Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh quảng nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế

Muc dich va nhi?m vu nghien cuu: tren co su khao sat tinh hinh thu hut FDI d De dat duqc muc dich tren luan van can thuc hien mot so nhiem vu: Mot la; nghien cuu mot sd vsin de ly luan

DAI HOC KTQD

TT THONG -TIN THlfVIEN

PHONG LUAN A N-TU LIEU

T r I n PHAN Hlfu

THU HO TBA u TU T B QC nfrNUfc NGOA l

VlO tflM H QUANG NJUI THONG Btfl CANH HQ l NH AP

HNHlf O Utf C l t

ChuyAn n g Onh : KINH rf CHfNH TR|

■ ■

Ngtfo i hating dan khoa hoc: PGS TS MAI HOU TH^C

Danh muc cac chu viet tat

Tom tat luan v3n

MD DAU - 1

Chuang 1: Cor sd ly luan v& thuc tien ve dau tu true tiep nude ngoai - 6

1.1 Dau tu true tiep nude ngoai va sir can thiet khach quan thu hut FDI vao Quang Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te - 6

1.1.1 Quan ni?m, dSc diem va cac hinh thuc FDI - 6

1.1.2 Vai tro thu hut FDI doi vdi sir phat trien kinh te - xa hoi va sy can thiet khach quan phai thu hut FDI vao Quang Nam trong boi canh hQi nhap kinh te quoc te — 13 1.2 Cac nhan td anh hudng thu hut dau tu true tiep nude ngoai - 23

1.2.1 Moi tnrdng chinh tri —— —— ——————— —— —— —— — —— — — — — —24 1.2.2 Chinh sach phap luat cua nude nhan dau tu - 25

1.2.3 Vi tri dia ly va dieu ki?n tu nhien cua nude nhan dau tu - 26

1.2.4 Trinh do phat trien nen kinh te - 27

1.2.5 Dac diem van hoa - xa hoi -— ———— — —— —28

1.3 Kinh nghiem thu hut dau tu true tiep nude ngoai d mot so quoc gia va dia phuong trong nude - — ——— — — — —— —— —— 29

1.3.1 Kinh nghiem thu hut FDI cua mQt so quoc gia - 29

1.3.2 Kinh nghiem thu hut FDI cua mpt sd dia phuomg trong nude -36

1.3.3 Nhung bai hoc kinh nghiem trong thu hut FDI ma tinh Quang Nam co thd tham khao - 41

Chuomg 2: Thuc trang thu hut dau tu true tiep nude ngoai vao tinh Quang Nam tir nam 2000 den nay - 42

2.1 DSc didm dieu kien tu nhien va kinh te - xa hoi cua Quang Nam anh hudng den thu hut dau tu true tiep nude ngoai - 42

2.1.1 Vi tri dia ly va didu kien tu nhien - 42

2.1.2 Tai nguyen thien nhien - 43

2.1.3 Tiem nang ve con ngudi va vSn hoa nhan v&n - 45

2.1.4 Thuc trang phat trien kinh te xa hoi cua Quang Nam -46

2.2 T h p c tra n g hu h ut F DI tr en h i a b an ti lth Q Qun g N m - 51

2.2.1 high UihU thu hut vOh aUa tu truc tinp gucc ggoOi - 51

2.2.2 Tin g h t n h t h uc h t e n v Vn d au t u t ru e ti e n n uuc n ggo i - 65

2.2.3 hogg vOh tngg them cub cac dp ag - 67

2.2.4 high high tha hoi giay phep aUh tu cub cac du ag FDt - 68

2.2.5 Dahh gia chahg ve tihh high tha hut vOh FDt tai Qangg Nam - 69

Chuong 3: Phuong huong va cac giai phap co ban nham thu hut FDI vao tinh Quang Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc t e - 77

3.1 X u h ir ucg dau tur q uhn t F anh h hur i g dan dau t n tiy c t i e n nuUc nggoi vvo Q uang Nam - 77

3.2 Phuogg hucgg tha hut FDt voo Qangg N ai m - 80

3.2.1 Qabh ai6m, phuogg hucgg vO mpc tiea phat trieh high tn x3 hoi cub Qangg Nam dng gnm 201 5 - 80

3.2.2 Phuogg hucgg vO muc tiea tha hut FDI cub Qangg N am - 82

3.3 Mot n o giai p ph p c o b bn n him tr in g c u ung dm h h t dau n t Uv c c i ep puuc n gga i vOo tigh Qangg Nbm - 87

3.3.1 H ooo t Pi ji n q ua h oocc dpht d r iin vce dh ii, vc m vcng ng ^ g i in d r rn h ia hao T inh Qangg N am - 87

3.3.2 hinp tuc hoOh thing co chn ch m h sach ua aai aUa tu vO c b c£ch thu tpc high chigh qang ly hoct doug aUa tu - 89

3.3.3 Xay dugg vO gagg cap co sd hc tUhg tco aiea h ^ g thang loi tha hut aUa tu truc tinp gucc hg oai - 93

3.3.4 DSy mcgh hoct aQgg xuc ting aUa u - 9 7 3.3.5 HoOh thing cngg tac qaag ly vO ho trp sba cap phep aUa tu - 1 04 3.3.6 Gini phap aOo tco cag bQ qang ly DhNN vO gagg cbo trihh ao ta o a9hc lOm vinc trogg cac dp ag FD I - 107

KEh LUA N - 109

ADB The Asian Development Bank

BOT (Built-Operation-Transfer) Xay dung - van hanh - chuyen giaoBTO (Built-Transfer-Operation)

BT (Built-Transfer)

Xay dung - chuyen giao- kinh doanhXay dung - chuyen giao

CNH - HDH Cong nghiep hoa - hien dai hoa

FDI (Foreign Direct Investment)

FII (Foreign Indirect Investment)

Dau tu true tiep nunc ngoaiDau tu gian tiep nude ngoai

ODA (Official Development Assistance) Ho trcr phat trien chinh thirc

UBND

•»

Uy ban nhan dan

WTO (World Trade Organization) To chuc Thuomg mai the gidi

WB

r

Ngan hang the gidi

r f

Bang 1.1: Dong gop FDI vao tang truong kinh te 0 mot so dia phuon g - 21

Bang 2.1: Mot so chi tieu ve kinh te - xa hoi tinh Quang Na m - 47

Bang 2.2: Tong hop FDI tren dia ban Quang Nam - 51

Bang 2.3: Co cau FDI phan theo dia ban dau tu - 55

Bang 2.4: Co cau FDI phan theo dia ban KCN, khu kinh te va ngo ai - 57

Bang 2.5: Co cau FDI theo hinh thuc dau tu - 58

Bang 2.6: Co cau FDI theo linh vyc dau tu - 60

Bang 2.7 Co cau FDI phan theo doi tac tren dia ban Quang Na m - 62

Bang 2.8: Tinh hinh thuc hien von FDI theo linh vu c - 66

Bang 3.1: Du bao von FDI den nam 201 5 - 84

DANH MVC HINH Hinh 2.1: Co cau GDP Quang Nam theo nganh (20 0^^ - ^(^(^< ^ ) - 47 7 Hinh 2.2: Bieu do dong thai FDI tai Quang Nam (2000-2009 ) - 53

Hinh 2.3: Co cau FDI theo dia ban o Quang Na m - 56

Hinh 2.4: Co cau FDI phan theo khu vuc - 63

Hinh 2.5: Yon FDI thuc hien tren dia ban Quang Nam - 65

e > £2 l -o

tr A n phan h i E u

THU HOT b A u T I T TRQ C T lfr N Ufc NGOA

VAO T i NH QUANG NAM THON G Bti l CANH HQ l NHlP

K I NH rf QUti C rf

1 Tinh cap thiet ciia de tai

Tinh Quang Nam nSm trong vung kinh te trong diem Mien Trung, trong

Tuy nhien, vice thu hut nguon von FDI trong boi canh canh tranh quyet liet giua cac dia phuung trong ca nude noi chung, tren dia ban khu virc mien Trung noi rieng va

chQn nghien cuu de tai “ Thu hut von dau tu true tiep nuoc ngoai vao tinh Quang Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te" cho luan van thac sy kinh te cua minh.

