, trông đợi của những ngườidân biển Tác giả lặp lại câu thơ ở khổ đầu “Câu hát căng buồm với gió khơi”làm cho khổ thơ cuối giống như điệp khúc của một tác phẩm âm nhạc cất lên từcuộc sống Đoàn thuyền ra đi hào hứng, khẩn trương, trở về cùng với tinh thầnkhẩn trương, hào hứng ấy Con người vì thế cũng hiên ngang đứng giữa bìnhminh biển cả:
“Mặt trời đội biển nhô màu mới Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi”
Mở đầu bài thơ là cảnh hoàng hôn: “mặt trời xuống biển” và kết thúc là cảnh
“mặt trời đội biển” nhô lên giữa sóng nước biển Đông Sự táo bạo, độc đáo, tạo
Trang 17nên sự bất ngờ và thú vị còn được thể hiện qua việc ẩn dụ so sánh “mắt cá huyhoàng” Dường như trong mắt của những đàn cá biển ánh lên sự háo hức và tintưởng vào tương lai hay chính là những sự hứng khởi và niềm tin vào tương laitươi sáng của đời sống con người.
Khác với những bài thơ khác, thường nói về những cái ảo não, sầu thương trướcnỗi buồn mênh mông về vũ trụ bao la, rộng lớn Đoàn thuyền đánh cá dẫu miêu
tả con người giữa biển cả cao rộng trong màn đêm lan tỏa thế nhưng bài thơ lạiđầy ánh sáng và tiếng hát lấn át cả không gian, thời gian, trở thành một khúc hátngợi ca lao động của những người ngư dân trên biển Bài thơ lặp lại bốn lần từ
“hát”, cả bài như một khúc ca sảng khoái, giọng thơ khỏe khoắn, âm hưởngphơi phới hào hùng, cảnh lao động miêu tả với tất cả vẻ đẹp của đất trời và sựhào hứng sáng tạo của thi nhân Tất cả đã vẽ nên một bức tranh sống động, nônức, hối hả nhịp sống mới của thời đại mới
Không chỉ ca ngợi những con người biết làm chủ cuộc đời, làm chủ biển cả, làmchủ thiên nhiên và tài nguyên đất nước, “Đoàn thuyền đánh cá” còn là một bảnhùng ca thể hiện sự tự hào về quê hương với biển cả bao la, giàu có và đẹp đẽ.Miêu tả một cảnh lao động trong đêm nhưng lại đầy ánh sáng, lời ca giữa khônggian bao la rộng lớn như tác giả đã từng nhận định: “thiên nhiên đã vận độngtheo một vòng quay của mặt trời và con người đã hoàn thành trách nhiệm củamình trong lao động Không có gì vui bằng lao động có hiệu quả”
Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá - Mẫu 2
Huy Cận là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền thơ hiện đại Việt Nam,đồng thời cũng là một nhà thơ nổi tiếng trong phong trào Thơ Mới Thơ ông dồidào cảm hứng về thiên nhiên, vũ trụ, và con người lao động “Đoàn thuyền đánhcá” là một trong những bài thơ đặc sắc của Huy Cận, khi bằng bút pháp lãng
Trang 18mạn bay bổng, thi phẩm đã tái hiện sự hài hòa của vẻ đẹp thiên nhiên và conngười lao động, qua đó bộc lộ niềm tự hào, niềm vui của tác giả trước cuộc sốngmới “Đoàn thuyền đánh cá” quả thực đã để lại ấn tượng sâu đậm trong lòngngười đọc.
“Đoàn thuyền đánh cá” ra đời vào năm 1958 in trong tập “Trời mỗi ngày lạisáng”, khi đó miền Bắc đang bắt tay vào xây dựng xã hội chủ nghĩa Trong bốicảnh đó, Huy Cận có chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ Quảng Ninh Từchuyến đi này hồn thơ Huy Cận mới thực sự nảy nở trở lại và dồi dào cảm hứng
về thiên nhiên đất nước và con người lao động, niềm vui trước cuộc sống mới.Bài thơ có bảy khổ thơ, được triển khai theo hành trình một chuyến ra khơi Đó
là cảnh đoàn thuyền ra khơi, tiếp nối là cảnh đánh cá trên biển và cảnh đoànthuyền trở về Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi khi hoàng hôn xuống được tácgiả miêu tả sinh động trong hai khổ thơ đầu:
“Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then, đêm sập cửa Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi Câu hát căng buồm cùng gió khơi”
Mở đầu bài thơ là hình ảnh thiên nhiên, hình ảnh “mặt trời” vào cuối ngày, đang
từ từ lặn vào dòng biển khơi, dưới sự liên tưởng phong phú của thi sĩ, mặt trờilại được nhân hóa như con người đang xuống biển, được so sánh như “hòn lửa”rực rỡ Hình ảnh ấy đã gợi ra một không gian lung linh, tráng lệ tuyệt đẹp, màrất ấm áp, gần gũi với con người Cùng với “mặt trời”, “sóng” và “đêm” cũngđược nhân hóa thực hiện những hành động “cài then”, “sập cửa” đánh dấu sựchuyển giao giữa ngày và đêm Đây là những liên tưởng rất thú vị và đặc sắc.Thiên nhiên, vũ trụ như một ngôi nhà khổng lồ, với màn đêm là những cánh cửa
Trang 19đang đóng sập xuống, những con sóng đang chuyển động là chiếc then cài cửa.Lúc ấy, cũng là lúc đoàn thuyền đánh cá ra khơi Ta có thể dễ dàng thấy mộtkhông khí tập thể đầy khí thế và ra khơi là hoạt động thường xuyên diễn ra khinhà thơ sử dụng hình ảnh “đoàn thuyền” kết hợp từ “lại” Một không gian đôngvui tấp nập đã được gợi ra qua những tiếng hát của người ngư dân làng chài trênbiển khơi rộng lớn.
“Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,
Cá thu biển Đông như đoàn thoi Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng, Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!”
