Phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại công ty cổ phần bảo hiểm ngân hàng nông nghiệp abic

Công ty cổ phần bảo hiểm ngân hàng Nông nghiệp- ABIC cũng là một trong số những công ty phát triển nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới từ rất sớm và đã đạt được doanh thu đáng kể.. Tr

LỜI CAM ĐOAN

Tác giả xin cam đoan luận văn này do tôi độc lập thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Văn Định Luận văn có tham khảo các tài liệu, sách tham khảo Các số liệu, thông tin trong luận văn đều có nguồn gốc trích dẫn rõ ràng

Hà Nội, ngày 20 tháng 10 năm 2015

Tác giả luận văn

Trịnh Phan Linh

LỜI CẢM ƠN

Luận văn tốt nghiệp “ Phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại Công

ty Cổ phần Bảo hiểm Ngân hàng Nông nghiệp ABIC ” được hoàn thành tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân Để hoàn thành luận văn trên tác giả đã nhận được rất nhiều sự động viên giúp đỡ của nhiều cá nhân và tập thể

Trước hết tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Nguyễn Văn Định

đã trực tiếp hướng dẫn, dìu dắt, tận tình chỉ bảo tác giả với những chỉ dẫn khoa học quý giá trong suốt quá trình triển khai, nghiên cứu và hoàn thành đề tài

Xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến các thầy cô giáo-người đã đem lại cho tác giả những kiến thức bổ trợ vô cùng có ích trong những năm học vừa qua

Xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Ban giám hiệu, Phòng đào tạo sau đại học, khoa Bảo hiểm trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã tạo điều kiện cho tác giả trong quá trình học tập

Xin gửi tới các cán bộ Công ty Cổ phần Bảo hiểm Ngân hàng Nông nghiệp ABIC lời cảm tạ sâu sắc vì đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp tác giả thu thập những số liệu, tài liệu cần thiết liên quan đến đề tài nghiên cứu

Cuối cùng xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè, những người thân đã luôn ủng

hộ, động viên, khuyến khích trong quá trình tác giả thực hiện luận văn tốt nghiệp

Một lần nữa xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

TÓM TẮT LUẬN VĂN Error! Bookmark not defined.

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM BẢO HIỂM VẬT CHẤT XE CƠ GIỚI CỦA DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM 7

1.1 Sự cần thiết khách quan và vai trò của bảo hiểm vật chất xe cơ giới 7

1.1.1 Sự cần thiết khách quan của bảo hiểm vật chất xe cơ giới 7

1.1.2 Vai trò của bảo hiểm vật chất xe cơ giới 8

1.2 Nội dung cơ bản của bảo hiểm vật chất xe cơ giới 10

1.2.1 Đối tượng và phạm vi bảo hiểm 10

1.2.2 Giá trị bảo hiểm, số tiền bảo hiểm và phí bảo hiểm 13

1.2.3 Hợp đồng bảo hiểm vật chất xe cơ giới và các điều khoản bổ sung cho Hợp đồng bảo hiểm: 20

1.2.4 Công tác đề phòng và hạn chế tổn thất 23

1.2.5 Giám định và bồi thường tổn thất 24

1.3 Phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới của doanh nghiệp bảo hiểm 29

1.3.1 Sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới: 29

1.3.2 Quan niệm về phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới 29 1.3.3 Hệ thống chỉ tiêu đánh giá sự phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới 30

1.3.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển sản phẩm bảo hiểm vật

chất xe cơ giới 33

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM BẢO HIỂM VẬT CHẤT XE CƠ GIỚI TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO HIỂM NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP ABIC 39

2.1 Một vài nét về Công ty Cổ phần Bảo hiểm Ngân hàng Nông nghiệp 39

2.1.1 Sự ra đời và phát triển 39

2.1.2 Kết quả kinh doanh của ABIC(2010-2014) 43

2.2 Thực trạng phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại ABIC 44

2.2.1 Sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới của ABIC 44

2.2.2 Quy trình triển khai sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới 57

2.3 Kết quả phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại ABIC 66

2.3.1 Số xe tham gia bảo hiểm vật chất xe cơ giới và doanh thu phí bảo hiểm 66

2.3.2 Số lượng hợp đồng và tốc độ tăng trưởng số lượng hợp đồng bảo hiểm 68

2.3.3 Thị phần sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới của ABIC 69

2.3.4 Chênh lệch giữa doanh thu phí bảo hiểm và chi bồi thường 71

2.3.5 Mức độ hài lòng của khách hàng về sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới 73

2.4 Đánh giá chung 76

2.4.1 Kết quả đạt được 76

2.4.2 Hạn chế và nguyên nhân 77

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM BẢO HIỂM VẬT CHẤT XE CƠ GIỚI TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO HIỂM

NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP ABIC 82

3.1 Định hướng phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới 82

3.1.1 Định hướng phát triển chung 82

3.1.2 Định hướng phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới 84

3.2 Giải pháp phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại ABIC 85

3.2.1 Nâng cao trình độ quản trị và chất lượng đội ngũ nhân viên 85

3.2.2 Đẩy mạnh công tác quảng cáo sản phẩm 86

3.2.3 Nâng cao khả năng quản trị quan hệ khách hàng (CRM) 87

3.2.4 Bồi dưỡng kỹ năng của người bán hàng, đại lý khai thác bảo hiểm 90

3.2.5 Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý 93

3.2.6 Đa dạng hóa kênh phân phối sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới 93

3.2.7 Mở rộng thêm các điều khoản bổ sung 94

3.2.8 Hoàn thiện khâu giám định, bồi thường 94

3.3 Kiến nghị 98

3.3.1 Kiến nghị với nhà nước 98

3.3.2 Kiến nghị với bộ Tài Chính 99

3.3.3 Kiến nghị với hiệp hội bảo hiểm 101

KẾT LUẬN 104

TÀI LIỆU THAM KHẢO 106

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

ABIC Công ty Cổ phần bảo hiểm Ngân hàng Nông nghiệp

AGRIBANK Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam AVI Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam

MIC Công ty cổ phần bảo hiểm quân đội

PVI Tổng công ty cổ phần bảo hiểm dầu khí Việt Nam

PJCO Tổng công ty cổ phần bảo hiểm Petrolimex

PTI Tổng công ty Cổ phần Bảo hiểm Bưu điện

DNBH Doanh nghiệp bảo hiểm

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

Bảng 1.1: Biểu phí bảo hiểm vật chất xe cơ giới do Bộ Tài Chính quy định 18

Bảng 2.1 Kết quả hoạt động kinh doanh của ABIC (2010- 2014) 43

Bảng 2.2 So sánh điều khoản bổ sung của sản phẩm vật chất xe cơ giới của Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam với ABIC 45

Bảng 2.3: So sánh biểu phí bảo hiểm vật chất xe cơ giới của Hiệp Hội Bảo Hiểm và ABIC 53

Bảng 2.4.Số xe tham gia bảo hiểm vật chất xe cơ giới và doanh thu phí bảo hiểm 2010- 2014 67

Bảng 2.5 Số lượng hợp đồng bảo hiểm vật chất của xe cơ giới tại ABIC 2010– 2014 68

Bảng 2.5 Doanh thu và thị phần bảo hiểm xe cơ giới của Việt Nam năm 2014

69

Bảng 2.6 Doanh thu phí và chi bồi thường bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại ABIC 2010-2014 71

Hình 2.1 Kết quả hoạt động kinh doanh của ABIC (2010- 2014) 43

Hình2.2 Quy trình khai thác sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại ABIC

58

Hình2.3 Quy trình bồi thường sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới 61

Hình 2.4.Thị phần doanh thu bảo hiểm xe cơ giới tại Việt Nam năm 2014 70

Hình 2.5.Doanh thu và chi bồi thường bảo hiểm vật chất xe cơ giới

2010-2014 71

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cùng với tiến trình hội nhập và sự phát triển của nền kinh tế đất nước, thị trường bảo hiểm Việt Nam đã có những bước phát triển rất khả quan trong thời gian qua, trở thành một lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế Trong đó, bảo hiểm vật chất

xe cơ giới được xem là sản phẩm có nhiều tiềm năng, là nghiệp vụ bảo hiểm mà hầu hết các công ty bảo hiểm phi nhân thọ đều muốn đến chiếm lĩnh, là sản phẩm bảo hiểm được nhiều chủ xe tìm đến như là một biện pháp khắc phục rủi ro hữu hiệu Thực tế hoạt động kinh doanh bảo hiểm vật chất xe cơ giới trong thời gian qua cho thấy sự lớn mạnh không ngừng của nghiệp vụ này, đóng góp đáng kể vào mức tăng trưởng chung của thị trường bao hiểm

Nhận thấy được nhu cầu thị trường cũng như vai trò quan trọng của sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới, rất nhiều công ty bảo hiểm đã chú trọng cung cấp sản phẩm này Công ty cổ phần bảo hiểm ngân hàng Nông nghiệp- ABIC cũng là một trong số những công ty phát triển nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới từ rất sớm

và đã đạt được doanh thu đáng kể Tuy nhiên, sau một thời gian nước ta gia nhập WTO, sự xuất hiện của các công ty bảo hiểm quốc tế lớn, có tiềm lực tài chính mạnh, trình độ quản lý tốt và sự ra đời của các công ty bảo hiểm mới với sản phẩm dịch vụ mới đa dạng và đáp ứng nhu cầu của khách hàng đã làm tăng sự cạnh tranh trên thị trường bảo hiểm Việt Nam Điều này đã gây sức ép lớn về bài toán hiệu quả kinh doanh sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới Với mục tiêu phát triển bền vững và hiệu quả, ABIC không thể không chú trọng đến công tác phát triển sản phẩm, nghiên cứu tìm giải pháp tạo nét riêng cho sản phẩm bảo hiểm của mình Bởi chỉ có đáp ứng tốt nhu cầu khách hàng, công ty mới có đủ uy tín để tồn tại trong một môi trường cạnh tranh như hiện nay

