Cảm nhận về người lính trong Bài thơ về tiểu đội xe không kính Download vn Văn mẫu lớp 9 Cảm nhận về người lính trong Bài thơ về tiểu đội xe không kính Tổng hợp Download vn 1 Cảm nhận về hình tượng ng[.]
Trang 1Cảm nhận về hình tượng người lính lái xe trong Bài thơ về tiểu
đội xe không kính
Với quan niệm “chủ yếu đi tìm cái đẹp từ trong những diễn biến sôi động củacuộc sống”, Phạm Tiến Duật đưa tất cả những chất liệu hiện thực của cuộc sốngchiến trường vào trong thơ Cách tiếp cận hiện thực ấy đã đem lại cho thơ PhạmTiến Duật một giọng điệu sôi nổi, trẻ trung, hồn nhiên, hóm hỉnh, tinh nghịch
mà sâu sắc Bài thơ về tiểu đội xe không kính là tác phẩm đặc sắc và tiêu biểunhất cho phong cách thơ của ông Nổi bật trong bài thơ hình tượng người línhlái xe được khắc họa hết sức độc đáo, mang đậm phong cách thơ hóm hỉnh, tinhnghịch của phạm Tiến Duật
Bài thơ về tiểu đội xe không kính rút từ tập thơ Vầng trăng – Quầng lửa của tácgiả Bài thơ đã sáng tạo một hình ảnh độc đáo: những chiếc xe không kính, qua
đó làm nổi bật hình ảnh những người lính lái xe ờ Trường Sơn trong thời kìkháng chiến chống Mỹ cứu nước, với tư thế hiên ngang, tinh thần dũng cảm,thái độ bất chấp khó khăn coi thường gian khổ hiểm nguy, niềm lạc quan sôi nổicủa tuổi trẻ và ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam, trái tim yêu nước nồngnhiệt của tuổi trẻ thời chống Mỹ
Nhan đề Bài thơ về tiểu đội xe không kính có vẻ dài dòng và thừa từ nhưngchính cái nhan đề ấy lại thu hút người đọc ở cái vẻ lạ, độc đáo của nó Nhan đềbài thơ đã làm nổi bật rõ hình ảnh của toàn bài: những chiếc xe không kính.Hình ảnh này là một sự phát hiện thú vị của tác giả, thể hiện sự gắn bó và amhiểu của nhà thơ về hiện thực đời sống chiến tranh trên tuyến đường TrườngSơn Hai chữ “bài thơ”nói lên cách nhìn, cách khai thác hiện thực của tác giả:không phải chỉ viết về những chiếc xe không kính hay là cái hiện thực khốc liệtcủa chiến tranh, mà chủ yếu là Phạm Tiến Duật muốn nói về chất thơ của hiện
Trang 2thực ấy, chất thơ của tuổi trẻ Việt Nam dũng cảm, hiên ngang, vượt lên nhữngthiếu thốn, gian khổ,khắc nghiệt của chiến tranh.
Chính hình ảnh những chiếc xe không kính đã làm nổi rõ hình tượng người línhlái xe ở Trường Sơn Thiếu đi những điều kiện, phương tiện vật chất tối thiểu lại
là một cơ hội để người lính lái xe bộc lộ những phẩm chất cao đẹp, sức mạnhtinh thần lớn lao của họ, đặc biệt là lòng dũng cảm, tinh thần bất chấp gian khổkhó khăn
“Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi Ung dung buồng lái ta ngồi, Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.
Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa, như ùa vào buồng lái.”