Nhà thơ đã sử dụng phép liệt kê và nghệ thuật so sánh tinh tế ngợi ca sự giàu cócủa biển cả quê hương đêm ngày, từng đoàn cá đã dệt nên bức tranh tươi đẹpcủa biển khơi với muôn luồng sáng ngoài biển Lời thơ đã thể hiện mong muốncông việc đánh cá thu được thành quả tốt đẹp Tiếng ca trên biển mang theokhao khát chinh phục biển rộng của những người ngư dân nơi đây
Tiếp theo cảnh ra khơi, bốn khổ thơ sau, tác giả miêu tả cảnh đoàn thuyền đánh
cá trên biển bao la, hùng vĩ Mỗi khổ thơ là một nét vẽ về biển, trời, trăng, saođược thể hiện qua những liên tưởng, sáng tạo mà cũng rất đời sống, hiện thực:
“Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng
Ra đậu dặm xa dò bụng biển Dàn đan thế trận lưới vây giăng”
Trang 20Bằng bút pháp lãng mạn, thi sĩ đã vẽ ra trước mặt người đọc một hình ảnh thật
kỳ vĩ, khi trên biển cả mênh mông, vốn là chiếc thuyền sẽ càng trở nên nhỏ bé,thì ở đây chiếc thuyền như hóa lớn hòa nhập với không gian rộng lớn của thiênnhiên Gió là người cầm lái, trăng là cánh buồm như đưa đoàn thuyền chạm tớimây trời Trên nền ấy, những người ngư dân cũng như trở thành những ngườianh hùng của biển khơi Họ ra đậu tận dặm xa dò trong lòng biển luồng cá đểkhai thác, và rồi dàn đan thế trận thả lưới vây giăng Các động từ mạnh đượcnhà thơ sử dụng đã gợi tả vẻ đẹp lao động, khỏe khoắn, của người ngư dân.Công việc lao động nhọc nhằn của người đánh cá đã trở thành bài ca đầy hứngkhởi giữa thiên nhiên Và người lao động vừa hăng say làm việc vừa chiêmngưỡng vẻ đẹp của biển cả với bao loài cá:
“Cá nhụ cá chim cùng cá đé,
Cá song lấp lánh đuốc đen hồng Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe, Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long”
Nghệ thuật liệt kê “cá chim, cá nhụ, cá đé, cá song” đã phát huy triệt để tácdụng để ngợi ca sự giàu có, thật nhiều tài nguyên của biển khơi đất nước Biển
cả không chỉ giàu mà còn rất đẹp, với ngọn “đuốc đen hồng” cá song đang lao
đi trong biển cả dưới ánh trăng lấp lánh Tác giả đã rất tinh tế khi phát hiện rachấm tròn đen, hồng trên thân cá song tựa như những ngọn đuốc rực rỡ Tôthêm vẻ đẹp nơi biển cả, chính là ánh trăng vàng chóe, ánh trăng như dát vàngtrên mặt nước để cá quẫy đuôi như quẫy ánh trăng tan ra Trí tưởng tượng củaHuy Cận là vô hạn với tiếp một hình ảnh nhân hóa, “đêm thở”, “sao lùa” Saotrên trời in hình xuống dòng nước, những con sóng đánh lên, mà tưởng như sao
Trang 21đang lùa dưới đáy đại dương như một sinh vật đang di chuyển, tiếng rì rào củasóng biển chính là tiếng thở của đêm.
Sau khi thả lưới và đợi chờ, người ngư dân bắt đầu gõ thuyền, dồn cá vào lướitrong tiếng hát ngân vang:
“Ta hát bài ca gọi cá vào
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao”
Đó là tiếng hát khỏe khoắn, vang xa đầy sự lạc quan, niềm vui phấn khởi đã tạođộng lực cho người dân chài gọi cá đến mắc lưới Thiên nhiên dường như cũngthức dậy góp phần sức lực trợ giúp con người Trong đêm trăng sáng, vầngtrăng in mình trên mặt nước, sóng xô bóng trăng vào mạn thuyền khiến nhà thơtưởng tượng mặt trăng đang giữ nhịp cho tiếng gõ thuyền đều đặn Hòa vớikhúc ca lao động, người dân chài cũng cất khúc ca biết ơn, tri ân với biển cả:
“Biển cho ta cá như lòng mẹ Nuôi lớn đời ta tự buổi nào”
Biển được nhân hóa như lòng mẹ ân nghĩa, thủy chung bao la Biển cho conngười cá, đem đến cuộc sống ấm no bao đời nay, lời hát đã thể hiện tình cảmbiết ơn chân thành, sâu sắc của người ngư dân với biển cả quê hương Khi sao
mờ dần, màn đêm dần dần nhường chỗ cho ánh sáng của một ngày mới thì cũng
là lúc người ngư dân bắt đầu kéo lưới, thu hoạch thành quả:
“Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng, Vảy bạc đuôi vàng lóe rạng đông Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.”
Trang 22Chi tiết đặc tả “ta kéo xoăn tay” đã khắc họa trực tiếp vẻ đẹp khỏe khoắn củacon người lao động miền biển Con người như đang khẩn trương chạy đua vớithời gian, những động tác kéo lưới rất căng, rất khỏe, kéo thật mạnh, thật đềutay để thu hoạch được những thành quả tốt nhất Thành quả ấy chính là “chùm
cá nặng”, một hình ảnh tượng trưng cho mùa cá bội thu, một thành quả vô cùngxứng đáng với công sức của những người ngư dân Cùng lúc ấy, từ phía chântrời bắt đầu bừng sáng, những con cá quẫy dưới ánh sáng rạng đông và lóe lênmàu hồng gợi khung cảnh thật rực rỡ, huy hoàng Phải chăng biển bạc, biểnvàng đang ban tặng cho tinh thần lao động miệt mài, hăng say, không biết mệtmỏi của người dân làng chài?
Bài thơ kết thúc bằng cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về bến, sau một ngày laođộng trên biển tràn ngập âm thanh tiếng hát của những người ngư dân:
“Câu hát căng buồm với gió khơi Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi”.