2 Tinh hinh nghien cuu de tai: Nghien cuu dau tu true tiep nude ngoai tai Viet

3 Muc dich va nhi?m vu nghien cuu: tren co su khao sat tinh hinh thu hut FDI d

De dat duqc muc dich tren luan van can thuc hien mot so nhiem vu:

Mot la; nghien cuu mot sd vsin de ly luan ve dau tu true tiep nude ngoai va

Hai la; luan van luan giai su can thiet khach quan tang cudng thu hut dau tu

true tiep nude ngoai vao Quang Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te.

Ba la; phan tich tinh hinh thu hut von dau tu tiyc tiep nude ngoai tren dia ban tinh Quang Nam giai doan 2000-2009; danh gia nhttng uu didm, han chd va tim

Bdn la; luan van neu phuong hudng va de xuat cac giai phap nhSm thu hut

4 Doi tupng va pham vi nghien cuu

Doi tuong nghien cuu: luan van nghien curu thuc trang thu hut FDI tren dia

FDI theo doi tac, co cAu FDI theo linh vtre dau tu, co cau FDI theo hinh thuc dau tu

FDI.

Pham vi nghien cuu: vdi kha nang cho phep va trong khuon khd yeu cau luan van thac sy thi luan van nghien cuu FDI tren dia ban Quang Nam trong giai doan

Trung - Tay nguyen, ca nude, xem xet moi quan h? von FDI vdi cac nguon von trong nude va trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te.

5 Phuong phap nghien cuu

Co so phuong phap luan: tac gia lay phuong phap duy vat bien chung va

luan.

Co so ly thuyet: luan van su dung cac ly thuyet kinh te hoc co dien va hien dai, cac ly thuyet ve FDI va mpt so mo hinh kinh te von da dupe thuc tien kiem nghiem trong tien trinh phat trien cua nen kinh td the gidi, se dupe sir dung trong cac lap

Co so thuc tien: cac so lieu, dur lieu, phan tich, lap luan tir cac to chuc kinh te -

phong thuong mai va cong nghiep Viet nam; tu co so nghien cuu thuc tien cac quoc

gia trong khu vuc Dong A; ket hop cac du lieu thong ke chinh thuc cua cac co quan

thong ke trong nuoc

Phuong phap nghien cuu: trong luan van tac gia su dung nhUng phuong phap sau: phuong phap nghien cuu tai lieu; phuong phap phan tich, so sanh, mo ta va

tong hop; phuong phap thong ke.

6 Dong gop moi va y nghia thuc tien

- He thong hoa mot so van de ly luan ve dau tu truc tiep nuoc ngoai.

- Nghien cuu thuc trang thu hut FDI vao tinh Quang Nam giai doan tu nam

2000 den nay, danh gia nhu rn g thanh tuu va han che cua viec thu hut FDI cua dia

phuong va qua do de xuat mot so giai phap nham thu hut FDI tu nay den nam 2015

va trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te.

- Luan van co y nghia ve mat ly luan va thuc tien, no la mot trong nhttng tai

lieu tham khao cho sinh vien kinh te, nhung ngudi nghien cuu ve kinh te Quang

Nam noi rieng va nha dau tu nuoc ngoai.

7 Ket cau cua luan van

Ngoai phan mo dau, ket luan, danh muc tai lieu tham khao, danh muc bang hiiu, danh muc tu viet tat, luan van duoc ket cau lam 3 chuong:

Chuong 1: Ly luan chung ve dau tu ti y c tiep nuoc ngoai.

Chuong 2: Thuc trang thu hut dau tu truc tiep nuoc ngoai tren dia ban tinh Quang Nam giai doan 2000 den nay.

Chuong 3: Mot so giai phap co ban nham thu hut dau tu truc tiep nuoc ngoai

o tinh Quang Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te.

Chu -ung 1: Ly lu$n chung ve dau tu - tryc tiep naffc ngoai

1.1 Dau tur tr y u ti ep n irPc i^ j>oai gO sy c an t hie t ph ai thu hut FDI vAo Quang Nam trong boi canh hyi nhap kinh tr quoc tr

Ve quan diem dau tu truc tiep nuac ngoai: De tai trinh bay quan diem cua Lenin ve dau tu nuoc ngoai, trong tac pham chu nghia de quoc giai doan tQt cung

cua chu nghia tu ban Lenin da trinh bay ban chat cua xuat khau tu ban la mQt trong

nhung dac diem cua chu nghia tu ban giai doan doc quyen, ngoai ra ong con phan

chia tu ban xuat khau lam 2 loai la xuat khau tu ban hoat dQng va xuat khau tu ban

dinh (theo quy dinh cua nuoc tiep nhan dau tu) vao linh vyc san xuat, kinh doanh hoac dich vy, cho phep hQ tryc tiep tham gia dieu hanh doi tuyng ma ho ty bo von dau tu.

Ve dac diem cua FDI luan van da xac dinh nhu sau:

- FDI la hinh thuc chu yeu trong dau tu nuoc ngoai: xet ve xu the va hi?u qua

thi FDI the hi?n ro sy chuyen bien ve chat luyng trong nen kinh te the gioi, gin lien voi qua trinh san xuat tryc tiep, tham gia vao phan cong lao dong quoc te theo chieu sau va tao thanh co so cho hoat dyng cua cac cong ty xuyen quoc gia va cac doanh nghiyp quoc te

- FDI la hinh thuc dau tu bang von cua tu nhan do cac nha dau tu ty quyet dinh dau tu, quyet dinh san xuat kinh doanh va ty trach nhi?m ve lo lai; hinh thuc nay mang tinh kha thi va hi?u qua kinh te cao, khong co nhung rang buyc ve chinh

tri, khong de lai ganh nSng ny nan cho nuoc nhan dau tu

Thong qua FDI nuoc chu nha co the nhan duoc cong nghe va ky thuat tien tien, hoc

hoi kinh nghipm quan ly cac nuoc phat trien

- Thuong FDI dupc thyc hipn thong qua viec xay dung doanh nghiep moi,

mua lai toan bp hoSc tung phan doanh nghiep dang hoat dpng hoBc mua co phieu de thon tinh hoSc sap nhap cac doanh nghiep voi nhau.

Ve cac hinh thuc FDI theo nguon goc so huu bao gom: (i) Hop tac kinh doanh

tren co so hop dong hop tac kinh doanh; (ii) Doanh nghiep lien doanh; (iii) doanh

nghiep 1 0 0% von nuoc ngoai; hop dong xay dung - kinh doanh - chuyen giao; hop

dong xay dung chuyen giao - kinh doanh; hop dong xay dung - chuyen giao

Vai tro thu hut FDI rfo i voi sy p hat trien kinh te - xd hQi

Luan vSn da chung minh duoc tac dpng tich cuc cua viec thu hut FDI doi voi phat trien kinh te - xa hpi cua mpt quoc gia noi chung Nhung tac dpng do bao gom: (i) thu hu t FDI d e bo s u n g ngudn vd n d du t u p hat trie n k i nh te - x x hp ii (ii) T hu hut

FDI gop phan day manh hoat dong xuat khau; (iii) Thu hut FDI thuc day chuyen dich co cau kinh te theo huong hien dai; (iv) thu hut khoa hpc cong nghe hien dai; (v) dau t u ( n ic t i ep nud e ngoai gop phan thuc day dao tao ngudn nhtrn -t r e v a qu<m

ly; (vi) tang cuong tinh canh tranh cua nen kinh te Ngoai ra, con mpt so tac dpng

tich cuc khac nhu dau tu truc tiep nuoc ngoai giup la dpng luc thuc day cai cach hanh chinh, nang cao nang luc quan ly dieu hanh cua chinh phu Thu hut FDI con tao ra nhung nganh nghe moi, tao ra viec lam gop phan giai quyet cac van de xa hoi

o nuoc tiep nhan dau tu

Sy can thiet khach quan p hai thu hut FDI vao Quang nam trong boi canh hQi

nhap kinh te quOc te

Luan van da luan giai su can IUiet phai thu hut FDI vao tinh Quang Nam trong boi canh hpi nhap kinh te quoc te nhu sau: Thu nhdt: nhUng du an FDI da thu hut

ngay cang dong vai tro quan trong nhu: bo sung von dau tu cho dia phuong, FDI

ngay cang chiem ty trpng cao trong tong kim ngach xuat khau va gia tri san xuat

cong nghiep dia phuong, gop phan chuyen giao khoa hoc cong nghe hien dai vao

co nhieu tidm nang de phat trien nhanh va ben vung tuy nhien thieu vdn la mot

cac Qudc gia noi chung va giua cac dja phuomg trong nude noi rieng; 77itr tu: hien

binh ding gifra cac thanh phan kinh te Vi vay tang cudng thu hut FDI vao Quang nam la yeu cau khach quan trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te.