Những câu thơ tả thực, chính xác đến từng chi tiết Không có kính chắn gió, xelại chạy nhanh nên người lái phải đối mặt với bao khó khăn nguy hiếm: nào là
“gió vào xoa mắt đắng”, nào là ”con đường chạy thẳng vào tim”, rồi ”sao trời”,rồi “cánh chim” đột ngột, bất ngờ “như sa, như ùa” – rơi rụng, va đập, quăngném… vào buồng lái, vào mặt mũi, thân mình Dường như chính nhà thơ cùngđang cầm lái, hay ngồi trong buồng lái của những chiếc xe không kính nên câuchữ mới sinh động và cụ thể, đầy ẩn tượng, gợi cảm giác chân thực đến thế
Cảm giác, ấn tượng căng thẳng, đầy thử thách Song người chiến sĩ không run
sợ, hoảng hốt Trái lại, tư thế các anh vẫn hiên ngang, tinh thần các anh vẫnvững vàng:
Trang 3“Ung dung buồng lái ta ngồi, Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.”
Đảo ngữ “ung dung” với điệp từ “nhìn” cho ta thấy cái tư thế ung dung, thongthả, khoan thai, bình tĩnh, tự tin của người làm chủ, chiến thắng hoàn cảnh Bầukhông khí căng thẳng với “Bom giật, bom rung”, vậy mà họ vẫn nhìn thẳng, cáinhìn hướng về phía trước của một con người luôn coi thường hiểm nguy
Nhịp thơ 2/2/2 với những dấu phẩy ngắt khiến âm điệu câu thơ trở nên chậm rãi,như diễn tả thái độ thản nhiên đàng hoàng Chi có những người lính lái xe vớikinh nghiệm chiến trường dày dặn, từng trải mới có được thái độ, tu thế như vậy
Thiên nhiên, vạn vật dường như cũng bay theo ra chiến trường Tất cả điều này
đã giúp người đọc cảm nhận được ở các anh nét hào hoa, kiêu bạc, lãng mạn vàyêu đời của những người trẻ tuổi Tất cả là hiện thực nhưng qua cảm nhận củanhà thơ đã trở thành những hình ảnh lãng mạn
“Không có kính, ừ thì có bụi, Bụi phun tóc trắng như người già Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.
Không có kính, ừ thì ướt áo Mưa tuôn, mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi.”
Nếu như hai khổ trên là những cảm giác về những khó khăn thử thách dù saocũng vẫn mơ hồ thì đến đây, thử thách, khó khăn ập tới cụ thể, trực tiếp Đó là
“bụi phun tóc trắng” và “mưa tuôn xối xả ” Trên con đường chi viện cho miềnNam ruột thịt, những người lính đã nếm trải đủ mùi gian khổ
Trang 4Đối mặt với thử thách, người chiến sĩ vẫn không hề nao núng Các anh càngbình tĩnh, dũng cảm hơn “Mưa tuôn, mưa xối xả”, thời tiết khắc nghiệt, dữ dộinhưng đối với họ tất cả chỉ “chuyện nhỏ” Chấp nhận thực tế, câu thơ vẫn vútlên tràn đầy niềm lạc quan sôi nổi: “không có kính ừ thì có bụi”, “ừ thì ướt áo”.Những tiếng “ừ thì” vang lên như một thách thức, một chấp nhận khó khăn đầychù động, một thái độ cứng cỏi.
Trước mọi khó khăn, nguy hiểm, các anh vẫn “cười” rồi chẳng cần bận tâm, lolắng, các anh sẵn sàng chấp nhận thử thách, gian lao như thể đó là điều tất yếu.Các anh lấy cái bất biến của lòng dũng cảm, của thái độ hiên ngang để thắng lạicái vạn biến của chiến trường sinh tử gian khổ, ác liệt Đọc những câu thơ nàygiúp ta hiểu được phần nào cuộc sống của người lính ngoài chiến trường nhữngnăm tháng đánh Mỹ Đó là cuộc sống gian khổ trong bom đạn ác liệt nhưng trànđầy tinh thần lạc quan, niềm vui sôi nổi, yêu đời
“Những chiếc xe từ trong bom rơi
Ðã về đây họp thành tiểu đội Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.
Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy Lại đi, lại đi trời xanh thêm.”
