Viện Khoa học và công nghệ việt nam Viện Công nghệ môi trờng _________________________ Báo cáo Đề tài độc lập cấp nhà nớc Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến và đề xuất các giải pháp kiểm soát ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam, khu vực từ ninh bình trở ra - Giai đoạn II Cơ quan chủ trì: VIện công nghệ môi trờng Chủ nhiệm đề tài: PGS.TS. Nguyễn Hồng Khánh 6362 06/5/2007 Hà Nội, tháng 2/2007 i Mục lục CHƯƠNG 1 Tổng quan những vấn đề liên quan đến nghiên cứu giai đoạn II 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nớc 1 1.1.1 Mục đích và kết quả mong muốn về nghiên cứu ma axit 1 1.1.2 Các nghiên cứu ở nớc ngoài 2 1.1.3 Các nghiên cứu ở trong nớc 3 1.2 Vấn đề đặt ra nghiên cứu cho giai đoạn II 4 1.2.1 Mục tiêu 4 1.2.2 Nội dung 5 1.3 Các phơng pháp nghiên cứu chủ đạo 6 CHƯƠNG 2 Phơng pháp nghiên cứu và xây dựng qui trình 2.1 Phơng pháp nghiên cứu lắng axit đến sinh thái 8 2.1.1 Cơ sở khoa học monitoring sinh thái 8 2.1.2 Qui trình monitoring hệ sinh thái 19 2.2 Phơng pháp xây dựng Cơ sở dữ liệu hợp chuẩn 36 2.2.1 Sự cần thiết của cơ sở dữ liệu (CSDL) 36 2.2.2 Quan điểm về xây dựng CSDL 37 2.2.3 Quan điểm về xây dựng CSDL về ma axit 40 2.2.4 Lựa chọn phần mềm 56 2.3 Lý thuyết dự báo, cảnh báo ma axit và khả năng ứng dụng 58 2.3.1 Đặt vấn đề 58 2.3.2 Mô hình chất lợng không khí và dự báo ma axit 58 CHƯƠNG 3 Đánh giá diễn biến hiện trạng và phân tích nguồn gốc ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam trong 5 năm nghiên cứu (2000 2005) 3.1 Kết quả thiết lập mạng lới trạm cho giai đoạn II 63 3.1.1 Mục tiêu 63 3.1.2 Các xem xét về địa hình 64 3.1.3 Mô tả đặc điểm các trạm của giai đoạn II 66 3.1.4 Các xem xét vận hành theo qui trình chuẩn monitoring 70 3.2 Kết quả đo đạc khảo sát tại các trạm 71 ii 3.2.1 Vị trí, thông số, phơng pháp và tần suất 71 3.2.2 Kết quả đo đạc 71 3.2.3 Bàn luận 72 3.3 Đánh giá nguồn gốc và bản chất hoá học nớc ma 75 3.3.1 Số liệu thu thập, đo đạc và phân tích 75 3.3.2 Phân tích bản chất nớc ma theo thành phần hoá học 82 3.3.3 Bàn luận 131 3.4 Phân tích nguồn gốc ma axit ở miền Bắc Việt Nam 135 3.4.1 Đặc điểm ma ở Bắc bộ năm 2004 2005 135 3.4.2 Tình hình số liệu 139 3.4.3 Các hệ thống thời tiết chủ đạo gây ma axit ở Bắc Bộ 144 3.4.4 Phân tích hình thế synốp gây ma axit ở Bắc Bộ trong thời kỳ 2004 - 2005 147 3.4.5 Một số vấn đề cần giải quyết trong thời gian tới 157 3.4.6 Bàn luận 160 3.5 Phát thải và lắng axit ở miền Bắc Việt Nam 164 3.5.1 Phơng pháp tính toán 165 3.5.2 Cơ sở tính toán 167 3.5.3 Bàn luận 178 CHƯƠNG 4 Đánh giá diễn biến lắng axit đến hệ sinh thái ở một số khu vực Bắc Bộ 4.1 Mở đầu 180 4.2 Tài liệu và phơng pháp nghiên cứu 180 4.2.1 Quan điểm tiếp cận 181 4.2.2 Phơng pháp nghiên cứu 183 4.3 Kết quả và thảo luận 185 4.3.1 Sơ lợc về điều kiện tự nhiên của khu vực nghiên cứu 185 4.3.2 Các kết quả phân tích địa hoá tại một số trạm monitoring cố định 186 4.3.3 Mối liên quan giữa thành phần hoá học trong đất và trong lá cây 193 4.3.4 Kết quả khảo sát môi trờng nớc và thủy sinh học một số thủy vực tiêu biểu 201 4.3.5 Kết quả theo dõi thảm thực vật trong ô thí nghiệm đặt tại trạm ĐDSH Mê Linh, Vĩnh Phúc 216 4.4 Kết luận 228 iii CHƯƠNG 5 Qui hoạch tổng thể hệ thống trạm monitoring axit trên toàn lãnh thổ việt nam 5.1 Sự cần thiết qui hoạch hệ thống trạm monitoring lắng axit 230 5.2 Cơ sở khoa học để thiết lập hệ thống trạm 230 5.2.1 Cơ sở về lý luận 230 5.2.2 Mục tiêu của hệ thống trạm monitoring ma axit tại Việt Nam 233 5.3 Đánh giá chung về điều kiện hiện trạng tự nhiên và chất thải liên quan đến xu thế của thành phần hóa nớc ma 233 5.3.1 Điều kiện tự nhiên sinh thái 233 5.3.2 Đặc điểm khí hậu sinh thái các vùng từ Thanh Hóa đến Nam Bộ 235 5.3.3 Phân loại khí hậu theo địa hình 239 5.3.4 Khái quát đặc điểm hoàn lu của Việt nam 239 5.3.5 Đánh giá chất thải khí từ qui hoạch 246 5.3.6 Hiện trạng về thành phần hóa nớc ma 249 5.3.7 Các hệ thống hiện có của Bộ Tài nguyên và Môi trờng 250 5.3.8 Nhận xét 253 5.4 Lựa chọn hệ thống trạm 253 5.4.1 Nguyên tắc cơ bản xây dựng trạm 253 5.4.2 Hệ thống trạm của KTTV và Cục Bảo vệ Môi trờng 254 5.4.3 Qui hoạch Hệ thống trạm khí tợng theo tiêu chí 256 5.4.4 Qui hoạch tổng thể hệ thống trạm monitoring ma axit 259 5.5 Thiết kế chơng trình monitoring 263 5.5.1 Các thông số monitoring tại hệ thống trạm 263 5.5.2 Độ cao đo đạc 263 5.5.3 Tần suất và Chế độ monitoring 263 5.6 Trang thiết bị và nhân lực 263 5.6.1 Nguyên tắc trang bị thiết bị cho Hệ thống 263 5.6.2 Trang thiết bị cần thiết sử dụng cho chơng trình monitoring 264 5.7 Mô hình tổ chức và đầu t 266 CHƯƠNG 6 Giải pháp kiểm soát ma axit 6.1 Kết quả Cơ sở dữ liệu 268 6.1.1 Xây dựng chơng trình quản lý CSDL bằng MICROSOFT ACCESS 268 6.1.2 Hớng dẫn sử dụng 278 6.1.3 Kết luận và kiến nghị 285 6.2 Khả năng áp dụng mô hình toán để dự báo ma axit 286 iv 6.2.1 Khả năng dự báo ma axit 286 6.2.2 Xây dựng phơng pháp dự báo - lựa chọn mô hình 288 6.3 Xây dựng Qui trình cảnh báo ma axit 303 6.3.1 Phơng pháp 303 6.3.2 Xây dựng qui trình 303 6.4 Một số giải pháp kiểm soát ô nhiễm không khí và ma axit 314 6.4.1 Đặt vấn đề 314 6.4.2 Phần I: Các giải pháp mang tính quản lý vĩ mô 314 6.4.3 Các giải pháp công nghệ trực tiếp giảm thiểu nguồn gây axit hóa nớc ma 332 6.4.4 Giải pháp kiểm soát ô nhiễm không khí ở nớc ta 345 6.5 Kiểm soát suy thoái sinh thái do ma axit 359 6.5.1 Các văn bản pháp luật chính của Việt Nam liên quan bảo vệ môi trờng và tài nguyên sinh vật 359 6.5.2 Giải pháp bảo vệ và phát triển thảm thực vật rừng 361 6.5.3 Những kinh nghiệm cải tạo các thuỷ vực bị chua do ma axit 364 6.5.4 Kiểm soat ô nhiễm không khí 364 6.5.5 Thực hiện giám sát lắng đọng axit tổng hợp 365 CHƯƠNG 7 kết luận và kiến nghị 7.1 Kết luận 366 7.2 Kiến nghị 371 xi v Chữ viết tắt ALK Độ kiềm ATNĐ áp thấp nhiệt đới BAPMON Background Air Pollution Monitoring Network BOD Nhu cầu oxy sinh học BTN&MT Bộ Tài nguyên và Môi trờng CBVMT/CMT Cục Bảo vệ Môi trờng CIN Chỉ số ma CLKK Chất lợng không khí CN Công nghiệp CNĐ Cận nhiệt đới COD Nhu cầu oxy hoá hoá học CSDL Cơ sở dữ liệu CTM Chemical Transport Models DBH Đờng kính ở độ cao ngang ngực DHTNĐ Dải hội tụ nhiệt đới DO Nồng độ oxy hoà tan DOC Cácbon hữu cơ hoà tan ĐBSH Đồng bằng Sông Hồng ĐDSH Đa dạng sinh học EACN European Air Chemistry Network EANET Acid Deposition Monitoring Network in East Asia Mạng lới giám sát ma axit ở Đông á EC Độ dẫn điện EMEP European Monitoring And Evaluation Program EU European Union FAO Food and Agriculture Organization GPT Gas phase titration methode Phơng pháp chuẩn độ pha khí Cục Môi trờng Liên bang Mỹ GTVT Giao thông vận tải HC Hydrocarbon HHNM Hoá học nớc ma HNM Hoá nớc ma x v HPLC Thiết bị sắc ký lỏng cao áp HQTCSDL Hệ quản trị cơ sở dữ liệu HST Hệ sinh thái HTGS Hệ thống giám sát IC Ion Chromatography thiết bị sắc ký khí ion ICP-IM International Cooperation Program - Integrated Monitoring IM Integrated Monitoring chơng trình giám sát tổng hợp IMPACTS Integrated Monitoring Program on Acidification of Chinese Terrestrial Systems IR Hồng ngoại JEP Joint Environmental Programme JICA Japan International Cooperation Agency KCN Khu công nghiệp KK Không khí KQ Kết quả KT Khí tợng KTTV Khí tợng Thuỷ văn KSON Kiểm soát ô nhiễm KSONKK Kiểm soát ô nhiễm không khí KSONMT Kiểm soát ô nhiễm môi trờng LADM Mô hình Toán (LADM) Max Giá trị lớn nhất MHR Mesoscale High Resolution Min Giá trị nhỏ nhất MM5 Mô hình dự báo trờng của các thông số khí tợng MT Môi trờng MTSAT ảnh mây vệ tinh địa tĩnh NAPAP National Acid Precipitation Asessment Program chơng trình đánh giá ma axit Quốc gia NPT National Pollution Inventory NSWS National Surface Water Survey - Tổ chức Nghiên cứu nớc mặt quốc gia NTN National Trend Network NTOT Nitơ tổng số NWP Numerical Weather Prediction xvi NXB Nhà xuất bản ONKK Ô nhiễm không khí PM10 Bụi có kích thớc hạt 10àm PT Phân tích PTN Phòng thí nghiệm PTOT Photpho tổng số PTGT Phơng tiện giao thông QBE Query By Example - ngôn ngữ truy vấn bằng ví dụ QL Quốc lộ QPF Qui trình dự báo lợng ma RHR Regional High Resolution SQL Structured Query Language - ngôn ngữ truy vấn có cấu trúc ST Sinh thái ST&TNSV Sinh thái và Tài nguyên sinh vật STOT Lu huỳnh tổng số TB Trung bình TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TP Thành phố TPHH Thành phần hoá học TPHHNM Thành phần hoá học nớc ma TQ Trung Quốc TSP Bụi tổng số TT KTTV &MT Trung tâm Khí tợng Thuỷ văn và Môi trờng TW Trung ơng UA EPA Environmental Protection Agency UK United Kingdom VN Việt Nam VOC Hợp chất hữu cơ dễ bay hơi VQG Vờn Quốc gia WHO World Health Organization WMO World Meteorological Organization XTNĐ Xoáy thuận nhiệt đới Đề tài độc lập cấp Nhà nớc Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến và đề xuất các giải pháp kiểm soát ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam, khu vực từ Ninh Bình trở ra giai đoạn II 1 CHƯƠNG 1 Tổng quan những vấn đề liên quan đến nghiên cứu giai đoạn II 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nớc 1.1.1 Mục đích và kết quả mong muốn về nghiên cứu ma axit Ma axit đợc nghiên cứu và monitoring rất nhiều ở các nớc có nền công nghiệp phát triển. Gần đây ô nhiễm không khí ở các nớc đang phát triển ngày trở nên gay gắt trong đó có Việt Nam. Ma axit có nguồn gốc tại chỗ hay nớc ngoài là mối quan tâm trọng tâm của nghiên cứu. Xây dựng một lý luận để đa ra những khái niệm chung, lý do và cơ sở tại sao ma axit hay hóa nớc ma đợc các Quốc gia trên Thế Giới quan tâm nghiên cứu và triển khai. Hiện nay, không còn khái niệm chỉ có ma mới gây axit hóa cho các thành phần khác của môi trờng mà khái niệm về lắng axit (lắng khô là nồng độ các chất ô nhiễm khí và bụi khi trời không ma và lắng ớt là nồng độ các ion hòa tan rơi xuống mặt đất khi trời ma) theo điều kiện thời tiết đã là một phơng pháp chuẩn trong nghiên cứu hóa nớc ma. Nh vậy, một khái niệm rất rõ ràng là: các chất khí và bụi, các ion hòa tan trong nớc ma sẽ tác động nh thế nào trớc tiên đến hệ sinh thái thực vật và sinh thái nớc. Do đó, nghiên cứu tác động của lắng axit đợc mở rộng cho các thành phần khác đặc biệt là môi trờng sinh thái nớc và thảm thực vật. Nghiên cứu hóa nớc ma bắt buộc phải đ ợc dựa trên một hệ thống mạng lới lấy mẫu theo không gian và thời gian. Mục đích chính của đánh giá diễn biến là phân tích và đánh giá đợc bản chất và nguồn gốc gây ma, xu thế diễn biến theo không gian và thời gian. Cách tiếp cận sử dụng cần đợc xây dựng theo một hệ thống: phơng pháp thiết lập trạm, phơng pháp đo lờng tại trạm và phòng thí nghiệm, phơng pháp xử lý số liệu, phơng pháp đánh giá số liệu, phơng pháp phân tích hệ thống số liệu theo thành phần hóa học gây axit nớc ma và theo các hình thế thời tiết xảy ra trong thời gian nghiên cứu. Kết quả của nghiên cứu này pha I trong 18 tháng liên tục (2000-2001) đã cho thấy: Với một hệ thống monitoring hóa nớc ma bao gồm 7 trạm trên toàn bộ lãnh thổ miền Bắc Tổng quan những vấn đề liên quan đến nghiên cứu giai đoạn II Đề tài độc lập cấp Nhà nớc Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến và đề xuất các giải pháp kiểm soát ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam, , khu vực từ Ninh Bình trở ra giai đoạn II 2 (dựa trên điều kiện tự nhiên và phát thải khí và đợc bao phủ từ miền núi, nông thôn, đô thị) và một trạm nền. Số liệu thu đợc đã cho phép đánh giá diễn biến nh sau: - Ma axit đã xuất hiện ở tất cả các khu vực trong hệ thống nghiên cứu. pH nớc ma và nồng độ các ion chịu ảnh hởng rất lớn của điều kiện địa hình, địa chất, khí hậu (đặc biệt là gió) và hoạt động công nghiệp, giao thông, đô thị. - Tìm thấy vấn đề ma axit có quan hệ với biển và địa hình trong đất liền. Tìm thấy những ion quan trọng ảnh hởng đến pH nớc ma. Tìm thấy mối quan hệ tải lợng các chất ô nhiễm không khí đi theo ma rơi xuống mặt đất và phát thải khí. - Nguồn gốc (hình thế synop gây ma) của kết quả nghiên cứu cũng cho thấy chúng có nguồn gốc từ hai khối không khí quan trọng gây ma axit đó là: các khối không khí di chuyển từ phía bắc xuống, tiêu biểu nhất là áp cao lục địa lạnh và khô, áp cao biến tính ảnh hởng theo hớng bắc-nam hoặc đông nam, chiếm 41,8%. Các khối không khí mang tính chất nhiệt đới biển di chuyển từ phía đông vào qua vịnh Bắc bộ bao gồm bão, dải hội tụ nhiệt đới và áp cao cận nhiệt đới chiếm 24,5%. Các khối không khí khác nh khối không khí phát triển lên đến phần cao của tầng đối lu di chuyển từ ấn Độ và vịnh Bengan sang chiếm 11,5% và khối không khí tồn tại ở mặt đệm (Bắc bộ) không đóng góp nhiều. Ngoài ra các loại mây đóng góp gây ma là các loại mây đối lu (theo chiều thẳng đứng) phát triển mạnh nh mây Cumulus - Cb, Cb cugen có nhiều khả năng cho ma axit hơn các loại mây phát triển theo chiều nằm ngang nh mây tầng thấp St (Stratus) và mây tầng giữa As (Altostratus). Nh vậy ma mang axit xuyên biên giới (có nguồn gốc nớc ngoài) cho thấy cần quan tâm hơn nữa đến các biện pháp kiểm soát. - Các kết quả khác nh xây dựng phơng pháp nghiên cứu sinh thái axit cũng đã đợc đề cập, các biện pháp kiểm soát ma axit nh xây dựng hệ thống hoàn chỉnh để monitoring, các đề xuất về khung pháp lý kiểm soát cũng đã đa ra. Nhìn chung, kiểm soát lắng axit phải là một công cụ cần thiết trong quản lý môi trờng của nớc ta. Để có chính sách đúng trong kiểm soát ô nhiễm nói chung và lắng axit nói riêng, ngời ta thờng phải dựa vào công cụ monitoring, hoặc là monitoring nguồn thải, hoặc là monitoring chất lợng môi trờng, hoặc là monitoring tác động của các chất thải đến các thành phần môi trờng nhất là sinh thái. Đây cũng là điểm rất mạnh [...]... ảnh hởng của ma axit tới môi trờng sống Trên thế giới, ma axit và sự chua hoá các thủy vực nớc ngọt đã đợc chú ý đến từ trên 25 năm nay Các kết quả nghiên cứu chủ yếu đợc thực hiện ở các nớc công Đề tài độc lập cấp Nhà nớc Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến và đề xu t các giải pháp kiểm soát ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam, , khu vực từ Ninh Bình trở ra giai đoạn II 12 Phơng pháp nghiên. .. cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến và đề xu t các giải pháp kiểm soát ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam, , khu vực từ Ninh Bình trở ra giai đoạn II 11 Phơng pháp nghiên cứu và xây dựng qui trình CHƯƠNG 2 Phơng pháp nghiên cứu và xây dựng qui trình 2. 1 Phơng pháp nghiên cứu lắng axit đến sinh thái Lắng axit do ma axit và khí axit làm chua hoá môi trờng đất, môi trờng nớc và qua đó gây ảnh hởng... phơng pháp đánh giá - Thực hiện đánh giá diễn biến theo không gian và thời gian theo các chủ đề: + Bản chất hoá học nớc ma, + Nguồn gốc các hình thế thời tiết gây ma axit, Đề tài độc lập cấp Nhà nớc Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến và đề xu t các giải pháp kiểm soát ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam, , khu vực từ Ninh Bình trở ra giai đoạn II 7 Tổng quan những vấn đề liên quan đến nghiên. .. thái ma axit cũng nh tiến tới thiết Đề tài độc lập cấp Nhà nớc Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến và đề xu t các giải pháp kiểm soát ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam, , khu vực từ Ninh Bình trở ra giai đoạn II 21 Phơng pháp nghiên cứu và xây dựng qui trình lập các điểm monitoring tổng hợp hệ sinh thái ảnh hởng của ma axit ở Việt Nam Ngoài ra, đã có nhiều dẫn liệu nghiên cứu, điều tra cơ... qui hoạch một cách khoa học Từ những bài học này, đề tài đã xây Đề tài độc lập cấp Nhà nớc Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến và đề xu t các giải pháp kiểm soát ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam, , khu vực từ Ninh Bình trở ra giai đoạn II 5 Tổng quan những vấn đề liên quan đến nghiên cứu giai đoạn II dựng đợc khung của phơng pháp/ qui trình chuẩn để đánh giá diễn biễn ma axit Với những... phần loài, sản lợng đánh bắt tự nhiên Đề tài độc lập cấp Nhà nớc Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến và đề xu t các giải pháp kiểm soát ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam, , khu vực từ Ninh Bình trở ra giai đoạn II 26 Phơng pháp nghiên cứu và xây dựng qui trình Phơng pháp Đo đạc dòng đổ vào để tính toán các nguồn thải từ vùng lu vực Lấy mẫu nớc ở độ sâu 10-50 cm Nếu ở suối nông, lấy mẫu... lấy mẫu và Đề tài độc lập cấp Nhà nớc Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến và đề xu t các giải pháp kiểm soát ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam, , khu vực từ Ninh Bình trở ra giai đoạn II 22 Phơng pháp nghiên cứu và xây dựng qui trình phân tích mẫu cha đợc tiêu chuẩn hoá cho nên các số liệu có đợc cha hoàn toàn chính xác và đủ độ tin cậy, cha xác định đợc qui luật diễn biến ma axit trong... mô hình hoá và hoạch định chính sách đối phó với biến đổi môi trờng nói chung Đề tài độc lập cấp Nhà nớc Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến và đề xu t các giải pháp kiểm soát ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam, , khu vực từ Ninh Bình trở ra giai đoạn II 19 Phơng pháp nghiên cứu và xây dựng qui trình Mục tiêu đầy đủ Monitoring các phản ứng sinh hoá và sinh học trong một khu vực nhỏ đã... Pond ở New York có pH 4 ,2 Các suối chảy qua những vùng đất không có khả năng đệm cũng dễ bị chua hoá nh các hồ Khoảng 580 suối ở đồng bằng ven bờ Trung Đại Tây dơng bị axit hoá 90% Đề tài độc lập cấp Nhà nớc Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến và đề xu t các giải pháp kiểm soát ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam, , khu vực từ Ninh Bình trở ra giai đoạn II 13 Phơng pháp nghiên cứu và xây dựng... chất lợng môi trờng nớc bởi các Đề tài độc lập cấp Nhà nớc Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến và đề xu t các giải pháp kiểm soát ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam, , khu vực từ Ninh Bình trở ra giai đoạn II 27 Phơng pháp nghiên cứu và xây dựng qui trình chỉ số sinh học-sinh thái học của một lu vực sông hoặc một vùng lãnh thổ nào đó Đây sẽ là cơ sở dữ liệu cho các qui hoạch phát triển, . II Đề tài độc lập cấp Nhà nớc Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến và đề xu t các giải pháp kiểm soát ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam, , khu vực từ Ninh Bình trở ra giai đoạn. II Đề tài độc lập cấp Nhà nớc Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến và đề xu t các giải pháp kiểm soát ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam, , khu vực từ Ninh Bình trở ra giai đoạn. Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến và đề xu t các giải pháp kiểm soát ma axit ở Bắc Bộ Việt Nam, khu vực từ Ninh Bình trở ra giai đoạn II 1 CHƯƠNG 1 Tổng quan những vấn đề