Biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 5 – 6 tuổi tại lớp 5 tuổi c Biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 5 – 6 tuổi tại lớp 5 tuổi c Biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 5 – 6 tuổi tại lớp 5 tuổi c
Trang 1PHẦN I: LÝ DO CHỌN BIỆN PHÁP
1 Vai trò của biện pháp đối với giáo dục
Sinh thời Hồ Chủ Tịch đã dạy “ Cái mầm có xanh thì cái cây mới vững cái búp có xanh thì lá mới tươi, quả mới tốt, trẻ có được nuôi dưỡng giáo dục hẳn hoi thì dân tộc mới tự cường tự lập”
Thế nhưng trong xã hội ngày càng phát triển cũng như cuộc sống của con người ngày càng hiện đại thì những mầm xanh tương lai đó lại đang phải đối mặt với rất nhiều nguy cơ gây mất an toàn mà người lớn chúng ta không thể lường trước được, đặc biệt là trong bối cảnh dịch bện đang diễn biến phức tạp, mạng xã hội không được kiểm soát chặt chẽ
Hiện nay ở các gia đình thì thường ngăn cấm trẻ không được chơi hoặc làm những việc mất an toàn nhưng người lớn lại quên không dạy trẻ các kỹ năng tự bảo vệ bản thân, chúng ta quên giải thích cho trẻ là
vì sao hoặc rơi vào các tình huống bất lợi như vậy con sẽ làm sao và
sử lý như thế nào điều đó đã dẫn đến những điều rất đáng tiếc sảy ra cho trẻ
Chính vì vậy mà việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ là một điều vô cùng cần thiết đặc biệt là trẻ 5- 6 tuổi khi các con bước vào lớp 1, đây cũng là hành trang là kỹ năng vô cùng cần thiết
để các con có một tâm thế tốt nhất khi bước sang một môi trường học tập mới Vì vậy tôi cũng băn khoăn và chăn trở làm thế nào để giáo dục cho trẻ của mình có các kỹ năng bảo vệ bản thân cũng như giúp cho trẻ tự vạch cho mình phạm vi an toàn khi chơi và khám phá xung quanh đó là lý do tôi chọn đề tài “ Biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo
Trang 2vệ bản thân cho trẻ 5 – 6 tuổi tại lớp 5 tuổi C trường Mầm Non – Thành phố - Tỉnh ”
2 Thực trạng:
* Thuận lợi:
- Phía nhà trường: Trường mầm non đạt trường chuẩn quốc gia, đạt chuẩn môi trường xanh- sạch- đẹp- an toàn- thân thiện
- Phía giáo viên: Bản thân tôi là một giáo viên ham học hỏi, tìm tòi đây cũng chính là thuận lợi khi tôi thực hiện biện pháp này
- Phía trẻ: Trẻ trong lớp có nề nếp sinh hoạt cũng như thói quen học tập tốt
* Khó khăn:
- Giáo viên: Một số giáo viên chưa chú trọng đến việc giáo dục kỹ năng sống cũng như giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ, chưa tạo cơ hội cũng như tạo điều kiện để trẻ được trải nghiệm và tham gia các hoạt động thực tế
- Trẻ: Tâm lý trẻ không thoải mái, tự tin mà rụt rè, nhút nhát, một số trẻ thì không hòa đồng với bạn sống khép kín không cởi mở nói chuyện cùng cô và bạn khi đến lớp
- Phụ huynh: Nhiều phụ huynh chưa chú trọng cũng như chưa quan tâm đến việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ
PHẦN II NỘI DUNG CÁC BIỆN PHÁP
1 Biện pháp 1: Lựa chọn nội dung, xây dựng kế hoạch và tổ chức lồng ghép vào các hoạt động học
Dựa trên cơ sở của chương trình giáo dục mầm non của Bộ việc tôi đã khảo sát các nhóm kỹ năng ở lớp tôi cũng như dựa vào tính cấp thiết
Trang 3của các nhóm kỹ năng từ đó tôi đã xây dựng được bản kế hoạch giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ ở lớp tôi như sau:
Kế hoạch giáo dục kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ 5 – 6 tuổi
Giai đoạn Nhóm kỹ năng tự bảo
vệ bản thân
Nội dung giáo dục
Bé – Bé
đến trường
và những
người thân
- Kỹ năng an toàn khi chơi
- Kỹ năng bảo vệ bản thân khỏi người lạ
- An toàn khi chơi đồ chơi NT
- Không đi theo người lạ
Nghề mà
bé yêu
nhất-Khám phá
giao thông
cùng bé
- Kỹ năng phòng chống dịch bệnh
- Kỹ năng phòng chống xâm hại
- Phòng chống dịch Covid, sốt xuất huyết, cúm A
- Quy tắc 5 ngón tay
Thiên
nhiên và
những điều
kỳ thú
quanh bé
- Kỹ năng bảo vệ bản thân trước môi trường mạng
- Kỹ năng thoát hiểm
- An toàn khi sử dụng mạng Internet
- Thoát hiểm khi có cháy
Bé yêu quê
hương –
yêu Bác
Hồ- Vui
đón lễ hội
- Kỹ năng an toàn khi tham gia giao thông
- Kỹ năng an toàn khi chơi
- Giải mã biển báo giao thông
- Những nơi an toàn và những nơi không an toàn
Trang 4- Phòng chống đối nước Dựa vào bảng kế hoạch này tôi đã lồng ghép giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ vào các hoạt động: Hoạt động học, hoạt động làm quen với toán, hoạt động phát triển thể chất, hoạt động âm nhạc, hoạt động khám phá, làm quen các tác phẩm văn học
+ Kỹ năng tự bảo vệ bản thân trước môi trường mạng Internet: Hiện nay mạng Internet đã trở thành một phần không thể thiếu được trong cuộc sống của con người cả với trẻ em Trên môi trường mạng Internet thì trẻ dễ dàng có thể truy cập vào các nội dung giáo dục hay giải trí, tuy nhiên chính sự thuận lợi đó lại dẫn đến hậu quả như trẻ dễ tiếp xúc với những điều không lành mạnh, những nội dung bạo lực, những nội dung thiếu tính giáo dục Chính vì vậy tôi đã giáo dục cho trẻ biết những nội dung nào phù hợp với các con, những nội dung nào
là không phù hợp và các con không được bắt chước Qua đó tôi đã giáo dục cho trẻ các con cần phải xin phép cha mẹ của mình trước khi muốn sử dụng các thiết bị kết nối Internet và không sử dụng quá 1 giờ/ 1 ngày Trẻ không được phép truy cập hoặc bắt chước những hành vi có thể gây tổn hại cho bản thân khi xem tại
Internet
+ Kỹ năng phòng chống tai nạn dịch bệnh: Trong xã hội hiện nay dịch bệnh nối tiếp dịch bệnh, vậy chúng ta cần phải dạy cho trẻ biết các loại dịch bệnh để phòng chống cũng như cách thích ứng an toàn nhất, với trẻ lớp tôi, tôi đã dạy cho trẻ nhận biết một số dịch bệnh hiện nay như dịch Covid 19, dịch cúm A, dịch xuất xuất huyết, đau mắt đỏ Sau đó khi giúp trẻ nhận biết các loại bệnh này thì các con cần
Trang 5phải biết phòng tranh như thế nào và tôi dạy cho trẻ một số kỹ năng như: Kỹ năng đeo khẩu trang, kỹ năng rửa tay đúng cách ngoài ra trẻ còn phải giữ gìn cơ thể luôn luôn sạch sẽ, ăn uống đầy đủ các chất dinh dưỡng cũng như tập luyện thể dục thể thao để có một cơ thể khoẻ mạnh Ngoài ra tôi cũng giới thiệu cũng như dạy trẻ nhận biết một số hiện tượng thiên tai, nguy
hiểm như: Sấm sét, mưa bão, lốc, thời tiết cực đoan
(Hình ảnh dạy trẻ kỹ năng đeo khẩu trang)
+ Kỹ năng tìm kiếm sự giúp đỡ và thoát hiểm: Theo nhà khoa học đã từng nói:
Trẻ có thể hiểu được 10% những gì trẻ nghe, hiểu được 40% những gì trẻ nhìn thấy và trẻ có thể hểu được 60% những gì trẻ làm và 90% trở lên những gì trẻ nói và làm Chính vì thế tôi đã tổ chức cho trẻ được thực hành, trải nghiệm vào thực tế để các con nắm bắt, lĩnh hội được kiến thức một cách sâu sắc nhất và tôi đã tổ chức cho trẻ kỹ năng thoát hiểm khi gặp hoả hoạn, con làm gì khi các con bị bắt cóc và dạy cho trẻ nhớ được điện thoại của người thân cũng như số điện thoại khẩn cấp như: 113,114,115 để các con biết cách gọi cứu trợ khi cần thiết nhất
Hình ảnh trẻ thoát hiểm khi gặp hoả hoạn
+ Kỹ năng phòng chống xâm hại: Việc trẻ đang bị sâm hại đang là một vấn đề khá nhức nhối trong xã hội, hiện nay có rất nhiều vụ trẻ bị sâm hại sảy ra rất là thương tâm kể cả với trẻ 5 – 6 tuổi cả bé trai, bé
Trang 6gái Tuy nhiên có rất nhiều người lớn, thầy cô còn e ngại trong việc giáo dục giới tính, giáo dực kỹ năng bảo vệ bản thân này cho trẻ Riêng đối với tôi tôi nhận thức được đây là một vấn đề vô cùng quan trọng mà chúng ta cần dạy cho trẻ, tôi giáo dục cho trẻ các bộ phận nào là bộ phận bất khả sâm phạm trên cơ thể trẻ, trẻ cần biết được những hành vi nào là hành vi gần gũi hay là hành vi sâm hại cơ thể của con và trẻ cũng cần phải biết sử lý nếu như trường hợp đó sảy ra
Ví dụ: Hoạt động nhận biết, khám phá các bộ phận tôi dạy trẻ nhận biết các vùng bất khả sâm phạm đó là vùng miệng, vùng môi, vùng đồ bơi các con cần phải ghi nhớ điều đó, các con không được cho ai đụng, chạm vào những vùng đó ngoại trừ bố mẹ, bác sỹ khi khám bệnh cho các con
Ngoài ra tôi còn dạy cho trẻ quy tắc 5 ngón tay để các con có thể phòng chống
được việc sâm hại cơ thể, quy tắc này rất dễ nhớ đối với trẻ ở lớp tôi
Trang 7Đối với các kỹ năng rất cấp thiết tôi vừa kể trên ngoài ra tôi còn giáo dục
cho trẻ một số kỹ năng bảo vệ bản thân:
+ Bảo vệ bản thân trước người lạ
+ Kỹ năng An toàn khi tham gia giao thông
+ Kỹ năng an toàn khi chơi
2 Biện pháp 2: Đổi mới phương pháp trong việc giáo dục trẻ
kỹ năng bảo vệ bản thân.
Thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin cũng như tăng cường các hoạt động tại ứng dụng không chỉ đem đến cho trẻ những bài học
cơ bản mà còn mang đến cho trẻ những kiến thức rất phong phú, những hình ảnh đa dạng và những video rất hấp dẫn, kích thích trẻ hứng thú tham gia vào các bài học Trẻ lớp tôi rất hào hứng khi tham gia các bài học cô mang tới
Ngoài ra tôi còn xây dựng kho tư liệu riêng cho mình để có thể sưu tầm những hình ảnh, âm thanh, những bài giảng điện tử để có thể mang đến và xây dựng những bài giảng hấp dẫn cho các con
Để đổi mới phương pháp giáo dục tôi còn tăng cường các hoạt động trải nghiệm cũng như ứng dụng các phương pháp tiên tiến vào lớp học của mình như mô hình Steam để tạo điều kiện, cơ hội cho trẻ được thực hành trải nghiệm những đồ vật thật
Ví dụ: Hoạt động dạy cho trẻ cách sử dụng dao an toàn
3 Biện pháp 3: Giáo dục kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi
Trang 8Với các hoạt động ngoài trời tôi luôn nhắc nhở học sinh chơi an toàn, chơi đúng quy trình với các đồ chơi ngoài trời tránh việc nô đùa, chạy nhảy quá chớn
dẫn tới các tai nạn thương tích
Khi chơi ở các góc, đối với trẻ mầm non rất dễ say ra các xung đột chính vì vậy tôi đã dạy cho trẻ một thông điệp “ Bàn tay là để yêu thương” chúng ta không sử dụng bàn tay để đánh bạn hay gây tổn thương người khác
Ngoài ra tôi còn tích hợp việc giáo dục kỹ năng bảo vệ bản thân qua giờ ăn - ngủ, giờ đón –
trả trẻ, giờ vệ sinh ở trên lớp: Giờ ngủ dạy cho trẻ cách nằm ngủ đúng cách, an
toàn Khi rửa tay rửa đúng cách, khi tham gia các hoạt động trong nhà
vệ sinh các con không được chạy nhảy tránh chơn chượt dẫn đến tai nạn thương tích
4 Biện pháp 4: Tuyên truyền phối hợp với phụ huynh giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ.
Thông qua các hình thức nhóm Zalo, đón trả trẻ, cuộc họp phụ huyng, bảng
tuyên truyền Tôi tuyên truyền cho phụ huynh biết được rằng các kỹ năng tự bảo vệ bản thân là vô cùng cần thiết
+ Giờ đón - trả trẻ: Tôi tuyên truyền tới phụ huynh các kỹ năng, đặc biệt là kỹ năng bảo vệ bản thân trước môi trường mạng Internet đây là
kỹ năng khá mới đa số phụ huynh còn thờ ơ, chưa nắm bắt được cách
Trang 9để giúp con sử dụng an toàn mạng Internet Chính vì vậy tôi đã hướng dẫn cho phụ huynh thoả thuận với con của mình mỗi một ngày con chỉ được xem những thiết bị kết nối Internet 1 giờ/ 1 ngày Ngoài ra phụ huynh cũng nên cài đặt thêm phần mềm để kiểm soát những nội dung phù hợp với con của mình và tôi cũng cung cấp cho phụ huynh những chương trình, kênh YouTube giúp các con vừa học vừa chơi một cách hiệu quả nhất
Ngoài ra giờ đón - trả trẻ tôi cũng truyên truyền tới các bậc phụ huynh: Đội mũ
bảo hiểm đề đảm bảo an toàn giao thông, lựa chọn trang phục cho con cho phù hợp với thời tiết Trong những ngày nghỉ cuối tuần phụ huynh cho con chơi ở những nơi an toàn không gần đường, không gần ao hồ
và có người trông con
Phụ huynh dạy cho con như số điện thoại của người thân và địa chỉ gia đình mình
Bên cạnh đó tôi cũng gửi những hình ảnh, những đoạn video những nội dung giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ qua nhóm Zalo lớp để phụ huynh có thể nắm bắt được kiến thức cũng như phối hợp với cô giáo để giáo dục con ở nhà
PHẦN III: KẾT QUẢ THỰC HIỆN BIỆN PHÁP
Sau khi thực hiện đồng loạt các biện pháp trên tôi thấy rất là vui khi nhận
được kết quả trên trẻ của mình
Chúng ta có thể thấy được rõ sự thay đổi đó qua bảng sau:
Trang 10T
Nội dung đánh giá Kết quả trước
khi áp dụng biện pháp (16 trẻ)
Kết quả sau khi
áp dụng biện pháp (16 trẻ) Số
lượng trẻ đạt
Tỷ lệ
%
Số lượng trẻ đạt
Tỷ lệ
%
1 Kỹ năng bảo vệ bản thân
trước môi trường mạng
Internest
5/16 31.25
%
14/16 87,5%
2 Kỹ năng phòng chống dịch
bệnh
7/16 43.75
%
16/16 100%
3 Kỹ năng tìm kiếm sự giúp
đỡ và thoát hiểm
5/16 31.25
%
14/16 87.5%
4 Kỹ năng phòng chống sâm
hại
4/16 25% 15/16 93.75
%
+ Trẻ: Mạnh dạn tự tin và trẻ có thêm rất nhiều các kỹ năng, trẻ biết
yêu thương, đoàn kết, giúp đỡ nhau, chơi vui, chơi an toàn, chơi đoàn kết Đặc biệt trẻ có thêm rất nhiều nề nếp, thói quen tốt và trẻ có một hành trang cũng như các kỹ năng quan trọng nhất để bước vào lớp 1 + Cô giáo: Có thêm rất nhiều kến thức cũng như kỹ năng trong việc giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ Linh hoạt hơn trong việc xây dựng các bài học Bài học đa dạng, sáng tạo hơn
Trang 11+ Phụ huynh: Vui vẻ, thay đổi cách nhìn của mình trong việc giáo dục
kỹ năng bảo vệ bản thân Phụ huynh tin tưởng, ủng hộ giáo viên trong
mọi hoạt động của lớp, của trường
PHẦN IV: KẾT LUẬN
1 Ý nghĩa của biện pháp
Việc giáo dục kỹ năng bảo vệ bản thân là việc làm vô cùng cần thiết
và quan trọng, vì vậy chúng ta hãy lan toả những giá trị trong việc giáo dục kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ để góp phần chung tay bảo
vệ trẻ em, những mầm non tương lai của đất nước
2 Kến nghị, đề xuất:
* Đối với nhà trường: Tổ chức các chuyên đề, các tiết dạy mẫu về hoạt động
giáo dục kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ để cho giáo viên học tập, đúc rút kinh
nghiệm
* Đối với phòng giáo dục: Tổ chức lớp tập huấn để cho giáo viên tham gia học tập
Bên cạnh những kết quả thu được thì vẫn còn những hạn chế và thiếu sót, rất mọng được sự đóng góp ý kiến của ban giám khảo và bạn bè đồng nghiệp để giúp cho tôi thực hiện tốt hơn trong việc tổ chức giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ
Tôi xin chân thành cảm ơn!