Sau mỗi trận mưa bom bão đạn cùng với những chiếc xe bị tàn phá nặng nề hơn,
họ lại gặp nhau trong những phút dừng chân ngắn ngủi tạo thành một “tiểu đội
xe không kính ” Khổ thơ làm bật lên tình cảm gắn bó, chia sẻ ngọt bùi củanhững chàng trai vui vẻ, sôi nổi, yêu đời Cái bắt tay độc đáo là biểu hiện đẹp đẽ
ấm lòng của tình đồng chí, đồng đội đầy mộc mạc nhưng thấm thìa: “bắt tay qua
Trang 5cửa kính vỡ rồi ”, cái bắt tay thay cho lời nói Chi có những người lính, nhữngchiếc xe thời chống Mĩ mới có thể có những cái bắt tay ấy, một chi tiết nhỏnhưng mang dấu ấn của cả một thời đại hào hùng.
Lúc nghỉ ngơi, các anh trò chuyện, ăn uống, như anh em ruột thịt: chung bát,chung đũa, mắc võng chông chênh… chỉ trong một thoáng chốc Tình cảm giađình người lính thật bình dị, ấm áp thân thương tạo nên sức mạnh, nâng bướcchân người lính để rồi các anh lại tiếp tục hành quân: “Lại đi lại đi trời xanhthêm ”, đi đến thắng lợi cuối cùng.Trong tâm hồn họ, trời như xanh thêm chứachan hy vọng lạc quan dào dạt Nhịp điệu câu thơ vừa sôi nổi, vừa nhịp nhàngcùng với điệp từ “lại đi” được lặp lại hai lần gợi tả nhịp sống chiến đấu và hànhquân của tiểu đội xe không kính mà không một sức mạnh đạn bom nào có thểngăn cản nổi
Chính tình đồng chí, đồng đội đã biến thành động lực giúp các anh vượt quakhó khăn, nguy hiểm, chiến đấu bảo vệ Tổ quốc thân yêu.Sức mạnh của ngườilính thời đại Hồ Chí Minh là vẻ đẹp kết hợp truyền thống và hiện đại Họ là hiệnthân của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, là hình tượng đẹp nhất của thế kỷ
“Như Thạch Sanh của thế kỷ hai mươi” (Tố Hữu)
“Không có kính, rồi xe không có đèn, Không có mui xe, thùng xe có xước,
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước.
Chỉ cần trong xe có một trái tim.”
Hai câu đâu là hình ảnh những chiếc xe không còn nguyên vẹn về phương tiện
kĩ thuật, “không kính, không mui, không đèn, thùng xe có xước…” Vậy mànhững chiếc xe đó lại như những chiến sĩ kiên cường vượt lên trên bom đạn,hăm hở lao ra tiền tuyến với một tình cảm thiêng liêng: “Xe vẫn chạy vì miềnNam phía trước Chỉ cần trong xe có một trái tim “
Trang 6Đoàn xe vẫn vượt lên bom đạn, hăm hở tiến ra phía trước, hướng ra tiền tuyếnlớn với một tình cảm thiêng liêng “vì miền Nam”, vì cuộc chiến đấu giành độclập thống nhất đất nước đang vẫy gọi Bởi vì trong những chiếc xe đó lạinguyên vẹn một trái tim dũng cảm phi thường.