Câu hát vang lên như một điệp khúc suốt từ đầu tới cuối bài thơ, suốt hành trìnhcủa người ngư dân Âm hưởng lời thơ trở nên mạnh mẽ hơn, khỏe khoắn hơn,vút cao bay bổng trong niềm hứng khởi khi tác giả thay chữ “cùng” thành chữ
“với” Tác giả sử dụng bút pháp nhân hóa kết hợp phóng đại khi đặt “đoànthuyền” sánh ngang, tham gia vào “cuộc đua” với mặt trời Trong cuộc đua ấy,hình ảnh con người được nâng cao, tầm vóc lớn lao sánh ngang vũ trụ Đâycũng chính là nét thay đổi trong phong cách sáng tác Huy Cận từ trước Cáchmạng tháng Tám đến thời kỳ miền Bắc đã giành hòa bình, đang xây dựng xã hộichủ nghĩa Khi con người về bến, mặt trời cũng bắt đầu một ngày mới Những
Trang 23tia nắng hồng ban mai khiến mắt cá lấp lánh như những mặt trời nhỏ trải dài bờbiển đến muôn dặm Bằng lao động, người dân làng chài đã viết nên bài cachiến thắng, bài ca cuộc đời mới tươi đẹp.
Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” là một bài thơ đặc sắc thể hiện rõ phong cáchcủa Huy Cận Bằng bút pháp hiện thực kết hợp lãng mạn, bay bổng, liên tưởngphong phú, sáng tạo, nhà thơ đã ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên hài hòa với vẻ đẹpcon người lao động, tạo nên khúc tráng ca hùng tráng, mĩ lệ Qua đó, Huy Cận
đã thể hiện tấm lòng ca ngợi, niềm tự hào về con người mới, cuộc sống mớitrong thời kì miền Bắc xây dựng chủ nghĩa xã hội
Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá - Mẫu 3
Viết về đề tài lao động, bài thơ Bài ca vỡ đất của Hoàng Trung Thông và bàiĐoàn thuyền đánh cá của Huy Cận, được người đọc yêu thích nhất Huy Cậnviết Đoàn thuyền đánh cá vào năm 1958, tại vùng biển Quảng Ninh phản ánhkhông khí lao động sôi nổi của nhân dân miền Bắc trong xây dựng hòa bình.Nhà thơ ca ngợi tinh thần lao động phấn khởi và hăng say của những người dânchài trên vùng biển quê hương
Cảm hứng trữ tình được diễn tả theo mạch thời gian: hoàng hôn-đêm trăng-vàbình minh Cảnh bình minh như một biểu tượng mang ý nghĩa: một thời đại huyhoàng đang mở ra phía trước, cuộc sống cần lao của nhân dân ta đang nở hoa.Hai khổ thơ đầu nói về cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá, cảnh biển vô cùngtráng lệ lúc hoàng hôn Mặt trời được ví von với hòn than đỏ rực "hòn lửa" từ từlăn xuống biển Bầu trời và mặt biển bao la như ngôi nhà vũ trụ trong khoảnhkhắc phủ bóng tối mịt mù Những con sóng, như những chiếc "then cài" củangôi nhà vĩ đại ấy Cảm hứng vũ trụ, biện pháp tu từ so sánh ẩn dụ (hòn lửa, càithen) đã tạo nên những vần thơ đẹp, cho người đọc nhiều ấn tượng:
Trang 24Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then đêm sập cửa.
Ngày đã chuyển sang đêm.
Vừa lúc đó, đoàn thuyền ra khơi:
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi, Câu hát căng buồm cùng gió khơi.
Không phải từng chiếc thuyền lẻ tẻ đi biển mà là cả một "đoàn thuyền", một sứcmạnh mới của cuộc đời đổi thay Chữ "lại" trong ý thơ "lại ra khơi" là sự khẳngđịnh nhịp điệu lao động của dân chài đã ổn định, đi vào nề nếp trong hòa bình.Khúc hát lên đường vang động Gió biển thổi mạnh Cánh buồm no gió
"căng"lên Tiếng hát, gió khơi, buồm căng" là ba chi tiết nghệ thuật mang tínhchất tượng trưng diễn tả tinh thần phấn khởi, hăng say và khí thế ra khơi củangư dân vùng biển
Bốn câu thơ tiếp theo nói rõ về câu hát để làm nổi bật một nét tâm hồn củangười dân chài Tiếng hát cầu mong đi biển gặp nhiều may mắn:
“Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,
Cá thu biển Đông như đoàn thoi Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng Đến dệt lưới ta đoàn cá ơi!"
Chuyện làm ăn thường có nhiều may rủi Ra khơi đánh cá, họ cầu mong biểnlặng sóng êm, gặp luồng cá, đánh bắt được nhiều Niềm ước mong ấy phản ánhtấm lòng hồn hậu của ngư dân từng trải qua nhiều nắng, gió, bão tố trên biển
Trang 25Giọng điệu thơ ngọt ngào, ngắn dài và vang xa: "cá bạc", "đoàn thoi", "dệt biển",
"luồng sáng", "dệt lưới" vẫn những hình ảnh so sánh ẩn dụ rất sáng tạo đem đếncho người đọc bao liên tưởng thú vị về vẻ đẹp thơ ca viết về lao động
Bốn khổ thơ tiếp nói về cảnh đánh cá vào một đêm trăng trên vịnh Hạ Long.Mỗi khổ thơ là một nét vẽ về biển trời, sông nước, trăng sao, trong đó con ngườihiện lên trong dáng vẻ khỏe mạnh, trẻ trung và yêu đời
Hạ Long là một thắng cảnh bậc nhất của đất nước ta Hạ Long trong đêm trăngmang vẻ đẹp thần tiên Huy Cận, với bút pháp lãng mạn tả cảnh đánh cá trên HạLong vào một đêm trăng bằng bao hình ảnh tuyệt vời
Đoàn thuyền có gió làm lái, có trăng làm buồm phóng như bay trên mặt biển vềngư trường "dò bụng biển", ngư dân khẩn trương lao vào công việc "dàn đan thếtrận lưới vây giăng" Cuộc đánh cá thực sự là một trận đánh Mỗi thủy thủ làmột "chiến sĩ" Con thuyền, mái chèo, lưới, ngư cụ khác đều trở thành vũ khícủa họ Chữ "lưới" đặc tả đoàn thuyền ra khơi với vận tốc phi thường; thiênnhiên cùng góp sức với con người trên con đường lao động và khám phá Nhịpthơ hối hả lôi cuốn:
Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng
Ra đậu dặm xa dò bụng biển Dàn đan thế trận lưới vây giăng.
Những câu thơ tả đàn cá là đặc sắc nhất Biển quê ta giàu có với nhiều loại cáquý, cá ngon nổi tiếng như:"Chim, thu, nhụ, đé" Vận dụng sáng tạo cách nóicủa dân gian, ở phần trên, nhà thơ đã viết: "Cá thu biển đông như đoàn thoi", ởđây lại miêu tả: "Cá nhụ, cá chim cùng cá đé" Con cá song là một nét vẽ tài hoa:
Trang 26vẩy cá đen, hồng, lấp lánh trên biển nước chan hòa ánh trăng "vàng chóe" Cáiđuôi cá quẫy được so sánh với ngọn đuốc rực cháy Nghệ thuật phối sắc tài tìnhlàm cho vần thơ đẹp như một bức tranh sơn mài rực rỡ Bầy cá như những nàngtiên nhảy múa:
gõ thuyền đuổi cá hòa cùng sóng biển Vầng trăng soi xuống mặt biển, muônngàn ánh vàng tan ra theo làn sóng, vỗ vào mạn thuyền "Gõ thuyền đã có nhịptrăng cao" Biển hào phóng cho nhân dân nhiều tôm cá, muối và hải sản Biển
"như lòng mẹ" đã nuôi sống nhân dân ta từ bao đời nay So sánh biển với lòng
mẹ để nói lên lòng tự hào của dân chài đối với biển quê hương Giọng thơ ấm
áp, chứa chan nghĩa tình:
Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá - Mẫu 4
Nổi tiếng từ phong trào Thơ mới, Huy Cận đến với nền thơ với lời thơ thấm thíabao nỗi buồn, tràn ngập cái sầu nhân thế Thiên nhiên trong tập thơ thường bao
la, hiu quạnh, đẹp nhưng thường buồn Nỗi buồn đó dường như vô cớ, siêu hình.Nhưng xét đến cùng, chủ yếu là buồn thương về cuộc đời, kiếp người, về quêhương đất nước Hồn thơ "ảo não", bơ vơ đó vẫn cố tìm được sự hài hòa vàmạch sống âm thầm trong tạo vật và cuộc đời
Trang 27Sau Cách mạng, thơ Huy Cận dạt dào niềm vui, là bài ca vui về cuộc đời, là bàithơ yêu thiên nhiên, con người và cuộc sống Ông tìm được nguồn sống từ cuộcsống mới của dân tộc và say mê sáng tạo Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá là mộttrong những tác phẩm nổi bậc của ông trong giai đoạn này.
Đoàn thuyền đánh cá được viết vào giữa năm 1958, khi cuộc kháng chiến chốngPháp đã kết thúc thắng lợi, miền Bắc được giải phóng và bắt tay vào công cuộcxây dựng cuộc sống mới Niềm vui dạt dào tin yêu trước cuộc sống mới đanghình thành Đất nước đang thay da đổi thịt đã trở thành nguồn cảm hứng lớn củathơ ca lúc bấy giờ
Nhiều nhà thơ đã đi tới các miền đất xa xôi của Tổ quốc để sống và để viết TốHữu, Nguyễn Khải, Nguyễn Minh Châu, Nguyễn Tuân, lên miền núi, đến vớinhà máy, nông trường Huy Cận có chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏQuảng Ninh Từ chuyến đi ấy, hồn thơ của ông mới thực sự nảy nở trở lại và dồidào cảm hứng về thiên nhiên đất nước, về lao động và niềm vui trước cuộc sốngmới
Xuyên suốt bài thơ là bút pháp sáng tác lãng mạn, bay bổng, cảm xúc vũ trụ độcđáo tuôn trào Thi phẩm đã để lại cho người đọc nhiều bất ngờ thú vị, những ấntượng sâu sắc
Mở đầu bài thơ là khung cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá lúc hoàng hôn buôngxuống:
"Mặt trời xuống biển như hòn lửa.
Sóng đã cài then, đêm sập cửa.
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi, Câu hát căng buồm cùng gió khơi".
Trang 28Bốn câu thơ có kết cấu gọn gàng, cân đối như một bài tứ tuyệt Hai câu đầu tảcảnh, hai câu sau nói về con người Buổi chiều không mang nét buồn; khônggian, mặt biển bao la, hoành tráng; thiên nhiên tràn đầy sức sống Hình ảnh mặttrời rực rỡ từ từ xuống biển chói lòa ánh sáng Phép nhân hóa và ẩn dụ "Sóng đãcài then đêm sập cửa" gợi cho người đọc cảm nhận thiên nhiên, vũ trụ,biển cảnhư đi vào trạng thái tĩnh lặng, nghỉ ngơi, thư giãn Vũ trụ giờ đây như một ngôinhà khổng lồ, sẵn sàng che chở cho tất cả.
Thế nhưng vũ trụ đi vào yên nghỉ nhưng không hề thấy nét lụi tàn mà ngược lạicàng trở nên huy hoàng, mỹ lệ Ánh sáng mặt trời bừng lên mãnh liệt ngỡ như
có thể khiến cho cả đại dương sôi sục trong sức nóng bỏng khủng khiếp Thủpháp so sánh độc đáo, khiến người đọc bất ngờ, thú vị Những con sóng lăn tăntrên mặt biển như khép lại cánh cửa của ngày Màn đêm biển cả mở ra, sâu thẳm
Trong câu hát, đoàn thuyền vượt sóng ra khơi, băng mình trên biển cả tìm kiếmnhững luồng cá Tiếng hát vang vọng trong đại dương, tràn đầy khí thế:
Trang 29"Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,
Cá thu biển Đông như đoàn thoi Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.
Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi".
Biện pháp so sánh đầy hình ảnh kết hợp với lối chơi chữ độc đáo "Cá thu biểnĐông như đoàn thoi" khiến cho câu thơ nhộn nhịp theo từng đoàn cá chạy Phépnhân hóa: "đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng" lập tức phá tan vẻ đơn điệu củabiển đêm Huy Cận đã hết sức chú ý đến việc xây dựng hình ảnh đặc sắc chođoạn thơ nhằm tạo nên sự hài hòa giữa con người và biển cả Đại dương khôngcòn đáng sợ nữa Đại dương giờ đây chính là ngôi nhà vĩ đại, là nguồn sống củacon người
Lời ca tiếng hát là những ước mơ đẹp, ước mơ về một chuyến đi với nhữngthành quả lao động cao, góp phần tích cực vào việc xây dựng cuộc sống mớitươi đẹp Hình ảnh của sự liên tưởng sáng tạo, giàu ý nghĩa; hình ảnh mang chấtthơ, thi vị hóa công việc đánh bắt cá nặng nhọc Câu hát yêu đời, thiết tha, trìumến, ca ngợi sự giàu đẹp của biển Đông Việt Nam, thiên nhiên Việt Nam
Cảm hứng lãng mạn giúp nhà thơ phát hiện vẻ đẹp của cảnh đoàn thuyền đánh
cá trên biển trong đêm trăng với niềm vui phơi phới, khỏe khoắn khi con ngườilàm chủ cuộc đời, làm chủ biển trời quê hương Cảnh đoàn thuyền lướt sóng rakhơi, từng luồng cá bủa lưới vây giăng mang vẻ đẹp vừa hoành tráng, vừa thơmộng
Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá - Mẫu 5
Huy Cận là một đại biểu xuất sắc của phong trào thơ mới và là một nhà thơ lớncủa nền thơ ca Việt Nam hiện đại Ông có nhiều tác phẩm như lửa thiêng, vũ trụ
Trang 30ca, hạt lại gieo trong đó có bài thơ "Đoàn thuyền đánh cá" Bài thơ là sự kếthợp hài hòa giữa cảm xúc về thiên nhiên, vũ trụ với cảm xúc của người lao động.
Mở đầu bài thơ là cảnh đoàn thuyền đánh cá ra ngoài biển trong thời khắc mànđêm dần bao xuống
"Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then, đêm sập cửa.
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi, Câu hát căng buồm cùng gió khơi."
Tác giả đã sử dụng biện pháp so sánh, nhân hóa để miêu tả cảnh hoàng hôn,miêu tả cảnh đất trời đang đi dần vào bóng tối Hình ảnh trong hai câu thơ đầutiên là một hình ảnh liên tưởng khá đẹp về hoàng hôn "mặt trời" được so sánhgiống như "hòn lửa" tạo nên một gam màu rực rỡ trong buổi hoàng hôn Hìnhtượng "sóng cài then", "đêm sập cửa" là những động từ mạnh miêu tả cảnh đấttrời chuyển giao giữa ngày và đêm một cách chóng vánh "Đoàn thuyền đánh cálại ra khơi", tác giả dùng từ "lại" với ý nghĩa là hành động lặp lại mỗi ngày củangười dân làng chài vùng biển Họ ra khơi đánh cá, ra khơi để kiếm nguồn sống,những người lao động vùng biển vất vả trong khi những người khác sắp sửa đivào giấc ngủ thì những con người lao động nơi đây lại thức đêm đánh cá "Câuhát" gợi lên vẻ thanh bình mà cũng không kém phần nhộn nhịp Người lao động
ra khơi trong một tâm thế lạc quan, yêu đời, yêu nguồn sống, nên vừa ra khơi họvừa hát Hát để lấy sức căng buồm, hát để chèo thuyền, lái thuyền, hát để mọingười cảm nhận được niềm vui sướng trong mỗi chuyến tàu ra khơi
"Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,
Cá thu biển Đông như đoàn thoi
Trang 31Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.
Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!"
Câu hát vang vọng nơi đất trời, câu hát tạo nguồn sống, tạo niềm tin cho ngườilao động vùng biển Lời hát ngợi ca sự giàu có và hào phóng của biển cả cùng
vẻ đẹp lung linh, diệu kỳ của nó trong đêm "Đêm ngày dệt biển muôn luồngsáng", hình ảnh của những chiếc thuyền đánh cá trong đêm với ánh sáng từnhiều nguồn khác nhau rọi xuống: ánh sáng từ trăng, ánh sáng từ những chiếcđèn pin của ngư dân, hòa sắc màu tạo nên vùng sáng long lanh dưới mặt nước.Chính nguồn sáng đó đã tạo cho mặt biển lấp lánh mà tác giả đã khéo léo đặt nóbên từ "dệt" Một cảm giác hài hòa "dệt" giống như bàn tay mảnh mai của conngười tạo nên những tấm lụa phát sáng ngay trên mặt biển "Đến dệt lưới tađoàn cá ơi", một vụ cá đánh bắt xa bờ mong muốn thu được mẻ cá lớn để ngườilao động vùng biển được vui tươi, được no đủ Bằng tài năng sử dụng bút pháplãng mạn kết hợp với độ liên tưởng phong phú của nhà thơ mà bức tranh thiênnhiên hiện lên vừa thực lại vừa ảo
"Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng,
Ra đậu dặm xa dò bụng biển, Dàn đan thế trận lưới vây giăng.”
Thiên nhiên, đất trời hòa quyện cùng với con người tạo nên một hình ảnh tuyệtđẹp trong liên tưởng của tác giả Những hình ảnh "lái gió", "buồm trăng", "mâycao", "biển bằng" là những hình ảnh đẹp mang đậm chất hiện thực Mỗi mộtchuyến ra khơi của đoàn thuyền đánh cá cũng như tham gia đánh trận, cùng phảidàn binh, bố trận, cũng phải có vũ khí, cũng phải thăm dò, cũng phải đối chọivới thiên nhiên đất trời nơi bão bùng, sóng lớn Một trận chiến với cá cũng
Trang 32khiến cho con người phải suy nghĩ, phải sống chiến đầu với thiên nhiên nhưngcũng phải hòa quyện cùng với thiên nhiên để tạo ra một tâm thế tốt, một cảnhsắc hài hòa và có nhịp điệu trong cuộc sống.
Trong khổ thơ nối tiếp cuộc sống lao động của người lao động, tác giả đãchuyển tiếp sang miêu tả cảnh biển giàu có nguồn cá
"Cá nhụ cá chim cùng cá đé,
Cá song lấp lánh đuốc đen hồng, Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe, Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long."
Có rất nhiều loại cá: cá nhụ, cá chim, cá đé, cá song biện pháp liệt kê đã nhấnmạnh sự giàu có của biển cả Lòng đại dương mênh mông rộng lớn, là nơi chứanhững nguồn hải sản quý giá Những hình ảnh chân thực mà ảo diệu đến tinhtường, dưới ánh trăng lấp lánh, dưới mặt nước phản chiếu lung linh, những chú
cá quẫy đuôi mình để vùng vẫy, để tự do bơi lội thoải mái cũng đã mắc giăng
mẻ lưới của con người Tiếng "đêm thở", tác giả đã dùng biện pháp nhân hóahình ảnh của màn đêm Tiếng thở ấy, có lẽ là tiếng thở của chính những conngười lao động vất vả trên mặt biển để mang về những sản phẩm sau một đêmdài lênh đênh nơi sóng nước Màn đêm tĩnh mịch hòa cùng tiếng thở của conngười tự như chính màn đêm đang thở vậy Một hình ảnh rất đẹp mà lại rất gầngũi
"Ta hát bài ca gọi cá vào,
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao, Biển cho ta cá như lòng mẹ,
Trang 33Nuôi lớn đời ta tự buổi nào"
Những hình ảnh giản dị lần lượt hiện lên qua khổ thơ Tiếng hát một lần nữa lạiđược tác giả nhắc lại, phải chăng đó chính là tiếng hò dô của con người khi kéođược mẻ cá nặng Tiếng hát, cùng với tiếng nhịp thuyền gõ vào mạn thuyền đểgọi cá, vừa có lời bài hát, vừa có tiết tấu Một hình ảnh đẹp hiện ra trước mắt tanhư một đoàn hợp xướng chuyên nghiệp trên sân sấu Đó là những hình ảnh rấtđẹp, rất giản dị mà lại rất gần gũi Tác giả so sánh biển như lòng mẹ, lòng mẹthì có bao giờ lại độc với con cái của mình, người mẹ bao giờ cũng mang đếncho người con những gì là của con nhất, mang đến cho người con những gì màngười con cần nhất Vì mẹ là mẹ, mẹ là người phụ nữ hy sinh cho con rất nhiều
Mẹ đã nuôi lớn ta từ khi ta còn trong lòng mẹ, cũng giống như biển cả cho conngười lao động những mẻ cá để nuôi lớn con người, rồi cứ thế hệ này tới thế hệkhác
Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá - Mẫu 6
Huy Cận là một trong những tên tuổi tiêu biểu của phong trào Thơ mới trướcCách mạng tháng Tám năm 1945, với những tác phẩm nổi tiếng như Lửa thiêng,
Vũ trụ ca Sau Cách mạng, ông nhanh chóng hòa nhập vào công cuộc khángchiến vĩ đại của dân tộc chống thực dân Pháp Hòa bình lập lại, từng trang thơHuy Cận ấm áp hơi thở của cuộc sống mới đang lên Đoàn thuyền đánh cá đượcsáng tác ở Hòn Gai, năm 1958 Sau một chuyến tác giả đi thực tế dài ngày, đượcđánh giá là một trong những bài hay của thơ ca Việt Nam hiện đại
Với đôi mắt quan sát sắc sảo, trí tưởng tượng phong phú, trái tim nhạy cảm vàtài năng nghệ thuật điêu luyện, nhà thơ đã vẽ nên trước mắt chúng ta một khungcảnh lao động tuyệt vời trên biển Cả bài thơ như một bức tranh sơn mài lộnglẫy với những màu sắc huyền ảo, cuốn hút vô cùng:
Trang 34Mặt trời xuống biển như hòn lửa.
Sóng đã cài then, đêm sập cửa.
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi, Câu hát căng buồm cùng gió khơi.
Đoàn thuyền đánh cá rời bến vào lúc hoàng hôn Phía ấy mặt trời như một hònlửa đỏ rực đang lặn dần vào lòng đại dương mênh mông Màn đêm buôngxuống, kết thúc một ngày Chính vào thời điểm ấy ngư dân bắt tay vào côngviệc quen thuộc của mình: ra khơi đánh cá Mặt biển đêm không lạnh lẽo mà ấm
áp hẳn lên bởi tiếng hát âm vang náo nức, thể hiện niềm vui to lớn của conngười lao động được giải phóng: Cậu hát căng buồm cùng gió khơi Đây là cáchnói độc đáo, sáng tạo của Huy Cận, khiến chúng ta tưởng như tiếng hát hòacùng gió mạnh, thổi căng cánh buồm, đẩy thuyền phăng phăng rẽ sóng Cánhbuồm no gió tượng trưng cho khí thế phơi phới đi lên của công cuộc dựng xâyđất nước
Lời hát ngợi ca sự giàu có và hào phóng của biển cả cùng vẻ đẹp lung linh, diệu
kì của nó trong đêm Bút pháp lãng mạn của nhà thơ vẽ nên khung cảnh vừathực vừa ảo:
Hát rằng: Cá bạc biển Đông lặng
Cá thu biển Đông như đoàn thoi Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.
Đến dệt lưới ta, đàn cá ơi!
