Giải Toán 9 Bài 4 Góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung Lý thuyết Góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung 1 Định nghĩa Góc có đỉnh A nằm trên đường tròn, cạnh Ax là một tia tiếp tuyến còn cạnh kia chứ[.]
Trang 1Giải Toán 9 Bài 4: Góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung
Lý thuyết Góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung
1 Định nghĩa
Góc có đỉnh A nằm trên đường tròn, cạnh Ax là một tia tiếp tuyến còn cạnh kia chứa dây cung AB Ta gọi là góc tạo bởi tiếp tuyến và dây cung
2 Định lí
Số đo của góc tạo bởi tiếp tuyến và dây cung bằng nửa số đo của cung bị chắn
3 Hệ quả
Trong một đường tròn, góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung và góc nội tiếp cùng chắn một cung thì bằng nhau
Giải bài tập toán 9 trang 79, 80 Tập 2 Bài 27 (trang 79 SGK Toán 9 Tập 2)
Cho đường tròn tâm O, đường kính AB Lấy điểm P khác A và B trên đường tròn Gọi T là giao điểm của AP với tiếp tuyến tại B của đường tròn Chứng minh
Vẽ hình minh họa:
Xem gợi ý đáp án
Trang 2Ta có: là góc tạo bởi tiếp tuyến BT và dây cung BP chắn cung
đ
Lại có: là góc nội tiếp chắn cung
đ
(2) Mặt khác: (3)
Từ (1), (2), (3), suy ra (đpcm)
Bài 28 (trang 79 SGK Toán 9 Tập 2)
Cho hai đường tròn (O) và (O') cắt nhau tại A và B Tiếp tuyến tại A của đường tròn (O') cắt đường tròn (O) tại điểm thứ hai P Tia PB cắt đường tròn (O') tại Q Chứng minh đường thẳng AQ song song với tiếp tuyến tại P của đường tròn (O)
Xem gợi ý đáp án
Trang 3Nối AB.
Xét đường tròn (O') ta có:
(góc nội tiếp và góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung cùng
chắn cung AB) (1)
Xét đường tròn (O) ta có:
(góc nội tiếp và góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung cùng
chắn cung PB) (2)
Từ (1) và (2) có
Mà hai góc này là hai góc so le trong
Bài 29 (trang 79 SGK Toán 9 Tập 2)
Cho hai đường tròn (O) và (O') cắt nhau tại A và B Tiếp tuyến kẻ từ A đối với đường tròn (O') cắt (O) tại C và đối với đường tròn (O) cắt (O') tại D Chứng minh
Xem gợi ý đáp án
Trang 4Xét đường tròn (O') có là góc
tạo bởi tiếp tuyến và dây cung AB
Và đ (2) (góc nội
tiếp chắn cung
Từ (1), (2) suy ra:
Xét đường tròn (O), ta có:
là góc tạo bởi một tiếp tuyến và
dây cung AB
Lại có đ (4) (góc nội
tiếp chắn cung
Từ (3), (4) suy ra: (**)
Hai tam giác ABD và CBA có
(theo (*)) và (theo (**)) nên
suy ra (hai góc tương ứng) (đpcm)
Bài 30 (trang 79 SGK Toán 9 Tập 2)
Chứng minh định lí đảo của định lí về góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung , cụ thể là: Nếu góc BAx (với đỉnh A nằm trên đường tròn, một cạnh chứa dây cung AB), có số đo bằng nửa
số đo của cung AB căng dây đó và cung này nằm bên trong góc đó thì cạnh Ax là một tia tiếp tuyến của đường tròn(h.29)
Trang 5Gợi ý: có thể chứng minh trực tiếp hoặc chứng minh bằng phản chứng.
Chứng minh trực tiếp
Kẻ tại H và cắt (O) tại C như hình vẽ
Suy ra H là trung điểm của AB và C là điểm chính giữa cung AB
Theo giả thiết ta có: đ
Lại có: đ đ (góc ở tâm chắn cung AC)
Suy ra:
Ta có: (tổng hai góc nhọn trong tam giác vuông OAH)
hay Vậy Ax phải là tiếp tuyến của (O) tại A
Xem gợi ý đáp án
Trang 6Giải bài tập toán 9 trang 80 Tập 2: Luyện tập
Bài 31 (trang 80 SGK Toán 9 Tập 2)
Cho đường tròn (O; R) và dây cung BC = R Hai tiếp tuyến của đường tròn (O) tại B, C cắt nhau ở A Tính:
Tam giác BOC có BC = OB = OC = R
Suy ra tam giác BOC là tam giác đều
Xét (O) ta có: là góc tạo bởi tia
tiếp tuyến BA và dây cung BC của (O)
Ta có: sđ (góc ở
tâm chắn ) và
đ
(góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung chắn )
Vì AB,AC là các tiếp tuyến của đường
tròn (O) nên
Xét tứ giác OBAC có
Suy ra
Bài 32 (trang 80 SGK Toán 9 Tập 2)
Cho đường tròn tâm O đường kính AB Một tiếp tuyến của đường tròn tại P cắt đường thẳng
AB tại T (điểm B nằm giữa O và T) Chứng minh:
Xem gợi ý đáp án
Xem gợi ý đáp án
Trang 7Vẽ hình minh họa
Ta có là góc tạo bởi tiếp tuyến PT và dây cung PB của đường tròn (O) nên
đ
(cung nhỏ )(1) Lại có: đ (góc ở tâm chắn cung ) (2)
Từ (1) và (2) suy ra
Trong tam giác vuông TPO ( vì TP là tiếp tuyến) ta có
hay
Bài 33 (trang 80 SGK Toán 9 Tập 2)
Cho A, B, C là ba điểm trên một đường tròn, At là tiếp tuyến của đường tròn tại A Đường thẳng song song với At cắt AB tại M và cắt AC tại N Chứng minh AB.AM = AC.AN
Vẽ hình
Xem gợi ý đáp án
Trang 8Xét đường tròn (O) ta có:
là góc nội tiếp chắn cung AB
là góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung chắn cung AB
(1) Lại có vì MN//At nên (so le trong) (2)
Từ (1) và (2) suy ra: (3)
Xét hai tam giác AMN và ACB ta có:
chung
, (theo (3))
Vậy ∆AMN đồng dạng ∆ACB, (g-g)
(các cặp cạnh tương ứng tỉ lệ)
⇒ AB AM = AC AN (đpcm)
Bài 34 (trang 80 SGK Toán 9 Tập 2)
Cho đường tròn (O) và điểm M nằm bên ngoài đường tròn đó Qua điểm M kẻ tiếp tuyến MT
và cát tuyến MAB
Chứng minh MT2 = MA.MB
Trang 9Vẽ hình
Xét hai tam giác BMT và TMA, chúng có:
chung
(góc nội tiếp và góc tạo bởi tia tiếp tuyến cùng chắn cung nhỏ
⇒ ∆BMT đồng dạng ∆TMA , (g-g)
(các cặp cạnh tương ứng tỉ lệ)
hay (đpcm)
Bài 35 (trang 80 SGK Toán 9 Tập 2)
Trên bờ biển có một ngọn hải đăng cao 40m Với khoảng cách bao nhiêu kilomet thì người quan sát trên tàu bắt đầu trông thấy ngọn đèn này, biết rằng mắt người quan sát ở độ cao 10m so với mực nước biển và bán kính Trái Đất gần bằng 6400km (h.30)?
Hướng dẫn: Áp dụng kết quả của bài tập 34.
Xem gợi ý đáp án
Xem gợi ý đáp án
Trang 10Áp dụng kết quả bài 34 ta có:
+ MT2 = MA.MB
MA = 40m = 0,04km ;
MB = MA + AB = MA + 2R = 12800,04 km
⇒ MT ≈ 22,63 km
+ M’T2 = M’A’.M’B’
M’A’ = 10m = 0,01km ;
M’B’ = M’A’ + A’B’ = M’A’ + 2R =
12800,01 km
⇒ M’T ≈ 11,31 km
⇒ MM’ = MT + M’T = 33,94 ≈ 34 km
Vậy khi cách ngọn hải đăng khoảng
34km thì người thủy thủ bắt đầu trông thấy ngọn hải đăng