Hình ảnh trái tim là một hình ảnh hoán dụ tuyệt đẹp gợi ra biết bao ý nghĩa Tráitim là hình ảnh hội tụ vẻ đẹp tâm hồn và phẩm chất của người chiến sĩ lái xe.Trái tim nồng cháy một lẽ sống cao đẹp và thiêng liêng: tất cả vì miền Nam thânyêu Trái tim chứa đựng bản lĩnh hiên ngang, lòng dũng cảm tuyệt vời củanhững người trai trẻ Trái tim mang tinh thần lạc quan vả một niềm tin mãnh liệtvào ngày thống nhất Bắc Nam
Nhà thơ đã tô đậm những cái “không” để làm nổi bật cái “có” làm nổi bật chân
lí của thời đại: bom đạn, chiến tranh có thể làm biến dạng những chiếc xe, huỷhoại những giá trị vật chất nhưng không thể hủy diệt được những giá trị tinhthần cao đẹp… Giọng thơ, ý thơ trở nên mạnh mẽ, hào hùng, vẫn là cách nóithản nhiên ngang tàng của lính, nói nhiều “cái không” nhưng câu thơ lại nhấnmạnh “cái có”: một tinh thần trách nhiệm, một tinh thần yêu nước nồng nàn.Quyết tâm chiến đấu và chí khí anh hùng của người lính không có đạn bom nàocủa kẻ thù có thể làm lay chuyển được
Yêu thương, căm thù chính là động lực thôi thúc những người chiến sĩ lái xekhát khao giải phóng miền Nam thống nhất đất nước Để ước mơ này trở thànhhiện thực,chỉ có một cách duy nhất: vững vàng tay lái, cầm chắc vô lăng Vì thếthử thách ngày càng tăng nhưng tốc độ và hướng đi không hề thay đổi Đằngsau những ý nghĩa ấy, câu thơ còn muốn hướng con người về chân lý thời đạicủa chúng ta: sức mạnh quyết định chiến thắng không phải là vũ khí mà là conngười giàu ý chí, anh hùng, lạc quan, quyết thắng Có thể coi câu thơ cuối là câuthơ hay nhất của bài thơ Nó là nhãn tự, là con mắt thơ, bật sáng chủ đề, tỏasáng vẻ đẹp hình tượng người lính lái xe thời chống Mỹ
Trang 7Với hình ảnh gần gũi, ngôn ngữ thơ giản dị, mộc mạc, đậm chất khẩu ngữ kếthợp với giọng điệu tự nhiên, phóng khoáng, đa dạng, Phạm Tiến Duật đã thànhcông trong việc khắc họa hình ảnh anh bộ đội cụ Hồ hiên ngang, dùng cảm, trẻtrung và những chiếc xe không kính ngộ nghĩnh giữa tuyến đường Trường Sơnlịch sử thời kì kháng chiến chống Mĩ.
Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật đã góp phần hoàn thiện,hoàn mĩ bức tượng đài nghệ thuật bất tử về người lính Việt Nam thời kì khángchiến chống Mỹ cứu nước Cả bài thơ là lời nói, cảm xúc của người chiến sĩ lái
xe trên tuyến đường Trường Sơn Thử thách ngày càng tăng, nhưng mức độ vàhướng đi không thay đổi.Vẫn là khẳng định tinh thần bất khuất, quyết thắng củaquân đội ta, nhưng Phạm Tiến Duật đã đem lại nhiều hình ảnh mới và giọngđiệu mới: trẻ trung, tinh nghịch, ngang tàn mà kiên định Bài thơ đâu chỉ nói vềtiểu đội xe không kính,nó phản ánh cả khí thế quyết tâm giải phóng miền Namcủa toàn quân và toàn dân ta, khẳng định rằng ý chí của con người mạnh hơn cảsắt thép
Cảm nhận về người lính lái xe trong Bài thơ về tiểu đội xe
không kính
Nếu trong bài thơ “Tây Tiến” nhà thơ Quang Dũng khắc tạc hình tượng ngườilính hào hùng, hào hoa và bi tráng thì nhà thơ Phạm Tiến Duật lại đậm tô vẻ đẹpngang tàng mà anh dũng của những người chiến sĩ lái xe trên tuyến đườngTrường Sơn thời chống Mỹ