Vẻ đẹp của biển đã làm giảm bớt nỗi nhọc nhằn vất vả, đem lại niềm vui và sứcmạnh cho con người đang chinh phục thiên nhiên, làm chủ cuộc đời
Trang 35Cảnh đánh cá trong đêm dược nhà thơ quan sát và miêu tả với một cảm hứng trữtình mãnh liệt Tác giả như nhập thân vào thiên nhiên, vào công việc, vào conngười:
Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng,
Ra đậu dặm xa dò bụng biển, Dàn đan thế trận lưới vây giăng.
Những hình ảnh lái gió, buồm trăng, mây cao, biển bằng phảng phất phong vịthơ cổ điển nhưng vẫn tươi mới chất hiện thực Một chuyến ra khơi đánh cácũng giống như một trận đánh Cũng thăm dò tìm cho ra bãi cá; cũng dàn đanthế trận để giăng lưới, bủa lưới sao cho trúng luồng cá bạc, để sáng mai lúc trở
về, thuyền nào thuyền nấy đầy ắp cá
Đã bao đời, người ngư dân có mối quan hệ chặt chẽ với biển cả Họ thuộc biểnnhư thuộc lòng bàn tay Bao loài cá họ thuộc tên, thuộc dáng, thuộc cả thói quencủa chúng:
Cá nhụ cá chim cùng cá đé,
Cá song lấp lánh đuốc đen hồng Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe.
Đêm thở: Sao lùa nước Hạ Long.
Trên mặt biển đêm, ánh trăng long lanh dát bạc, cá quẫy đuôi, sóng sánh trăngvàng Bài ca gọi cá vẫn tiếp tục ngân vang, lúc náo nức, lúc thiết tha Trăng thứccùng ngư dân, trăng cùng sóng dập dờn bên mạn thuyền, như gõ nhịp phụ họa
Trang 36cho tiếng hát Trăng chiếu sáng cho ngư dân kéo được những mẻ cá đầy Thiênnhiên, con người thật là hoà hợp.
Bóng đêm đang tan, ngày đang đến, nhịp độ công việc càng sôi nổi, khẩn trương:
Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.
Vảy bạc đuôi vàng lóe rạng đông, Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.
Bao công lao vất vả đã được đền bù Dáng người ngư dân đang choãi chân,nghiêng người, dồn tất cả sức mạnh vào đôi cánh tay cuồn cuộn để kéo lênnhững mẻ lưới nặng trĩu mới đẹp làm sao! Bóng dáng họ in trên nền trời hồngrực của buổi bình minh Những tia nắng sớm chiếu trên khoang cá đầy làm lấplánh thêm vảy bạc, đuôi vàng và màu sắc phong phú của bao loài cá cũng khiếncho cảnh rạng đông thêm rực rỡ Nhịp điệu câu thơ cuối chậm rãi, gợi cảm giácthanh thản, vui tươi, phản ánh tâm trạng thoải mái của ngư dân trước kết quả tốtđẹp của chuyến ra khơi
Khổ thơ cuối cùng miêu tả cảnh trở về của đoàn thuyền đánh cá:
Câu hát căng buồm với gió khơi, Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời.
Mặt trời đội biển nhô màu mới, Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.
Vẫn là tiếng hát khỏe khoắn của người ngư dân dạn dày sóng nước đang vươnlên làm chủ cuộc đời Tiếng hát hoà trong gió, thổi căng cánh buồm đưa đoàn
Trang 37thuyền ra khơi đêm trước, nay lại cùng đoàn thuyền đầy ắp cá hân hoan về bến.Hình ảnh Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời rất hiện thực mà cũng rất hàohùng Nó phản ánh một thói quen lâu đời của ngư dân là đưa cá về bến trước khitrời sáng, đồng thời cũng thế hiện khí thế đi Lên mạnh mẽ của họ trong côngcuộc xây dựng đất nước sau giải phóng.
Hoà cùng niềm vui to lớn của mọi người, nhà thơ chắp cánh cho trí tưởng tượngcủa mình bay bổng Đoàn thuyền lao vun vút trên mặt biển Mặt trời đội biểnnhô màu mới một màu hồng rạng rỡ, tinh khôi và ánh mặt trời phản chiếu trongmuôn ngàn mắt cá trên thuyền khiến nhà thơ liên tưởng tới hàng ngàn mặt trờinhỏ xíu đang tỏa sáng niềm vui Đến đây, bức tranh biển cả ngập tràn sắc màutươi sáng và ăm ắp chất sống trong từng dáng hình, đường nét của cảnh vật, củacon người
Đoàn thuyền đánh cá là một bài ca lao động hứng khởi, hào hùng Nhà thơ cangợi biển cả mênh mông - nguồn tài nguyên bất tận của Tổ quốc, ca ngợi nhữngcon người lao động cần cù, gan góc, ngày đêm làm giàu cho đất nước Cảmhứng trữ tình của Huy Cận và nghệ thuật điêu luyện của ông đã cuốn hút ngườiđọc thực sự Chúng ta cùng chia sẻ niềm vui to lớn với nhà thơ, với tất cả.Những người lao động mới đang kiêu hãnh ngẩng cao đầu trên con đường đi tớitương lai tươi sáng Nửa thế kỉ đã trôi qua, bài thơ vẫn giữ nguyên vẹn giá trịban đầu của nó Phần nào, bài thơ giúp chúng ta hiểu được chân dung tinh thầnmới của Huy Cận sau bao biến cố lịch sử trọng đại của đất nước và dân tộc -một Huy Cận trữ tình cách mạng
Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá - Mẫu 7
Bây giờ là lúc đất nước hòa bình đang bắt tay xây dựng CNXH Khắp nơi nơitưng bừng cuộc sống mới với cách làm ăn mới Nhà thơ Huy Cận được đi thực
tế sáng tác ở vùng Quảng Ninh bấy giờ "Cả một vùng than vùng biển đang hăng
Trang 38say lao động từ bình minh cho đến hoàng hôn và cả từ hoàng hôn cho đến bìnhminh".
