Phan tich doan tho luc van tien cuu kieu nguyet nga

- Cảnh Lục Vân Tiên chống lại bọn cướp: ● Vân Tiên chỉ có một mình, tay không đánh cướp ● Không hề run sợ, vẫn "bẻ cây làm gậy" xông vào đánh cướp -> Hành động nhanh, mạnh, dứt khoát của

Phân tích đoạn thơ Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga Dàn ý phân tích đoạn thơ Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga

Dàn ý 1

1 Mở bài

 Nguyễn Đình Chiểu (1822 – 1888), là thầy giáo, thầy thuốc, nhàthơ, được nhân dân mến mộ “Truyện Lục Vân Tiên” là tác phẩm xuấtsắc của ông

 Đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” thể hiện tinh thần đềcao đạo lí, chính nghĩa thông qua những hình tượng đẹp, có sức hấp dẫnvới đông đảo công chúng

2 Thân bài

2.1 Nhân vật Lục Vân Tiên

* Đánh cướp cứu Kiều Nguyệt Nga

 Hoàn cảnh: trên đường đi thi, ghé về thăm nhà

 Tình thế: đơn độc (một mình) tay không

 Thái độ: bất bình

 Hành động: bẻ cây làm gậy, xông vô

 Lời nói: “kêu rằng hại dân”

=> dũng cảm, nghĩa khí, mang khí phách của người anh hùng Tính cách anhhùng, tài năng, vị nghĩa

* Nghệ thuật:

 Miêu tả nhân vật qua hành động, lời nói.

 Dùng thủ pháp đối lập

=> Làm nổi bật vẻ đẹp và sức mạnh của nhân vật

* Trò chuyện với Kiều Nguyệt Nga

- Sau khi đánh tan bọn cướp

2.2 Nhân vật Kiều Nguyệt Nga

 Thái độ: biết ơn -> trọng nghĩa

 Cử chỉ: cúi đầu lạy

 Lời nói: thưa, gửi -> lễ phép

 Tính cách: chân thực, hiếu thảo, trọng nghĩa

=> xưng hô khiêm nhường, nói năng dịu dàng, mực thước, bình dị, mộc mạc

=> Là người con gái hiền hậu, nết na.

Cư xử: mời lên ngồi, mời đến nhà để được đền đáp ơn Vân Tiên

=> cách ứng xử ân tình, ân nghĩa

=> Nguyệt Nga là cô gái thùy mị, nết na, có học thức và trọng tình nghĩa

3 Kết bài

 Bút pháp lí tưởng hóa nhân vật;

 Miêu tả thông qua ngôn ngữ hành động, cử chỉ, …

 Ngôn ngữ thơ mộc mạc, bình dị, mang đậm màu sắc Nam Bộ

 Trích đoạn ngợi ca đạo lý tốt đẹp ngàn đời của dân tộc thông qua các hìnhtượng nhân vật chính

Dàn ý 2

I Mở bài:

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm và đoạn trích:

● Nguyễn Đình Chiểu (1822 - 1888) là một nhà thơ lớn của nền văn họcViệt Nam nửa cuối thế kỷ 19

● Truyện Lục Vân Tiên là một trong những tác phẩm đặc sắc nhất củaNguyễn Đình Chiểu, nói về nhân vật Lục Vân Tiên - người anh hùngtrượng nghĩa, văn võ song toàn và phẩm chất tốt đẹp

● Đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga nằm ở phần đầu củatruyện thể hiện khát vọng hành đạo giúp đời của tác giả và khắc họa

những phẩm chất tốt đẹp của hai nhân vật Lục Vân Tiên và Kiều NguyệtNga

II Thân bài:

* Luận điểm 1: Lục Vân Tiên và hành động đánh cướp

- Cảnh Lục Vân Tiên gặp bọn cướp đang hoành hành:

● Chàng không chỉ nhân nghĩa trong hành động mà còn thể hiện trong lờinói

● Chàng chỉ trích và phê phán lũ giặc cướp nhưng cũng chính là lời tuyên

bố về quan điểm sống đầy cao đẹp của chàng

● Giữa đường gặp chuyện bất bình thì sẵn sàng xả thân ra tay cứu giúp

- Cảnh Lục Vân Tiên chống lại bọn cướp:

● Vân Tiên chỉ có một mình, tay không đánh cướp

● Không hề run sợ, vẫn "bẻ cây làm gậy" xông vào đánh cướp

-> Hành động nhanh, mạnh, dứt khoát của Vân Tiên được tác giả ví với ngườianh hùng Triệu Tử khi phá vòng Đương Dương, một anh hùng hảo hán, có khíphách, trượng nghĩa

=> Trước sức mạnh và tài nghệ của Vân Tiên, bọn cướp đã bị đánh tan tác, nhânnghĩa bao giờ cũng chiến thắng

=> Hình ảnh một người anh hùng thượng võ, bênh vực kẻ yếu, trừ gian diệt áccho nhân dân

* Luận điểm 2: Lục Vân Tiên gặp Kiều Nguyệt Nga

● Vân Tiên "động lòng" thương xót, ân cần hỏi han, an ủi

● Khi nghe trong kiệu vọng ra tiếng nói muốn được tạ ơn, Vân Tiên vội gạt

đi ngay

● Vân Tiên không muốn nhận những cái lạy tạ của hai cô gái

● Không nhận chiếc trâm vàng mà chỉ cùng Kiều Nguyệt Nga xướng họamột bài thơ

-> Dường như đối với Vân Tiên, làm việc nghĩa là bổn phận, lẽ tự nhiên

=> Lục Vân Tiên không chỉ là một người có học thức mà còn là một người hàohiệp, trượng nghĩa Đối với Vân Tiên, chàng coi việc nhân nghĩa trên đời là điềutất yếu, nếu làm ơn mà vì được đền đáp, trông ngóng đến việc trả ơn thì đókhông còn là người anh hùng

* Luận điểm 3: Hình ảnh Kiều Nguyệt Nga.

● Là con gái quan tri phủ

● Xinh đẹp, nết na, có học thức

● Cách xưng hô vừa thận trọng vừa khiêm nhường

● Nói năng dịu dàng, mực thước

● Băn khoăn tìm cách trả ơn Vân Tiên

● Tự nguyện gắn bó cuộc đời mình với Vân Tiên

-> Kiều Nguyệt Nga là người ân cần, có tình nghĩa trước sau

=> Tác giả thông qua Kiều Nguyệt Nga để ca ngợi vẻ đẹp chính chuyên củangười phụ nữ Việt Nam

* Đặc sắc nghệ thuật

● Khắc họa nhân vật qua hành động, cử chỉ, lời nói

● Ngôn ngữ bình dị, mộc mạc, đậm màu sắc Nam Bộ

● Ngôn ngữ kể chuyện tự nhiên, ít trau chuốt, uyển chuyển

● Sử dụng nhiều đối thoại, hành động, ít miêu tả ngoại hình, nội tâm

III Kết bài:

● Cảm nhận của em về đoạn trích: Đoạn trích đã khắc họa một cách rõ nét,chân thực và đầy sống động về người anh hùng trượng nghĩa Lục Vân

Tiên, đó là một hình mẫu anh hùng lí tưởng và khát vọng về lẽ công bằng

ở đời

Phân tích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga - Mẫu 1

Nguyễn Đình Chiểu là nhà thơ, nhà văn, thầy thuốc, thầy giáo nổi tiếng đất Nam

Bộ Tên tuổi của ông gắn liền với “Truyện lục Vân Tiên” Tác phẩm đại diệncho tiếng nói, quan niệm về đạo lý không chỉ của riêng nhà thơ mà đó còn làtiếng nói của cả dân tộc Trích đoạn “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” làtrích đoạn tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật và tư tưởng đạo lý của tác giả

Có thể thấy tấm lòng nhân nghĩa là điểm sáng chói ngời trong nhân vật VânTiên Tạ từ thầy dạy, chàng một mình rong ruổi trên con đường về kinh đô ứngthí Lòng đầy ước mơ, hoài bão Không ngờ, giữa đường, lại gặp chuyện chẳnglành Nhân dân bồng bế, dắt díu nhau trốn chạy hoảng loạn, tiếng kêu van thảmthiết vang trời dậy đất Ân cần hỏi han, rồi chẳng chút suy tính, chàng liền ra taytương trợ để cứu dân lành thoát khỏi vòng lao lung

"Tôi xin ra sức anh hào,

Cứu người cho khỏi lao đao buổi này”

Quá bất bình trước hành động phi nghĩa của lũ bất nhân, chàng thét vào mặtchúng

"Kêu rằng: bớ đảng hung đồ,

Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân".

Hành động nhân nghĩa của chàng có lẽ là sự tiếp nối đạo lí tốt đẹp của dân tộc

“Thương người như thể thương thân" Tình yêu thương đã làm cao chí khí vàlòng dũng cảm của chàng nho sinh họ Lục Mặc cho lũ cướp mặt mày hung tợn,đằng đằng sát khí: "mặt đỏ phừng phừng", chàng một mình lao vào vòng vây

trừng trị bọn côn đồ “Vân Tiên tả đột hữu xung”, một mình chàng với vũ khíthô sơ đấu lại cả bọn cướp gươm giáo sáng lòa Với tài võ nghệ vô song, chàngtiêu diệt được tên cầm đầu toán cướp Lũ còn lại như rắn mất đầu, quăng vũ khí,

bỏ chạy tan tác Hình ảnh Vân Tiên lúc này được nhà thơ so sánh như dũngtướng Triệu Tử Long phá vòng Đương Dương thời Tam Quốc Thật là một hìnhảnh đẹp tuyệt vời cho tinh thần đại nghĩa quên mình

“Vân Tiên tả đột hữu xông, Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dang.

Lâu la bốn phía vỡ tan, Đều quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay.

Phong Lai trở chẳng kịp tay,

Bị Tiên một gậy thác rày thân vong".

Giọng thơ hứng khởi, tràn đầy nhiệt huyết khi chiến thắng thuộc về người anhhùng dũng cảm

Đánh tan lũ giặc, chàng Vân Tiên đã cứu thoát nàng Nguyệt Nga cùng ngườihầu khỏi cảnh nguy nan Cuộc kì ngộ giữa giai nhân và trang hảo hán diễn rathật cảm động Nàng kính cẩn mời tráng sĩ về nhà để cha nàng “báo đức thùcông”

"Ngẫm câu báo đức thù công, Lấy chi cho phỉ tấm lòng cùng ngươi".

Trước lời lẽ chân thành và đầy biết ơn của Kiều tiểu thư, thì Vân Tiên "nghe nóiliền cười" Một nụ cười thật tươi, thể hiện tâm hồn hào hiệp, tính tình vô tư,khảng khái Chàng coi việc đánh cướp là việc nghĩa nên làm Người biết võnghệ phải ra tay diệt trừ cái ác, đem lại công bằng, bình yên cho nhân dân Nếuthấy việc bất bình mà không ra tay tương trợ thì đâu xứng đáng đứng trong trờiđất này nữa:

"Nhớ câu kiến nghĩa bất vi, Làm người thế ấy cũng phi anh hùng''.

Cụ Đồ Chiểu đã xây dựng nhân vật Lục Vân Tiên theo mô tuýp người anh hùngthời loạn, trọng đạo nghĩa Đó là mẫu người anh hùng mà người đọc đã từnggặp trong “Truyện Kiều” của Nguyễn Du

"Anh hùng tiếng đã gọi rằng, Giữa đường dẫu thấy bất bằng mà tha!"

Người anh hùng ra tay tương trợ nên đã cứu được nàng Nguyệt Nga khỏi cơnnguy khốn Ngoại hình nàng tiểu thư con quan tri phủ không được miêu tả mộtcách chi tiết, tỉ mỉ mà ta vẫn hình dung ra chân dung của nàng qua cuộc đốithoại ngắn ngủi với chàng Vân Tiên Đầu tiên là hành động tạ ơn đầy tôn kínhđối với ân nhân của nàng

“Trước xe quân tử tạm ngồi Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ thưa”.

Đang than khóc vì quá hoảng sợ trước bọn cướp Phong Lai, chỉ cần một lời hỏihan, động viên của Vân Tiên, nàng liền trấn tĩnh lại ngay Cách nói chuyệnkhông chỉ thể hiện thái độ kính cẩn, biết ơn chân thành, mà còn toát lên khí chấtcủa một tiểu thư dịu dàng, có học thức Qua cuộc nói chuyện, nàng đã tỏ bàyhoàn cảnh của mình Đó là việc nàng từ ngàn dặm xa xôi, không quản hiểmnguy, khó nhọc để làm theo lời cha “định bề nghi gia” Tấm lòng hiếu thảo củanàng thật khiến mọi người cảm động:

“Quê nhà ở quận Tây Xuyên Cha làm tri phủ ở miền Hà Khê Sai quân đem bức thư về Rước tôi qua đó định bề nghi gia

Làm con đâu dám cãi cha

Ví dầu ngàn dặm đàng xa cũng đành”.

Không chỉ có cách nói chuyện thùy mị, dịu dàng, nét đẹp tỏa sáng ở NguyệtNga có lẽ là lòng biết ơn chân thành, sâu sắc trước những hành động cao quýcủa chàng tráng sĩ

“Hà Khê qua đó cũng gần Xin theo cùng thiếp đền ơn cho chàng”.

Lời nói thiết tha chân thành xuất phát từ tấm lòng biết ơn sâu nặng Có thể nhậnthấy, Nguyệt Nga là con người sống trọng tình trọng nghĩa Trước nghĩa cử caođẹp của Vân Tiên, lần thứ nhất nàng quỳ lạy rồi thưa chuyện gia cảnh của mình,lần thứ hai, nàng lại tha tha thiết mời ân nhân về nhà để được đáp đền ơn sâunghĩa nặng Cái ơn đó không chỉ là ơn cứu mạng mà còn cứu cả danh tiết củamột người con gái, điều mà với một cô gái, nó còn quan trọng hơn cả tính mạng

“Lâm nguy chẳng gặp giải nguy Tiết trăm năm cũng bỏ đi một hồi”.

Lời chối từ thẳng thắn và thái độ hào hiệp trượng nghĩa của Vân Tiên sau đócàng khắc sâu thêm ấn tượng đẹp đẽ của chàng tráng sĩ trong lòng tiểu thưNguyệt Nga Ấn tượng sâu đậm này đã biến mối hàm ơn ban đầu của nàngthành lòng yêu thương âm thầm mà mãnh liệt dành cho chàng Vân Tiên Lòngthủy chung sâu sắc của nàng càng được bộc lộ sâu sắc và rõ nét ở những đoạntrích sau của tác phẩm

Đoạn trích đã thể hiện thành công bức chân dung của hai nhân vật chính MộtVân Tiên văn võ song toàn, hào hiệp trượng nghĩa, một Nguyệt Nga tài sắc vẹntoàn, hiếu thảo, thủy chung, trọng nghĩa tình Cảnh gặp gỡ đầu tiên như dự báotrong lòng người đọc về một tình yêu đẹp song cũng lắm chông gai, thử thách,

khiến người đọc bị lôi cuốn vào những sóng gió tiếp theo đang chờ đợi hai nhânvật ở phía trước.

Phân tích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga - Mẫu 2

Nguyễn Đình Chiểu là một nhà văn, nhà thơ tiêu biểu của nền văn học ViệtNam, thơ văn của ông không có sự chau chuốt, cầu kỳ về câu từ mà lại rất mộcmạc, dân dã gắn liền với đời sống của con người Nam Bộ Vì vậy trong nền vănhọc của Việt Nam, đại thi hào Nguyễn Du nổi tiếng với kiệt tác truyện Kiều,đây là tác phẩm được đông đảo độc giả trong nước, cũng như độc giả nướcngoài đón nhận bởi câu từ mượt mà, văn phong khoa học, giàu giá trị nội dungcũng như tư tưởng thì văn chương của cụ Đồ Chiểu đã thâm nhập vào đời sống,trở thành một phần đời sống của người dân Nam Bộ, người ta đọc Truyện LụcVân Tiên phẩm của ông quen thuộc như những bài đồng dao dân gian TruyệnLục Vân Tiên nổi tiếng bởi chính chất mộc mạc, gần gũi ấy, trích đoạn “LụcVân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” cũng đã thể hiện được phần nào đặc trưng thơvăn của tác phẩm này

“Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” là một trích đoạn của tác phẩm “TruyệnLục Vân Tiên”, kể về hành động nhân nghĩa, vô tư của Lục Vân Tiên, khi chàngbắt gặp trên đường cảnh bạo tàn, chàng đã không hề né tránh hay e ngại nhữngtai họa sẽ đến mà hết lòng ra tay cứu giúp người bị nạn Đoạn trích thể hiệnđược nét đẹp trong phẩm chất cũng như tâm hồn của Lục Vân Tiên, chàng làmviệc nghĩa xuất phát từ tấm lòng mà không hề tính toán đến việc thiệt hơn, báođáp ân nghĩa Ngoài ra, Kiều Nguyệt Nga cũng là một nhân vật được xây dựngkhá đặc sắc, nàng là một tiểu thư khuê các, khi được cứu giúp bởi Lục Vân Tiênnàng đã thể hiện những phẩm chất tốt đẹp như trọng ân nghĩa, hiền thục đoantrang lại là một người con có hiếu

Mở đầu đoạn trích, nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu đã miêu tả một cách chân thực,sống động những hành động của Lục Vân Tiên, đó chính là khi chàng ra tay diệttrừ cái bạo tàn, không cho phép nó làm tổn hại, gây ra đau khổ cho những ngườidân lương thiện, đây là một hành động đẹp, là biểu hiện ra bên ngoài của mộttấm lòng đáng quý, đáng trân trọng.

“Vân Tiên ghé lại bên đàng

Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô Kêu rằng: “Bớ đảng hung đồ”

Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân”

Câu thơ miêu tả những hành động của Lục Vân Tiên khi gặp một sự cố ở trênđường, đó là chứng kiến cảnh lũ cướp hoành hành, đang gây họa cho người dân,bản tính cương trực, căm ghét cái ác lại đề cao hành động nhân nghĩa đã thôithúc Vân Tiên hành động, và hành động của chàng dường như cũng chỉ diễn ratrong một cái chớp mắt, chàng không hề suy nghĩ, tính toán thiệt mất nếu nhưmình can dự vào mà chàng lập tức ra tay diệt trừ mối nguy hại ấy, bảo vệ ngườidân Và sự gấp rút của tình huống nên chàng không kịp chuẩn bị gì mà tiện tay

bẻ luôn cành cây bên đường để làm vũ khí diệt trừ cái ác “Bẻ cây làm gậy nhằmđằng xông vô” Không chỉ nhân nghĩa trong hành động mà lời nói của chàngcũng thể hiện được tính cách cương trực, thẳng thắn của chàng “Kêu rằng bớđảng hung đồ/ Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân”

Lời nói của Lục Vân Tiên là hướng đến chỉ trích, phê phán lũ giặc cướp nhưngcũng là tuyên ngôn sống đầy cao đẹp của chàng, sống là phải hướng đến bảo vệcuộc sống của những người dân lành, chứ không phải mang đến những đau khổcho họ Và những hành động bạo tàn, “hồ đồ” chàng càng không cho phép nóxâm hại đến những con người lương thiện ấy Vân Tiên không chỉ là một conngười có tình thương với con người, mang trong mình tinh thần chính nghĩa cao

đẹp mà chàng còn là một chàng trai khỏe mạnh, tài giỏi, điều này được thể hiện

ra trong những hành động chàng chống lại những tên cướp:

“Vân Tiên tả đột hữu xông

Bị Tiên một gậy thác rày thân vong”

Những động tác của Vân Tiên đều rất dứt khoát, nhanh nhẹn “tả đột hữu xung”,

và những hành động anh hùng này được nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu so sánhvới hình ảnh người anh hùng Triệu Tử khi phá vòng Đương Dang Trước sứcmạnh của Lục Vân Tiên thì băng cướp bị đánh tan “Lâu la bốn phía vỡ tan”,chúng hoảng loạn bỏ lại gươm giáo mà tìm đường thoát thân Và cầm đầu củabăng đảng này là Phong Lai thì bị Tiên cho một gậy “thác rày thân vong” Đây

là sự trừng phạt thích đáng cho những kẻ lấy việc hại người làm niềm vui, làmmục đích kiếm sống Đối với những tên cướp ngày Lục Vân Tiên tuyệt đốikhông khoan nhượng,lời nói và hành động đều hết sức quyết liệt nhưng khi hỏithăm người bị nạn thì chàng lại trở nên vô cùng dịu dàng, phải phép:

Dẹp rồi lũ kiến chòm ong Hỏi: “Ai than khóc ở trong xe này”

Không chỉ ra tay cứu giúp người bị nạn mà chàng còn hết lòng quan tâm đến họ,thể hiện ngay qua lời hỏi thăm ân cần, và động viên, giúp người bị nạn trấn tĩnhlại tinh thần sau cơn hoảng loạn bằng việc thông báo cho họ biết tình hình bênngoài, rằng những lũ “kiến chòm ong” đã bị tiêu diệt, cũng tức không còn bất cứ

sự nguy hiểm nào có thể đe dọa nữa Và phẩm chất tốt đẹp của Lục Vân Tiêncũng tiếp tục được bộc lộ khi chàng có cuộc đối thoại với người bị hại, cũng tứcKiều Nguyệt Nga Khi Kiều Nguyệt Nga có ý định bước ra khỏi kiệu để cúi lạyLục Vân Tiên vì công cứu mạng thì chàng nhất quyết không chịu nhận:

“Khoan khoan ngồi đó chớ ra Nàng là phận gái ta là phận trai”

Chỉ thông qua vài câu nói thôi nhưng ta có thể nhận thấy Lục Vân Tiên là mộtcon người trọng đạo lí, cũng như những khuôn phép trong xã hội xưa Chàngkhông muốn Kiều Nguyệt Nga ra ngoài cúi lạy mình vì không muốn sự gặp mặtnày ảnh hưởng đến phẩm tiết của nàng, vì trong quan niệm của xã hội phongkiến xưa, thì “nam nữ thụ thụ bất thân”, tức là giữa con trai và con gái cần phải

có những khoảng cách nhất định, không được tùy tiện gặp mặt hay có nhữnghành động thân thiết Lời nói của Lục Vân Tiên cũng thể hiện chàng là một conngười có học thức, còn đặt lời nói ấy trong xã hội ngày nay thì ta lại thấy có cái

gì đấy đáng yêu ở chàng trai này Nhưng mục đích của Lục Vân Tiên không chỉ

vì lễ tiết mà chàng cũng không muốn nhận sự báo đáp của Kiều Nguyệt Nga,bởi hành động cứu giúp của chàng là xuất phát từ tấm lòng chứ không phải vìmục đích vụ lợi gì “Làm ơn há dễ trông người trả ơn”, câu nói của chàng vớiKiều Nguyệt Nga càng làm cho con người chàng trở nên đáng trân trọng hơn

“Nhớ câu kiến nghĩa bất vi Làm người thế ấy cũng phi anh hùng”

Trong quan niệm của Lục Vân Tiên thì những việc nhân nghĩa là tất yếu, và nếulàm ơn mà trông ngóng việc trả ơn thì không phải người anh hùng “Làm ngườithế ấy cũng phi anh hùng”

Như vậy, đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga đã khắc họa một cáchchân thực, sống động hình ảnh của người anh hùng hiệp nghĩa Lục Vân Tiên, ởchàng hiện lên với biết bao phẩm chất tốt đẹp, không chỉ là con người nhânnghĩa, thấy việc ác là ra tay diệt trừ, bảo vệ sự bình yên cho con người màchàng còn là một con người có học thức, trọng những lễ nghi, khuôn phép Và ởchàng trai ấy ta cũng có thể thấy được một quan niệm sống thật đẹp, đó là quan

niệm về việc nghĩa và về người anh hùng Khắc họa nhân vật Lục Vân Tiêncũng là cách nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu hình mẫu anh hùng lí tưởng và khátvọng về lẽ công bằng ở đời.

Phân tích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga - Mẫu 3

Mở đầu Truyện Lục Vân Tiên, nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu viết:

Hỡi ai lẳng lặng mà nghe,

Dữ răn việc trước, lành dè thân san.

Trai thời trung hiếu làm đầu, Gái thời tiết hạnh làm câu trau mình

Lời thơ giản dị, rành rẽ như một tuyên ngôn, định hướng cho bước đi của toàn

bộ tác phẩm Với nhà thơ xứ dừa ấy, sáng tác văn chương không phải vì sựnghiệp văn chương mà trước hết, quan trọng hơn hết là vì mục đích giáo dục,truyền bá đạo lý, nhân cách con người

Truyện thơ Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu được nhân dân ta - nhất là bàcon ở Nam Bộ - yêu thích không phải vì có nhiều câu hay, lời đẹp, nghệ thuậttinh tế mà vì những chi tiết, sự việc, những nhân vật tỏa sáng đạo lí, vì những ýtưởng giáo huấn chân thành, thấm thía Nội dung đạo lý bao trùm toàn thiêntruyện là nhân nghĩa, là trung hiếu, tiết hạnh Song đấy không phải những từngữ khô khan trói trong khuôn khổ phong kiến cổ hủ, nặng nề

Với Nguyễn Đình Chiểu, nhân nghĩa là đạo đức của nhân dân, là căn cốt, gốc rễ

để trau dồi, rèn giũa con người Vì vậy, vào đầu tác phẩm - ở đoạn Lục VânTiên cứu Kiều Nguyệt Nga - nhà thơ đã hào hứng giới thiệu hai con người trẻtuổi, biết hướng theo lòng nhân, biết hành động theo việc nghĩa

Đó là Lục Vân Tiên - chàng trai tài ba dũng cảm, sẵn sàng làm việc "nghĩa".Vân Tiên vốn con nhà thường dân nhưng học giỏi, văn võ kiêm toàn Chàngđang háo hức trên con đường lên kinh ứng thi Vậy mà gặp cướp Không phảichúng gây sự với chàng, mà chúng đang quấy nhiễu nhân dân.

Trước mắt chàng, bày ra một nghịch cảnh: dân thì "than khóc tưng bừng - Đềuđem nhau chạy vào rừng lên non" ; bọn cướp thì "xuống thôn hương - Thấy congái tốt qua đường bắt đi" Thế là, sau một lời hứa ngắn gọn: "Tôi xin ra sức anhhào ", Lục Vân Tiên nhanh nhẹn "Ghé lại bên đàng, bẻ cây làm gậy", xôngthẳng vào giữa bọn cướp.Bọn cướp đông đặc Tên tướng cướp "Mặt đỏ phừngphừng", dữ tợn như một con ác thú

Chúng "Truyền quân bốn phía bủa vây bịt bùng" Lực lượng thật quá chênh lệch.Bèn kia là cả lũ lâu la đông như ong, như kiến Bên này chỉ độc nhất một mìnhchàng trai dũng cảm với lời hứa chân thành "Cứu người ra khỏi lao đao buổinày", với vũ khí giản dị "cây gậy bên đàng" Vậy mà, chàng không chút naonúng:

Vân Tiên tả đột hữu xông, Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Giang.

Nhà thơ không tả tỉ mỉ trận giao chiến mà chỉ kể ngắn gọn bằng mấy dòng thơ,một đấu so sánh và dăm ba từ đặc sắc: "tả đột, hữu xông - Khác nào Triệu Tử "đúng là một dũng tướng tài ba, đánh nhanh, kín võ, sánh ngang với Triệu TửLong thời Tam quốc trong trận phá vây quân Tào Tháo ở Đường Đan TrườngBản Ngày xưa Triệu Tử Long chiến đấu vì ngôi vua nhà Hán, vì bảo vệ ấu chúa

A Đẩu, dù sao vẫn là nghĩa vụ của một bầy tôi trung thành

Còn ngày nay, Lục Vân Tiên chiến đấu vì người dân gặp nạn, cứu dân, trừ ác, vìviệc nghĩa hành động đó thật giản dị, vô tư trong sáng và cao đẹp biết bao.Cuộc chiến đấu của chàng y như trận đánh của Thạch Sanh„ diệt đại bàng cứu

nàng công chúa Sức mạnh của Lục Vân Tiên là sức mạnh của nhân dân, củađiều thiện.

Lâu la bốn phía vỡ tan, Đêu quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay.

Phong Lai trở chẳng kịp tay,

Bị Tiên một gậy thác rày thân vong.

Lời thơ chân chất, có chỗ còn thô mộc, song hồn thơ chan chứa dạt dào ĐọcLục Vân Tiên, chúng ta thường gặp nhiều câu chữ chân mộc như thế Thơ chânmộc nhưng cảm hứng tác giả vẫn bay bổng, mộng mơ Ngỡ như người thi sĩ mù

ấy vừa kể chuyện vừa rung đùi thích thú, gửi tới bạn đọc một lẽ phải nhãn tiền:Người có lòng nhân, biết làm việc nghĩa thì sẽ thắng Kẻ độc ác, bất nhân sẽthảm bại như thế đấy Xuất phát từ lòng nhân, Lục Vân Tiên đã làm được mộtviệc "nghĩa", một việc xứng đáng được gọi là anh hùng

Tự nguyện dấn thân vào vòng nguy hiểm, chiến đấu hết mình, thắng lợi rực rỡ, tất cả đều vì nhân nghĩa, nên sau thắng lợi, Lục Vân Tiên không một chút kiêungạo Trái lại, chàng thật khiêm nhường, chính trực Nghe cô hầu Kim Liênthan thở nhưng vẫn còn hoảng sợ, Vân Tiên động lòng thương, an ủi: "Ta đã trừdòng lâu la"

Rồi ôn tồn, chàng thăm hỏi ngọn ngành từ tên họ, gia cảnh đến quê hương,nguyên cớ gặp nạn của hai cô gái Trong lời chàng, có ý còn lạc hậu, ảnh hưởngquan niệm phong kiến "Nam nữ thụ thụ bất thân", song tất cả đều chân thành,duns dị, rất đáng mến Đáng mến, đáng phục hơn nữa là sau khi nghe cô tiểu thưKiều Nguyệt Nga (nạn nhân được chàng cứu giúp) kể lể, thở than, ca ngợi vàtha thiết muốn đền ơn, thì: Vân Tiên nghe nói liền cười

"Cái cười đáng yêu, đáng kính sao ! Một là cái cười của anh hùng quân tử, hai

là cái cười của anh con trai, ba là cái cười của quần chúng rộng lượng, đều nởtrên môi Vân Tiên" (Xuân Diệu - Đọc lại thơ văn Nguyễn Đình Chiểu) Sau nụcười đáng yêu ấy là lời nói, cũng rất đáng yêu:

Làm ơn há dễ trông người trả ơn.

Nay đà rõ đặng nguồn cơn, Nào ai tính thiệt so hơn làm gì.

Đúng là giọng nói, cách nói của chàng trai Nam Bộ - nôm na, giản dị Nó cất lên

từ một cõi lòng chất phác Chất phác, là cái bên ngoài là cái vỏ xù xì, thô nháp.Nhưng phía trong, phần ruột thì cao đẹp, thắm đỏ, ngọt ngào thơm thảo mộtquan niệm nhân sinh rất hào hiệp, vô tư của một lớp người, một thế hệ conngười Chúng ta hiểu lời của Lục Vân Tiên như thế nào? Trước hết, chàngkhẳng định việc mình làm là hoàn toàn tự nguyện

Gọi là ơn cũng được Hay nên xem đó là việc "nghĩa" ? Làm việc "nghĩa" thìkhông nên đợi trả ơn, tính hơn thiệt, vì "ơn nghĩa" là lẽ thông thường củangười sống có văn hoá, đang theo đòi kinh sử, người hướng về nghĩa khí, lấynghĩa lớn, lấy chữ nhân, lòng nhân làm động cơ, làm mục đích cho mọi hànhđộng

Chàng đã hành động vì nghĩa lớn trừ kẻ ác, bảo vệ người lương thiện Chàng chỉmong Nguyệt Nga cũng như mọi người "rõ đặng nguồn cơn" - nghĩa là hiểu rõ,cảm thông với hành động của chàng Sau nữa, chàng nhắc tới sử sách, nhắc lờicác bậc hiền nhân xưa Người xưa nói: "Kiến ngãi bất vi vô cùng dã" Nghĩa là

"Thấy việc nghĩa mà không làm, không phải người dũng cảm"

Cách nói của chàng giản dị hơn: "Nhớ câu kiến ngãi bất vi - Làm người thế ấycũng phi anh hùng" "Phi anh hùng" là những kẻ tiểu nhân, hèn nhát Lời của

Vân Tiên chắc nịch, vừa để đối chứng, phê phán những kẻ tầm thường, vừakhẳng định việc làm là đúng đắn, là tất yếu, hiển nhiên, thuộc căn cốt, gốc rễtrong lẽ sống của minh.

Đó cũng là lẽ sống của biết bao hiền nhân, quân tử ngày xưa, và bao con ngườichân chính ngày nay Lời chàng, nhân cách của chàng, gợi nhớ Từ Hải, nhâncách Từ Hải trong Truyện Kiều: "Anh hùng tiếng đã gọi rằng - Giữa đường dẫuthấy bất bằng mà tha" Thế đấy, Lục Vân Tiên thật dũng cảm, trọng nghĩa,khinh tài, tiêu biểu cho những chàng trai Nam Bộ

Còn Kiều Nguyệt Nga là một cô gái hiền hậu, nết na biết trọng nghĩa tình Saukhi được cứu thoát khỏi tay bọn bất nhân, độc ác, nàng vô cùng xúc động Nàng

đã nói những lời đẹp nhất để cảm ơn ân nhân:Lâm nguy chẳng gặp giải nguy,

Tiết trăm năm cũng bỏ đi một hồi.

Trước xe quân tử tạm ngồi, Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ thưa.

Nói "Tiết trăm năm" là nói việc hộ trọng của cả một đời người "Lạy rồi sẽthưa" cũng là một thái độ kính nể, thiêng liêng trong quan hệ của con người.Một cô tiểu thư vốn quen được yêu chiều, quen được bảo vệ, chở che mà xử sựnhư thế, hạ mình như thế, đâu phải chuyện dễ dàng Nguyệt Nga là tiểu thư -con quan tri phủ - nàng được giáo dục chu đáo, nàng gắn bó với những ngườidân, nên tiếp nhận được đạo đức của nhân dân

Đạo đức ấy là chữ "ân", chữ "nghĩa" Do đó, sau những phút giao đãi mở đầu,nàng thẳng thắn bày tỏ ý nguyện đền đáp công lao cứu mạng của Lục Vân Tiên.Thái độ và lời nói của nàng có cái gì lúng túng, ngượng ngập, nhưng chất phác,

"nghe thánh thót bên tai giọng nói của cô gái miền Nam" (Xuân Diệu):

Gặp đây đương lúc giữa đàng,

Của tiền chẳng có, bạc vàng cũng không.

Gẫm câu báo đức thù công, Lấy chi cho phỉ tấm lòng cùng ngươi.

Nguyệt Nga nói tới "của tiền", "vàng bạc" để giãi bày sự thiếu hụt về vật chất.Lại nói tới "báo đức thù công" - đền đáp ơn đức, công lao Rồi than thở "Lấy chicho phí tấm lòng " để giãi bày sự lúng túng vé tinh thần, những xúc động cóthật của một tâm hồn trong trắng Sau đó Nguyệt Nga cố mời Vân Tiên về nhàmình để tạ ơn Nhưng chàng từ chối Nàng băn khoăn, day dứt khôn nguôi.Chỉ đến khi thấy "Vân Tiên nghe nói liền cười " và an ủi: "Nhớ câu kiến ngãibất vi - Làm người thế ấy cũng phi anh hùng", Nguyệt Nga mới khuây khoả hỏithăm gia cảnh tuổi tên của vị ân nhân Vậy đấy, ngay phút gặp gỡ ban đầu vớiLục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga đã tỏ rõ một tâm hồn trung hậu, nết na Tâmhồn ấy bắt nguồn từ đâu, nếu không phải từ đạo lí nhân nghĩa của nhân dân ta,nhất là nhân dân Nam Bộ cùng quê hương với Nguyễn Đình Chiểu Nhiều nhànghiên cứu văn học cho rằng: Lục Vân Tiên là Truyện Kiều của nhân dân NamBộ

Vân Tiên, Vân Tiên, Vân Tiên, Cho tôi một tiền, tôi kể chuyện thơ

Những nghệ sĩ hát rong vùng đồng bằng sông Cửu Long, thường giáo đầu bàihát Lục Vân Tiên bằng câu ca như thế Ngay sau đó, buổi diễn xướng dân gianđược đông đảo bà con hưởng ứng, quây tròn quanh người kể chuyện Ngườidiễn, người nghe giao hoà, say đắm hàng giờ, hàng buổi Một trong những đoạntruyện được mọi người yêu thích là đoạn Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Ngư.Yêu thích không phải vì văn chương chải chuốt, nghĩa lý thâm trầm như TruyệnKiều, mà trước hết vì: đoạn trích thể hiện khát vọng hành đạo giúp đời của

Nguyễn Đình Chiểu và khắc họa phẩm chất đẹp đẽ của hai người trẻ tuổi - LụcVân Tiên tài ba dũng cảm, trọng nghĩa khinh tài ; Kiều Nguyệt Nga nết na, nhânhậu, ân tình.

Tất cả những vẻ đẹp ấy của đoạn thơ phù hợp với phong cách sống, với ước mơ,khát vọng giản dị mà trong sáng của nhân dân ta, mãi mãi dạy chúng ta bài họcđạo đức thiết thực và cao cả biết bao

Phân tích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga - Mẫu 4

Trong tác phẩm Lục vân Tiên, tác giả Nguyễn Đình Chiểu đã dựng lên hìnhtượng một con người lý tưởng với những vẻ đẹp toàn diện, mà nổi bật lên trongnhững vẻ đẹp đó chính là tính chính nghĩa cao đẹp Trong đoạn trích Lục VânTiên cứu Kiều Nguyệt Nga, tác giả Nguyễn Đình Chiểu đã tái hiện lại phẩmchất tốt đẹp đó qua hành động trừ bạo cho dân

Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga nằm trong phần mở đầu của tác phẩm.Nghe tin triều đình mở khoa thi, Vân Tiên giã từ thầy xuống núi đua tài Trênđường về nhà thăm cha mẹ, Vân Tiên đã gặp bọn cướp Phong Lai đang hoànhhành, bóc lột của dân lành Một mình chàng đã đánh tan bọn cướp, cứu đượcKiều Nguyệt Nga

"Vân Tiên tả đột hữu xông Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Giang

Lâu la bốn phía vỡ tan”

Đều quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay"Trên đường về quê,Lục Vân Tiên đãbắt gặp cảnh chướng tai gai mắt, đó chính là sự hoành hành đầy ngang ngượccủa bọn cướp Phong Lai Không tính toán thiệt hơn, được mất,Lục Vân Tiên đã

bẻ cây bên đường làm gậy xông vào lũ cướp để giải cứu người dân lương thiện

vô tội Không chỉ hành động mà lời nói của chàng cũng thể hiện được conngười đầy chính nghĩa của chàng "Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân", đó là lờicảnh cáo nhưng cũng là tuyên ngôn sống của chàng,người chân chính là phảibảo vệ nhân dân chứ không phải mang lại đau khổ cho họ.

"Phong Lai mặt đỏ phừng phừng Thằng nào dám tới lẫy lừng vào đây Trước gây việc dữ tại mầy Truyền quân bốn phía phủ vây bịt bùng"

Đang cướp bóc thì có người phá hỏng "chuyện tốt" của mình, Phong Lai đã vôcùng giận dữ, khuôn mặt của hắn "đỏ phừng phừng" cho thấy đây là con ngườibạo tàn, gian ác Trước hành động chính nghĩa của Vân Tiên thì Phong Lai đã

vô cùng coi thường mà buông lời thách thức đầy giễu cợt "Thằng nào dám đếnlẫy lừng vào đây" và còn nói trước kết cục bi thảm của Tiên khi dám phá hỏngmột vụ kiến trác béo bở của chúng "Trước gây việc dữ tại mày", sau đó hônquân kéo bầy bủa vây, tấn công Vân Tiên

"Vân Tiên tả đột hữu xông Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Giang

Lâu la bốn phía vỡ tan Đều quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay"

Trước sự tấn công của bọn Phong Lai, Lục Vân Tiên đã không hề nao núng mà

tả đột hữu xung, với các miêu tả này ta vừa có thể hình dung ra những hànhđộng nhanh chóng, chính xác, vừa thể hiện được bản lĩnh hơn người của VânTiên Và trong cái nhìn của NGuyễn Đình Chiểu thì hành động anh hùng nàygiống như hình tượng đầy oan phong của Triệu Tử khi phá vòng Đương Dang,

lập được công trạng lớn Bọn cướp Phong Lai chẳng mấy chốc bị đánh cho tantành, sợ hãi mà tháo chạy, Phong Lai bị Vân Tiên trừng trị thẳng tay "thác ràythân vong"

"Dẹp rồi lũ kiến chòm ong Hỏi ai than khóc ở trong xe này Thưa rằng: Tôi thiệt người ngay

Sa cơ nên mới lầm tay hung đồ"

Sau khi đánh tan lũ cướp, Lục Vân Tiên quan tâm đến hỏi thăm người bị hại,nghe tiếng khóc sợ hãi từ trong kiệu, Vân Tiên đã cất tiếng thăm hỏi "ai thankhóc ở trong xe này" thì trong xe vọng ra tiếng đáp của một người con gái, nàng

đã kể lại hết sự tình cho Vân Tiên nghe, nàng là một người dân thiện lương, vì

sa cơ nên mới lọt vào tay của bọn hung đồ "sa cơ nên mới lầm tay hung đồ".Nàng còn bày tỏ mong muốn gặp mặt,cúi đầu bày tỏ sự biết ơn trước sự hànhđộng ra tay nghĩa hiệp của Lục Vân Tiên:

"Trong xe chật hẹp khôn phô Cúi đầu trăm lạy cứu cô tôi cùng"

Tuy nhiên, quan điểm sống của Lục Vân Tiên là "làm ơn há dễ trông người trảơn" đã từ chối lời yêu cầu của Kiều Nguyệt Nga, và một lí do nữa được chàngđưa ra đó chính là sự khác biệt về thân phận, giới tính Trong quan niệm phongkiến xưa thì "nam nữ thụ thụ bất thân", vì vậy nên Lục Vân Tiên không muốncuộc gặp gỡ này ảnh hưởng đến tiết hạnh của Nguyệt Nga Qua đây ta thấyđược Vân Tiên là một con người sống chuẩn mực đối với những lễ nghĩa củaphong kiến và là người biết quan tâm đến người khác:

"Khoan khoan ngồi đó chớ ra

Nàng là phận gái ta là phận trai"

Đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga là đoạn trích hay, hấp dẫn đốivới người đọc bởi sự chính nghĩa, ngay thẳng, kiên cường của Lục Vân Tiên,qua cuộc trò chuyện với Kiều Nguyệt Nga ta còn thấy đây là con người có nhiềuphẩm chất đáng quý, đáng trân trọng

Phân tích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga - Mẫu 5

Từ biệt tôn sư về đi thi, giữa đường bất chợt gặp cảnh lũ cướp hoành hành, LụcVân Tiên vụt dũng mãnh như chàng Thạch Sanh trong truyện cổ tích Nhân vật

ấy đọng mãi trong lòng người đọc là hình ảnh xả thân cứu Kiều Nguyệt Nga:

Vân Tiên ghé lại bên đàng,

Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô.

Kêu rằng: "Bớ đảng hung đồ, Chớ quen cái thói hồ đồ hại dân"

Có cảm giác là sự việc diễn ra quá bất ngờ, nhanh chóng Bất ngờ cũng phảithôi, vì Vân Tiên "giữa đường gặp cảnh bất bình", hoàn toàn ngẫu nhiên Khôngkịp suy nghĩ, không kịp đắn đo, chàng bất chấp hiểm nguy, ra tay cứu giúp.Chàng là ai? Người được che chở không hề biết; chỉ biết chàng đang quyết liệtsống mái với lũ cướp đường Quả thật, theo mạch truyện, chính Vân Tiên đã bịcuốn vào trận đấu một cách không chủ động Chàng có thể tránh xa nếu làngười hèn nhát, có thể dửng dưng nếu là một kẻ ích kỷ Vân Tiên đã khôngbàng quan, không để ngoài tai, ngoài mắt những điều trông thấy Và sự bất ngờ

"vào cuộc" của chàng tạo nên thế tự chủ vững vàng trong cái ngẫu nhiên ấy Giánhư Vân Tiên biết rằng người bị cướp tấn công là nàng Kiều Nguyệt Nga xinhđẹp, hiền thục; giá như chàng kịp dừng lại để suy nghĩ một chút thiệt hơn thì

đoạn thơ sẽ mất đi cái hấp dẫn của tư thế chủ động "tả đột hữu xông; khác nàoTriệu Tử mở vòng " mạnh mẽ ấy Ta gặp một chàng trai Nam Bộ thực sựcương trực và hơi liều lĩnh nữa; thấy cảnh bọn cướp "làm thói hồ đồ hại dân"

là xông vào đánh hết mình, đánh bằng lòng căm hờn của một đấng nam nhi quảcảm, bằng tài võ nghệ điêu luyện Hình ảnh Vân Tiên ngang tàng xông pha giữađám đầu trâu mặt ngựa như biểu hiện của chính nghĩa đang trừng trị cái ác, cáixấu Nhân nghĩa và can trường biết bao!

Không hiện lên trước mắt người đọc như một Từ Hải "vai năm tấc rộng, thânmười thước cao", cũng không "vào trong phong nhã ra ngoài hào hoa" như KimTrọng trong Truyện Kiều của Nguyễn Du, nhưng qua lời nói, việc làm của LụcVân Tiên, Nguyễn Đình Chiểu đã tạo được ấn tượng đậm nét về chàng Làm ơn

mà không màng được trả ơn là cách sống của người quân tử xưa nay; nhưng thái

độ của Lục Vân Tiên trước tình cảnh và sự hàm ơn của Nguyệt Nga lại cónhững nét riêng rất đáng yêu Mạnh mẽ, xông xáo trong cuộc chiến với lũ cướpbao nhiêu, chàng lại nhút nhát và e dè trước người con gái nhờ mình mà thoátnạn bấy nhiêu Khi Nguyệt Nga định bước ra tạ ơn, Vân Tiên ngượng ngùng:

Khoan khoan ngồi đó chớ ra, Nàng là phận gái, ta là phận trai

Dẫu chưa nguôi sợ hãi, chắc rằng Nguyệt Nga khó mà giấu được nụ cười kínđáo trước chàng trai nhát gái này Có lẽ người ta sẽ không buột miệng nói nhưthế nếu là một kẻ thạo đời, lọc lõi trong tiếp xúc với phụ nữ Liệu hình ảnh LụcVân Tiên có đẹp một cách trọn vẹn nếu như chàng tỏ ra vồ vập đối với NguyệtNga? Thì ra tâm hồn, bản chất chàng trai họ Lục thật trong sáng, tươi trẻ Càngđáng quý hơn nữa khi cái chất trong trẻo, hiền lành ấy ẩn chứa sau một tínhcách khí khái, dũng cảm Sự cứng rắn của thép, nét non nớt, thư sinh của chàngtrai vừa bước vào đời hài hòa trong con người Vân Tiên Không chỉ qua hànhđộng, cách giao tiếp mà cách ứng xử cũng bộc lộ rõ phẩm cách của chàng Dám

liều mình cứu người, lời lẽ đanh thép khi giao chiến với giặc cướp, để rồi trướcmột cô gái dịu dàng, Vân Tiên không tránh khỏi ngại ngùng bẽn lẽn - điều đó tựnhiên đã biểu lộ một lối sống lành mạnh, có giáo dục, nề nếp Lời nói, thái độkhiêm nhường, nhã nhặn: "Làm ơn há dễ trông người trả ơn", "Nhớ câu kiếnngãi bất vi, Làm người thế ấy cũng phi anh hùng" vừa cho ta cảm cái tâmnhân ái, vừa khâm phục trước quan niệm sống trọng nghĩa của Vân Tiên.

Cái nhìn, cách nghĩ của nhà văn bao giờ cũng lộ rõ trong tác phẩm, trong cáchthể hiện hình tượng, chi tiết Có ý kiến cho rằng, cuộc đời Lục Vân Tiên làhình bóng cuộc đời nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu Chỉ qua vài chi tiết nhỏ - VânTiên "bẻ cây làm gậy" có thể thấy được cảm quan hiện thực của nhà thơ Khôngrút gươm, rút kiếm một cách oai phong như các binh tướng hay văn nhân quýtộc cao đạo, hành động của chàng chỉ mang tính dân dã, bộc trực Bất kỳ mộtngười con trai bình dân nào cũng có thể bẻ cây làm gậy để làm việc nghĩa,không cầu kì, chẳng nề hà Thực chất ở đây, Vân Tiên vẫn là một chàng trai cóhọc, sống giữa những người lao động, chưa phải là một quan chức của nhà nướcphong kiến như ở đoạn sau Ghi một cử chỉ ấy thôi, người đọc đã thấy rõ sự gắn

bó mật thiết giữa tâm hồn, tình cảm của nhà thơ với cuộc sống nhân dân, hồnhậu như hạt lúa, củ khoai Việc làm và cách nghĩ của Lục Vân Tiên như minhchứng cho quan niệm của Nguyễn Đình Chiểu về lẽ sống ở đời:

Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm, Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà

Vẫn là những vần thơ mang đậm phong cách dân gian quen thuộc nhưng đượctác giả gọt giũa và nâng cao, tạo được sự hấp dẫn, thích thú đối với người đọc,nhất là trong những lời đối thoại giữa Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga Lờithơ trau chuốt, không còn là thứ ngôn ngữ mộc mạc thường ngày:

Chút tôi liễu yếu đào thơ,

Giữa đường gặp phải bụi dơ đã phần.

Hà Khê qua đó cũng gần, Xin theo cùng thiếp đền ân cho chàng

Đây đúng là lời lẽ của một tiểu thư con nhà khuê các, có giáo dục Và điều đócùng chứng tỏ nhà thơ đã rất dụng công khi dùng câu chữ và có dụng ý khi thểhiện nhân vật

Lấp lánh sau những câu thơ giản dị, hồn hậu là nét đẹp của phẩm cách, tấm lòngđáng quý, đáng phục của Vân Tiên, Nguyệt Nga Đoạn thơ ngời sáng nhưchính cái tâm nhân ái của cụ Đồ Chiểu

Phân tích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga - Mẫu 6

Truyện Lục Vân Tiên là một trong những tác phẩm đặc sắc nhất của NguyễnĐình Chiểu, truyện nói về nhân vật Lục Vân Tiên – người anh hùng trượngnghĩa, văn võ song toàn và phẩm chất tốt đẹp Trong đoạn trích “Lục Vân Tiêncứu Kiều Nguyệt Nga” đã thể hiện được rõ con người và nhân cách của LụcVân Tiên

Trên đường đi thi, Vân Tiên bất chợt gặp cảnh lũ cướp hoàng hành, không kịpsuy nghĩ, hay đắn đo, chàng bất chấp hiểm nguy mà ra tay cứu giúp:

“Vân Tiên ghé lại bên đàng…

Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân”

Trong hoàn cảnh gấp rút cứu người ấy chàng không kịp chuẩn bị gì mà chỉ tiệntay bẻ cành cây bên đường làm vũ khí chiến đấu với bọn cướp Chàng không chỉnhân nghĩa trong hành động mà còn thể hiện trong lời nói Chàng chỉ trích vàphê phán lũ giặc cướp nhưng cũng chính là lời tuyên bố về quan điểm sống đầy

cao đẹp của chàng Sống là phải hướng đến bảo vệ cho người dân lành, chứkhông phải mang đến những đau khổ, đày đọa cuộc sống của họ không chophép những hành động “hồ đồ” xâm hại tới những con người lương thiện Đoạnthơ đã cho thấy Vân Tiên không chỉ có tình thương với con người mà còn cótinh thần trách nhiệm cao cả Điều này đã được thể hiện trong cảnh chàng chốnglại với lũ cướp:

“Vân Tiên tả đột hữu xông…

Bị Tiên một gậy thác rày thân vong”

Hành động nhanh, mạnh, dứt khoát của Vân Tiên được tác giả ví với người anhhùng Triệu Tử khi phá vòng đương Dang Trước sức mạnh và tài nghệ của VânTiên, bọn cướp đã bị đánh tan tác, hoảng loạn bỏ chạy, đó là sự trừng phạt thíchđáng cho những kẻ hại người Sau khi đã dẹp tan bọn cướp, chàng Vân Tiên liềntới gần hỏi thăm người bị nạn:

“Dẹp rồi lũ kiến chòm ong Hỏi: Ai than khóc ở trong xe này”

Vân Tiên không chỉ cứu giúp mà còn hết lòng quan tâm đến người gặp nạn.Chàng hỏi thăm ân cần, động viên và giúp người bị nạn trấn tĩnh tinh thần Khitrò chuyện với người bị nạn là Kiều Nguyệt Nga, Lục Vân Tiên đã biết là nữ nhinên đã nhanh miệng:

“Khoan khoan ngồi đó chớ ra Nàng là phận gái ta là phận trai”

Câu nói ấy đã thể hiện Lục Vân Tiên là một người rất coi trọng đạo lý và khuônphép xã hội Không muốn sự gặp mặt sẽ ảnh hưởng đến phẩm tiết của nàng vì

“nam nữ thụ thụ bất thân” Có thể thấy Lục Vân Tiên không chỉ là một người có

học thức, hơn thế chàng còn là một người hào hiệp, trượng nghĩa Chàng khôngmuốn nhận sự cúi lạy của Kiều Nguyệt Nga cũng như sự báo đáp của nàng, bởihành động của chàng xuất phát từ tấm lòng chứ không vì mục đích được đềnđáp “Làm ơn há dễ trông người trả ơn”, câu nói của chàng với Kiều NguyệtNga đã khiến cho người đời rất đáng trân trọng và noi theo:

“Nhớ câu kiến nghĩa bất vi Làm người thế ấy cũng phi anh hùng”

Đối với Vân Tiên, chàng coi việc nhân nghĩa trên đời là điều tất yếu, nếu làm ơn

mà vì được đến đáp, trông ngóng đến việc trả ơn thì đó không còn là người anhhùng

Đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” đã khắc họa một cách rõ nét,chân thực và đầy sống động về người anh hùng trượng nghĩa Lục Vân Tiên, đó

là một hình mẫu anh hùng lí tưởng và khát vọng về lẽ công bằng ở đời

Phân tích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga - Mẫu 7

Nguyễn Đình Chiểu sinh thời vào lúc loạn lạc, dù sớm đỗ đạt nhưng đến năm 26tuổi đã bị mù, ông trở về làm thầy thuốc, làm một nhà thơ Bằng tài năng và đức

độ hơn người, Nguyễn Đình Chiểu đã khiến biết bao người ngưỡng mộ Các bàivăn thơ của ông dùng để khích lệ tinh thần chiến đấu và mang tính giáo huấncao Lục Vân Tiên là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất trong đời thơ củaông

Lục Vân Tiên được sáng tác vào những năm 50 của thế kỉ XIX, thể hiện khátvọng hành đạo giúp đời của tác giả và khắc họa hình ảnh đẹp đẽ của hai nhânvật: Lục Vân Tiên tài ba, dũng cảm, trọng nghĩa khinh tài; Kiều Nguyệt Ngahiền hậu, ân tình Nội dung chính của tác phẩm này là khi Lục Vân Tiên nghetin triều đình mở khoa thi, chàng đã vội từ biệt thầy đi đua tài Trên đường về,

vô tình gặp cảnh Kiều Nguyệt Nga bị cướp chàng đã ra tay trượng nghĩa cứugiúp người bị nạn Đoạn trích đã làm nổi bật vẻ đẹp phẩm chất của hai nhân vậtchính là Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga.

Hình tượng Lục Vân Tiên được xây dựng theo mô típ quen thuộc của truyệndân gian, trượng nghĩa, anh tài, ra tay cứu giúp người bị nạn Đây là nhân vật lýtưởng của văn học trung đại, thể hiện những khao khát mơ ước của nhân dân ta.Chàng mang lí tưởng lớn, lập thân lập danh giúp đời Và trên đường về gặpchuyện bất bình, Lục Vân Tiên không hề ngần ngại mà ngay lập tức ra taytrượng nghĩa:

Vân Tiên ghé lại bên đàng,

Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô

Dù chỉ có một mình, trên tay chỉ có cây gậy nhưng Vân Tiên dám đương đầuvới lũ cướp vừa đông vừa rất hung hãn Hành động đó cho thấy tính cách anhhùng, tài năng và tấm lòng vị nghĩa của Vân Tiên Trước sự dọa nạt của nhữngtên cướp, Vân Tiên không hề nao núng: “Vân Tiên tả đột hữu xông/ Khác nàoTriệu Tử phá vòng Đương Dang” Hình ảnh chàng trong trận chiến hiện lênthật đẹp đẽ, như một dũng tướng phá tan kẻ thù Hành động đó cũng cho thấybản chất, tấm lòng cao thượng của chàng,vì nghĩa quên mình, một vẻ đẹp tiêubiểu của những người anh hùng

Không chỉ là một người có tinh thần trượng nghĩa, mà chàng còn là người hếtsức khuôn phép, lịch sự với người khác giới Sau khi đuổi hết lũ lâu la, VânTiên còn tiến lại hỏi han, an ủi những người bị nạn Không chỉ vậy, khi nghe nói

họ muốn được lạy tạ ơn, Vân Tiên vội gạt ngay đi:

Khoan khoan ngồi đó chớ ra Nàng là phận gái ta là phận trai

Theo lễ giáo phong kiến giữa nam và nữ luôn phải giữ khoảng cách, “nam nữthụ thụ bất thân”, câu nói của Lục Vân Tiên tuy có phần nặng nề lễ giáo phongkiến nhưng cho thấy chàng là người cư xử hết sức đúng mực Đồng thời nócũng xuất phát từ chính đức tính khiêm nhường của Vân Tiên “Làm ơn há dễtrông người trả ơn” Việc mà chàng làm như là một việc đương nhiên, mà bất

cứ ai thấy cũng sẽ hành động như vậy, bởi vậy, Vân Tiên không muốn nhận cáilạy tạ của người con gái và từ chối lời đề nghị về nhà của Kiều Nguyệt Nga.Dường như với Lục Vân Tiên, làm việc nghĩa là một bổn phận, một lẽ tự nhiên,con người trọng nghĩa khinh tài ấy không coi đó là công trạng Đó là cách cư xửmang tinh thần nghĩa hiệp của các bậc anh hùng hảo hán Bởi chàng quan niệm:

Nhớ câu kiến ngãi bất vi Làm người thế ấy cũng phi anh hùng

Vân Tiên là mẫu anh hùng lí tưởng, mà qua nhân vật này nhà thơ Nguyễn ĐìnhChiểu đã gửi gắm nhiều niềm tin, mơ ước, khát vọng của mình

Bên cạnh nhân vật Lục Vân Tiên ta còn thấy một nàng Kiều Nguyệt Nga hếtsức chừng mực, nết na, hiếu thảo Nàng xưng hô rất khiêm nhường “tiện thiếp”,cùng với đó là cách nói năng hết sức nhẹ nhàng, khuôn phép: “Làm con đâudám cãi cha/ Ví dầu ngàn dặm đàng xa cũng đành” Lời nói của nàng hết rõràng, mạch lạc, vừa đẩy đủ thông tin vừa thể hiện niềm biết ơn chân thành với

ân nhân đã giúp đỡ

Đồng thời nàng cũng là con người biết cách ứng xử, có trước có sau Việc Vântiên cứu nàng đâu chỉ là cứu mạng sống, mà còn cứu cả một đời trinh bạch củangười con gái, bởi vậy, nàng càng biết ơn Vân Tiên hơn Cũng bởi thế nàng áynáy không biết lấy gì đền đáp công ơn to lớn đó:

Lấy chi cho phỉ tấm lòng cùng ngươi

Và cuối cùng nàng đã quyết lấy thân mình, tự nguyện gắn bó cả đời với chàngtrai hiệp nghĩa đó Hàng ngày nâng khăn sửa túi để báo đáp ơn lớn của VânTiên đối với nàng Những nét đẹp trong phẩm chất, trong hành xử của KiềuNguyệt Nga đã chinh phục được tình cảm yêu mến của nhân dân.

Đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga tuy ngắn ngủi nhưng đã làm nổibật vẻ đẹp phẩm chất của hai nhân vật: Lục Vân Tiên trượng nghĩa khinh tài,Kiều Nguyệt Nga thì nết na thùy mị Hai nhân vật đại diện cho lý tưởng củanhân dân ta Đồng thời qua các nhân vật này cũng gửi gắm những thông điệpsâu sắc của nhà thơ

Phân tích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga - Mẫu 8

Nguyễn Đình Chiểu là một con người có nhân cách lớn, một tấm gương về sựhọc, tinh thần vươn lên và tinh thần yêu nước mạnh mẽ Người đời biết đến ôngkhông chỉ là một bậc danh nho tinh thông y thuật mà ông còn nổi tiếng là mộtnhà thơ, nhà văn lớn, tiêu biểu của nền văn học trung đại Việt Nam, nửa cuốithế kỉ XIX Những áng văn chương của cụ đồ Chiểu luôn nhằm hướng tớitruyền bá đạo lý làm người, tình yêu nước và ý chí chiến đấu chống giặc ngoạixâm mạnh mẽ Và một trong các tác phẩm gây được tiếng vang lớn nhất trong

sự nghiệp cầm bút ấy của ông là "Truyện Lục Vân Tiên" – một tác phẩm truyệnthơ Nôm rất độc đáo, rất điển hình hướng tới đạo lý làm người: hành hiệptrượng nghĩa, cứu khổ phò nguy, hướng tới lẽ công bằng và tình yêu thươnggiữa con người với con người Đoạn trích "Lục Vân Tiên cứu Kiều NguyệtNga" là đoạn trích hay, tập trung nổi bật được tư tưởng, đạo lí mà nhà thơ muốngửi gắm

Đoạn trích nằm ở phần đầu của truyện Tác phẩm được viết vào khoảng đầunhững năm 50 của thế kỉ XIX, dài hơn hai nghìn câu thơ, theo thể lục bát, kếtcấu theo kiểu truyền thống của loại truyện phương Đông, theo lối chương hồi,

xoay quanh diễn biến cuộc đời nhân vật chính Đây là truyện thơ Nôm mangtính chất là truyện để kể hơn là để đọc, để xem Vì thế, truyện được lưu truyềnrộng rãi dưới hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian như "kể thơ", "nói thơ, và

"hát thơ" Đoạn trích thể hiện khát vọng hành đạo giúp đời của tác giả và khắchọa những phẩm chất đẹp đẽ của hai nhân vật: Chàng thư sinh Lục Vân Tiên –người mang trong mình tràn đầy lý tưởng của tuổi trẻ nhiệt huyết, trọng nghĩakhinh tài, cán cân của công lý, sẵn sàng ra tay trừng trị cái xấu, cái ác, bênh vựccái đẹp, cái yếu đuối, bất hạnh; Còn Kiều Nguyệt Nga lại là một tiểu thư khuêcác, dịu dàng, xinh đẹp, hiền hậu, nết na, ân tình

Trước hết là hình tượng nhân vật Lục Vân Tiên – một nhân vật lý tưởng của cáiđẹp: dũng cảm, tài ba, đầy khí phách Trên đường trở về quê nhà, Vân Tiên thấybọn cướp Phong Lai đang giở trò cướp bóc, làm hại dân lành, chàng liền ra taytương trợ đánh tan cái xấu, cái ác Hình ảnh Lục Vân Tiên hành hiệp trượngnghĩa được tái hiện rất cụ thể trong hành động và lời nói khi chiến đấu với bọngiặc:

Vân Tiên ghé lại bên đàng

Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô Kêu rằng: "bớ đảng hung hồ, Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân"

Hành động đánh cướp trước hết bộc lộ tính cách anh hùng, tài năng và tấm lòng

vị nghĩa của Lục Vân Tiên Một mình chàng, tay không tấc sắt dám đương đầuvới cả một toán giặc cỏ với đầy đủ các loại vũ khí gươm giáo sáng quắc trongtay Hành động "bẻ cây làm gậy" của chàng là một hành động dũng cảm, xuấtphát từ cái đức của một con người "vị nghĩa vong thân" (vì việc nghĩa mà khôngtiếc thân mình) Tuy một mình nhưng chàng vẫn hiện lên vẫn rất uy dũng, mạnh

mẽ, hào hiệp xông thẳng vào trận đánh, vừa tiến tới lại vừa thét lên những lời

nói đầy giận dữ, quả quyết kết tội bọn giặc"bớ đảng hung đồ", "chớ quen làmthói hồ đồ hại dân" Kết quả, bọn cướp sợ hãi thất kinh mà “vỡ tan” như đànong vỡ tổ Tên cướp cầm đầu là Phong Lai thì chẳng kịp trở tay, bị ăn ngay mộtgậy chí mạng sống không được, chết cũng không xong.

Vân Tiên tả đột hữu xông Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dang.

Lâu la bốn phía vỡ tan Đều quang gươm giáo tìm đàng chạy ngay

Phong Lai trở chẳng kịp tay

Bị Tiên một gậy thác rày thân vong.

Như vậy, với nghệ thuật so sánh tương phản, tác giả đã tái hiện không khí cuộcđấu tranh giữa Lục Vân Tiên với bọn cướp Phong Lai hết sức cam go, quyết liệt.Qua đó chúng ta thấy Lục Vân Tiên hiện lên là một người anh hùng dũng cảm,không sợ hiểm nguy và thấy việc nghĩa thì ra tay giúp đỡ Phải chăng đó là cáiđức, cái tài và cái dũng của bậc anh hùng trong con người Lục Vân Tiên, đãchiến thắng được thế lực bạo bạo, dù chúng rất hung bạo, dữ dằn Đó cũngchính là giá trị nhân đạo, nhân sinh sâu sắc mà cụ đồ Chiểu muốn gửi gắm nơingười đọc

Sau khi dẹp tan bọn giặc cỏ, thái độ cư xử của chàng trai họ Lục đối với KiềuNguyệt Nga đã bộc lộ tư cách của con người: chính trực, hào hiệp, khiêm tốn,trọng nghĩa khinh tài, từ tâm nhân hậu và rất mực văn hóa.Ban đầu chàng bộc lộ

sự quan tâm bằng cách hỏi han ân cần, chu đáo: “Hỏi: “ai than khóc ở trong xenày?” ; “Tiểu thư con gái nhà ai/ Đi đâu nên nỗi mang tai bất kì?/ Chẳng hay tên

họ là chi? Khuê môn phận gái việc gì tới đây? ” Thấy hai cô gái còn chưa hếtbàng hoàng, hoảng hốt, Vân Tiên "động lòng" an ủi, trấn an tinh thần Kiều

Nguyệt Nga qua lời nói: “Đáp rằng: “Ta đã trừ dòng lâu la” Khi biết KiềuNguyệt Nga định xuống xe lạy tạ, chàng nhất mực từ chối vì giữ lễ tiết:

“Khoan khoan ngồi đó chớ ra Nàng là phận gái, ta là phận trai?”

Đặc biệt chàng còn khiêm tốn không chịu nhận vật trả ơn: “Làm ơn há dễ trôngngười trả ơn” Cuối cùng, hai người cùng xướng họa với nhau một bài thơ rồinhẹ nhàng từ biệt ra đi, không vấn vương, nuối tiếc Đến đây, chúng ta thấy LụcVân Tiên là con người rất mực tâm lý, có nghĩa khí, giữ đúng phép tắc của nhogia, coi thường tiền tài, vật chất Phải chăng, đối với chàng làm việc nghĩa như

là bổn phận, trách nhiệm và vốn lẽ tự nhiên phải làm Vì thế, ở cuối đoạn trích,

có hai câu thơ đã nêu bật được quan niệm về người anh hùng của tác giả:

“Nhớ câu kiến ngãi bất vi Làm người thế ấy cũng phi anh hùng”

Người anh hùng là người lấy việc nghĩa khí lên làm đầu Nếu thấy việc nghĩa

mà không làm thì không phải là người anh hùng Đây cũng chính là quan niệm

về người anh hùng của tác giả Qua đó, tác giả thay mặt nhân dân thể hiện niềmước mong: trong thời buổi loạn lạc, nhiễu nhương, hỗn loạn, cái xấu cái áchoành hoành những con người tài đức, dám ra tay cứu nạn giúp đời như LụcVân Tiên thật đáng quý, đáng trân trọng biết bao

Tiếp đến là hình tượng nhân vật Kiều Nguyệt Nga, nàng cũng là nhân vật chính

và là nhân vật lí tưởng trong tác phẩm Với tư cách là một người chịu hàm ơn,Kiều Nguyệt Nga đã bộc lộ rất nhiều những phẩm chất tốt đẹp của người congái: Cách xưng hô của nàng với Lục Vân Tiên, gọi chàng là "quân tử", tự xưngmình là "tiện thiếp" Điều đó, bộc lộ cách ứng xử của một người phụ nữ thùy mị,nết na, khiêm nhường, đầy sự tôn trọng đối với người đang giao tiếp Tiếp đến,