1.2 Ve cac nhan to anh hudng thu hut dau tu true tiep nude ngoai

Moi trudng dau tu nude ngoai la tong hoa cac yeu to co anh hudng den hoat dong dau tu cua cac nha dau tu nude ngoai d nude nhan dau tu Luan van dS xem

sach - phap luat, vi tri dia ly - dieu kipn tu nhien, trinh do phat trien kinh te va cac

hoac rui ro cho cac nha dau tu, do do moi trudng dau tu anh hudng den quyet dinh dau tu cua cac nha dau tu.

1.3 Kinh nghiem thu hut dau tir true tiep nude ngoai d nipt so quoc gia vA

- Nghien cuu kinh nghiem thu hut FDI cua cac nude trong khu vuc co nhieu diem tuong dong vdi Viet Nam cd y nghTa quan trong doi vdi viec hoach dinh chinh

day manh qua trinh cong nghiep hoa, hien dai hoa gan vdi phat trien kinh te tri thuc

trien cong nghiep nham thu hut FDI; thu hai: xay dung cac khu cong nghiep va dac khu kinh te; thu ba: khuyen khich syr dau tu cua cac cong ty xuyen quoc gia

- Luan vSn nghien cuu kinh nghiem thu hut FDI cua thanh pho Da Ndng, mpt

ddng vdi tinh Quang Nam va Thanh phd Hd Chi Minh la mot trong nhung dia

phuong thanh cong trong thu hut FDI o Viet Nam Nhung kinh nghiem duoc due

triin hp thing co so ha tang nhu mang ludi giao thong dudng bp, phat trien h? thing cang, dac biet ha tang cac khu cong nghiep tap trung phai duoc dau tu hoan chinh trudc Hai la; Tinh quang Nam can tiep tuc day manh cai each hanh chinh trong cap phep dau tu nhftm cai thien moi trudng dau tu thong thoang va dac biet hoan thien chinh sach ho trg doanh nghiep sau cap phep de cac du an FDI nhanh

phu trer, nang cao chat luong dao tao nguon nhan luc de dap ung lao dong cho cac

du an FDI va can bo quan ly trong linh vuc FDI tai dja phuong noi va can bp quan

ly noi chungv.v Bon la: Tinh Quang Nam can tham khao nhiiu kinh nghiem cua

Nam tir nim 2000 din nay

De danh gia nhung thuan lgi kho khan tir nhung dac diem vi dieu kien tu

□ Thuan lai

dong.

Dieu kiyn tu nhien thuan loi nhu bai bien co canh quan dyp, hai di san van hoa

the gidi la pho cd Hpi An va khu di tich My Son va nhidu danh lam thing canh, cac

di tich thing canh khac tao dieu kien cho qui hoach thu hut dau tu vao l i nh vuc thuong mai - dich vy, dic biyt la du lich sinh thai, du lich nghi dudng cao cap va

van hoa.

Dia phuong co the tan dyng nguon nhan lyc co chat luyng, khoa hoc cong

nghe va cac dich vy hd tro san xuat, cac dich vy cao cap, cung nhu ha tang giao

thong, cang bien, cang hang khong cua Da Nang

o Kho khan

Dieu kiyn tu nhien khong thuan lyi, mua mua keo dai, thien tai thuong xuyen

de doa, toc dp hao mon may moc tUieI bi nhanh do khi hau cua vung ven bien, la

nguyen nhan lam nan long cac nha dau tu trong va ngoai nuoc.

Luc luong lao dpng phan lon chua co tay nghe, da so la lao dpng pho thong, thieu cac co so dao tao nghe, voi dic diem chung cua nguon nhan luc Vipt Nam la

thieu tac phong cong nghipp, t ^ h ky lupt

Xuat pUat diem cua nen kinh te thap, su kem soi dpng moi truong kinh te tai dia phuong Day la mpt han che va cung la thach thuc lon trong qua trinh pUaI trien

sip toi.

Co so ha tang yeu kem va chua dong bp, hp thong giao thong di lai kho khan

Co so ha tang, dich vy phyc vy san xuat, nhu cong nghiep phy tro cho cac nganh det may, che tao, o to trong tinh trang chung cua ca nuoc la thieu va yeu Ha tang phyc

vy doi song cho nha dau tu con thieu chua dap ung yeu cau.

Trinh dp dan t ri nhin chung con thap, nhat la khu vuc mien nui cua tinh Doi

sdng nhan dan con nhidu kho khan, ti Ip hp ngheo doi cao (20% o so hp doi ngheo), toc dp tang dan so cao gay ap luc cho cong tac giai quyet viec lam.

Quang Nam

Tinh hinh thu hut vdn <t&u tu trpe tiep nude ngoai

- Tinh den thang 12 nam 2009 so dir an FDI con hi£u lire la 69 vdi tong so vdn

dir an thu hut la 64 va tong so von d£ng ky la 807.368.546 USD Nhu vay, hinh quan moi nSm Quang Nam thu hut 6 dir an FDI va so von binh quan 80 trieu USD;

- Dong vdn FDI vao Quang Nam chu yeu tap trung huy?n Dien Ban, Nui

ngoai thi: 56.52% so du an va 59.71% tdng sd vdn dang ky nim ngoai cac khu cong

nghiep 100% vdn nude ngoai chiem 81.16% sd du an va 83.44% vdn dang ky.

FDI nhieu thu hai, chiem 40.58% tdng sd du an va chiem 27,99% tdng lucmg vdn dang ky Trong linh virc nong - lam - thuy san, mac du nganh nay co rat nhieu lpi

hai san ldn cua ca nude, vung phia tay nam co the phat trien cac cay cong nghiep nhu Que, Cao su, Dieu tuy nhien, do co sd ha tang nong thon yeu kern, h£ thong

den tir Chau au va My chu yeu tap trung vao linh vuc khach san, nha hang, va cac

do, 55,17% o so du an va 65.1% tong so von dang ky vao l nh vuc khach san, nha

hang khu nghi mat cao cap, quy mo binh quan cua mpt du an tren 17 trieu USD Hoa ky co 6 du an dau tu vao Quang nam thi co 5 du an tap trung vao l nh vuc khach san, nha hang, khu nghi du&ng cao ca p Dieu nay mpt lan nua khang dinh

iinU Quang Nam co loi the thu hut cac du an FDI vao linh vuc khach san - nha

hang, khu du lich nghi du&ng Cac quoc gia den tu khu vuc Dong A 39.14% so du

an va 22.67% so von, cUu yeu tap trung vao linh vuc cong nghiep che bien, khu vuc nay co 27 du an FDI voi tong von tren 196 trieu USD thi trong do co 20 du an

chiem 75.1% tong so du an va 64% tong von dau tu cua khu vuc.

