Phân tích 4 khổ đầu Bài thơ về tiểu đội xe không kính Download vn Văn mẫu lớp 9 Phân tích 4 khổ đầu Bài thơ về tiểu đội xe không kính Tổng hợp Download vn 1 Đề bài Phân tích bốn khổ thơ đầu trong "Bài[.]
Trang 1Đề bài: Phân tích bốn khổ thơ đầu trong "Bài thơ về tiểu đội xe không kính"
của Phạm Tiến Duật.
Dàn ý phân tích 4 khổ đầu Bài thơ về tiểu đội xe không
kính Dàn ý 1 a) Mở bài:
● Phạm Tiến Duật sinh năm 1941, mất năm 2007 vì một bệnh hiểm nghèo
● Bài thơ tiểu đội xe không kính được sáng tác năm 1969, trên con đường Trường Sơn Bài thơ được giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ và được đưa vào tập thơ” Vầng trăng quầng lửa” của tác giả
● Bốn khổ thơ đầu thể hiện tư thế hiên ngang, tinh thần dũng cảm bất chấp khó khăn nguy hiểm, niềm vui sôi nổi của tuổi trẻ trong tình huống tình đồng đội và ý chí chiến đấu vì miền Nam ruột thịt
b) Thân bài:
- Phương tiện vận chuyển là những chiếc xe không có kính:
"Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi”
Với ba từ "Không” tác giả đã lí giải một cách rõ ràng nguyên nhân xe không có kính Không phải xe không trang bị mà xe không có kính bởi vì lí do "Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi”
- Tư thế hiên ngang của người lính chiến sĩ lái xe Trường Sơn Dù bom rơi, xe
vỡ kính, xe không đèn, xe xước nhưng người lính vẫn:
Trang 2"Ung dung buồng lái ta ngồi Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng”
Từ "Ung dung” nói lên dáng điệu cử chỉ bình tĩnh, không hề nôn nóng, vội vàng hay lo lắng của người chiến sĩ lái xe Với tư thế "nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng” qua khung cửa sổ không còn nhìn kính chắn gió người lái xe tiếp xúc trực tiếp với thế giới bên ngoài:
"Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái”
Những câu thơ diễn tả được cảm giác về tốc độ trên chiếc xe đang la nhanh Qua khung cửa xe không kính, không chỉ mặt đất, bầu trời, sao trời mà cả con đường chạy thẳng vào tim
- Trên đường vận tải đầy bom đạn, những người lính lái xe vẫn rất vui nhộn, lạc quan, tác giả miêu tả bằng những hình ảnh hết sức chân thật , đời thường
"Không có kính, ừ thì có bụi Bụi phun tóc trắng như người già Chưa cần rửa phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha”
Những chàng trai với mái tóc xanh giờ đây bụi đường đã làm cho "trắng xóa như người già” Họ chẳng cần vội rửa những khuôn mặt lấm Không những vậy, khi họ nhìn nhau vào khuôn mặt lấm lem của nhau cất tiếng cười "ha ha” chỉ
Trang 3bằng một vài nét miêu tả chân thực mà chân dung người lính hiện lên thật trẻ trung, tinh nghịch, yêu đời
- Người lính Trường Sơn là những con người có tinh thần quyết chiến quyết thắng, họ vẫn chạy vì miền Nam ruột thịt:
Không có kính, ừ thì ướt áo Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi”
Với bộ quần áo ướt nước mưa vì xe không có kính, người lính lái xe vẫn lái xe tiến về phía trước hàng trăm cây số Đó chính là ý chí chiến đấu để giải phóng miền Nam, là tình yêu nước nồng nhiệt thời chống mĩ
c) Kết bài:
● Bài thơ đã khắc họa một hình ảnh độc đáo: những chiếc xe không kính Qua đó, tác giả khắc họa nổi bật hình ảnh những người lính lái xe Trường Sơn thời chống Mĩ, với tư thế hiên ngang, tinh thần lạc quan, dũng cảm, bất chấp khó khăn nguy hiểm và ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam ruột thịt thân yêu
● Tác giả đưa vào bài thơ chất liệu thơ hiện thực sinh động của cuộc sống ở chiến trường Trường Sơn, ngôn ngữ giàu tính khẩu ngữ, tự nhiên, khỏe khoắn
Dàn ý 2
1 Mở bài
Trang 4 Phạm Tiến Duật là nhà thơ được rèn luyện, trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ gian khổ và oanh liệt của dân tộc
Bài thơ về Tiểu đội xe không kính nằm trong chùm thơ ba bài được Giải nhất của báo Văn Nghệ 1969
Giới thiệu bốn khổ thơ đầu
2 Thân bài
- Hai câu đầu
Một lời hỏi - đáp rất hồn nhiên tự nhiên của người lính Chiếc xe vận tải vốn có kính nhưng trong bom đạn “kính vỡ đi rồi”
Các điệp ngữ: “không có…không phải… không có”, “bom giật, bom rung” đã làm cho âm điệu thơ hùng tráng, gợi tả không khí ác liệt chiến trường
Một tư thế chiến đấu rất đẹp: Cái ngồi “ung dung” đàng hoàng làm chủ tình thế Một cái nhìn khoáng đạt bao la giữa chiến trường: “Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng”
Nhịp thơ 2/2/2 với điệp từ “nhìn” đã thể hiện tuyệt đẹp một tư thế chiến đấu rất đĩnh đạc hào hùng của người lính trẻ trong mưa bom bão đạn của giặc Mỹ
- Khổ thơ thứ hai
Mở ra một không gian rộng lớn, những cung đường chiến lược phía trước
Các điệp ngữ: “Nhìn thấy gió…”, “nhìn thấy con đường…”, rồi “nhìn thấy sao trời…”: có giá trị gợi tả tiểu đội xe không kính, nối đuôi nhau hành quân ra chiến trường
Tiểu đội xe không kính đã xông pha trong cảnh “bom giật bom rung”, đã nếm trải nhiều gió bụi, vô cùng gian khổ, các anh còn hành quân trong mưa
Trang 5- Nghệ thuật:
Đoạn thơ trên đây hội tụ bao vẻ đẹp nghệ thuật Câu thơ mang màu sắc văn xuôi thể hiện “chất lính” thời máu lửa
Các điệp từ, điệp ngữ, các hình ảnh về chiếc xe không kính, về tư thế lái
xe, về cái nhìn, mái tóc, nụ cười,… đã diễn tả thật đẹp chí khí anh hùng của tiểu đội xe không kính, đồng thời làm cho giọng thơ vang lên mạnh
mẽ, hào hùng mang âm điệu ành hùng ca
3 Kết bài
Tóm lược lại nội dung và nghệ thuật của 4 khổ thơ đầu
Gợi mở vấn đề
Phân tích 4 khổ đầu Bài thơ về tiểu đội xe không kính
-Mẫu 1
Phạm Tiến Duật là một cây bút lớn trong thơ ca thời kỳ kháng chiến chống Mỹ
“Bài thơ về tiểu đội xe không kính” là một trong những thi phẩm đặc sắc của ông Bốn khổ đầu bài thơ đã phác họa những nét vẽ đầu tiên về hiện thực chiến tranh và làm nổi bật hình tượng người lính hào hùng, dũng cảm
“Không có kính không phải vì không có kính Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi Ung dung buồng lái ta ngồi Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng”.
Hai câu thơ đầu như một cách lý giải ngộ nghĩnh và hồn nhiên của người lính về hình tượng “chiếc xe không kính” Điệp từ “không” được lặp đi lặp lại ba lần với cấu trúc câu “Không có…không phải…không có…” kết hợp với các động
từ mạnh “giật”, “rung” đã thể hiện rõ thực tàn khốc của chiến tranh.Trong hiện
Trang 6thực như vậy, hình ảnh những người lính hiện lên như một tượng đài đẹp đẽ nhất với tư thế “ung dung” cùng với chữ “ta” khẳng định sự làm chủ của mình Mặc mưa bom bão đạn, họ vẫn sẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng đi về phía trước Nhịp thơ 2/2/2 cùng điệp ngữ “nhìn” đã thể hiện rõ thái độ tự tin, tư thế hiên ngang, anh dũng của họ
Khổ thơ thứ hai tiếp tục mạch cảm xúc với cái “nhìn thẳng” quyết tâm từ khổ một:
“Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chảy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa, như ùa vào buồng lái”.
Điệp ngữ “nhìn thấy” đã vẽ ra một không gian rộng lớn và liên tục của những con đường hành quân gian khổ Có gió bụi, có sao trời và có cả cánh chim,… Bởi vì xe không có kính mà tất cả như “đột ngột” “chảy thẳng vào tim”, “ùa vào buồng lái” với một vận tốc nhanh chóng Họ trải qua mọi khó khăn, băng qua mọi địa hình hiểm trở không một chút ngần ngại Họ tiêu biểu cho những người chiến sỹ với tinh thần sẵn sàng hi sinh để bảo vệ tổ quốc, chiến đấu vì một phần máu thịt của dân tộc
Không chỉ đối mặt với gió “xoa mắt đắng” – một sự chuyển đổi cảm giác tinh tế,
mà họ còn phải đối mặt với mưa bụi khắc nghiệt:
“Không có kính, ừ thì có bụi Bụi phun tóc trắng như người già Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha Không có kính, ừ thì ướt áo Mưa tuôn, mưa xối như ngoài trời
Trang 7Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa Mưa ngừng, gió lùa mau khô thôi”.
Phạm Tiến Duật tài tình khi sử dụng biện pháp điệp cấu trúc “Không có kính, ừ thì…” ở hai khổ thơ liên tục để thể hiện rõ tinh thần lạc quan của những người lính Dù “bom giật bom rung” hay “bụi phun mưa xối thì họ vẫn sẵn sàng vượt qua, xem nhẹ mọi gian truân vất vả Không những thế, họ sống cùng khó khăn thử thách với một cái nhìn lạc quan, nhẹ nhõm, hóm hỉnh: “Bụi phun tóc trắng như người già”, “Mưa ngừng, gió lùa mau khô thôi” Chẳng cần lo nghĩ nhiều,
cứ vậy mà “phì phèo châm điếu thuốc” để tận hưởng những phút giây bình dị và vui vẻ trên đường chiến đấu Tiếng cười “ha ha” của họ một lần nữa cho thấy thái độ lạc quan đầy “chất lính” của những con người hiên ngang trong khói lửa chiến tranh Đối lập với những cái “không”, ở họ có cả trái tim nhiệt huyết và tinh thần sắt thép, dũng cảm tiến lên chi viện cho miền Nam tổ quốc Đó chính
là tình yêu nước bất diệt trong lòng những người lính
Bằng thể thơ tự do, câu thơ đậm chất văn xuôi cùng nhịp thơ linh hoạt, ngôn ngữ giản dị, hình ảnh độc đáo kết hợp nhuần nhuyễn với bút pháp điệp ngữ và
so sánh, bốn khổ thơ đầu đã làm nổi bật lên hiện thực khốc liệt của chiến tranh
và từ đó tô đậm vẻ đẹp của người lính với tư thế hiên ngang, tinh thần chủ động, lạc quan và dũng cảm
Như vậy, bốn khổ đầu bài thơ như khúc dạo đầu cho bản hòa ca hào hùng về người lính Cả đoạn thơ mặc dù nói về sự thiếu thốn của chiến tranh nhưng không mang âm hưởng của sự mất mát, đau thương mà ngược lại Đó chính là nét riêng trong ngòi bút lạc quan và không kém phần hóm hỉnh, hài hước của Phạm Tiến Duật
Phân tích 4 khổ đầu Bài thơ về tiểu đội xe không kính
-Mẫu 2
Trang 8Từ nơi em gửi đến nơi anh Những đoàn quân trùng trùng ra trận Như tình yêu nối lời vô tận Đông Trường Sơn, nối tây Trường Sơn
"Những đoàn quân trùng trùng ra trận" được nhà thơ Phạm Tiến Duật nói đến trong bài thơ Trường Sơn đông, Trường Sơn tây và hàng ngàn, hàng vạn thanh niên, thanh nữ Việt Nam ào ào ra trận với khí thế " xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước" thời chống Mỹ, trong đó có những tiểu đội xe không kính trên con đường mòn Hồ Chí Minh
"Bài thơ về tiểu đội xe không kính" được Phạm Tiến Duật viết năm 1969, hơn
40 năm sau người đọc vẫn cảm thấy hừng hực không khí chiến trường và khí thế ra trận của những chiến sĩ trong binh đoàn vận tải quân sự Đây là bốn khổ thơ đầu Giọng thơ mạnh mẽ hùng hồn vang lên như một tráng ca anh hùng
"Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi"
Hai cầu đầu như một lời hỏi - đáp rất hồn nhiên của người lính Chiếc xe vận tải vốn có kính nhưng trong bom đạn "kính vỡ đi rồi" Các điệp ngữ: "không có không phải không có", "bom giật, bom rung" đã làm cho âm điệu thơ hùng tráng gợi tả không khí ác liệt chiến trường Vần thơ đã làm hiện lên những chiếc
xe vận tải quân sự mang đầy thương tích chiến tranh, và hình ảnh người chiến sĩ can trường, dày dạn kinh nghiêm trong khói lửa
Một tư thế chiến đấu rất đẹp:
"Ung dung buồng lái ta ngồi
Trang 9Nhìn đất nhìn trời, nhìn thẳng"
Cái ngồi "ung dung" đàng hoàng làm chủ tình thế Một cái nhìn khoáng đạt bao
la giữa chiến trường: "Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng" Nhịp thơ 2/2/2 với điệp
từ ''nhìn'' đã thể hiện tuyệt đẹp một tư thế chiến đấu rất đĩnh đạc hào hùng của người lính trẻ trong mưa bom bão đạn của giặc Mỹ
Khổ thơ thứ hai mở ra một không gian rộng lớn, những cung đường chiến lược phía trước "Nhìn thấy gió ", "nhìn thấy con đường ", rồi "nhìn thấy sao trời " các điệp ngữ ấy có giá trị gợi tả tiểu đội xe không kính, nối đuôi nhau hành quân ra chiến trường Xe không kính, xe phóng băng băng, nên "gió vào xoa mắt đắng" Chữ "đắng" chuyển đổi cảm giác, một cách viết tài hoa Sao trời
và cánh chim mà người chiến sĩ "thấy" tưởng "như sa vào buồng lái" đã diễn tả thật hay tốc độ phi thường của tiểu đội xe không kính ra trận trong mọi thời gian đêm ngày, trên mọi địa hình gian khổ:
"Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái"
Sau gió "xoa mắt đắng" là bụi Bốn chữ "ừ thì có bụi" như một tiếng "mặc kệ" cất lên, biểu thị một thái độ sẵn sàng chấp nhận Bụi làm cho những mái tóc xanh trở thành " tóc trắng như người già" "Mặt lấm" cũng chẳng cần vội rửa Cách hút thuốc "phì phèo", tiếng "cười ha ha" là những chi tiết nghệ thuật hóm hỉnh thể hiện tinh thần lạc quan, hồn nhiên, yêu đời của tiểu đội xe không kính:
"Không có kính, ừ thì có bụi, Bụi phun tóc trắng như người già,
Trang 10Chưa cần rửa phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha."
Tiểu đội xe không kính đã xông pha trong cảnh "bom giật bom rung", đã nếm trải nhiều gió bụi, vô cùng gian khổ, các anh còn hành quân trong mưa Hai câu thơ nối tiếp xuất hiện như tiếng nói của người lính coi thường mọi thử thách:
- Không có kính, ừ thì có bụi,
- Không có kính, ừ thì ướt áo.
Mưa rừng dữ dội, vả lại xe không kính, gian khổ không thể nào kể xiết: "Mưa tuôn, mưu xối như ngoài trời" Trong gian khổ các anh vẫn hiên ngang xông tới chi viện cho chiến trường miền Nam phía trước:
"Không có kính, ừ thì ướt áo, Mưa tuôn, mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi."
Thơ là sự thể hiện con người và thời đại một cách cao đẹp Con người và thời đại được nói đến trong đoạn thơ trên là những chiến sĩ lái xe can trường và dũng cảm, lạc quan và yêu đời, trẻ trung và hồn nhiên trong gian khổ và nguy hiểm trên con đường chiến lược Trường Sơn thời đánh Mỹ Tiểu đội xe không kính tiêu biểu cho chủ nghĩa anh hùng của tuổi trẻ Việt Nam trong chống Mỹ cứu nước
Đoạn thơ trên đây hội tụ bao vẻ đẹp nghệ thuật Câu thơ mang màu sắc văn xuôi thể hiện "chất lính" thời máu lửa Các điệp từ, điệp ngữ, các hình ảnh về chiếc
xe không kính, về tư thế lái xe, về cái nhìn, mái tóc, nụ cười, đã diễn tả thật
Trang 11đẹp chí khí anh hùng của tiểu đội xe không kính, đồng thời làm cho giọng thơ vang lên mạnh mẽ, hào hùng mang âm điệu anh hùng ca
Bom, gió, bụi, mưa được nhà thơ nói đến đã diễn tả đầy ấn tượng về sư gian khổ,
ác liệt của chiến trường Trên cái nền ấy, hình tượng tiểu đội xe không kính sừng sững hiện lên trong tầm vóc những anh hùng cho ta nhiều ngưỡng mộ
Phân tích 4 khổ đầu Bài thơ về tiểu đội xe không kính
-Mẫu 3
Nhớ khi mình ốm giữa rừng
Vị thuốc Hùng tìm qua ba trái núi Quả khế rừng nấu con cá suối Thương mình Hùng hóa trẻ đi câu.
(Nấm mộ và cây trầm, thơ Nguyễn Đức Mậu)
Những câu thơ trên nói về sự gian khổ, hi sinh, vượt lên tất cả những thiếu thốn
về vật chất là tình đồng chí, đồng đội Với những người lính ở rừng, những năm tháng ấy, tình đồng chí đồng đội thật ít nơi nào sánh bằng Sau này, Phạm Tiến Duật cũng đã viết về những khó khăn, gian lao vất vả mà những người lính phải trải qua Họ vượt qua những khó khăn ấy bằng niềm tin yêu, lạc quan Trong bốn khổ thơ đầu bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” ta có thể thấy rõ những khó khăn, vất vả mà người lính Trường Sơn phải băng qua
Nhan đề bài thơ thu hút người đọc ở cái vẻ lạ, độc đáo Nhìn vào nhan đề ta đã thấy nổi bật lên hình ảnh những chiếc xe không kính, những chiếc xe ấy xuyên suốt toàn bộ tác phẩm Hai chữ “bài thơ” thêm vào cho ta thấy rõ hơn cách nhìn, cách khai thác hiện thực của tác giả – muốn nói về chất thơ của hiện thực khốc
Trang 12liệt thời chiến tranh, chất thơ của tuổi trẻ hiên ngang, dũng cảm vượt lên những gian khổ của thời chiến
Trong bài thơ nổi bật lên hình ảnh những chiếc xe không kính vẫn băng ra chiến trường Hai câu thơ đầu là lời giải thích cho sự cố có phần không bình thường ấy:
Không có kính không phải vì xe không có kính Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi.
Lời thơ tự nhiên đến mức buộc người ta phải tin ngay vào sự phân bua của các chàng trai lái xe dũng cảm Chất thơ của câu thơ này hiện ra chính trong vẻ tự nhiên đến mức khó ngờ của ngôn từ Câu thơ rất gần với văn xuôi lại có giọng thản nhiên, ngang tàng giúp thu hút người đọc vào vẻ đẹp khác lạ của nó Hình ảnh “bom giật, bom rung” vừa giúp ta hình dung được một vùng đất từng được mệnh danh là “túi bom” của địch vừa giúp ta thấy được sự khốc liệt của chiến tranh và đó chính là nguyên nhân để những chiếc xe vận tải không có kính Các điệp ngữ không có… không phải… không có, bom giật, bom rung đã làm cho
âm điệu thơ hùng tráng, gợi tả không khí chiến trường ác liệt Vần thơ đã gợi nên những chiếc xe vận tải quân sự mang đầy thương tích chiến tranh, và hình ảnh người chiến sĩ can trường trong khói lửa
Hình ảnh những chiếc xe không kính đã làm nổi bật hình ảnh những chiến sĩ lái
xe ở Trường Sơn Thiếu đi những phương tiện vật chất tối thiểu lại là hoàn cảnh
để người lái xe bộc lộ những phẩm chất cao đẹp, đặc biệt là lòng dũng cảm, tinh thần bất chấp gian khổ, khó khăn
Ung dung buồng lái ta ngồi Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.