Vì lý do trên, tôi đã chọn đề tài “ Phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe

cơ giới tại Công ty Cổ phần Bảo hiểm Ngân hàng Nông Nghiệp – ABIC" để

nghiên cứu

2 Tổng quan các nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Qua quá trình tìm hiểu,tác giả đã tham khảo nhiều công trình, đề tài nghiên cứu về hoạt động kinh doanh nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới của các doanh nghiệp bảo hiểm trên thị trường Việt Nam Cụ thể một số bài viết tiêu biểu như sau: Luận văn thạc sỹ “Thực trạng và giải pháp triển khai nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới trên thị trường Việt Nam” của tác giả Nguyễn Thành Vinh trường Đại học Kinh tế quốc dân năm 2009 Trong luận văn này tác giả đã đưa ra cái nhìn toàn cảnh về thị trường bảo hiểm vật chất xe cơ giới Việt Nam giai đoạn 2004-

2008, giới thiệu khái quát về các doanh nghiệp bảo hiểm triển khai sản phẩm này Luận văn không đi sâu vào phân tích thực trạng tại từng doanh nghiệp, đưa ra quy trình triển khai chung, nội dung các khâu quy trình, tổng hợp kết quả đạt được của tất cả các doanh nghiệp Giải pháp được đưa ra là giải pháp mang tính tổng quát, chung cho cả thị trường

Luận văn thạc sỹ “ Quản trị rủi ro trong bảo hiểm xe cơ giới của Công ty Cổ phần bảo hiểm PJICO” của tác giả Vũ Quang Tuấn Trang trường Đại học Thương Mại năm 2012 Trong luận văn, tác giả đưa ra khái niệm về quản trị rủi ro bảo hiểm

xe cơ giới, tập trung vào nhận dạng các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình bảo hiểm

từ đối tượng bảo hiểm, khách hàng bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm, phân tích thực trạng tại PIJCO Từ đó tác giả đưa ra biện pháp nhằm kiểm soát, phòng ngừa, giảm thiểu tổn thất mất mát áp dụng cho chính doanh nghiệp này

Khóa luận tốt nghiệp “Tình hình triển khai nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới ở Tổng công ty Cổ phần bảo hiểm Bưu Điện” của tác giả Trần Thị Vân trường Đại học Lao động và Xã hội năm 2011 Khóa luận tập trung phân tích các khâu trong quá trình triển khai nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới, chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng tới từng khâu nghiệp vụ, đặc biệt là đưa ra các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh Dựa vào các chỉ tiêu này tác giả đánh giá thực trạng triển khai tại Tổng công ty Cổ phần bảo hiểm Bưu Điện, những điểm đạt được, điểm chưa đạt được và nguyên nhân Giải pháp đưa ra mang tính thiết thực phù hợp với tình hình doanh nghiệp

Khóa luận tốt nghiệp “Bảo hiểm xe cơ giới tại Tổng công ty Cổ phần bảo hiểm Petrolimex, thực trạng và giải pháp” của tác giả Hoàng Thị Mỹ Hạnh trường Đại học Kinh tế Quốc dân năm 2008 Trong khóa luận, tác giả đã đã đưa ra được các nội dung của nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới, đầy đủ các sản phẩm bảo hiểm

xe cơ giới được triển khai tại Tổng công ty Cổ phần bảo hiểm Petrolimex: bảo hiểm thiệt hại vật chất xe oto; bảo hiểm tai nạn lái xe, phụ xe và người chở trên xe; bảo hiểm tự nguyện trách nhiệm dân sự của chủ xe, bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe đối với hàng hóa vận chuyển trên xe Tác giả cũng phân tích tình hình triển khai nghiệp vụ và đưa ra giải pháp cụ thể áp dụng cho Tổng công ty Cổ phần bảo hiểm Petrolimex

Khóa luận tốt nghiệp “Giải pháp để nâng cao hiệu quả khai thác bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại văn phòng bảo hiểm khu vực 7 PJICO” của tác giả Vũ Thị Thảo trường Đại học Kinh tế Quốc dân năm 2008 Khóa luận đi sâu vào phân tích quy trình khai thác, những nhân tố ảnh hưởng quy trình này, tập trung vào những giải pháp thiết thực

Các công trình trên đều nghiên cứu về nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới, mỗi công trình đều có những thành tựu riêng Tuy nhiên chưa có một công trình nào nghiên cứu về phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới Dựa trên nền tảng các công trình trên, tác giả sẽ học tập, đúc rút những kiến thức phù hợp, đồng thời tìm tòi, nghiên cứu để đưa ra những giải pháp nhằm phát triển sản phẩm này tại ABIC

3 Mục tiêu nghiên cứu

- Hệ thống hóa và làm rõ những vấn đềlý luận cơ bản về sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới, phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới của công ty bảo hiểm

- Tìm hiểu và xác định hệ thống chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới

- Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới của ABIC những năm gần đây

- Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới của ABIC trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu của đề tài: Các nội dung liên quan tới phát triển sản

phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại các công ty bảo hiểm phi nhân thọ

* Phạm vi nghiên cứu

Công tác phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới của ABIC giai đoạn 2010-2014 Theo quan niệm về phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới

đưa ra trong bài: Phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới chính là quá

trình tăng lên về quy mô và chất lượng cung cấp dịch vụ cũng như hiệu quả kinh doanh sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới

Sự tăng trưởng về quy mô bao gồm các khía cạnh: Sự tăng trưởng về số lượng hợp đồng bảo hiểm, số xe tham gia bảo hiểm và tăng trưởng doanh thu bảo hiểm Thực hiện được điều này có nghĩa là công ty bảo hiểm phải hướng sản phẩm bảo hiểm của mình phục vụ được đông đảo tầng lớp khách hàng, cả khách hàng cá nhân

và khách hàng tổ chức

Sự gia tăng về chất lượng sản phẩm bảo hiểm xe cơ giới cho khách hàng có nghĩa là chất lượng sản phẩm tăng (sự thỏa mãn của khách hàng tăng lên), đảm bảo khi khách hàng xảy ra rủi ro, tổn thất sẽ được hỗ trợ đền bù một cách nhanh chóng

và kịp thời nhất

Chính vì vậy trong bài tác giả đã phân tích, đánh giá sự phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới của ABIC dựa trên các nhân tố tăng trưởng trên, dựa trên các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh sản phẩm

5 Phương pháp nghiên cứu

Đây là đề tài khoa học mang tính ứng dụng thực tiễn nên trong quá trình thực hiện, luận văn chủ yếu dựa trên phương pháp thống kê, phương pháp phân tích, so sánh ,tổng hợp để hoàn thành các mục tiêu đề ra

Bên cạnh các phương pháp định tính nói trên, luận văn cũng sử dụng các phương pháp định lượng trên cơ sở các số liệu thống kê tình hình kinh doanh dịch

vụ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới của ABIC

Luận văn sử dụng phương pháp điều tra xã hội học để thu thập các số liệu, thông tin sơ cấp từ các khách hàng của ABIC về sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới và quy trình khai thác và bồi thường tại ABIC, nghiên cứu ý kiến của 270 khách hàng thông qua phiếu điều tra được đưa ra trong phụ lục của luận văn

Nguồn dữ liệu: Luận văn sử dụng nguồn dữ liệu thu thập từ các tài liệu, thông tin nội bộ: Ban quản lý rủi ro, Phòng kế toán tài chính, Phòng giám định bồi thường tại ABIC Nguồn dữ liệu từ bên ngoài: Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam, số liệu qua mạng internet…Các nguồn dữ liệu này được trích dẫn trực tiếp trong luận văn và được ghi chú chi tiết trong phần tài liệu tham khảo

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Trên phương diện lý luận: Luận văn hệ thống hóa một số lý thuyết cơ bản về sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới và phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe

cơ giới của công ty bảo hiểm

Trên phương diện thực tiễn: Luận văn làm rõ những nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại ABIC từ đó đưa ra giải pháp để thúc đẩy phát triển sản phẩm này

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần lời mở đầu và phần kết luận, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới

của doanh nghiệp bảo hiểm

Chương 2 Thực trạng phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại

Công ty Cổ phần bảo hiểm Ngân hàng Nông nghiệp ABIC Chương 3 Giải pháp phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại

Công ty Cổ phần Bảo hiểm Ngân hàng Nông nghiệp ABIC

1 CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM BẢO HIỂM VẬT CHẤT XE CƠ GIỚI CỦA DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM

1.1 Sự cần thiết khách quan và vai trò của bảo hiểm vật chất xe cơ giới

1.1.1 Sự cần thiết khách quan của bảo hiểm vật chất xe cơ giới

Với ưu điểm tốc độ nhanh, chi phí tương đối thấp, tính linh hoạt cao, vận tải đường bộ bằng xe cơ giới đang là hình thức vận tải chủ yếu, được sử dụng rộng rãi tại nước ta Trong bối cảnh hiện nay khi nền kinh tế đất nước ngày càng phát triển, nhu cầu vận chuyển hàng hóa tăng cao thì hình thức vận tải này càng tăng trưởng mạnh mẽ Lượng xe cơ giới đã gia tăng nhanh chóng, số đầu xe dày đặc, đa dạng, phong phú về chủng loại Tuy nhiên, hệ thống đường xá, cầu cống lại chưa được xây mới, mở rộng kịp thời để tương xứng với tốc độ tăng phương tiện giao thông Thêm vào đó ý thức chấp hành luật an toàn giao thông của người dân chưa cao, làm cho tai nạn giao thông gia tăng, trở thành vấn nạn khó có lời giải ở nước ta Hậu quả của các vụ tai nạn không chỉ gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản, tính mạng cho cá nhân mà còn ảnh hưởng đến tình hình kinh tế, an sinh toàn xã hội Tính chung cả nước, hàng năm thiệt hại về tài sản do tai nạn giao thông lên hàng trăm tỷ đồng, nếu tính bình quân thiệt hại về tài sản của mỗi vụ tai nạn thường lên tới hàng chục triệu đồng Đây là con số không nhỏ đối với cá nhân các chủ phương tiện, cần thiết phải

bù đắp tài chính kịp thời

Trước tình trạng đó, nhà nước ta đã có nhiều biện pháp nhằm giảm thiểu tổn thất do tai nạn giao thông xe cơ giới và hỗ trợ những trường hợp bị tai nạn sớm hồi phục, hòa nhập cuộc sống cộng đồng Một trong số những biện pháp đó là việc triển khai nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại các doanh nghiệp bảo hiểm Đây là loại hình sản phẩm bảo hiểm tài sản, thời gian bảo hiểm thường dưới một năm, được thực hiện dựa trên cơ sở người tham gia đóng góp một khoản tiền nhỏ gọi là phí bảo hiểm để hình thành quỹ tài chính bảo hiểm, từ đó sẽ bồi thường cho những thiệt hại về vật chất của bản thân chiếc xe đó khi chúng không may gặp phải rủi ro thuộc phạm vi bảo hiểm Nghiệp vụ bảo hiểm này cũng được các được các chủ xe

quan tâm và xem là một biện pháp tích cực để ổn định cuộc sống, ổn định sản xuất kinh doanh trong trường hợp không may gặp rủi ro tai nạn bất ngờ

Như vậy, có thể khẳng định rằng bảo hiểm vật chất xe cơ giới là một tất yếu khách quan, là sự cần thiết và quan trọng đối với các chủ xe trong quá trình sử dụng

và điều khiển xe của mình Bảo hiểm vật chất xe cơ giới góp phần khắc phục tình trạng khó khăn về mặt tài chính khi chủ xe không may gặp tai nạn, đồng thời nhanh chóng khôi phục xe về trạng thái ban đầu để tiếp tục hoạt động kinh doanh, từ đó góp phần đảm bảo an toàn xã hội

1.1.2 Vai trò của bảo hiểm vật chất xe cơ giới

1.1.2.1 Góp phần ổn định cuộc sống và sản xuất kinh doanh cho chủ phương tiện

Hoạt động của xe cơ giới tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm, tai nạn có thể bất ngờ xảy ra Trong khi đó xe cơ giới là tài sản có giá trị lớn, khi xảy ra tai nạn chủ phương tiện thường sẽ chịu thiệt hại về kinh tế, ảnh hưởng đến thu nhập, đời sống, sản xuất kinh doanh, thậm chí gây thiệt hai cả về tính mạng và gặp rất nhiều khó khăn để khắc phục Khi tham gia bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm thông qua hoạt động nghiệp vụ của mình sử dụng nguồn quỹ bảo hiểm tiến hành bồi thường cho chủ xe một cách nhanh chóng, giúp chủ xe có điều kiện khắc phục hậu quả tai nạn, giảm bớt gánh nặng tài chính do không phải chi ra những khoản chi phí bất thường như chi phí cẩu kéo, chi phí sửa chữa, thay thế…

Điều này sẽ giúp các chủ xe khắc phục những khó khăn về tài chính, ổn định cuộc sống, sản xuất kinh doanh

1.1.2.2 Góp phần ngăn ngừa, đề phòng và hạn chế tổn thất

Vai trò của bảo hiểm nói chung và của bảo hiểm vật chất xe cơ giới nói riêng không chỉ dừng lại ở việc bồi thường tổn thất, khắc phục hậu quả tai nạn mà còn thể hiện rất rõ trong việc đề phòng, hạn chế tổn thất, làm giảm thiểu tai nạn giao thông Bởi mục tiêu lớn nhất của hoạt động kinh doanh bảo hiểm là tạo ra lợi nhuận Nếu rủi ro xảy ra dẫn đến tổn thất thuộc phạm vi bảo hiểm thì nhà bảo hiểm phải bồi thường cho khách hàng, khiến chi phí tăng, lợi nhuận giảm Do đó các doanh

nghiệp bảo hiểm phải đề ra các biện pháp nhằm giúp khách hàng phòng tránh tai nạn, hạn chế tổn thất có thể xảy ra Các doanh nghiệp bảo hiểm dùng nguồn quỹ nhàn rỗi của mình vào việc xây dựng, cải tạo hệ thống đường xá, lắp đặt các hệ thống đèn tín hiệu, dải phân cách, khắc phục những nguy nan do cơ sở hạ tầng yếu kém gây ra Bên cạnh đó doanh nghiệp bảo hiểm còn phối hợp với các cơ quan chức năng tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân về kiến thức pháp luật, an toàn giao thông, dành mức phí ưu đãi cho các chủ xe, lái xe thực hiện tốt theo luật, không để xảy ra tai nạn giao thông Tính trung bình hàng năm các doanh nghiệp bảo hiểm đã đóng góp hàng chục tỷ đồng cho công tác đề phòng và hạn chế tai nạn

1.1.2.3 Góp phần ổn định chi tiêu, tăng thu cho ngân sách Nhà nước

Với quỹ bảo hiểm do những thành viên tham gia đóng góp, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ bồi thường tổn thất thuộc phạm vi bảo hiểm cho người tham gia để họ ổn định đời sống, khôi phục sản xuất kinh doanh Như vậy, ngân sách Nhà nước sẽ không phải chi ra để trợ cấp cho các thành viên, các doanh nghiệp khi gặp rủi ro, trừ

trường hợp tổn thất có tính thảm hoạ, mang tính xã hội rộng lớn

Kinh tế, xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu tham gia các nghiệp vụ bảo hiểm

xe cơ giới ngày càng tăng lên Đây là cơ hội để tăng doanh thu phí cho các doanh nghiệp bảo hiểm và tăng ngân sách Nhà nước thông qua hình thức đóng thuế Chính phủ có thể sử dụng ngân sách để đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân

1.1.2.4 Góp phần huy động vốn để đầu tư phát triển kinh tế xã hội và tạo thêm việc làm cho người lao động

Sự tồn tại và phát triển của bảo hiểm không chỉ đáp ứng nhu cầu đảm bảo an toàn cho các cá nhân, doanh nghiệp mà còn đáp ứng nhu cầu về vốn ngày càng tăng lên của quá trình tái sản xuất mở rộng, đặc biệt trong nền kinh tế thị trường Với việc thu phí theo “nguyên tắc ứng trước”, các doanh nghiệp bảo hiểm chiếm giữ một quỹ tiền tệ rất lớn Khi chưa phải chi trả cho các tổn thất xảy ra, quỹ này tạm thời nhàn rỗi Số tiền của quỹ sẽ được đem đi đầu tư vào các lĩnh vực mà pháp luật

quy định cho các doanh nghiệp bảo hiểm Nhờ vậy, xã hội có nguồn vốn để phát triển kinh tế, tạo thêm nhiều việc làm cho người lao động Ở một số nước phát triển như Mỹ, nguồn vốn mà các doanh nghiệp bảo hiểm đầu tư vào nền kinh tế thường cao, đứng thứ hai chỉ sau các ngân hàng thương mại và cung cấp khoảng 10% tổng quỹ đầu tư của thị trường tiền tệ và vốn Do vậy các doanh nghiệp bảo hiểm đã trở thành những nhà đầu tư lớn, quan trọng cho các hoạt động kinh tế khác trong nền kinh tế quốc dân

1.2 Nội dung cơ bản của bảo hiểm vật chất xe cơ giới

Nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới bao gồm các nội dung sau:

1.2.1 Đối tượng và phạm vi bảo hiểm

1.2.1.1 Đối tượng bảo hiểm

Xe cơ giới có thể hiểu là tất cả các loại xe tham gia giao thông trên đường bộ bằng động cơ của chính chiếc xe đó, bao gồm ô tô, mô tô và xe máy

Đối tượng bảo hiểm của bảo hiểm vật chất xe cơ giới là giá trị vật chất của xe

cơ giới trong thời hạn được phép lưu hành trên lãnh thổ quốc gia

Để có thể trở thành đối tượng bảo hiểm trong các hợp đồng bảo hiểm thiệt hại đối vật chất xe cơ giới, những chiếc xe này phải đảm bảo những điều kiện về mặt kỹ thuật và pháp lý cho sự lưu hành Chủ xe phải được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy đăng ký xe, biển kiểm soát, giấy chứng nhận kiểm định về an toàn kỹ thuật và môi trường

Đối với xe mô tô, xe máy thường chủ xe tham gia bảo hiểm toàn bộ vật chất thân xe

Đối với xe ô tô, các chủ xe có thể tham gia toàn bộ hoặc cũng có thể tham gia từng bộ phận của xe Bộ phận thường thống nhất quy định là tổng thành xe Xe ô tô thường có các tổng thành: Thân vỏ, động cơ, hộp số, cầu trước, cầu sau, hệ thống lái, săm lốp

1.2.1.2 Phạm vi bảo hiểm

Rủi ro, tai nạn gắn với sự lưu hành xe cơ giới rất đa dạng, chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố từ khách quan như là thời tiết, địa hình, chất lượng đường xá cho đến

những yếu tổ chủ quan từ phía chủ xe, lái xe, người tham gia giao thông (tình trạng quản lý, bảo dưỡng xe của chủ xe, ý thức, kinh nghiệm, kỹ năng của lái xe )

Trước hàng loạt rủi ro tai nạn, việc xác định phạm vi bảo hiểm và quy định loại trừ trong những mẫu đơn bảo hiểm của các doanh nghiệp bảo hiểm rất cần thiết, để bảo đảm các yêu cầu kỹ thuật và pháp lý trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm

Trong hợp đồng bảo hiểm vật chất xe, các rủi ro được bảo hiểm thông thường bao gồm:

- Tai nạn do đâm va, lật đổ

- Cháy, nổ, bão lụt, sét đánh, động đất, mưa đá

- Mất cắp toàn bộ xe

- Tai nạn do rủi ro bất ngờ khác gây nên

Ngoài việc được bồi thường những thiệt hại vật chất xảy ra cho chiếc xe được bảo hiểm trong những trường hợp trên, các công ty còn thanh toán cho chủ xe tham gia bảo hiểm những chi phí cần thiết và hợp lý nhằm:

- Ngăn ngừa và hạn chế những tổn thất phát sinh thêm khi xe bị thiệt hại do các rủi ro được bảo hiểm

- Chi phí bảo vệ và kéo xe thiệt hại tới nơi sửa chữa gần nhất

- Giám định tổn thất nếu thuộc trách nhiệm của bảo hiểm

Tuy nhiên, công ty bảo hiểm sẽ không chịu trách nhiệm bồi thường những thiệt hại vật chất của xe gây ra bởi những tổn thất không phải là hậu quả của những

sự cố ngẫu nhiên, khách quan, những tổn thất liên quan tới yếu tổ chủ quan của chủ

xe trong việc quản lý, bảo dưỡng xe như:

- Hao mòn tự nhiên, mất giá, giảm dần chất lượng, hỏng hóc do khuyết tật hoặc hư hỏng thêm do sửa chữa Hao mòn tự nhiên được tính dưới hình thức khấu hao và thường được tính theo tháng

- Hư hỏng về điện hoặc bộ phận máy móc thiết bị, kể cả máy thu thanh, điều hòa nhiệt độ, săm lốp bị hư hỏng mà không phải do tai nạn gây ra

- Mất cắp bộ phận của xe

Để tránh những hiện tượng lợi dụng bảo hiểm, những hành vi vi phạm pháp luật hay một số rủi ro đặc biệt khác, những thiệt hại, tổn thất xảy ra trong những trường hợp sau cũng sẽ không được bồi thường:

- Hành động cố ý gây tai nạn của chủ xe, lái xe

- Xe không đủ điều kiện kỹ thuật và thiết bị an toàn để lưu hành theo quy định của Luật an toàn giao thông đường bộ

- Chủ xe (lái xe) vi phạm nghiêm trọng luật an toàn giao thông đường bộ như: + Xe không có giấy phép lưu hành

+ Lái xe không có bằng lái hoặc có nhưng không hợp lệ

+ Lái xe sử dụng và bị ảnh hưởng của rượu bia, ma túy hoặc các chất kích thích khác trong điều khi điều khiển xe (nồng độ cồn trong máu hoặc trong hơi thở của lái xe vượt quá quy định)

+Xe không có giấy chứng nhận và bảo vệ môi trường hợp lệ (giấy chứng nhận

an toàn kỹ thuật và môi trường)

+Xe chở chất cháy, chất nổ trái phép

+Xe chở quá trọng tải hoặc quá số hành khách quy định

+Xe đi vào đường cấm, đi đêm không đèn

+Xe sử dụng để tập lái, đua thể thao, chạy thử sau khi sửa chữa

- Những thiệt hại gián tiếp như giảm giá trị thương mại, làm đình trệ sản xuất kinh doanh

- Thiệt hại do chiến tranh

- Những thiệt hại gián tiếp xảy ra ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (trừ những trường hợp có thỏa thuận riêng)

- Loại trừ thiệt hại do mất cắp bộ phận của xe Vấn đề này tùy thuộc vào yêu cầu quản lý rủi ro của người nảo hiểm, và những yếu tố khác của hợp đồng như là phí bảo hiểm

Ngoài ra công ty bảo hiểm có thể từ chối một phần hoặc toàn bộ số tiền bồi thường trong trường hợp chủ xe có những vi phạm sau:

- Cung cấp không đầy đủ, không trung thực các thông tin ban đầu về đối tượng bảo hiểm trong giấy yêu cầu bảo hiểm

- Khi xảy ra tai nạn, không thông báo ngay cho doanh nghiệp bảo hiểm áp dụng các biện pháp để ngăn ngừa và hạn chế tổn thất hoặc tự ý tháo dỡ, sửa chữa xe

mà không có sự đồng ý của công ty bảo hiểm

- Không làm các thủ tục bảo lưu đòi người thứ ba có lỗi trong việc gây ra thiệt

hại cho chiếc xe được bảo hiểm

Trong mọi trường hợp tổng số tiền bảo hiểm của công ty bảo hiểm không vượt quá số tiền bảo hiểm đã ghi trên giấy chứng nhận bảo hiểm Cũng cần lưu ý rằng trong thời hạn bảo hiểm, nếu chủ xe chuyển quyền sở hữu xe cho chủ xe khác thì quyền lợi bảo hiểm vẫn có hiệu lực với chủ xe mới Tuy nhiên, nếu chủ xe cũ không chuyển nhượng quyền lợi bảo hiểm cho chủ xe mới thì công ty bảo hiểm sẽ hoàn lại tiền phí cho họ và làm thủ tục bảo hiểm cho chủ xe mới nếu họ yêu cầu

1.2.2 Giá trị bảo hiểm, số tiền bảo hiểm và phí bảo hiểm

1.2.2.1 Giá trị bảo hiểm

Trong nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới, xác định đúng giá trị thực tế của xe cơ giới là một công việc rất quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi trách nhiệm của các bên trong hợp đồng bảo hiểm

Giá trị bảo hiểm xe cơ giới là giá trị thực tế trên thị trường của xe tại thời điểm người tham gia bảo hiểm mua bảo hiểm Để có thể đánh giá chính xác giá trị bảo hiểm, các doanh nghiệp bảo hiểm phải kiểm tra xe trước khi nhận bảo hiểm, sau đó

sẽ đánh giá giá trị thực tế của chiếc xe

Cụ thể, doanh nghiệp bảo hiểm cùng với chủ xe tiến hành kiểm tra xe để xác nhận tình trạng của xe tại thời điểm tham gia bảo hiểm, xem chiếc xe này trong tình trạng như thế nào, đã bị thiệt hại, tổn thất lần nào chưa Việc kiểm tra này được thực hiện bằng cách quan sát hiện trạng bên ngoài xe, các vết tỳ, xước va chạm (nếu có) đồng thời nhân viêc khai thác bảo hiểm sẽ hỏi thêm thông tin về tình trạng của xe

và chủ xe phải có nghĩa vụ trả lời trung thực

Doanh nghiệp bảo hiểm sẽ cùng với chủ xe thảo luận để xác định giá trị của

xe, trong những trường hợp cụ thể doanh nghiệp bảo hiểm cần phải thực hiện giám định tình trạng thực tế của xe trong quá trình mà người chủ xe đã sử dụng chiếc xe

đó

- Đối với những xe mới bắt đầu sử dụng, việc xác định giá trị của chúng không quá phức tạp, doanh nghiệp bảo hiểm có thể căn cứ vào một trong những giấy tờ sau để xác định giá trị bảo hiểm:

+ Giấy tờ, hóa đơn mua bán giữa nhà máy lắp ráp, đại lý phân phối với người mua, hoặc giữa những người bán nước ngoài và người nhập khẩu

+ Hóa đơn thu thuế trước bạ

- Đối với xe nhập khẩu, giá trị bảo hiểm gồm có: trị giá nhập khẩu tính theo giá CIF (giá của bên bán hàng đã bao gồm giá thành sản phẩm, cước phí vận chuyển

và phí bảo hiểm), thuế nhập khẩu và thuế tiêu thụ đặc biệt

- Đối với những xe đã qua sử dụng, việc xác định giá trị của xe được căn cứ theo các yếu tố sau đây:

+ Giá mua xe lúc ban đầu

+ Giá mua bán trên thị trường của những chiếc xe cùng chủng loại, có chất lượng tương đương

+ Tình trạng hao mòn thực tế của xe Sự hao mòn của xe được tính toán dựa trên cơ sở sau: Số km mà chiếc xe đã lưu hành trên thực tế, số năm đã sử dụng xe, mục đích sử dụng xe, đặc điểm địa hình của vùng mà xe thường xuyên hoạt động + Tình trạng kỹ thuật và hình thức bên ngoài của xe trên thực tế

Căn cứ vào các tiêu thức đã nêu ở trên, công ty bảo hiểm và chủ xe sẽ thảo luận và đi đến thống nhất về giá trị bảo hiểm

Trong thực tế để phục vụ cho việc xác định giá trị bảo hiểm của xe, một số doanh nghiệp bảo hiểm đã xây dựng được bảng giá theo nguồn gốc sản xuất, loại

xe, mác xe, năm sản xuất, dung tích xi lanh

1.2.2.2 Số tiền bảo hiểm

Trên phương diện kỹ thuật bảo hiểm, người ta phân chia xe cơ giới thành các tổng thành Dựa vào cơ sở phân chia đó, doanh nghiệp bảo hiểm có thể bảo hiểm cho toàn bộ giá trị chiếc xe, bảo hiểm cho một phần giá trị của chiếc xe hoặc bảo hiểm bộ phận cho chiếc xe được bảo hiểm

Khi chủ xe tham gia bảo hiểm toàn bộ giá trị chiếc xe thì số tiền bảo hiểm được xác định căn cứ vào giá trị thực tế của chiếc xe vào thời điểm ký kết hợp đồng Như vậy để đảm bảo quyền lợi của doanh nghiệp bảo hiểm và người tham gia bảo hiểm việc xác định đúng giá trị thực tế của xe có ý nghĩa rất quan trọng

Trường hợp chủ xe tham gia bảo hiểm dưới giá trị cũng được các doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận, tuy nhiên thường kèm theo quy định về tỷ lệ tối thiểu giữa số tiền bảo hiểm và giá trị bảo hiểm Đối với xe tham gia bảo hiểm dưới giá trị, trừ khi có thảo thuận khác, nếu thiệt hại xảy ra thì quy tắc tỷ lệ sẽ được áp dụng để xác định số tiền bồi thường

Còn nếu chủ xe tham gia bảo hiểm với số tiền bảo hiểm lớn hơn giá trị thực tế của chiếc xe thì được gọi là bảo hiểm trên giá trị

Trên thực tế không ít chủ xe tham gia bảo hiểm một hoặc một số tồng thành cho chiếc xe của mình Trong số các tổng thành thân vỏ thường chiếm tỷ trọng lớn

về mặt giá trị và cũng chịu ảnh hưởng nhiều nhất bởi hậu quả của những vụ tai nạn

vì thế nếu chọn một tổng thành để tham gia bảo hiểm thì chủ xe thường chọn tổng thành này Đối với trường hợp chủ xe tham gia bảo hiểm bộ phận, số tiền bảo hiểm được xác định căn cứ vào tỷ lệ giữa giá trị của bộ phận được bảo hiểm và giá trị toàn bộ xe (tỷ lệ này là khác nhau ở những chủng loại xe khác nhau, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ có những bảng tỷ lệ về giá trị của các bộ phận so với giá trị của từng loại xe)

Ngoài việc bảo hiểm cho phần thiệt hại vật chất xảy ra đối với chiếc xe được bảo hiểm, người bảo hiểm còn có thể đảm bảo cho một số chi phí liên quan như: chi phí hạn chế tổn thất, chi phí cẩu xe, kéo xe từ nơi bị nạn tới nơi sửa chữa, chi phí giám định tổn thất

1.2.2.3 Phí bảo hiểm

Phí bảo hiểm là khoản tiền mà chủ xe tham gia bảo hiểm có trách nhiệm phải thanh toán cho bên bảo hiểm Hợp đồng bảo hiểm chỉ có hiệu lực khi người tham gia bảo hiểm đóng phí hoặc chấp nhận đóng phí theo quy định

Khi xác định phí bảo hiểm cho từng đối tượng tham gia bảo hiểm cụ thể, các doanh nghiệp bảo hiểm thường căn cứ vào:

- Loại xe: Do mỗi loại xe có những đặc điểm kỹ thuật khác nhau, có mức độ rủi

ro khác nhau nên phí bảo hiểm vật chất xe được tính cho từng loại xe Thông thường các doanh nghiệp bảo hiểm đưa ra những biểu xác định phí bảo hiểm phù hợp cho hầu hết các xe thông dụng thông qua việc phân loại xe thành các nhóm Việc phân loại này dựa trên cơ sở tốc độ tối đa của xe, tỷ lệ gia tốc, chi phí và mức

độ khó khăn khi sửa chữa, sự khan hiếm của phụ tùng Đối với các loại xe hoạt động không thông dụng như xe kéo rơ mooc, xe chở hàng nặng…do có mức độ rủi

ro cao nên phí bảo hiểm thường được cộng thêm một tỉ lệ nhất định dựa trên mức phí cơ bản

Giống như cách tính phí bảo hiểm nói chung, phí bảo hiểm phải đóng cho mỗi đầu xe đối với mỗi loại xe được tính theo công thức sau:

P = f + d Trong đó: P: Phí thu đầu xe

f: Phí bồi thường d: Phụ phí

Theo công thức trên việc xác định phí bảo hiểm phụ thuộc vào các nhân tốsau: + Tình hình bồi thường tổn thất của những năm trước Căn cứ vào số liệu thống kê công ty bảo hiểm sẽ tính toán được phần phí thuần f cho mỗi đầu xe như sau:

n 1 i S

Ci iTi

Trong đó Si: Số vụ tai nạn xảy ra trong năm thứ i

Ti: Thiệt hại bình quân một vụ trong năm thứ i

Ci: Số xe hoạt động thực tế trong năm thứ i

n: Thứ tự các năm lấy số liệu tính phí

+Các chi phí khác hay còn gọi là phần phụ phí d, bao gồm các chi phí như chi

đề phòng hạn chế tổn thất, chi quản lý…Phần phụ phí này thường được tính bằng một tỉ lệ phần trăm nhất định so với phí bồi thường

Tuy nhiên, trên thực tế các doanh nghiệp bảo hiểm áp dụng một phương pháp tính phí khác dựa trên số tiền bảo hiểm Mức phí của hợp đồng bảo hiểm thiệt hại vật chất xe cơ giới được xác định bằng tỷ lệ phí bảo hiểm nhân với số tiền bảo hiểm

Tỷ lệ phí cơ bản thường áp dụng cho thời hạn một năm hợp đồng, cùng với tỷ

lệ phí cơ bản đó là quy định về tỷ lệ giảm phí đối với những hợp đồng có bảo hiểm dưới một năm

P = Sb * R

Trong đó: P: là phí bảo hiểm chủ xe phải thanh toán cho bên bảo hiểm

Sb: Số tiền bảo hiểm

R: Tỷ lệ phí bảo hiểm

Tỷ lệ phí ở công thức này là do Bộ tài chính quy định các công ty bảo hiểm đều áp dụng thống nhất

Nó phụ thuộc vào các yếu tố sau:

- Xác suất thống kê những vụ tai nạn giao thông xảy ra

- Thiệt hại bình quân mỗi vụ tai nạn giao thông xảy ra

- Thời hạn bảo hiểm (ngắn hạn hoặc dài hạn)

Bảng 1.1: Biểu phí bảo hiểm vật chất xe cơ giới do Bộ Tài Chính quy định

3 Xe sử dụng trên 6 năm (Giá trị còn lại < 50%) 1,9 2,9

(Nguồn: Từ biểu phí bảo hiểm vật chất xe cơ giới của công ty ABIC)

- Khu vực giữ xe và để xe: Trong thực tế không phải doanh nghiệp bảo hiểm

nào cũng quan tâm đến nhân tố này Tuy nhiên cũng có một số doanh nghiệp bảo hiểm tính phí bảo hiểm dựa theo khu vực giữ xe và để xe rất chặt chẽ

- Mục đích sử dụng xe: Đây là nhân tố rất quan trọng khi xác định phí bảo

hiểm, giúp doanh nghiệp bảo hiểm biết được mức độ rủi ro có thể xảy ra Ví dụ xe

do một người về hưu sử dụng cho mục đích đi lại đơn thuần chắc chắn sẽ đóng phí bảo hiểm thấp hơn so với xe do một thương gia sử dụng để đi lại trong những khu vực rộng lớn Rõ ràng xe lăn bánh trên đường càng nhiều thì rủi ro tai nạn càng lớn

- Tuổi tác kinh nghiệm của người yêu cầu bảo hiểm và những người thường

xuyên sử dụng chiếc xe được bảo hiểm: Số liệu thống kê cho thấy các lái xe trẻ tuổi

thường bị tai nạn nhiều hơn so với các lái xe lớn tuổi Trong thực tế các doanh nghiệp bảo hiểm thường áp dụng giảm phí bảo hiểm cho các lái xe trên 50 hoặc 55 tuổi do kinh nghiệm cho thấy số người này thường gặp ít tai nạn hơn so với các lái

xe trẻ tuổi Tuy nhiên với những lái xe quá lớn tuổi (thường 65 tuổi trở lên) thường phải xuất trình giấy chứng nhận sức khỏe phù hợp để có thể lái xe thì công ty bảo hiểm mới nhận bảo hiểm Ngoài ra, để khuyến khích hạn chế tai nạn, các doanh nghiệp thường yêu cầu người được bảo hiểm tự chịu một phần tổn thất xảy ra với xe (hay gọi là mức miễn thường) Đối với những lái xe trẻ tuổi mức miễn thường này thường cao hơn so với những lái xe có tuổi lớn hơn

- Giảm phí bảo hiểm: Để khuyến khích các đơn vị có nhiều xe tham gia bảo

hiểm tại doanh nghiệp mình, các doanh nghiệp bảo hiểm thường áp dụng mức giảm phí so với mức phí chung theo số lượng xe tham gia bảo hiểm Ngoài ra, hầu hết các doanh nghiệp bảo hiểm còn áp dụng cơ chế giảm giá cho những người tham gia bảo hiểm không có khiếu nại và gia tăng tỉ lệ giảm giá này cho một số năm không có khiếu nại gia tăng Có thể nói đây là biện pháp phổ biến trong bảo hiểm xe cơ giới

Ở Việt Nam hiện nay, tỷ lệ phí của các doanh nghiệp bảo hiểm nhìn chung đều có sự phân biệt giữa xe mô tô và xe ô tô, giữa cách thức bảo hiểm toàn bộ và bộ phận xe Tỷ lệ phí cũng được điều chỉnh cho những trường hợp mở rộng phạm vi bảo hiểm (như rủi ro mất cắp bộ phận xe, bảo hiểm không khấu trừ khấu hao thay mới, bảo hiểm thân xe theo rủi ro đầu tiên ) trường hợp áp dụng mức miễn thường tăng lên và theo số năm xe đã sử dụng

Đối với những xe hoạt động mang tính chất mùa vụ, tức là chỉ hoạt động một

số ngày trong năm, thì chủ xe chỉ phải đóng phí cho những ngày hoạt động đó theo công thức sau:

Phí bảo hiểm = Mức phí cả năm ∗Số tháng xe hoạt động trong năm

12 tháng

Để thuận tiện cho việc tính toán, các công ty thường áp dụng phí thời vụ Bộ Tài chính – cơ quan quản lý Nhà nước lĩnh vực bảo hiểm thương mại quy định biểu phí ngắn hạn như sau:

- Xe hoạt động dưới 3 tháng đóng 30% phí cả năm;

- Xe hoạt động từ 3 đến 6 tháng đóng 60% phí cả năm;

- Xe hoạt động từ trên 6 đến 9 tháng đóng 90% phí cả năm;

- Xe hoạt động 9 tháng trở lên đóng 100% phí cả năm

Biểu phí đặc biệt: Trong những trường hợp đặc biệt khi khách hàng có số lượng xe tham gia bảo hiểm nhiều, để tranh thủ sự ủng hộ các doanh nghiệp bảo hiểm có thể áp dụng biểu phí riêng cho khách hàng đó Việc tính toán biểu phí này cũng tương tự như như cách tính phí được đề cập ở trên, chỉ khác là chỉ dựa trên số liệu về bản thân khách hàng này, cụ thể: Số lượng xe của công ty tham gia bảo

hiểm, tình hình bồi thường tổn thất của doanh nghiệp bảo hiểm cho khách hàng ở những năm trước đó, tỉ lệ phụ phí theo quy định của công ty

Trường hợp mức phí đặc biệt thấp hơn mức phí quy định chung, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ áp dụng theo mức phí đặc biệt Còn nếu mức phí đặc biệt tính được là cao hơn (hoặc bằng) mức phí chung, tức là tình hình tổn thất của khách hàng cao hơn (hoặc bằng) mức tổn thất bình quân chung, thì doanh nghiệp bảo hiểm sẽ áp dụng mức phí chung

Hoàn phí bảo hiểm: Đó là trường hợp chủ xe đã đóng phí bảo hiểm cả năm, nhưng trong năm xe không hoạt động một thời gian vì một lý do nào đó Trong trường hợp này thông thường doanh nghiệp bảo hiểm sẽ hoàn lại phí bảo hiểm của những tháng ngừng hoạt động đó cho chủ xe Số phí hoàn lại được tính như sau: Phí

hoàn lại= Phí cả năm ∗

Số tháng xe không hoạt động trong năm

12 tháng ∗ Tỷ lệ hoàn lại phíTùy theo từng công ty bảo hiểm khác nhau mà quy định tỷ lệ hoàn phí khác nhau, nhưng thông thường tỷ lệ này là 80%

Nếu chủ xe muốn hủy bỏ hợp đồng bảo hiểm khi chưa hết hạn hợp đồng thì thông thường doanh nghiệp bảo hiểm cũng hoàn lại phí bảo hiểm cho thời gian còn lại đó theo công thức trên, nhưng với điều kiện là chủ xe chưa có lần nào được doanh nghiệp bảo hiểm trả tiền bảo hiểm

[7,tr345-347]

1.2.3 Hợp đồng bảo hiểm vật chất xe cơ giới và các điều khoản bổ sung cho Hợp đồng bảo hiểm:

1.2.3.1 Hợp đồng bảo hiểm vật chất xe cơ giới:

Hợp đồng bảo hiểm vật chất xe cơ giới là một văn bản pháp lý qua đó bên bảo hiểm cam kết bồi thường cho bên được bảo hiểm khi có rủi ro xảy ra gây tổn thất cho chiếc xe và ngược lại, bên được bảo hiểm cam kết trả phí phù hợp với mức trách nhiệm và rủi ro mà bên bảo hiểm đã nhận

* Nội dung của hợp đồng bảo hiểm vật chất xe cơ giới bao gồm:

- Tên, địa chỉ của nhà bảo hiểm

- Đối tượng bảo hiểm

- Số tiền bảo hiểm và giá trị bảo hiểm

- Phạm vi bảo hiểm, điều kiện bảo hiểm, điều khoản bảo hiểm

- Điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm

- Thời hạn bảo hiểm (Là thời gian hợp đồng bảo hiểm có hiệu lực tới khi kết thúc trách nhiệm bảo hiểm Thời hạn của hợp đồng bảo hiểm vật chất xe cơ giới thường là một năm)

- Mức phí bảo hiểm, phương thức đóng phí bảo hiểm

- Thời hạn và phương thức trả tiền bảo hiểm

- Các quyết định giải quyết tranh chấp

- Ngày, tháng, năm giao kết hợp đồng

* Các hồ sơ, giấy tờ trong hợp đồng bảo hiểm vật chất xe cơ giới:

- Quy tắc bảo hiểm thiệt hại vật chất xe cơ giới do doanh nghiệp bảo hiểm ban hành: Là điều khoản quy định quyền lợi, trách nhiệm của chủ xe và doanh nghiệp trong việc giao kết hợp đồng

Trách nhiệm của các bên trong hợp đồng bảo hiểm thường được quy định:

- Bên tham gia bảo hiểm:

+ Người tham gia bảo hiểm phải có trách nhiệm đóng phí bảo hiểm đầy đủ, theo thời gian và phương thức đã thoả thuận trong hợp đồng bảo hiểm

+ Phải trung thực khi khai báo các rủi ro theo yêu cầu của công ty bảo hiểm + Có trách nhiệm cung cấp các thông tin liên quan đến mức độ trầm trọng của rủi ro để hai bên phối hợp kiểm soát Cụ thể phải thông báo các trường hợp có thể làm tăng rủi ro hoặc làm phát sinh thêm trách nhiệm của công ty bảo hiểm

+ Khi công ty yêu cầu người mua bảo hiểm thực hiện các biện pháp hạn chế tổn thất thì bên mua phải có phương thức áp dụng kịp thời

+ Khi xe bị tai nạn phải tìm mọi cách cứu chữa, hạn chế thiệt hại về người và tái sản đồng thời phải thông báo ngay cho công ty bảo hiểm và công an nơi gần nhất đến để phối hợp giám định, khám nghiệm hiện trường và giải quyết hậu quả tai nạn

- Doanh nghiệp bảo hiểm:

+ Doanh nghiệp bảo hiểm phải soạn thảo hợp đồng một cách trung thực để đảm bảo quyền lợi cho cả hai bên

+ Giao cho bên mua bảo hiểm giấy chứng nhận bảo hiểm ngay sau khi hợp đồng được kí kết

+ Hỗ trợ cho người tham gia bảo hiểm các biện pháp đề phòng hạn chế tổn thất

+ Thực hiện giải quyết bồi thường, chi trả cho người tham gia bảo hiểm một cách nhanh chóng, chính xác và đầy đủ

- Giấy yêu cầu bảo hiểm (theo mẫu của doanh nghiệp bảo hiểm): Là một bộ phận cấu thành và không tách rời của Hợp đồng bảo hiểm Khi yêu cầu bảo hiểm, Chủ xe phải kê khai đầy đủ và trung thực những nội dung trong Giấy yêu cầu bảo hiểm

- Giấy chứng nhận bảo hiểm: Được doanh nghiệp bảo hiêm cấp theo yêu

cầu bảo hiểm của Chủ xe, là bằng chứng ký kết Hợp đồng bảo hiểm.Doanh nghiệp bảo hiểm chỉ cấp Giấy chứng nhận bảo hiểm khi Chủ xe đã thanh toán đầy đủ phí bảo hiểm hoặc có thỏa thuận thanh toán phí được quy định trong Hợp đồng bảo hiểm

- Các điều khoản bảo hiểm bổ sung cho Hợp đồng bảo hiểm: Là một bộ phận không thể tách rời của Hợp đồng bảo hiểm và được thỏa thuận bổ sung nếu Chủ xe

có yêu cầu

Ngoài ra trong hợp đồng bảo hiểm còn có các thỏa thuận khác được lập thành văn bản giữa Chủ xe và doanh nghiệp (nếu có)

1.2.3.2 Các điều khoản bổ sung cho Hợp đồng bảo hiểm

Các điều khoản bảo hiểm bổ sung là một bộ phận không thể tách rời của Hợp đồng bảo hiểm và được thỏa thuận thêm vào hợp đồng nếu chủ xe có yêu cầu Chủ

xe có thể lựa chọn thêm một hay nhiều điều khoản bảo hiểm bổ sung để được tăng quyền lợi bảo hiểm Điều khoản bổ sung phải tuân theo các điều khoản của Quy tắc bảo hiểm vật chất xe cơ giới

Các điều khoản bổ sung có lợi đối với cả chủ xe và doanh nghiệp bảo hiểm vì

cả hai bên đều có thể lựa chọn một cách linh hoạt Khi doanh nghiệp bảo hiểm phát hành hợp đồng bảo hiểm chính có thể bán kèm các điều khoản riêng để mở rộng phạm vi bảo hiểm của hợp đồng chính cho chủ xe Nếu chủ xe sau đó muốn thay đổi phạm vi bảo hiểm để phù hợp với nhu cầu, doanh nghiệp bảo hiểm có thể bổ sung hoặc rút bớt các điều khoản riêng Như vậy, doanh nghiệp bảo hiểm và chủ xe không phải đi đến ký kết thêm hợp đồng mới khi chủ xe thêm nhu cầu bảo hiểm hoặc cần thiết mở rộng phạm vi bảo hiểm

Phạm vi bảo hiểm của điều khoản bổ sung thường là cho những rủi ro mang tính đơn lẻ, ít phổ biến Một số điều khoản bảo hiểm bổ sung như Bảo hiểm vật chất

xe cơ giới ngoài lãnh thổ Việt Nam, Bảo hiểm xe bị mất trộm, cướp bộ phận, Bảo hiểm gián đoạn sử dụng xe, Bảo hiểm thay thế mới, Bảo hiểm lựa chọn cơ sở sửa chữa…

1.2.4 Công tác đề phòng và hạn chế tổn thất

Bảo hiểm vật chất xe cơ giới là nghiệp vụ bảo hiểm tài sản, nhưng do đặc điểm riêng của xe cơ giới là tham gia vào quá trình vận chuyển, hoạt động phụ thuộc rất lớn vào địa hình, tình hình thời tiết và chất lượng kỹ thuật của xe nên là một nguồn nguy hiểm cao độ Xác suất xảy ra rủi ro cao hơn nhiều so với các đối tượng tài sản khác Vì vậy, khi triển khai nghiệp vụ này, các doanh nghiệp bảo hiểm đều chú ý đến việc đề phòng tai nạn xảy ra và cách khắc phục hậu quả khi tai nạn xảy ra Hàng năm các doanh nghiệp thường tiến hành trích một phần doanh thu từ nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới để phục vụ công tác này Nguồn quỹ này được chi cho việc xây dựng hệ thống biển báo, panô áp phích tại những đầu mối giao thông quan trọng, xây dựng đường lánh nạn, gương cầu tại các đường vòng, đèo dốc…Ngoài ra, quỹ này còn được dùng để tổ chức các lớp tập huấn cho lái xe, phụ xe, khen thưởng thích đáng cho các đơn vị, cá nhân thực hiện tốt công tác đề phòng và hạn chế tổn thất

Khi doanh nghiệp bảo hiểm làm tốt công tác này không những sẽ mang lại hiệu quả kinh doanh cho công ty mà còn thực hiện mục tiêu cao cả: giảm số vụ tai

nạn gây thiệt hại về người và của cho các chủ xe, cho người tham gia bảo hiểm và cho mọi người dân, thể hiện tính nhân đạo và xã hội, phản ánh đúng nhiệm vụ của công ty bảo hiểm với các mục tiêu kinh tế - xã hội Bên cạnh đó nó còn làm cho khách hàng tin tưởng và trung thành hơn với các doanh nghiệp bảo hiểm, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh nghiệp vụ và nâng cao uy tín của doanh nghiệp trên thị trường Chính bởi lẽ đó công tác đề phòng và hạn chế tổn thất không chỉ là trách nhiệm của các chủ phương tiện mặc dù họ đã tiến hành mua bảo hiểm mà còn là trách nhiệm của chính các doanh nghiệp bảo hiểm Công tác này phụ thuộc rất lớn vào doanh nghiệp bảo hiểm thông qua các khoản chi Vừa qua, Bộ Tài chính cũng

đã ban hành thông tư hướng dẫn việc quản lý, sử dụng, thanh toán và quyết toán Quỹ bảo hiểm xe cơ giới Bộ Tài chính cũng quy định mức chi của Quỹ bảo hiểm

xe cơ giới Cụ thể, quỹ này sẽ chi đề phòng hạn chế tổn thất, tai nạn giao thông đường bộ không vượt quá 35% tổng số tiền đóng vào quỹ hằng năm; chi tuyên truyền, giáo dục về an toàn giao thông đường bộ, chế độ bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới không vượt quá 10%; chi hỗ trợ nhân đạo không vượt quá 15% tổng số tiền đóng vào quỹ hằng năm

1.2.5 Giám định và bồi thường tổn thất

Sản phẩm bảo hiểm là sản phẩm dễ bắt chước, do vậy những chiến lược cạnh tranh thông thường như giá cả, dịch vụ rất khó mang lại tính đột biến Trên cơ sở

đó, chiến lược nâng cao chất lượng sản phẩm trở nên có ưu thế hơn cả Chất lượng của sản phẩm bảo hiểm được thể hiện rõ nhất tại khâu giám định, bồi thường Đây

là khâu trực tiếp quyết định tính hấp dẫn của sản phẩm, mang lại uy tín cho doanh nghiệp Bên cạnh đó, giám định bồi thường còn mang vai trò hòa giải khi có sự xung đột về lợi ích của các bên liên quan Với vai trò quan trọng như vậy, giám định bồi thường được pháp luật và các tổ chức bảo hiểm rất quan tâm và đề ra những nguyên tắc nhất định

1.2.5.1 Giám định tổn thất:

Theo quy định của luật kinh doanh bảo hiểm, mọi tổn thất về vật chất xe cơ giới thuộc trách nhiệm bảo hiểm sẽ do doanh nghiệp bảo hiểm tiến hành giám định

thiệt hại với sự chứng kiến của chủ xe, người thứ ba hoặc người đại diện hợp pháp của các bên có liên quan để xác định nguyên nhân và mức độ thiệt hại do tai nạn gây ra

Trường hợp chủ xe cơ giới không thống nhất về mức độ thiệt hại do doanh nghiệp bảo hiểm xác định, hai bên thoả thuận chọn giám định viên kỹ thuật chuyên nghiệp thực hiện giám định kết luận của giám định viên chuyên nghiệp được coi là quyết định cuối cùng

Như vậy dù là giám định viên của doanh nghiệp hay giám định viên kỹ thuật chuyên nghiệp thì những kết luận mà họ đưa ra hết sức quan trọng bởi nó có ảnh hưởng đến quá trình bồi thường Do vậy doanh nghiệp bảo hiểm cần lựa chọn đội ngũ giám định viên có kinh nghiệm và có trình độ cao Trước hết, họ phải có hiểu biết chuyên sâu về nghiệp vụ bảo hiểm, kỹ thuật sửa chữa xe, về giá cả thị trường của các vật tư thay thế và nơi sửa chữa thích hợp Họ phải có hiểu biết về luật lệ an toàn giao thông đường bộ Ngoài ra họ phải có khả năng đàm phán thuyết phục khi có các tranh chấp xẩy ra

Khi giám định các giám định viên phải thực hiện các bước sau

- Tiếp nhận các thông tin về tai nạn: số xe, chủ xe, thơi gian, địa điểm xẩy ra

tai nạn, đánh giá sơ bộ thiệt hại và giải quyết bước đầu để tránh tình trạng ách tắc giao thông

- Phải có dự kiến và phương án chuẩn bị giám định: thống nhất với chủ xe về

thời gian, địa điểm giám định, phương tiện giám định

- Giám định viên kiểm tra tính hợp lệ của các giấy tờ của các chủ xe như giấy

chứng nhận bảo hiểm, bằng lái xe, giấy đăng ki xe, giấy phép lưu hành Trong quá trình giám định phải có mặt và kí xác định của các chủ xe

- Phân loại, xác định chính xác những thịêt hại thuộc trách nhiệm bảo hiểm

- Đánh giá thiệt và chọn phương án khác phục thiệt hại

- Hoàn chỉnh hồ sơ: thu thập hoặc hướng dẫn chủ xe thu thập hồ sơ tai nạn

- Chuyển giao hồ sơ cùng với biên bản giám định chính thức có đầy đủ chữ kí

của các bên cho cán bộ bồi thường để tính toán,duyệt bồi thường trong những

trường hợp đặc biệt, nếu vụ tai nạn xẩy ra quá xa giám định viên hoặc ở những nơi hiểm trở Các giám định viên có thể căn cứ vào biên bản của các cơ quan chức năng

1.2.5.2 Bồi thường:

Bồi thường thiệt hại là công việc rất quan trọng trong quy trình triển khai một sản phẩm bảo hiểm Bởi đây là khâu thể hiện trách nhiệm của công ty bảo hiểm cũng như quyền lợi của khách hàng, phản ánh rõ nhất lợi ích của sản phẩm bảo hiểm Vì vậy, yêu cầu của công tác bồi thường là công ty phải tiến hành bồi thường nhanh chóng, chính xác cho khách hàng, đảm bảo khắc phục thiệt hại về tài chính, đồng thời cũng phải đảm bảo yếu tố chính xác cho bản thân doanh nghiệp, tránh các trường hợp trục lợi có thể xảy ra

 Hồ sơ bồi thường bao gồm:

- Tờ khai tai nạn của chủ xe

- Bản sao của giấy chứng nhận bảo hiểm, giấy chứng nhận đăng ký xe, giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện cơ giới đường bộ, giấy phép lái xe

- Kết luận điều tra của công an hoặc bản sao hồ sơ tai nạn gồm: Biên bản khám nghiệm xe liên quan đến tai nạn, biên bản giải quyết tai nạn

- Bản án hoặc quyết định của toà án trong trường hợp có tranh chấp tại toà án

- Các biên bản tài liệu xác định trách nhiệm của người thứ ba

- Các chứng từ xác định thiệt hại do tai nạn

- Trường hợp xe tham gia bảo hiểm bằng hoặc dưới giá trị thực tế

Số tiền bồi thường = Giá trị thiệt hại thực tế *Số 𝑡𝑖ề𝑛 bảo hi ểm

Gi á tr ị bảo hi ểm

Tuy nhiên, trong trường hợp chủ xe tham gia bảo hiểm một số tổng thành nhất định thì số tiền bồi thường được tính dựa trên cơ sở thực tế của tổng thành đó

- Trường hợp xe tham gia bảo hiểm trên giá trị thực tế

Để tránh việc trục lợi bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm chỉ chấp nhận số tiền bảo hiểm nhỏ hơn hoặc bằng giá trị bảo hiểm Tuy nhiên, nếu người tham gia bảo hiểm cố tình hoặc vô tình tham gia với số tiền bảo hiểm lớn hơn giá trị bảo hiểm thì

số tiền bồi thường cũng chỉ bằng giá trị thiệt hại thực tế và luôn nhỏ hơn hoặc bằng giá trị thực tế của xe

Trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận bảo hiểm trên giá trị thực tế, được gọi là “giá trị thay thế mới” Khi tổn thất toàn bộ xảy ra doanh nghiệp bảo hiểm sẽ bồi thường đúng bằng số tiền bảo hiểm Trong trường hợp này chủ xe phải đóng phí bảo hiểm khá cao theo các điều kiện bảo hiểm rất nghiêm ngặt

- Trường hợp tổn thất bộ phận:

+ Nếu xe tham gia bảo hiểm với số tiền bảo hiểm bằng hoặc thấp hơn giá trị thực tế thì số tiền bồi thường được tính theo tỷ lệ giữa số tiền bảo hiểm với giá trị thực tế của xe nhưng bị giới hạn bởi giá trị của bộ phận đó quy định trong “Bảng tỷ

lệ tổng thành xe”

+ Nếu xe được bảo hiểm trên giá trị thực tế thì công ty bảo hiểm sẽ bồi thường theo giá trị thiệt hại thực tế của bộ phận đó ngay trước khi xe bị tại nạn nhưng bị giới hạn bởi giá trị của bộ phận đó quy định trong “Bảng tỷ lệ tổng thành xe” + Trong quá trình sửa chữa, khắc phục tổn thất, nếu phải thay thế bộ phận mới thì số tiền bồi thường tối đa của công ty bảo hiểm không vượt quá giá trị thực tế của

bộ phận đó ngay trước khi xe bị tổn thất

- Trường hợp tổn thất toàn bộ:

Xe được coi là tổn thất toàn bộ khi bị mất cắp, bị cướp, mất tích sau 60 ngày không tìm lại được, giá trị thiệt hại bằng hoặc trên 80% giá trị thực tế của xe tính theo tỷ lệ tổng thành xe hoặc đến mức không thể sửa chữa phục hồi để đảm bảo lưu hành an toàn, hoặc chi phí phục hồi bằng hoặc lớn hơn giá trị thực tế của xe

+ Nếu số tiền bảo hiểm bằng hoặc dưới giá trị thực tế của xe, thì công ty bảo hiểm sẽ bồi thường cho chủ xe toàn bộ số tiền bảo hiểm đã ghi trong giấy chứng nhận bảo hiểm

+ Khi đã bồi thường toàn bộ tổn thất cho chiếc xe đó thì công ty bảo hiểm có quyền thu hồi, thanh lý chiếc xe Nếu xe bảo hiểm dưới giá trị thực tế thì công ty bảo hiểm sẽ thu hồi giá trị còn lại theo tỷ lệ phần trăm giữa số tiền bảo hiểm và giá trị thực tế của xe

+ Đối với trường hợp xe bị mất cắp, mất tích thì chủ xe hoặc lái xe báo ngay cho cơ quan công an, công ty bảo hiểm để lập kế hoạch điều tra xử lý vụ việc Trong vòng 5 ngày kể từ ngày xe bị mất cắp, mất tích chủ xe phải gửi ngay văn bản cho công ty bảo hiểm Trong trường hợp quá 2 tháng mà xe bị mất cắp, mất tích không tìm thấy thì công ty bảo hiểm sẽ bồi thường cho chủ xe toàn bộ số tiền bảo hiểm đã ghi trong giấy chứng nhận bảo hiểm Nếu sau khi bảo hiểm mà lại tìm thấy chiếc xe thì công ty bảo hiểm có quyền thu hồi lại chiếc xe đó theo tỷ lệ phần trăm giữa số tiền bảo hiểm và giá trị thực tế của chiếc xe đó

* Phương thức bồi thường:

Việc lựa chọn phương thưc bồi thương phải tuỳ thuộc vào từng trường hợp cụ thể và phai có sự thống nhất giữa chủ xe và người tham gia bảo hiểm Một số phương pháp cụ thể:

-Thanh toán bằng tiền: Vì hợp đồng bảo hiểm là hợp đồng trả tiền cho nên các khiếu nại phát sinh thuộc trách nhiệm bảo hiểm sẽ đươc giải quyết bằng cách trả tiền cho người được bảo hiểm với số tiền phải trả do cán bộ bồi thường của công ty tính toán trên cơ sở giá trị thiệt hại thực tế Hình thức thanh toán này thường nhanh

và đơn giản

- Sửa chữa xe bị thiệt hại: trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới,các công ty bảo hiểm thường sử dụng phương thức này Theo đó các công ty bảo hiểm sẽ tư vấn cho chủ xe nơi sửa chữa và chịu trách nhiệm về những khoản chi phí do sửa chữa các bộ phận đó

- Thay thế : Đây là phương thức bồi thường khá phức tạp và ít được các công

đó khi chúng không may gặp phải rủi ro thuộc phạm vi bảo hiểm Sản phẩm bảo hiểm này được triển khai ở tất cả các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ và được các chủ xe quan tâm, xem là một biện pháp tích cực để ổn định cuộc sống, ổn định sản xuất kinh doanh trong trường hợp không may gặp rủi ro tai nạn bất ngờ

1.3.1.2 Các nhân tố cấu thành nên sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới

Các nhân tố cấu thành sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới bao gồm các điều khoản bảo hiểm ( đối tượng bảo hiểm, phạm vi bảo hiểm, giá trị bảo hiểm, số tiền bảo hiểm, phí bảo hiểm), điều khoản bổ sung (các điều khoản này được quy định trong hợp đồng bảo hiểm) ; quy trình khai thác, giám định và bồi thường Các

nội dung này đã được trình bày khái quát trong mục 1.2 của luận văn

1.3.2 Quan niệm về phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới

Theo quan điểm của triết học, phát triển là khái niệm dùng để thể hiện những vận động theo chiều hướng tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn, cái mới thay thế cái cũ, cái tiến bộ thay thế cho cái lạc hậu

Như vậy, Phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới chính là quá trình

tăng lên về quy mô và chất lượng cung cấp dịch vụ cũng như hiệu quả kinh doanh sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới

Sự tăng trưởng về quy mô bao gồm các khía cạnh: Sự tăng trưởng về số lượng hợp đồng bảo hiểm, số xe tham gia bảo hiểm và tăng trưởng doanh thu bảo hiểm Thực hiện được điều này có nghĩa là công ty bảo hiểm phải hướng sản phẩm bảo hiểm của mình phục vụ được đông đảo tầng lớp khách hàng, cả khách hàng cá nhân

và khách hàng tổ chức

Sự gia tăng về chất lượng sản phẩm bảo hiểm xe cơ giới cho khách hàng có nghĩa là chất lượng sản phẩm tăng (sự thỏa mãn của khách hàng tăng lên), đảm bảo khi khách hàng xảy ra rủi ro, tổn thất sẽ được hỗ trợ đền bù một cách nhanh chóng

và kịp thời nhất

Vậy là để phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới các công ty bảo hiểm không chỉ dừng lại ở việc mở rộng thị trường bảo hiểm bằng cách gia tăng số lượng khách hàng, ký kết hợp đồng với các khách hàng mới, mà còn phải đặc biệt chú trọng duy trì mối quan hệ với các khách hàng sẵn có, không ngừng tăng cường dịch vụ hỗ trợ, xử lý nhanh chóng các tổn thất cho khách hàng Điều này thể hiện sự

nỗ lực trong công tác chăm sóc khách hàng và phát triển sản phẩm bảo hiểm của công ty bảo hiểm

1.3.3 Hệ thống chỉ tiêu đánh giá sự phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất

xe cơ giới

1.3.3.1 Số xe tham gia bảo hiểm vật chất xe cơ giới

Số xe tham gia bảo hiểm vật chất xe cơ giới cho biết mức độ thu hút khách hàng của sản phẩm này tại doanh nghiệp bảo hiểm Số lượng xe càng nhiều chứng

tỏ sản phẩm có sức cạnh tranh trên thị trường, được khách hàng đón nhận và tin tưởng Số liệu này thường được các doanh nghiệpbảo hiểm thống kê hàng năm để đưa ra những đánh giá và biện pháp thu hút khách hàng

1.3.3.2 Tốc độ tăng trưởng về số xe tham gia bảo hiểm

Lượng xe cơ giới tại nước ta ngày một gia tăng, dẫn đến số xe tham gia bảo hiểm vật chất xe cơ giới cũng tăng theo Tốc độ tăng trưởng về số xe tham gia bảo hiểm tại doanh nghiệp bảo hiểm phản ánh được sự gia tăng số xe tham gia bảo hiểm năm sau so với năm trước, từ đó hiểu được nhu cầu của khách hàng đối với sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới của doanh nghiệp đó qua từng năm Tốc độ tăng qua các năm được tính bằng công thức sau:

100

1

1 x SX

SX SX

S

n

n n







Trong đó: S là tốc độ tăng trưởng về số xe tham gia bảo hiểm vật chất xe cơ giới

SXn làsố xe cơ giới tham gia bảo hiểm vật chất xe cơ giới năm n

SXn-1 là số xe cơ giới tham gia bảo hiểm vật chất xe cơ giới năm n – 1

1.3.3.3 Doanh thu phí bảo hiểm

Hoạt động kinh doanh bảo hiểm bao gồm: Kinh doanh bảo hiểm gốc, kinh doanh tái bảo hiểm (bao gồm nhượng và nhận tái bảo hiểm) và các hoạt động khác

có liên quan như đại lý bảo hiểm, giám định tổn thất Doanh thu phí bảo hiểm vật chất xe cơ giới là một bộ phận của doanh thu kinh doanh Số tiền thu được từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm gốc là phí bảo hiểm trực tiếp từ người tham gia bảo hiểm Doanh thu phí bảo hiểm được tính theo công thức:

DTn = ∑Pinx Xi n Trong đó: DTn là doanh thu phí bảo hiểm vật chất xe cơ giới năm n

Pinlà phí bảo hiểm của xe cơ giới i năm n

Xin là xe cơ giới thứ i tham gia bảo hiểm vật chất xe cơ giới năm n

1.3.3.4 Tốc độ tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm

Tốc độ tăng trưởng doanh thu được tính bằng công thức sau:

100

1

1

x DT

DT DT

G

n

n n







Trong đó:G là tốc độ tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm

DTn là doanh thu phí bảo hiểm năm n

DTn-1 là doanh thu phí bảo hiểm năm n – 1

Chỉ số G cho biết sự tăng trưởng doanh thu của năm sau so với năm trước G càng cao chứng tỏ doanh thu càng tăng nhiều, doanh nghiệp bảo hiểm thu được càng nhiều phí từ sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới

1.3.3.5 Số lượng hợp đồng bảo hiểm

Số lượng hợp đồng bảo hiểm không ngừng tăng lên là một dấu hiệu tốt đối với doanh nghiệp bảo hiểm Điều đó chứng tỏ sản phẩm của doanh nghiệp bảo hiểm đã đáp ứng được nhu cầu của khách hàng và mọi công việc đang tiến triển tốt đẹp.Tuy nhiên, đi liền với chỉ tiêu số lượng hợp đồng bảo hiểm thì tiêu chí số lượng khách hàng cũng cần phải chú trọng Đây là chỉ tiêu quan trọng trong việc đánh giá mức

độ mở rộng thị trường của sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới Nếu số lượng khách hàng đến với sản phẩm này ngày một tăng thì chứng tỏ việc mở rộng thị phần đang đạt những hiệu quả nhất định, doanh nghiệp bảo hiểm không chỉ tạo được uy tín với khách hàng truyền thống mà còn quảng bá thành công hình ảnh của mình đến với những khách hàng mới

DTCTY là doanh thu bảo hiểm xe cơ giới của công ty năm n

DTTTT là doanh thu bảo hiểm xe cơ giới toàn thị trường năm n

Thị phần bảo hiểm cho biết thị trường tiêu thụ mà công ty chiếm lĩnh được, vị trí của mình so với các công ty khác.Từ đó công ty có thể xác định được những đối thủ cạnh tranh trực tiếp, đưa ra những phương án, mục tiêu cho việc kinh doanh sản phẩm bảo hiểm của mình

1.3.3.7 Chênh lệch giữa doanh thu phí bảo hiểm và chi bồi thường

Chênh lệch giữa doanh thu phí bảo hiểm và chi bồi thường phản ánh hiệu quả hoạt động kinh doanh bảo hiểm vật chất xe cơ giới:

Hn = ∑DTn –∑CPn

Trong đó:Hnlà chênh lệch giữa doanh thu bảo hiểm và chi bồi thường năm n

DTn là doanh thu phí bảo hiểm vật chất xe cơ giới năm n

CPn là chi bồi thường bảo hiểm vật chất xe cơ giới năm n

Hn càng lớn thì doanh nghiệp bảo hiểm càng thu được nhiều lợi nhuận, sản phẩm bảo hiểm càng phát triển

1.3.3.8 Sự đa dạng về các sản phẩm dịch vụ

Sự đa dạng về các sản phẩm dịch vụ có nghĩa là doanh nghiệp bảo hiểm cung cấp ra thị trường nhiều loại sản phẩm bảo hiểm xe cơ giới với các tính năng khác nhau, dành cho các nhóm khách hàng mục tiêu khác nhau Sản phẩm càng đa dạng, đáp ứng ngày càng tốt nhu cầu của khách hàng chứng tỏ rằng chất lượng sản phẩm đang ngày một hoàn thiện, trong tương lai hứa hẹn thu hút được sự quan tâm của toàn xã hội Bên cạnh tiêu chí về sự đa dạng thì không thể không kể tới một số tiêu chí quan trọng khác để đánh giá sự phát triển bảo hiểm vật chất xe cơ giới, đó

là những tiện ích mà sản phẩm mang lại Ban đầu từ những chiếc thẻ đơn thuần chí dùng để bảo hiểm thân vỏ xe, hiện nay các doanh nghiệp bảo hiểm còn tích hợp thêm các dịch vụ như: Bảo hiểm thiệt hại động cơ do ngập nước (thủy kích), thay thế phụ tùng chính hãng 100% không tính khấu hao, sửa chữa tại các garage đạt tiêu chuẩn chính hãng, trợ giúp giao thông 24/7 (Cung cấp thông tin, cứu hộ miễn phí trong trường hợp tai nạn, xe hỏng, nổ lốp, hết xăng )

Có thể dùng phương pháp điều tra xã hội học, phát phiếu điều tra cho các khách hàng sử dụng sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới, từ các số liệu thống kê được đánh giá sự hài lòng và tổng hợp ý kiến của khách hàng khi sử dụng sản phẩm này

1.3.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển sản phẩm bảo hiểm vật chất xe cơ giới

1.3.4.1 Nhân tố chủ quan

* Năng lực của đội ngũ cán bộ

Chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố cơ bản, quyết định đến hoạt động kinh doanh nói chung và hoạt động phát triển sản phẩm nói riêng của công ty bảo hiểm