Tinh hinh thuc hifn von dau tu truc tiep nudc ngoai

Tinh luy ke den Uet nam 2009 tong so von dau tu truc tiep nuoc ngoai da thuc hien 336 trieu USD, iy le vdn dau tu thuc hien tren dia ban Quang Nam dat 38.47%

so voi tong von dang ky Neu xet qui mo binh quan von dau tu thuc hien theo so du

an thi ihoi ky 2000 - 2009 qui mo binh quan von dau tu thuc hien dat gan 4.4 irieu USD/du an, va bang 35,48% qui mo binh quan von dang ky cua 1 du an (tren 12

irieu USD) Neu xet qui mo binh quan vdn FDI thuc hien theo nam thi tUoi ky

2000-2009 dat tren 28 trieu USD/nam va chi bang 35,48 % so von dang ky binh quan theo nam (iren 80 trieu USD/nam)

Tong von tang them cua cac du an

Den uet nam 2009 co 9 du an sau mpt tUoi gian trien kUai san xuat kinh doanh

co Uieu qua da de nghi cap pUep tang von mo ra ng san xuai Tong so von duoc pUe duyet rang von la 1 2 154.000 USD bang 5,03% long von dang ky moi va bang 24,6% tong so du an.

Tinh hinh thu hoi gidy phep dau tu cua cac du an FDI

Hau het cac du an FDI iren dia ban tinh moi duoc cap pUep va di vao hoai dpng vi vay, chua co du an uet Uieu luc dau tu Tren dia ban tinh tu kUi trien kUai thu hui FDI den 31/12/2009 thi co 2 du an kUong duoc trien kUai thuc hien do phia

nude ngoai rut phep kinh doanh, co 36 du an vdi tong von tren 303 trieu USD bi

Danh gid chung v$ tinh hinh thu hut von FDI tai Quang Nam

3 Mot so uu diem va nguyen nhan

xuat khau cua dia phuong va gop phan chuyen dich co cau kinh te; thu ba, tao vi?c

O Mot so han che va nguyen nhan

Mot so han che:

- Co cau von FDI khong hop ly, FDI chi tap trung vao cac nganh, cac linh vuc thu lgi nhuan cao nhu khach san, dich vu luu tni va du lich, cong nghiep che bien.

Chua thu hut dugc cac du an dau tu nude ngoai vao phat trien co sd ha tang, vao linh vuc cong nghe cao FDI chua gop phan chuyen dich co cau va cong nghiep

- Hinh thuc dau tu khong da dang chu yeu la hinh thuc doanh nghiep 100% von nude ngoai, trong khi muc tieu hop tac lien doanh vdi phia nude ngoai de hoc hoi kinh nghiem quan ly san xuat kinh doanh va chuyen giao cong nghe gap trd ngai

- Dia ban dau tu chi tap trung vao nhung dia phuong co dieu kien thuan lgi

trong tinh trang “trang” ve dau tu true tiep nude ngoai, khong hap din cac nha dau

tu mac du vdi chinh sach rat uu dai.

hap dan cac nha d£u tu den tu cac qudc gia phat trien nhu My, Nhat, Due., nhung

thieu nhirng du an cua cac cong ty da quoc gia manh nam trong top 500 cong ty da quoc gia hang dau tren the gidi

Nguyen nhan cua tinh hinh

Nguyen nhan khach quan:

Thu nhat, Khung hoang tai chinh tien te khu vuc chau A nam 1997-1999 va

f %

cuoc khung hoang tai chinh My va suy thoai kinh te toan cau nSm 2008 tac dong

Thu hai; xuat phat tir kho khan chung cua khu vuc Mien trung - Tay Nguyen,

do do moi trudng dau tu khong thuc su hap din, va kern canh tranh so vdi 2 dau dat

Thu ba, su canh tranh trong thu hut FDI giua cac quoc gia tren the gidi, cac

trong nude dien ra ngay cang gay gat.

Nguyen nhan chu quan

Thu nhdt, he thong phap luat boc Id nhieu thieu sot, tinh thuc thi chua cao, su

hai, co sd ha tang cua dia phuorng yeu kem chua dap ung dupe yeu cau phat trien cua giai doan hien nay Thu ba, hieu qua trong cong tac xue tien dau tu chua cao.

chinh de tham gia lien doanh Thieu he thong cac nganh cong nghiep phu trp thieu

cap dang trong qua trinh hoan thien nen thieu tinh dong bo va on dinh, chua dam

thap, chu yeu la lao dong pho thong chua qua dao tao Tinh trang thieu dpi ngu quan

Chuong 3: Phuong huong v£ cac giai phap co ban nham thu hut dau tv tryc tiep nuoc ngoai vao tinh Quang Nam trong boi canh hyi nhap kinh te quoc te

3.1 Xu huOng dau tu quoc te anh huong thu hut FDI tai Quang Nam

Thu nhat; luan chuyen von dau iu quoc te la su dan xen giua cac xu huong dau tu; Thu ha i, xu huong dau tu iheo hinh thuc sap nhap va mua lai giua cac quoc

gia (M&A): Thu ba, su syi giam FDI o cac nuoc dang phat trien; Thu t u, cupc

kUung hoang tai chinh loan cau da ngay cang iac dpng manh den ke UoacU dau tu cua cac cong ty xuyen quoc gia TNCs; Thu na m, cac nen kinh te moi noi la dpng luc cua FDI trong nhung nam tiep theo; Thu sd u, Viet Nam la mpt trong nUUng

quoc gia Uap dan dau tu quoc te o khu vuc chau A:

3.2 Phuong huong thu hut FDI tai Quang Nam

Tren co so dinh huong, quan diem cua Trung uong, can cu vao quy UoacU

phat irien kinh te - xa Upi cua Tinh Quang Nam den nam 2015 duoc Thu tuong phe duyei, can cu du thao ke hoach phat irien kinh te - xa hpi nam (2010-2015), can

cu thuc trang thu hut FDI cua dia pUuong trong thoi gian qua Luan van xac dinh

muc tieu, phuong huong thu hut FDI vao Quang Nam trong boi canh hpi nhap kinh

phat trien kinh te - xa Upi cua dia phuong, dong thoi coi trong van de moi iruong va

phat trien ben vung

- Thu hai: KUuyen khich manh mg viec thu hut FDI vao cac nganh cong nghiep san xuai hang xuat khau, cong nghiep che bien, cong nghiep phyc vy phat trien nong nghiep va kinh te nong thon

- Thu ba: Tiep tyc thu hut FDI vao nhung dia ban co nhieu l < yi the de phat huy

tac dpng lan toa, tao dieu kien lien ket phat triin dia ban kUo khan o phia Tay.

- Thu tu: da dang hoa doi tac dau tu vao Quang Nam, co ke hoycU thu hut FDI cac tap doan, cac cong ty xuyen quoc gia trong top 500

O Muc tieu

Tren co so qui ho^ch tong the phat trien kinh te - xa hpi tinh Quang Nam den nam 2015 Can cur dur bao GDP n5m 2010 udc dat 28.112 ty dong, toe do ting

the dua ra d\r bao nhu cau tong von dau tu toan xa hoi va von FDI giai doan

2011-2015 d Quang Nam nhu sau:

nurorc ngoai vao tinh Quang Nam

De thuc hien muc tieu thu hut dau tu true tiep nuoc ngoai tren dia ban

cubng thu hut dau tu true tiep nude ngoai tren dia ban tinh Quang Nam trong boi

cap co so ha tang tao dieu kien thuan lpi thu hut dau tu tryc tiep nude ngoai; thu tu;

day manh hoat dong xue tien dau tu; thu nam; ting cubng cong tac quan ly va ho trp sau cap phep dau tu; thu saw, giai phap chu trong cong tac can bo quan ly DTNN va nang cao trinh do lao dong lam vipc trong cac du an FDI

Ket luan

Luan van da tap trung gidi quyet duoc cac vdn de sau:

yeu to anh hudng va vai tro cua FDI doi vdi ke hoach phat trien KT-XH cua mot dia phuong; phan tich tich sur can thiet phai thu hut FDI vao Quang Nam trong boi canh

FDI.

- Phan tich hi?n trang tinh hinh thu hut nguon vdn FDI cua Quang Nam (chu

nguyen nhan cua tinh hinh.