Không khí tưng bừng và phấn khởi đặc biệt này ùa vào bài thơ ngay từ nhữngcâu mở đầu:
"Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then đêm sập cửa Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi Câu hát căng buồm với gió khơi".
Sau một ngày, thiên nhiên dọn dẹp chuẩn bị nghỉ ngơi Mặt trời đi ngủ 'sóng đãcài then đêm sập cửa" Nhưng những con người đang náo nức xây dựng cuộcsống mới thì không ngủ Khí thế tập thể thật bừng bừng: "Đoàn thuyền" có tổchức nối nhau đi Không phải là một chiếc thuyền câu bé tẻo teo, cũng khôngphái dăm ba lá thuyền, mà cả một đoàn thuyền hùng dũng Cũng không phảihôm nay mới xuất phát buổi đầu tiên
"Lại ra khơi" cho biết trước đó đã từng có những cuộc ra di Thế mà cái náo nứcvẫn không hề vơi đi Đoàn thuyền đánh cá ra khơi trong tiếng hát trong nhữngcâu hát khỏe khoắn thổi căng phồng những cánh buồm lộng gió Người lao độnghát vang bài ca tiến quân ra biển cả Họ hát và nhà thơ cũng hát "khúc tráng ca,
ca ngợi con người lao động với tinh thần làm chủ, với niềm vui" (cảm nghĩ củaHuy Cận)
Phơi phới trong tâm hồn như thế cho nên biển, thuyền, công việc đều được nhìn
từ góc độ lãng mạn: đẹp giàu và thơ mộng Biểu hiện ra trong tiếng hát:
"Cá bạc biển Đông lặng
Trang 39Cá thu biển Đông như đoàn thoi Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng"
Biển hiền hòa phẳng lặng như một tấm gương soi cảnh trời mây:
"Lướt giữa mây cao với biển bằng"
Biển thật nhân hậu, dịu dàng:
Biển cho ta cá như lòng mẹ Nuôi lớn đời ta tự thuở nào".
Những con thuyền cũng hết sức kỳ lạ Gió lái thuyền đi, buồm đầy trăng sáng.Nhưng nhà thơ viết "Thuyền ta lái gió với buồm trăng" thì hình như đã biến nóthành đoàn thuyền của tao nhân mặc khách rồi Nhất là lại để cho con thuyền ấy
"lướt giữa mây cao với biển bằng" để cho nó được gõ bằng nhịp trăng (gõthuyền đã có nhịp trăng cao) Song rồi có thi vị hóa, thì con thuyền đánh cá vẫn
là những con thuyền thực, có lưới, có buồm đậu dặm xa dàn đan thế trận
Trên con thuyền ấy là những người khẩn trương "kéo lưới kịp trời sáng" và họ
đã "kéo xoăn tay chùm cá nặng" Thật và ảo, hiện thực và lãng mạn không táchrời hay đối lập, mà hòa quyện làm cho bài thơ có một vẻ độc đáo khác thường.Đặc sắc nhất của bài thơ là ở chỗ bằng tiếng hát nhà thơ đã khắc họa được cáihồn của không khí náo nức phơi phới của những con người say mê "tập làm chủ,tập làm người xây dựng
Dám vươn mình cai quản cả thiên nhiên" (Tố Hữu) Đâu phải họ chỉ hát khi ra
đi Họ hát khi làm việc "ta hát bài ca gọi cá vào" Cho tận đến khi kết thúc côngviệc sau suốt một đêm khẩn trương làm việc, tiếng hát vẫn không dứt mà vẫnmạnh mẽ vẫn hào hứng như lúc ban đầu "Câu hát căng buồm" Có điều, câu hát
Trang 40bây giờ vang lên trong không khí "chạy đua cùng mặt trời" và tỏa sáng trongthành quả lao động sáng ngời.
"Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi" Hình ảnh đầy chất lãng mạn và theo kíchthước "vũ trụ" của Huy Cận "Mắt cá huy hoàng" đâu phải chỉ là màu sắc thựccủa những khoang cá đầy lộng lẫy dưới ánh mặt trời? Đó còn là huy hoàng củathành quả lao động, huy hoàng của ánh mắt nhìn đầy rạo rực tự hào, và có lẽ sauhết, đó còn là màn "bạc" (cá bạc biển Đông lặng) những "luồng sáng" (đêmngày dệt biển muôn luồng sáng), những "lấp lánh", "đen hồng", những "vàngchóe'' Những "vẩy bạc", "đuôi vàng" ở các câu thơ trên hội tụ lại, ngưng kếtlại tạo nên cái màu sắc huy hoàng lộng lẫy muôn dặm khơi của đoàn thuyềnđang nối đuôi nhau ca hát khúc "khải hoàn"
Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá - Mẫu 8
Không khí xây dựng cuộc sống mới, đã khiến toàn bộ sáng tác của Huy Cậnthay da đổi thịt Ta không còn thấy cái buồn rớt của một trí thức tiểu tư sảntrước cách mạng, mà thay vào đó là hồn thơ say đắm, tha thiết yêu cuộc sốngmới, con người mới Những vần thơ ca ngợi là vần thơ chủ yếu trong giai đoạnsáng tác này của ông, trong đó nổi bật hơn cả là bài thơ Đoàn thuyền đánh cá.Đoàn thuyền đánh cá được sáng tác trong chuyến đi thực tế dài ngày ở QuảngNinh của ông Từ chuyến đi thực tế này, hồn thơ Huy Cận mới thực sự nảy nởtrở lại, dồi dào trong cảm hứng về thiên nhiên đất nước, về lao động và niềm vuitrước cuộc sống mới Bài “Đoàn thuyền đánh cá” được sáng tác trong thời gian
ấy và in trong tập thơ “Trời mỗi ngày lại sáng” (1958)
Huy Cận đã lựa chọn thời gian và không gian vô cùng đặc biệt, không phải làbình minh mà là khi hoàng hôn buông xuống, với không gian rộng lớn bao lavới mặt trời, biển, trăng, sao, mây, gió: