Phân tích 4 câu thơ đầu đoạn trích Cảnh ngày xuân Download vn Văn mẫu lớp 9 Phân tích 4 câu thơ đầu đoạn trích Cảnh ngày xuân Tổng hợp Download vn 1 Dàn ý phân tích 4 câu thơ đầu đoạn trích Cảnh ngày[.]
Trang 1Dàn ý phân tích 4 câu thơ đầu đoạn trích Cảnh ngày xuân
I Mở bài:
- Giới thiệu tác giả Nguyễn Du và đoạn trích Cảnh ngày xuân
● Nguyễn Du (1766 – 1820), là tác gia lớn của nền văn học Việt Nam
● Đoạn trích này được viết sau đoạn tả tài sắc của chị em Thúy Kiều
● Đoạn trích là một bức tranh thiên nhiên tả cảnh mùa xuân đẹp với khungcảnh lễ hội rộn ràng và tưng bừng
- Giới thiệu bốn câu thơ đầu:
Ngày xuân con én đưa thoi Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi
Cỏ non xanh tận chân trời Cảnh lê trắng điểm một vài bông hoa.
II Thân bài:
* Khái quát về đoạn trích Cảnh ngày xuân
- Đoạn thơ Cảnh ngày xuân là một bức tranh thiên nhiên tả cảnh mùa xuân đẹpvới một không khí lễ hội rộn ràng và tưng bừng
- Cảnh mùa xuân được Nguyễn Du tả theo trình tự không gian và thời gian
● Không gian khoáng đạt: cảnh ngày xuân trong trẻo, tinh khôi và tràn đầysức sống
● Không gian trên trời
● Chim én đưa thoi
Trang 2● Không gian dưới mặt đất
Màu cỏ non xanh rợn đến chân trời: gợi lên không gian khoáng đạt
● Cành lê trắng: gợi sự thanh khiết, trong trẻo
● Thời gian: thời điểm của tiết Thanh minh
● Thiều quang chín chục, đã ngoài sáu mươi
⇒ Gợi ra không gian, thời gian: sắc xuân thắm nồng, hội xuântươi vui và tình xuân ấm áp
* Liên hệ thơ cổ của Trung Quốc
- Hình ảnh hoa lê được miêu tả trong thơ cổ Trung Quốc:
Phương thảo liên thiên bích
Lê chi sổ điểm hoa.
(Cỏ thơm tiếp nối trời xanh Hoa lê một vài đóa nở)
- Hai câu thơ này thiên về tả cảnh, cảnh tĩnh
- Hai câu thơ của Nguyễn Du cũng là bức tranh về cảnh sắc xuân nhưng cónhiều màu sắc và tràn đầy sức sống hơn
Thủ pháp đảo ngữ trong thơ Nguyễn Du khiến cho hình ảnh hoa lê trắng thêmsinh động, lung linh hơn
⇒Màu sắc hài hòa gợi nét đặc trưng của mùa xuân
Trang 3⇒ Bút pháp miêu tả, gợi, từ ngữ gợi hình: cảnh ngày xuân hiện ra tinh khôi,mới mẻ và tràn đầy sức sống.
III Kết bài:
● Nội dung: miêu tả bức tranh thiên nhiên mùa xuân trong trẻo, hài hòa,thanh khiết
● Nghệ thuật: Ngôn ngữ giàu hình ảnh, gợi tả
Phân tích 4 câu thơ đầu đoạn trích Cảnh ngày xuân - Mẫu 1
Nguyễn Du là đại thi hào, nhà văn lớn của dân tộc Truyện Kiều là tác phẩm đểđời không chỉ của Nguyễn Du mà còn là tác phẩm lớn tự hào của cả dân tộc.Hơn hai trăm năm nay, Truyện Kiều đã được lưu truyền rộng rãi và có sức ảnhhưởng lớn trong nền văn học nước nhà Tác phẩm đã đạt đến bậc thầy nghệthuật miêu tả người, cảnh vật thiên nhiên Đặc biệt trích đoạn Cảnh Ngày Xuân– xuất hiện ngay sau trích đoạn miêu tả chị em Thúy Kiều đã làm nức lòngngười đọc Phân tích 4 câu đầu cảnh ngày xuân để thấy bút pháp tả cảnh bậcthầy, Nguyễn Du đã tái hiện phong cảnh mùa xuân hữu tình đầy sức sống
“Ngày xuân con én đưa thoi Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi
Cỏ non xanh tận chân trời Cảnh lê trắng điểm một vài bông hoa”.
Mùa xuân dưới con mắt của Nguyễn Du đầy sức sống, mãnh liệt và cũng rấttinh khôi
Phân tích 4 câu đầu cảnh ngày xuân – Nếu mùa xuân của Xuân Diệu – nhà thơmới nồng nhiệt, háo hức như cô gái xuân thì hay rất vội vàng chỉ sợ xuân qua đi:
Trang 4“Của ong bướm này đây tuần trăng mật/Này đây hoa của đồng nội xanh rì/Nàyđây lá của cành tơ phơ phất/Của yến anh này đây khúc tình si” … “Xuân đangtới, nghĩa là xuân đang qua/Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già”.
Hay mùa xuân của Nguyễn Trãi là niềm vui là tình người, là sự sum vầy
Xuân đến nào hoa chẳng tốt tươi,
Ưa mày vì tiết sạch hơn người.
Gác đông ắt đã từng làm khách,
Há những Bộ tiên kết bạn chơi.
Thì mùa Xuân của Nguyễn Du lại vô cùng đặc sắc, tinh tế Khó có thể so sánhbức xuân họa của thi sĩ nào đẹp hơn, đầy sức sống hơn nhưng bút pháp lại khácnhau Đại thi hào Nguyễn Du bằng biệt tài tả cảnh của mình đã vẽ lên mùa xuânvới đầy đủ hình ảnh chim én, cỏ non, cành lê, có cả không gian trên trời lẫnkhông gian dưới mặt đất Cả hai không gian mở ra một khung trời xuân tươimới, đầy sức sống:
“Ngày xuân con én đưa thoi Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi
Nhắc đến mùa xuân chắc chắn phải nhắc đến chim én Chim én chính là biểutượng của mùa xuân Khi tiết trời ấm áp, chim én từng đàn bay rợp bầu trời trở
về để tận hưởng không khí mùa xuân đất trời Hình ảnh chim én khiến ta chợtnhớ đến lời bài hát: Khi gió đông ngát thơm, rợp trời chim én lượn Cây nẩy đầychồi xanh, mây trắng bay yên lành” Và trong câu thơ thứ hai, Nguyễn Du đã vímùa xuân như ông lão ngoài sáu mươi tuổi Một hình ảnh ví von thật đặc sắc.Vậy mà khi bước sang tháng ba tiết thanh minh, mua xuân vẫn ngập tràn ánhsáng Câu thơ không chỉ miêu tả khung cảnh mà còn miêu tả cảm xúc con người
Trang 5Con én đưa thoi không chỉ là hình ảnh của mùa xuân mà nó còn là hình ảnh củathời gian, trôi nhanh đầy nuối tiếc Động từ “Đưa thoi” thể hiện sự trôi trảy rấtđỗi nhanh và không thể nắm bắt Có thể nói, cảm quan thời gian của ông rất mới
mẻ, hiện đại, không hề giống như những nhà thơ trung đại khác Cảm quan nàykhá giống với Xuân Diệu như ta nhắc ở trên Điều này giúp cho ta trân trọngthời gian trôi qua hơn, luyến tiếc thời gian qua và luyến tiếc tuổi trẻ Vì vậy hãysống và nâng niu từng phút giây đang có để cuộc đời không trôi qua trong nuốitiếc
Cỏ non xanh tận chân trời Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.
Nếu bức tranh mùa xuân chỉ có không gian thì thật thiếu sót, Nguyễn Du đã mở
ra mùa xuân – một bức họa hoàn hảo với cả không gian trời và đất Làm nềncho bức tranh mùa xuân ấy là thảm cỏ tươi non, mơn mởn trải dài đến tận chântrời Đọc câu thơ ta cảm thấy còn đọng lại hạt sương non trên đám cỏ tươi Hạtsương của mùa xuân cũng long lanh khiến cho cỏ càng thêm xanh, thêm tươiđầy sức sống Trên nền bức tranh màu xanh ấy lại điểm thêm một vài bông hoa
lê trắng tinh khôi khiến cho sức sống càng mãnh liệt hơn Những câu thơ củaNguyễn Du trong phân đoạn cả cảnh không hề mang tính ước lệ mà nó rất thực,rất đẹp và tinh tế Đọc hai câu thơ ta cảm nhận một bức họa hoàn hảo, đầy sứcsống đang vẽ ra trước mặt, cảm giác như ta có thể chạm vào, cảm nhận và cũngthấy cuộc đời mình xanh hơn và tươi hơn
Đọc câu thơ Nguyễn Du ta lại liên tưởng đến câu thơ cổ Trung Quốc:
Phương thảo liên thiên bích
Lê chi sổ điểm hoa.
(Cỏ thơm tiếp nối trời xanh
Trang 6Hoa lê một vài đóa nở)
Phân tích 4 câu đầu cảnh ngày xuân – Hai câu thơ cũng có cỏ thêm cũng có hoa
lê nhưng lại là cảnh tĩnh thiếu đi sức sống, màu sắc ít và đơn giản Bức tranh cổchủ yếu nhấn mạnh vào màu xanh của cỏ còn hoa lê chỉ là phần phụ Nhưngtrong thơ của Nguyễn Du, bức tranh mùa xuân nhiều sức sống hơn, cỏ non xanh
mỡ màng, lại điểm thêm màu trắng hoa lê làm nổi bật bức tranh, trên bầu trời lại
có chim én lượn quanh càng thêm sức sống Không gian trong thơ của Nguyễn
Du là không gian cao và thấp, trời và đất hòa quyện vào nhau Một bức tranh cótầm nhìn xa và gần, thêm đó là tư tưởng hiện đại mà khó nhà thơ trung cổ nào
có được, sự vội vàng của mùa thu, sợ hãi khi mùa thu qua, sợ hãi khi tuổi trẻtrôi nhanh
Đặc biệt bút pháp đảo ngữ “trắng điểm” khiến cho bức tranh mềm mại, tinhkhôi hơn, cũng nhờ điểm này mà tranh mùa xuân của ông thành kiệt tác trongnghệ thuật tả cảnh
Chỉ với một vài biện pháp tả cảnh, Nguyễn Du đã vẽ lên một bức tranh thiênnhiên mùa xuân đầy sức sống, tươi đẹp Đọc từng câu thơ ông cảm nhận đượcbút pháp tài hoa, giàu chất tạo hình thi nhân Trước bức tranh, tâm hồn conngười cảm thấy yêu đời, chấn phấn hơn
Phân tích 4 câu thơ đầu đoạn trích Cảnh ngày xuân - Mẫu 2
Truyện Kiều là tác phẩm kinh điển của nền văn học Việt Nam Hơn hai trămnăm nay, Truyện Kiều đã được lưu truyền rộng rãi và có sức chinh phục lớn đốivới mọi tầng lớp đọc giả Với Truyện Kiều, bên cạnh nghệ thuật tả người, nghệthuật miêu tả thiên nhiên cũng đạt đỉnh cao chói lọi, xưa nay hiếm có Bốn câuthơ đầu đoạn trích “Cảnh ngày xuân” thể hiện rõ nét bút pháp tả cảnh bậc thầycủa thiên tài Nguyễn Du:
Trang 7“Ngày xuân con én đưa thoi Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi
Cỏ non xanh tận chân trời Cảnh lê trắng điểm một vài bông hoa”.
Chỉ bằng một vài nét chấm phá, bức tranh cảnh ngày xuân mở ra mênh mông,cao rộng vô cùng Bầu trời rộng lớn với những cánh chim én mừng xuân chaoliệng rộn ràng như con thoi dệt trên nền trời Không gian khoáng đạt, trong trẻo,tinh khôi, giàu sức sống Bức họa mùa xuân xanh tươi với màu sắc cỏ non trảirộng làm nền, hoa lê trắng điểm xuyết Từ “điểm” làm cho cảnh vật trở nên sinhđộng, có hồn, gợi sự hài hòa tuyệt diệu cho bức tranh thiên nhiên và vẻ đẹpriêng của mùa xuân thanh khiết, mới mẻ
Bằng thủ pháp tượng trưng, nhà thơ khéo léo gợi ra bước đi của thời gian Đấttrời đang độ đầu tháng ba Đó cũng là thời điểm của tiết Thanh minh Khônggian và thời gian gợi ra trong lòng người đọc sắc xuân nồng thắm, hội xuân tươivui và tình xuân ấm áp
Tiếp đến, Nguyễn Du hướng điểm nhìn xuống mặt đất, mở ra một chiều rộngđến vô cùng Cỏ non trải thảm xanh trên khắp mặt đất tiếp nối đến chân trời xathẳm Điểm xuyết trên nền xanh bất tận ấy là màu trắng tinh khôi của một vàiđóa hoa lê vươn nở Biện pháp đảo ngữ: “Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”,khiến ta như trông thấy những đóa hoa lê như đang cựa mình, dồn sức bung nởnhững cánh hoa cuối cùng, dâng vẻ đẹp cho mùa xuân vĩnh hằng
Trong thơ cổ, hoa lê cũng đã từng một lần đẹp như thế:
“Phương thảo liên thiên bích
Lê chi sổ điểm hoa”.
Trang 8(Cỏ thơm tiếp nối trời xanh Hoa lê một vài đóa nở)
Nguyễn Du mượn hình ảnh trong thơ cổ tạo ra tính cổ kính, uyên bác cho tácphẩm Nhưng ông cũng đã có những bước sáng tạo đáng kể khi tô đậm màuthảm cỏ Thủ pháp đảo ngữ khiến cho hình ảnh hoa lê trắng thêm sinh động,lung linh Hồn hoa như lãng đãng khắp bầu trời xuân tươi
Quả thực, bức tranh mùa xuân được vẽ bằng thơ đậm chất hội họa Đó là mộtmùa xuân tràn đầy màu sắc, ánh sáng, hương thơm và tình xuân đậm đà hồn quêđất Việt
Phân tích 4 câu thơ đầu đoạn trích Cảnh ngày xuân - Mẫu 3
Truyện Kiều của tác giả Nguyễn Du tác phẩm rất nổi tiếng trong nền văn họcnước nhà Trong Truyện Kiều, đoạn trích Cảnh ngày xuân là phần mở đầu vớibối cảnh du xuân của chị em Thúy Kiều trong khung cảnh thiên nhiên đầy màusắc và thơ mộng
Những câu thơ đầu tiên đã vừa tả không gian và nhắc về thời gian đã trôi qua:
Ngày xuân con én đưa thoi Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi
Ngày xuân đến những cánh én chao liệng trên bầu trời, cánh én đưa thoi xuấthiện như muốn nói rằng mùa xuân đang ở quãng thời gian tươi đẹp và rực rỡnhất, mùa xuân trôi đi quá nhanh “Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi”như muốn nói đã qua sáu mươi ngày tức là thời gian đang ở tháng ba Chỉ vớihai câu thơ đã tác giả đã miêu tả vẻ đẹp của thiên nhiên và không gian xuân
Trang 9Trong hai câu thơ cuối tác giả đã miêu tả rõ hơn về vẻ đẹp thiên nhiên đầy màusắc với hai gam màu chủ đạo đó là xanh và trắng.
Cỏ non xanh tận chân trời Cành lê trắng điểm một vài bông hoa
Màu xanh từ cỏ non trải dài đến tận chân trời, dài như vô tận, điểm xuyết trênnền cỏ xanh là những bông hoa lê màu trắng Từ câu thơ cổ của Trung Quốcmiêu tả vài bông hoa lê đang nở hoa nhưng qua tài năng của Nguyễn Du đã trởnên sinh động, không gian thiên nhiên lúc này đã mở rộng, đẹp và thanh khiếthơn rất nhiều Chỉ vài bông hoa lê điểm trên nền cỏ xanh nhưng đủ khiến chokhông gian sinh động có hồn Biện pháp đảo ngữ “Cành lê trắng điểm một vàibông hoa” càng làm cho màu trắng thực sự nổi bật hơn giữa nền cỏ xanh, thiênnhiên rộng lớn mênh mông hơn rất nhiều Với 4 câu thơ đầu tác giả đã giúpngười đọc hình dung được bức tranh thiên nhiên tràn ngập sức sống với vẻ đẹptrong trẻo, thanh khiết của cảnh vật đất trời khi mùa xuân
Nguyễn Du tái hiện bức tranh thiên nhiên vào đầu xuân tràn ngập sức sống vàgiàu chất thơ Đây là hình ảnh thiên nhiên tươi đẹp nhất trong phần mở đầu củabài thơ Truyện Kiều Ngoài ra, chúng ta còn phải kể đến bút pháp tả cảnh ngụtình điêu luyện cùng với một loạt các từ ngữ giàu sắc thái biểu cảm được sửdụng trong Cảnh ngày xuân tươi đẹp
Phân tích 4 câu thơ đầu đoạn trích Cảnh ngày xuân - Mẫu 4
Tác phẩm "Truyện Kiều" của đại thi hào Nguyễn Du không chỉ để lại ấn tượngsâu sắc trong lòng độc giả bởi số phận truân chuyên, chìm nổi của Thúy Kiều -người phụ nữ tài hoa bạc mệnh trong xã hội phong kiến mà còn chứa đựngnhững giá trị nghệ thuật đặc sắc, đặc biệt là nghệ thuật miêu tả thiên nhiên Điềunày đã được thể hiện rõ qua trích đoạn "Cảnh ngày xuân" Thông qua bốn câu
Trang 10thơ đầu của tác phẩm, chúng ta có thể thấy được bức tranh mùa xuân hiện lêntươi đẹp, thanh khiết và tràn trề sức sống dưới ngòi bút tài hoa của tác giả.
"Ngày xuân con én đưa thoi Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi
Cỏ non xanh tận chân trời Cành lê trắng điểm một vài bông hoa"
Ở hai câu thơ đầu tiên, tác giả đã phác họa bức tranh mùa xuân dựa trên haiphương diện về không gian và thời gian Vào thời điểm tháng ba, những cánh
én đua nhau chao liệng trên bầu trời trong xanh và cao vời vợi Hình ảnh "con
én đưa thoi" còn là một ẩn dụ đặc sắc, khiến bước đi nhanh vội và sự trôi chảytrừu tượng, vô hình của thời gian hiện lên một cách cụ thể như những cánh chimvụt bay đi trên bầu trời, đồng thời gợi liên tưởng đến những câu ca dao quenthuộc trong nền văn học dân gian:
"Thời gian thấm thoắt thoi đưa
Nó đi đi mãi có chờ đợi ai"
Khung cảnh ngày xuân tiếp tục được làm nổi bật ở sắc màu rực rỡ của nhữngánh nắng ban mai tháng ba - "thiều quang" Đây là thời điểm sắc xuân đạt đến
độ rực rỡ và tươi sáng nhất nhớ những tia nắng lấp lánh Như vậy, tác giả đãmiêu tả bức tranh thiên nhiên sinh động qua chuyển động của những cánh én và
vẻ đẹp của những tia nắng Dường như ẩn sau bức tranh đó là tâm trạng tiếcnuối của con người trước bước đi của thời gian
Trên nền không gian đó, một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp tiếp tục được pháchọa qua những gam màu sắc nổi bật là xanh và trắng:
Trang 11Cành lê trắng điểm một vài bông hoa"
Hai câu thơ của Nguyễn Du gợi lên những câu thơ quen thuộc trong thơ cổTrung Quốc:
"Phương thảo liên thiên bích Hoa lê chi sổ điểm hoa"
(Cỏ thơm liền với trời xanh Trên cành lê có mấy bông hoa)
Tuy nhiên, nếu hai câu thơ cổ nhấn mạnh sắc thơm của cỏ thì Nguyễn Du chỉtiếp thu ý thơ và nhấn mạnh vào sắc xanh của cỏ cùng bổ sung vào bức tranhthiên nhiên sắc trắng của hoa lê Hai gam màu chủ đạo xuất hiện trong mối quan
hệ hài hòa qua bút pháp chấm phá Giữa không gian ngập tràn sắc xanh của cỏnon đến "tận chân trời" xa tít tắp, những cành hoa lê trắng xuất hiện Nếu nhưmàu xanh non của cỏ làm nổi bật sức xuân và sắc xuân mơn mởn thì sắc trắngcủa hoa lê tô điểm cho bức tranh xuân vẻ tinh khôi, thanh khiết Đặc biệt, tácgiả đã vận dụng linh hoạt biện pháp đảo ngữ, đưa tính từ "trắng" lên trước động
từ "điểm" để tái hiện sự sống động của bức tranh xuân, khiến cảnh vật hiện lêntrong trạng thái vận động Như vậy, dù miêu tả không nhiều, nhưng với nhữngđường nét tạo hình mang tính chọn lọc và hết sức mềm mại, hài hòa, đại thi hàoNguyễn Du đã tái hiện thành công một bức tranh thiên nhiên với vẻ đẹp riêng vàtràn trề sức sống
Qua những câu thơ trên, chúng ta có thể thấy được tình yêu đối với thiên nhiên,
cỏ cây của nhà thơ Đồng thời, đoạn thơ còn thể hiện tài năng của tác giảNguyễn Du trong việc sử dụng từ ngữ, lựa chọn hình ảnh, thi liệu và sử dụngcác biện pháp nghệ thuật để tạo dựng một bức tranh thiên nhiên tươi đẹp vớinhững sắc màu, đường nét mang đậm tính hội họa