Nhung dong gop cua de tai:

ngoai, dac biet la chinh sach thu hut nguon vdn FDI.

- Tdng hop, danh gia thuc trang, tinh hinh thu hut nguon vdn FDI cua Quang

han che va nguyen nhan, tir do de xuat cac giai phap phu hop vdi nham thu hut nguon vdn FDI tai Quang Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te.

- Kien nghi mot sd giai phap co ban co can cur khoa hoc va tinh kha thi nhSm

thu hai, tiep tuc hoan thien co che chinh sach uu dai dau tu va cai each thu tuc hanh

kien thuan koi thu hut FDI; thu tu, day manh hoat dong xue tien dau tu; thu nam,

tang cudng cong tac quan ly va ho tro sau cap phep dau tu; thu sau, chu trong cong tac can bo quan ly DTNN va nang cao trinh do lao dQng lam viec trong cac du an FDI

tr X n PHAN Hlfu

mu h U tb A u nr rave nfp nu V c ngoai

VAO riNH QUANG NAH TRONG B0I CANH HOl NHAP

KINH if QUfc if

Chuytnngdnh: KINH T< CHiNH TR|

LUAN VAN THAC SY KINH Tf

■ ■

Ngtfdi huong dan khoa hoc: PGS TS MAI HOU THI/C

qua Doi vdi cac quoc gia dang phat trien, viec thu hut von dau tu quoc te la mot trong nhung sach luge quan trong de thu hep khoang each va tranh tut hau.

Viet Nam khong nam ngoai xu the chung do, nam 2007 Viet Nam da trd thanh thanh vien 150 cua To chuc thuang mai the gidi WTO Tac dong tich cue cua su kien nay doi vdi nen kinh te noi chung rat ldn, dac biet la hinh thanh lan song dau tu true tiep nude ngoai mdi vao Viet Nam Tuy nhien, hieu ung tich cue nay khong dong deu d cac khu vuc, cac dia phuong va khong phai dia phuong nao cung tan dung thanh cong lan song dau tu mdi nay

Tinh Quang Nam nam trong vung kinh te trong diem mien Trung, trong nhung nam qua tinh Quang Nam co nhieu chinh sach, bien phap nham thu hut von dau tu true tiep nude ngoai Ngudn von dau tu true tiep nude ngoai da dong gop dang ke vao nhu cau von dau tu phat trien, gop phan thuc hien nhung nhiem vu kinh te - xa hpi tren dia ban tinh Tuy nhien, viec thu hut

ngudn von FDI trong boi canh canh tranh quyet liet giua cac dia phuong trong

ca nude noi chung, tren dia ban khu vuc mien Trung noi rieng va hoi nhap kinh te quoc te ngay cang sau rong cua Viet Nam, doi hoi dia phuong phai cd nhung chinh sach phu hop vdi the manh cua tinh Xuat phat tir thuc tien do,

toi chon nghien cuu de tai “77iu hut von dau tu true tiep nuoc ngoai vao tinh

Quang Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te " cho luan van thac si kinh te cua minh •

2 Tinh hinh nghien cuu de tai

Nghien cuu dau tu truc tiep nuoc ngoai tai Viet Nam noi chung va tai

cac dia phuong noi rieng khong con la de tai moi, o moi giai doan cua lich su deu co cac cong trinh nghien cuu ve van de nay Nhung cong trinh nghien cuu lien quan den van de nay gom: Dau tu truc tiep nuoc ngoai trong qua trinh day manh cong nghiep hoa hien dai hoa o Viet Nam, luan van thac s i cua

Dinh Van An (1998); Dau tu truc tiep nuoc ngoai tren dia ban Ha Noi, luan van thac si cua Vuong Duc Tuan (2002); Thu hut va su dung von dau tu truc

tiep nuoc ngoai tai Hai Phong, luan van thac si cua Nguyen Van Thanh (2003); Dau tu truc tiep nuoc ngoai doi voi su phat trien nganh Buu chinh

vien thong Viet Nam, luan van thac s i cua Nguyen Minh Duc (2003) Cai

thien moi truong dau tu de tang cuong thu 'hut FDI o Viet Nam hi?n nay (lay

vi du dau tu cua Nhat Ban), luan van thac s i cua Nguyen Van Hao (2005);

Day manh thu hut von dau tu truc tiep nuoc ngoai vao Nghe An trong dieu kien hoi nhap kinh te quoc te, luan van thac si cua Nguyen Manh Hung

(2007 ) ; Cai thi?n moi truong thu hut von dau tu o tinh Hoa Binh, luan van

thac si cua Do Hai Ho (2007) Tuy nhien, chua co cong trinh nghien cuu nao xem xet FDI vao Quang Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te.

3 Muc dich va nhiem vu nghien cuu

Muc dich nghien cuu: tren co so khao sat tinh hinh thu hut von dau tu

truc tiep nuoc ngoai o Quang Nam trong thoi gian tu nam 2000 den 2009 Tu

do danh gia tong quan nhung uu diem, han che va nguyen nhan cua tinh hinh,

de xuat nhung giai phap kha thi nham tang cuong thu hut von FDI trong boi

r f f

canh hoi nhap kinh te quoc te.

De dat duoc muc dich tren luan van can thuc hien mot so nhiem vu: Mot l a\ nghien cuu mot so van de ly luan ve dau tu t ue tiep nude ngoai

va nghien cuu kinh nghiem thu ■ hut FDI cua mot sd nudc Dong A cung nhu

mot sd dia phuong trong nudc.

Hai la; luan van luan giai su can thiet khach quan tang cuong thu hut

dau tu truc tiep nudc ngoai vao Quang Nam trong boi canh hoi nhap kinh te

quoc te.

Ba la; phan tich tinh hinh thu hut vdn dau tu truc tiep nudc ngoai tren

dia ban tinh Quang Nam giai doan 2000-2009; danh gia nhung uu diem, han che va tim nguyen nhan cua tinh hinh.

Bon la; luan van neu phuong hudng va de xuat cac giai phap nham thu

hut vdn FDI vao Quang Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te

4 D oi ttr ^ri g va pham vi nghien cuu

vuc dau tu, co cau FDI theo hinh thuc dau tu va co cau phan bo FDI theo

khong gian lanh tho, khao sat tinh hinh thuc hien von FDI .

J

Pham vi nghien cuu : vdi kha nang cho phep va trong khuon kho yeu cau

luan van thac s i kinh te thi luan van nghien cuu dau tu truc tiep nudc ngoai tren dia ban Quang Nam trong giai doan 2000 den 2009, xem xet FDI cua

Quang Nam trong moi quan he vdi khu vuc mien Trung - Tay Nguyen, ca nudc, xem xet moi quan he von FDI vdi cac nguon von trong nudc va trong

boi canh hoi nhap kinh te quoc te.

5 Phuong phap nghien cuu

De phu hop vdi noi dung, yeu cau va muc dich nghien cuu ma luan van

da neu ra thi luan van su dung nhung phuong phap nghien cuu khoa hoc nhu sau:

Co sophuong phap luan: tac gia lay phuong phap duy vat bien chung va phuong phap duy vat lich su cua chu nghi a Mac - Lenin lam co so phuong phap luan.

Co so ly thuyet: luan van su dung cac ly thuyet kinh te hoc co dien va hien dai, cac ly thuyet ve FDI va mot so mo hinh kinh te von da dugc thuc

tien kiem nghiem trong tien trinh phat trien cua nen kinh te the gidi, se duoc

su dung trong cac lap luan cua luan van

Co so thuc tien: cac so lieu, du lieu, phan tich, lap luan tu cac to chuc kinh te - thuong mai cua Lien hop quoc nhu UNCTAD, va cac to chuc trong nudc nhu Phong thuong mai va cong nghiep Viet Nam; tu co so nghien cuu thuc tien cac quoc gia trong khu vuc Dong A; ket hop cac du lieu thong ke

chinh thuc cua cac co quan thong ke trong nudc

Phuong phap nghien cuu: trong luan van tac gia su dung nhung phuong phap sau: phuong phap nghien cuu tai lieu; phuong phap phan tich , so sanh,

mo ta va tong hop, phuong phap thong ke.

6 Dong gop mdi va y nghia thuc tien

- He thong hoa mot so van de ly luan ve dau tu truc tiep nudc ngoai

- Nghien cuu thuc trang thu hut von dau tu truc tiep nudc ngoai tren dia ban tinh Quang Nam giai doan tu nam 2000 den nay, danh gia nhung thanh tuu va han che cua viec thu hut FDI cua dia phuong va qua do de xuat mot so

bien phap nham nang cao kha nang thu hut FDI tu nay den nam 2015 va trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te.

- Luan van co y nghia ve mat ly luan va thuc tien, no la mot trong nhung tai lieu tham khao cho sinh vien kinh te, nhung nguoi nghien cuu ve kinh te Quang Nam noi r i eng va nha dau tu nuoc ngoai.

7 K et c a u c ua I u an v vn

Ngoai phan mo dau, ket luan, danh muc tai lieu tham khao, danh muc bang bieu, danh muc tu viet tat, luan van duoc ket cau lam 3 chu o ng:

Chuang 1: Ly luan chung ve dau tu truc tiep nuoc ngoai

Chuang 2: Thuc trang thu hut dau tu truc tiep nuoc ngoai tren dia ban

tinh Quang Nam giai doan 2000 den nay.

Chuang 3: Mot so giai phap co ban nham thu hut dau tu truc tiep nuoc

ngoai o tinh Quang Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te

Chu ang 1: Ca sa ly luan va thpc tien ve dau tu trpc tiep nudc ngoai

1.1 Dau turu ry c tie p nmP n uoai v osy can tCiet kh ac h qu an lUu h ut FDI vao Quang Num trong boi canh hyi nhap kinh te quoc te

1 1 1 Quan ni?m, dgc diem va hinh huc dau tu trpc tiep nuac ngoai

1.1.1.1 Quan want v e d au t u t r u c tiep n ude n uoC i

□ Quan diem cua Lenin ve dau tu nudc ngoai

Trong tac pham Chu nghia de quoc giai doan tot cung cua chu nghia tu ban, theo V.I Lenin, dac diem cua chu nghia tu ban trong giai doan canh tranh tu do la xuat khau hang hoa, con trong giai doan doc quyen la xuat khau

tu ban Ong cho rang: xuat khau tu ban la mot dac diem kinh te cua chu nghia

tu ban hien dai Do tu ban tai chinh trong qua trinh phat trien da xuat hien hien tuong “tu ban thua ” , thua so vdi ti suat loi nhuan thap neu phai dau tu

trong nudc, con neu dau tu ra ben ngoai thi ti suat loi nhuan se cao ho r n Theo ong: “ Chung nao chu nghia tu ban van la chu nghia tu ban, so tu ban thua khong phai dung de nang cao muc song cua quan chung trong nudc do, vi nhu the se lam giam bdt loi nhuan cua bon tu ban ma la de tang them loi nhuan

bang cach xuat khau tu ban ra nudc ngoai, vao nhung nudc lac hau Trong cac

/

nudc lac hau nay, loi nhuan thuong cao vi tu ban hay con it, gia dat dai tuong

doi thap, tien cong ha, nguyen lieu re”( l) Xuat khau tu ban co anh hudng tdi nguon von dau tu cua cac nudc xuat khau tu ban, nhung lai giup cho nhung to

chuc doc quyen thu duoc loi nhuan cao d nudc ngoai Ngoai ra, xuat khau tu

dung thuc day phat trien kinh te, ky thuat Nhung thuc te nhan dan d cac nudc

nhap khau tu ban bi boc lot nhieu hon, su le thuoc ve kinh te va ky thuat tang len va tu do su phu thuoc ve chinh tri la kho tranh khoi

V.I.Lenin cho rang: “ Viec xuat khau tu ban anh hudng den su phat trien

cua chu nghia tu ban va thuc day het suc nhanh su phat trien do trong nhung

Nhu vay, xuat khau tu ban la dem tu ban ra nude ngoai nham chiem duoc gia tri thang du va cac ngudn loi khac duoc tao ra d cac nude nhap khau

tu ban

V.I.Lenin con phan chia xuat khau tu ban thanh hai loai: xuat khau tu ban hoat dong va xuat khau tu ban cho vay Xuat khau tu ban cho vay la hinh thuc cho chinh phu hoac cho tu nhan nude ngoai vay nham thu duoc ty suat loi tuc cao; con xuat khau tu ban hoat dong la hinh thuc dem tu ban ra nude ngoai mo mang xi nghiep, tien hanh san xuat ra gia tri hang hoa, trong do co

su dung tu ban tach rdi nhau; cac nude xuat khau tu ban cho vay thudng co

muu do chinh tri (nhu bao ve che do chinh tri non yeu hoac se chi phoi dudng loi chinh tri cua dang cam quyen) doi vdi cac nude vay no; thi trong hinh thuc xuat khau tu ban hoat dong, ngudi so huu tu ban chinh la ngudi tham gia vao hoat dong quan ly, dieu hanh nha may, xi nghiep tu ban va thu gia tri thang du hay loi nhuan, cac nude nhap khau tu ban khong nhung khong phai tra no ma con duoc nhan chuyen giao cong nghe, ky thuat san xuat va quan ly tien tien hon, gop phan thuc day san xuat phat trien

Nhu vay xuat khau tu ban hoat dong theo quan diem cua Lenin, chinh la

dau tu truc tiep nuoc ngoai ma sau nay to chuc Lien hiep quoc thong nhat su

dung khai niem nay de nghien cuu • cac luong von dau tu tren the gioi.

O Mot so quan diem khac ve dau t u truc tiep nuo r c ngoai

Quan he kinh te quoc te xuat hien tu khi con nguoi thuc hien hanh vi

trao doi hang hoa giua cac quoc gia Dau tu nuoc ngoai la mot hoat dong kinh

te ra doi muon ho rn cac hoat dong kinh te doi ngoai khac Tuy nhien, tu khi xuat hi?n lan dau tien tren the gioi vao khoang cuoi the ky XIX den nay, hoat

dong dau tu nuoc ngoai da co nhieu bien doi sau sac Xu huong chung la ngay

£

cang tang len ca so luong, quy mo, hinh thuc, thi truong, linh vuc dau tu va vi tri, vai tro ngay cang to lon trong cac quan he kinh te qudc te DTNN co hai hinh thuc la dau tu truc tiep nuoc ngoai (FDI) va dau tu gian tiep (FFI) Co

nhieu quan diem khac nhau ve dau tu truc tiep nuoc ngoai, tuy thuoc vao muc dich va goc do nhin nhan khac nhau.

Theo Quy tien te quoc te (IMF) thi: Dau tu truc tiep nuoc ngoai nham dat duoc nhung loi ich lau dai trong mot doanh nghiep hoat dong tren lanh tho

cua mot nen kinh te khac nen kinh te nuoc chu dau tu, muc dich cua chu dau

tu la gianh quyen quan ly thuc su doanh nghiep.

Theo To chuc hop tac va phat trien kinh te (OECD) thi: dau tu truc tiep

duoc thuc hien nham thiet lap cac moi quan he kinh te lau dai voi mQt doanh

nghiep, dac biet la nhung khoan dau tu mang lai kha nang tao anh huong doi voi viec quan ly doanh nghiep noi tren bang cach: (i) thanh lap hoac mo rong

mot doanh nghiep hay mot chi nhanh thuoc toan quyen quan ly cua chu dau

tu; (ii) mua lai toan bo doanh nghiep da co; (iii) tham gia vao mot doanh

nghiep moi; (iv) cap tin dung dai han.

Theo khoan 1, dieu 2 luat dau tu nudc ngoai tai Viet Nam (2000) dinh nghia: Dau tu truc tiep nuoc ngoai la viec nha dau tu nuoc ngoai dua vao

dau tu theo quy dinh cua luat nay”.