Ta bắt gặp ở những anh lính trong tiểu đội lái xe có một tinh thần lạc quan phithường Các anh hóm hỉnh khi lý giải nguyên nhân chiếc xe của mình không cókính:
Trang 8“Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi”
Bằng kết cấu câu phủ định liên tiếp “không có, không phải, không có” đưa đếnmột khẳng định, đoàn xe được trang bị đầy đủ quân khí, đoàn xe cùng các anhtrải qua bao trận mưa bom bão đạn của kẻ thù Sức công phá, sự hủy diệt dữ dộicủa quân thù được thể hiện qua điệp từ “bom”- thứ khí giới hiện đại làm vỡ tantừng mảnh kính Thái độ bất cần “vỡ đi rồi” và tư thế hiên ngang của các anhkhông hề mảy may bận tâm tới những thiếu thốn đó:
“Ung dung buồng lái ta ngồi Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng”
Biện pháp đảo ngữ đưa tính từ “ung dung” lên đầu câu nhấn mạnh vẻ điềmnhiên của anh bộ đội cụ Hồ cùng với điệp ngữ “nhìn”, những không gian rộnglớn mở ra trước mắt người lính Đó có thể là những khó khăn nhưng ánh nhìn
“thẳng” vửa ngạo nghễ vừa kiêu hùng như thách thức mọi khó khăn WintonChurchill từng nói: “A pessimist sees the difficult in every opportunity; anoptimist sees the opportunity in every difficulty” (Người bi quan nhìn thấy khókhăn trong cơ hội, người lạc quan nhìn thấy cơ hội trong khó khăn) Thật vậy,Niềm lạc quan giúp người lính trong tiểu đội xe không kính tìm thấy nhữngthuận lợi từ những nguy khó trước mắt:
“Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái”
Với vẻ điềm tĩnh và giọng điệu hài hước, những chiếc xe không kính không còn
là trở ngại mà nó trở thành phương tiện hữu dụng giúp các anh giao hòa vớithiên nhiên: gió, sao trời, chim Làn gió lùa vào buồng lái làm xoa dịu đôi mắt
Trang 9đắng, mỏi vì những đêm thúc trắng điều khiển tay lái Trong tâm hồn mạnh mẽ,đầy bản lĩnh của tuổi trẻ các anh coi thường những thử thách để thép thực sựđược tôi luyện:
“Không có kính, ừ thì có bụi, Bụi phun tóc trắng như người già Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.
Không có kính, ừ thì ướt áo Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa Mưa ngừng gió lùa khô mau thôi”
Có lẽ không gì khắc nghiệt hơn thời tiết ở tuyến đường Trường Sơn Nhữngngày nắng cháy da cháy thịt, bụi mù con đường đất đỏ, ngày mưa xối xả như đổthác làm rát mặt Những người lính của chúng ta đối diện với chúng khi “không
có kính”, nhưng không một lời oán trách, các anh chấp nhận nó như một lẽ tựnhiên trong đời lính qua điệp ngữ “ừ thì” Tiếng cười giòn tan “ha ha” vang lênkhắc họa vẻ ngang tàng đã vượt lên trên hoàn cảnh để làm chủ hoàn cảnh
Những người lính lái xe thắt chặt tình cảm đông đội với những cái bắt tay thân
ái, đầy tin cậy qua ô cửa kính vỡ Tình cảm đồng đội gắn bó keo sơn như máuthịt như một gia đình khiến ta không khỏi cảm động:
“Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy”
Nghĩa cử bình dị “chung bát đũa” nhưng ở đó những người lính cùng san sẻ bátcơm manh áo, họ cùng chung chí hướng với quyết tâm rực cháy:
“Lại đi, lại đi trời xanh thêm”
Trang 10Bầu trời hòa bình đón đợi các anh đó là động lực dồi dào của nghị lực, là sợidây bền chặt để tình đồng đội thêm khăng khít.