Nhu vay cd the hieu dau tu true tiep nudc ngoai (FDI) la mot hinh thuc

dinh (theo quy dinh cua nudc tiep nhan dau tu) vao linh vuc san xuat, kinh doanh hoac dich vu, cho phep ho true tiep tham gia dieu hanh doi tuong ma

ho tu bo vdn dau tu

1.1.1.2 £>ac diem cua dau tu true tiep nudc ngoai

dong quoc te theo chieu sau va tao thanh co sd cho hoat dong cua cac cong ty

xuyen quoc gia va cac doanh nghiep quoc te

hinh thuc nay mang tinh kha thi va hieu qua kinh te cao, khong co nhung rangbuoc ve chinh tri, khong de lai ganh nang no nan cho nudc nhan dau tu

- FDI la hinh thuc chuyen giao ldn ve vdn, ky nang quan ly va cong nghe Thong qua FDI nudc chu nha cd the nhan duoc cong nghe va ky thuat tien tien, hoc hoi kinh nghiem quan ly cac nudc phat trien

- Thuong FDI dupe thuc hien thong qua viec xay dung doanh nghiep moi, mua lai toan bo hoac timg phan doanh nghiep dang hoat dong hoac mua

cd phieu de thon tinh hoac sap nhap cac doanh nghiep vdi nhau

1.1.1.3 Cac h i nh t h tr c dau tir t r ue ti ep ni r &c ngoa i V ift Nam

Dau tu true tiep nunc ngoai co the duoc thuc hien thong qua cac hinh

thuc khac nhau Tuy muc dich xem xet ma co the phan theo cac tieu chi khac nhau, neu xet theo muc dich dau tu thi co hai hinh thuc:

- Dau tu theo chieu ngang (Horizontal Integration - HI) la chu dau tu co

loi the canh tranh ve cong nghe, ky nang quan ly, bi quyet marketing trong

san xuat mot loai san pham nao do Voi loi the nay ho co the kiem loi nhuan

* £

cao khi chuyen san xuat san pham ra nuoc ngoai.

- Dau tu theo chieu doc (Vertical Integration - VI) la hinh thuc dau tu ma nha dau tu nham muc dich khai thac nguon nguyen lieu tu nhien va cac yeu to

san xuat dau vao re nhu lao dong dat dai.

Tuy nhien, vdi pham vi nghien cuu cua de tai nay thi hinh thuc dau tu

truc tiep nudc ngoai co the duoc xet theo tinh chat so huu Theo luat dau tu (2005) thi FDI duoc thuc hien dudi cac hinh thuc sau:

9 Hop iac kinh doanh iren cff sd hop dong hop iac kinh doanh

Hop tac kinh doanh tren co so hop dong hop tac kinh doanh la mot loai hinh dau tu, trong do cac ben tham gia hop dong ky ket thoa thuan de tien

hanh mot hoac nhieu hoat dong san xuat kinh doanh o nudc nhan dau tu tren

co so quy dinh ro doi tuong, noi dung kinh doanh, nghia vu, trach nhiem va

phan chia ket qua kinh doanh cho cac ben tham gia.

Uu diem: doi vdi ben nhan dau tu la giai quyet tinh trang thieu nguon von, thieu cong nghe, tao ra thi truong mdi nhung van dam bao an ninh quoc

gia va nam quyen dieu hanh du an Ngoai ra, tao them viec lam cho nguoi lao dong, nang cao trinh do chuyen mon va trinh do quan ly cho can bo, tranh

duoc cac thua thiet, chia se rui ro.

Nhuac diem: hinh thuc nay kho thu hut cac nha dau tu, thuong chi tap trung vao mot so linh vuc de sinh loi May moc thiet bi thuong duoc dau tu o muc do thap, cong nghe lac hau.

□ Doanh nghiep lien doanh

Doanh nghiep lien doanh do cac ben nuoc ngoai va nuoc chu nha cung

gop von, cung kinh doanh, cung huong loi va chia se rui ro theo ty le von gop Doanh nghiep lien doanh duoc thanh lap theo hinh thuc cong ty trach

nhiem huu han, co tu cach phap nhan theo luat phap nuoc nhan dau tu Moi

ben lien doanh chiu trach nhiem doi voi ben kia, voi doanh nghiep lien doanh trong pham vi phan von cua minh trong von phap dinh Ty le gop von cua ben nuoc ngoai hoac cac ben nuoc ngoai do cac ben lien doanh thoa thuan.

Uu die m , doi voi nuoc chu nha, hinh thuc dau tu nay cho phep tranh thu von tu ben ngoai, khai thac duoc loi the cua nuoc so tai ve lao dong va tai nguyen Nuoc tiep nhan dau tu co dieu kien tiep nhan khoa hoc cong nghe

tien tien, co the nang cao duoc chat luong va ha gia thanh san pham.

Ngoai ra hinh thuc dau tu nay cho phep nuoc chu nha tiep thu kinh nghiem quan ly san xuat kinh doanh, bi quyet marketing cua nha dau tu nuoc ngoai, nang cao trinh do chuyen mon, trinh do quan ly kinh te, ky thuat cho

doi ngu can bo cua nuoc so tai.

Nhuoc diem : Do trong lien doanh co the co hai ben hoac nhieu ben tham gia, cac ben co su khac nhau ve van hoa, ngon ngu, che do chinh tri, he thong phap luat va bo may quan ly nen de xay ra cac mau thuan trong dieu hanh san

xuat kinh doanh, tranh chap quyen loi.

Nhieu khi nuoc so tai bi thua thiet do trinh do can bo tham gia lien

doanh, nang luc quan ly yeu va dac biet ty le gop von thap nen tieng noi trong lien doanh bi han che.

O Doanh nghiep 100% von n^ffc ngoai

Doanh nghiep 100% von nuoc ngoai la doanh nghiep thuoc so hu r u cua

nha dau tu nuoc ngoai (to chuc hoac ca nhan ngudi nuoc ngoai) do nha dau tu

J

nuoc ngoai thanh lap tai nuoc chu nha, tu quan ly va tu chiu trach nhiem ve

ket qua san xuat kinh doanh.

Doanh nghiep 100% von nuoc ngoai duoc thanh lap theo hinh thuc cong ty trach nhiem huu han co tu cach phap nhan theo luat phap nuoc chu nha.

Uu diem: Doanh nghiep 100% von nuoc ngoai la loai hinh ma nha dau

tu nuoc ngoai dau tu 100 * % von nen nuoc so tai khong phai bo von va thuc

hien cong tac quan ly truc tiep ma van thu duoc loi nhuan tu cac hoat dong cua doanh nghiep FDI thu qua cac khoan thu thue va giai quyet duoc viec

lam cho lao dong.

Nhuoc diem: doi voi nuoc nhan dau tu la cac nuoc dang phat t n en, do

trinh do quan ly yeu kem nen se gap nhieu han che, kho khan trong viec kiem

tra, kiem soat doi voi hoat dong san xuat kinh doanh cua cac doanh nghiep

FDI, dac biet van de lien quan den trinh do cong nghe va moi trudng.

□ Mot so hinh thuc dau tu dac thu khac

• Hop dong xay dung - kinh doanh - chuyen giao (BOT) la van ban ky

ket giua co quan Nha nuoc co tham quyen cua nuoc so tai va nha dau tu nuoc

ngoai de xay dung kinh doanh cong trinh ket cau ha tang trong mot thdi gian

nhat dinh; het thdi han nha dau tu nuoc ngoai chuyen giao khong boi hoan cong trinh do cho nuoc chu nha.

• Hop dong xay dung - chuyen giao - kinh doanh (BTO) la van ban ky

ket giua co quan Nha nuoc co tham quyen cua nuoc so tai va nha dau tu nuoc ngoai de xay dung cong trinh ket cau ha tang, sau khi xay dung xong, nha dau

tu nuoc ngoai chuyen giao cong trinh do cho nuoc chu nha, chinh phu nuoc

so tai danh cho nha dau tu quyen kinh doanh cong trinh do trong mot thoi

gian nhat dinh de thu hoi von dau tu va loi nhuan hop ly

• Hop dong xay dung - chuyen giao (BT) la van ban ky ket giua co quan

dung cong trinh ket cau ha tang, sau khi xay dung xong nha dau tu nuoc

ngoai chuyen giao cong trinh do cho nuoc chu nha, chinh phu nuoc so tai tao

tu va loi nhuan hop ly

da dang hoa cac hinh thuc dau tu, nham dong thoi giai quyet nhieu van de cua

muc tieu hop tac dau tu nhu: ket hop loi ich cua ben dau tu va ben nhan dau

voi dieu chinh co cau dau tu phu hop voi co cau chung cua nen kinh te va quy

hoach phat trien tung nganh, tung dia phuong cung nhu ca nuoc trong nhung

giai doan phat trien khac nhau

1.1.2 Vai tro Va h tot FD I doi Di s up hat trieh ki nh te - xa h p i v x s f

can thiet khach quan phki thu hut FDI vao Qukng Nam trong boi cknh hpi

nhqp kinh te quoc te

1.1.2.1 V a i tro thu hut FDI doi vOi s uphat thien kinh te - xa hoi

ly thuyet “cai vong luan quan” Theo ly thuyet nay ong cho rang de nen kinh

te co su tang truong can co 4 nhan to: nguon nhan luc, tai nguyen thien nhien,

lon, o nhieu nuoc kho khan lai cang them trong “cai vong luan quan” cua su

den vai tro cua dau tu nuoc ngoai doi voi su phat trien kinh te xa hoi cua cac nuoc ngheo

doi voi su phat trien kinh te - xa hoi

O Thu nhat, thu hut dau tu truc tiep nudc ngoai bo sung nguon von

dau twphat trien kinh te - xa hoi

Harrod - Domar da chung minh toc do tang truong GDP phu thuoc vao von

Icor la he so dau tu

I la tong von dau tu xa hoi

GDP la muc tang tong san pham quoc noi

muc dau tu va giam Icor xuong hoac han che khong tang Nhu vay, thu hut dau tu truc tiep nuoc ngoai gop phan bo sung von dau tu cho nuoc chu nha lam cho tong dau tu tang len gop phan tang truong kinh te

Trong do:

9 This hai, thu hut FDIgop phan day manh xuat khau va hoi nhap kinh te quoc te

Xuat khau la yeu to quan trong cua tang trudng, nho cd day manh xuat khau, nhirng loi the so sanh cua cac yeu to san xuat d nudc chu nha duoc khai

r f

thac co hieu qua horn trong phan cong lao dong quoc te

Doi vdi cac nudc dang phat tridn do su han che ve khoa hoc cong nghe, trinh do ky thuat nen khong the san xuat nhung san pham du tieu chuan xuat khau, horn nua su han che ve thi trudng nudc ngoai da lam cho hoat dong xuat khau gap kho khan Bdi vay khuyen khich dau tu nudc ngoai hudng vao xuat khau luon la uu dai dac biet trong chinh sach thu hut FDI cua cac nudc Cac doanh nghiep FDI khac phuc nhung han che ve hoat dong xuat khau cho nudc

sd tai thong qua viec san xuat nhung san pham du tieu chuan, co kha nang canh tranh tren thi trudng quoc te, md rong thi trudng xuat khau hang hoa

Doi vdi cac chu dau tu nudc ngoai xuat khau cung dem lai nhieu loi ich

Ngoai ra thu hut FDI cho phep nudc chu nha tham gia vao cung ung san pham va chudi gia tri toan cau, thuc hien phan cong lao dong quoc te Nhu vay, thu hut FDI thuc day qua trinh hoi nhap kinh te quoc te cua nudc sd tai

9 This ba, thu hut FDI thuc day chuyen dich co cau kinh te theo hudng hign dai

Co cau cua nen kinh te thudng duoc goi la co cau kinh te Co cau kinh te

la pham tru kinh te, la thuoc tinh cua he thong kinh te, the hien tinh chat va

9 F F £

trinh do phat trien he thong kinh te cua mot quoc gia, ma hinh thuc bieu hien

cua no la ty trong cua cac bo phan hop thanh, con ban chat cua co cau kinh te

i r r

thai ay duoc quyet dinh boi cac bo phan hop thanh va kieu ket cau Moi trang

thong, roi the hien qua tinh vung chac cua he thong va chat luong phat trien cua he thong kinh te

De thuc hien muc tieu chuyen dich co cau kinh te thi co nhung bien phap

sung de thuc hien muc tieu nay Thu hut von FDI cho phep thay doi co cau

chuyen dich nhanh hon, ngoai ra FDI thuc hien cong nghiep hoa nong thon

□ Thu tu, thu hut dau tu truc tiep nude ngoai nang cao trinh do

khoa hoc cdng nghe

Cong nghe la yeu to quyet dinh toc do tang truong va su phat trien cua

dinh ro Boi vay, tang cuong khoa hoc cong nghe luon la mot trong nhung

muc tieu uu tien hang dau cua cac quoc gia Tuy nhien, de thuc hien duoc

ldn o nhieu nudc, dac biet la cac nudc dang phat trien

hau het cong nghe tien tien cua the gioi Chung ta con biet rang R&D vacong nghe cua cac cong ty da quoc gia tap trung cao vao mot it quoc gia, khong giong nhu dau tu, san xuat -va su dung lao dong cua MNCs duoc trai rong hon tren ca nhung nen kinh te da cong nghiep hoa lan nhung nen kinh

quoc gia chiem linh viec

f

cong ty thanh vien cua ho o nuoc ngoai

Dau tu truc tiep nuoc ngoai duoc coi la nguon von quan trong de phat

trien kha nang cong nghe cua nuoc chu nha va la con duong ngan nhat de

*

tranh tut hau Vai tro nay duoc the hien nhieu khia canh nhu tac dong truc

phat trien kha nang cong nghe cua cac co so nghien cuu, ung dung cua nuoc chu nha va su tac dong gian tiep nhu su tham gia cua cong ty thanh vien MNC lam xao dong su can bang hien huu tren thi truong va buoc cac doanh

va loi nhuan cua minh

O Thu nam, thu hut dau tu truc tiep nuac ngoai gop phan thuc day

dao tao nguon nhan luc va qukn ly

Chuyen giao cong nghe tu cac MNC me sang cac cong ty thanh vien khong nhung chi ham chua trong may moc, thiet bi, quyen su dung bang sang

VAI HOC KTQD

TT THONG TIN THU VIEN

‘TO?

Nhieu loai ky nang thu dugc trong 1 uc lam viec cho mot cong ty thanh vien co the lan truyen khi nhan vien bo sang lam viec cho nhung doanh nghiep khac, hay khai su doanh nghiep cua rieng minh.

O Thu sau, thu hut d&u tv true tiep nird’c ngoai gop phan tang cuirng tinh canh tranh nen kinh te

han che ve vdn, qui md san xuat, nang lyre maketing

Dau tu true tiep nuoc ngoai tac dong manh den canh tranh thong qua viec tang them sd lugng doanh nghiep trong tung nganh, timg lmh vuc, tang them doi thu canh tranh cho cac doanh nghiep noi dia Cac nha dau tu nuoc ngoai vdi tiem luc tai chinh manh, nang luc marketing va trinh do quan ly kinh doanh se khong che thi phan cua nude chu nha Phan ung trudc dong

r

thai do cac doanh nghiep trong nudc tang cudng kha nang san xuat kinh doanh Nhu vay, d&u tu true tiep nudc ngoai lam moi trudng canh tranh cua nen kinh te soi dong han

Ngoai ra con mot sd tac dong tich cue khac nhu dau tu true tiep nudc ngoai gop phan giai quyet viec lam va tang thu nhap cho ngudi lao dong, tao nguon thu cho nudc chu nha thong qua thue va cac khoan phi thu tir nha dau

tu nudc ngoai, FDI con la dong luc thuc day cai each hanh chinh, nang cao nang luc quan ly dieu hanh cua chinh phu, thu hut FDI con tao ra nhung

%

nganh nghe mdi