Nhà thơ đậm tô hình ảnh người lính dũng cảm cùng niềm tin mãnh liệt Trước
vô vàn những mất mát từng đoàn xe vẫn không lùi bước tiến về miền Nam đểgiải phóng, thống nhất đất nước:
“Không có kính, rồi xe không có đèn, Không có mui xe, thùng xe có xước,
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:
Chỉ cần trong xe có một trái tim”
Thiếu thốn chồng chất với điệp từ “không” và phép liệt kê một loạt bộ phận:kính, đèn nhưng cân bằng tất cả chỉ “có một trái tim” Hình ảnh hoán dụ chỉcội nguồn của sức mạnh chính là lòng yêu nước sâu nặng, biểu tượng đẹp đẽ sựcan trường mà không kém một chút “ngông” trong đó
Qua hình ảnh độc đáo những chiếc xe không kính, bài thơ khắc tạc bức tượngđài người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn đầy khói lửa vẻ đẹp ngangtàng với ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam sắt đá, tinh thần lạc quan và tìnhđồng đội gắn kết
Cảm nhận về người lính trong Bài thơ về tiểu đội xe không
Trang 11Bài thơ ra đời trong thời kì kháng chiến chống Mĩ đã thể hiện rất thành công vềhình ảnh người lính lái xe Và vì tác giả là người am hiểu đời sống chiến tranh
và có lối viết văn tả thực nên đã gây ấn tượng sâu sắc tới người đọc Trong bàithơ tác giả đã tạo nên hình ảnh đặc biệt là những chiếc xe không kính, hình ảnhđộc đáo đó đã để lại trong lòng người đọc ấn tượng sâu sắc
Trong bài thơ, tác giả đã vẽ nên một hình ảnh rất gần gũi và gắn bó với ngườilính, đó chinh là những chiếc xe không kính Những chiếc xe này không cònbình thường mà đặc biệt ở chỗ chúng là những chiếc xe không kính Vì xekhông có kính nên:
Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa, như ùa vào buồng lái
Không có kính, rồi xe không có đèn Không có mui xe, thùng xe có xước
Ở đây tác giả đã tả rất thực về những cái thiếu của chiếc xe nên đã tạo nên hìnhảnh rất đặc biệt về chiếc xe không kính trần trụi, dị dạng và nó gây ấn tượng sâusắc tới người đọc Qua những sự thiếu thốn đó, tác giả còn muốn nói lên vớichúng ta về sự ác liệt của chiến tranh
Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi
Nhưng cuối cùng từ trong hình ảnh chiếc xe không kính ta thấy hiện lên hìnhảnh người lính lái xe:
Trang 12Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước Chỉ cần trong xe có một trái tim
Có thể nói đây là một khám phá rất thú vị về người lính Trường Sơn Người línhlái xe được so sánh như trái tim, và trái tim này chứa đầy nhiệt huyết, chứa đầytinh thần chiến đấu Những người lính lái xe đã điều khiển những chiếc xe thiếunhiều thứ, chứng tỏ họ là những con người rất dũng cảm, dám đón nhận nhữngnguy hiểm từ chiếc xe đem lại và đặc biệt là của chiến tranh:
Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng
Bụi phun tóc trắng như người già
Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời
Những khó khăn gian khổ đang thử thách người lính Trường Sơn nhưng họ đềuvượt qua vì trong họ luôn có một tình yêu nước nồng nhiệt Không chỉ thế, đểvượt qua những khó khăn thì họ luôn lạc quan và rất tự tin:
Ung dung buồng lái ta ngồi Không có kính, ừ thì có bụi Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng Không có kính, ừ thì ướt áo
Những câu trả lời của họ trước sự thiếu thốn về vật chất xem ra rất bình thường
Họ luôn trả lời “ừ thì” thể hiện họ luôn lạc quan, luôn chấp nhận mọi khó khănthử thách dù chúng rất nguy hiểm Nhưng chêt chỉ lạc quan mà dù trong khángchiến luôn phải đối mặt với cái chết nhưng họ vẫn là những người lính trẻ trungrất vui nhộn:
Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc