Vai trd cua nganh Buu chinh - Vien thong doi vdi su phat 23 trien kinh te — xa hoi va su can thiet phai nang cao nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep B u u chinh - Vien thong Viet
Trang 1BO GIAO DUC VA DAO TAO TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN
PHAM THI NGOC LAN
DAI HOC KTQD TRUNGTAM THONG TIN THUVIEN
NANG CAO NANG LUC CANH TRANH CUA CAC DOANH NGHIEP NGANH BUG CHINH - Vlf N THONG VIET NAM
TRONG BOI CANH HOI NHAP KINH TE QUOC TE
CHUYEN NGANH: KINH TE CHINH TRI
MA SO: 5.02.01
r
G/V HUONG DAN KHOA HOC:
-n PGS.TS DAO THI PHUONG LIEN
DAI HOC KTQD
THONG TIN THUVIEN FHa Noi, 2006
Trang 2LOI CAM DOAN
Toi xin cam doan ban luan van nay la cong trinh nghien cuu cua rieng Toi Nhi t ng ket luan d i ta ra trong luan van nay chua tiing duoc cong bo o bat ky mot cong trinh nao
Neu sai Toi xin hoan toan chiu trach nhie m.
/sftt
Trang 3MUC LUC
Trang
Chuang 1: Nhung va n d e ca ba n vi e nang Inc ca nh tra nh c u a cac 6
doanh nghiep nganh Buu chinh - Vien thong Viet Nam trong bo i
canh hoi nhap kinh te quoc t e.
1.1 Nhitng van de ly luan c o' ban ve canh tranh va nang luc canh 6
tranh cua doanh nghiep:
1.2 Vai trd cua nganh Buu chinh - Vien thong doi vdi su phat 23
trien kinh te — xa hoi va su can thiet phai nang cao nang luc
canh tranh cua cac doanh nghiep B u u chinh - Vien thong
Viet Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te.
1.2.1 Vai tro caa nganh Buu chinh vien thong doi vdi sc phat taie’n 23 kinh te - xa hoi
1.2.2 Nhung nhan to quv dinh sc can thiet phai nang caa nang Icc 25 canh tranh caa cac daanh nghiep Buu chinh - vien thong Viet Nam
trang boi canh hoi nhap kinh te quoc te
1.3 Kinh nghiem nang cao nang luc canh tranh cua cac doanh 31
nghiep Buu chinh - Vien thong cua mot so quoc gia tren the
gidi
1.3.2 Kinh nghiem caa Han Quoc: canh tranh trang linh vcc cung cup 33 dich vu bang rong (ADSL)
1.3.3 Kinh nghiem caa cong ty Buu chinh Duc: Cai td va phat trien 35 dich vu
Chuang 2: Thuc trang nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep 39
Trang 42.1 Khai quat sit phat trien cua cac doanh nghiep Buu chinh- 39
Vien thong Viet Nam.
2.1.1 Sir phat trieJn cua Tong Cong ty Biru chinh Vien thong Viet 39
Nam (VNPT)
2.1.2 Sir hinh thanh va phat trien cua cac doanh nghiep Vien thong 46
mdi: Viettlel: SPT; Ha noi Telecom; FPT; Cong ty Vien thong
dien lire • ••
2.1.3 Cac doi thu canh tranh cua cac doanh nghiep Biru chinh - Vien 52
thong Viet Nam
2.2 Danh gia chung ve thirc trang nang lire canh tranh cua cac 63
doanh nghiep nganh Biru chinh - Vien thong Viet Nam.
2.2.2 Ton tai va nguyen nhan cua nhung ton tai ve nang lire canh 72 tranh cua cac doanh nghiep Biru chinh - vi6n thong Viet nam
Chuang 3: Phuong huong va giai phap nham nang cao nang lire
canh tranh cua cac doanh nghiep nganh Buu chinh - Vien thong
Viet Nam trong bdi canh hoi nhap kinh te quoc te
3.1 Phuong huong nham nang cao nang luc canh tranh cho cac 75
doanh nghiep nganh Buu chinh - Vien thong Viet Nam.
3.1.1 Phuong hucmg phat trien cua nghanh Bun chinh - Vien thong 75 Viet Nam
3.1.2 Muc tieu phat trien cua nganh trong giai doan mdi 76
3.2 Mot so giai phap nang cao nang luc canh tranh trong linh 80
vuc Buu chinh - Vien thdng trong giai doan hoi nhap kinh te
quoc te.
Trang 53.3.1 Kien nghi ve cong tac hop tac quoc te 1013.3.2 Kien nghi ve khuyen khich canh tranh va hop tac giua cac 102
doanh nghiep trong linh vuc Biru chinh - Vidn thong
3.3.3 Huong dan va h<5 tro thanh lap hoi ngudi tieu dung ve cac dich 103
vu Buu chfnh - Vidn thong
Trang 6DANH MUC CAC CHC VIET TAT
VNPT Tong cong ty Buu chinh Vien thong Viet Nam
BCC Hop dong hop tac kinh doanh
WT O To chuc thuong mai the gioi
CDMA He thong vien thong di dong phan kenh
DP Cong ty tu nhan deutsche post
DHL Tap doan phat chuye’n nhanh
EMS Dich vu chuven phat nhanh cua tong cong tv buu chinh vien thong
PSTN Mang vien thong cong cong
NGN Dien thoai co dinh dung the
WS ND TPHCM Uy ban nhan thanh pho Ho Chi Minh
SPT Cong ty Vien thong Sai gon
VDC Cong ty dien toan va truyen so lieu
CDIT Trung tam phat trien phan mem
VASC Cong tv phat trien phan mem
Trang 7TOM TAT LUAN VAN THAC SY
PHAN MO DAU
Vdi quan diem Buu chfnh - Vidn thong phai tao thanh ket cS'u ha tling thong tin quoc gia, la nganh kinh te - ky thuat mui nhon cua dat nude, va dac biet de phii hop vdi moi trudng cd nhidu su thay doi nhanh chong cua cong nghe thong tin va xu hudng hoi tu giua biru chinh vidn thong vdi truydn thong va tin hoc tren toan cSu, nganh Buu chinh Vidn thong Viet Nam phai phat trie’n manh hon nua trong giai doan tdi, cap nhat thudng xuyen cong nghe hien dai va chu dong hoi nhap vdi kinh te the gidi.
Md cira hdi nhap va canh tranh la xu the khach quan ngay cang the’ hien ro tac dong cua nd den toan
bo nen kinh te, xa hoi, nd doi hoi moi chu the’ tham gia thi trudng phai nhan biet, thfch trng va chu
dong tham gia.
Vd canh tranh quoc te, Hiep dinh thuong mai Viet Nam - Hoa Ky nam 2001 da cam ket lo trinh md cira linh vuc dich vu vidn thong d Viet Nam, theo do thi trudng dich vu vidn thong Viet Nam
se md cira cho cac doi tac Hoa Ky tham gia Mat khac, Viet Nam hien dang co gang gia nhap td chuc thuong mai the gidi WTO vao nam 2006, theo do xu hudng md cua thi trudng dich vu vidn thong tao
ra ngay cang nhieu ap luc canh tranh quo'c te.
Nang cao nang luc canh tranh doi vdi linh vuc Buu chinh Vidn thdng trong didu kien budc dau
tham gia canh tranh va hoi nhap kinh te quoc te cd the duqc tham khao trong viec dd ra cac chinh sach, bien phap va cac quvet dinh cu the Vdi ly do do, em chon dd tai: "Nang cao nang lire canh tranh
cua cac doanh nghiep Buu chinh - Vien thong Viet Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc
te" lam de tai luan van thac sy.
Muc dich nhiem vu khoa hoc cua viec nghien cuu dd tai:
2 Nhiem vu khoa hoc cua de tai:
□ Ve Iv thuvet:
• Co sd ly luan cac ly thuyet vd canh tranh trong nen kinh te thi trudng.
• Nhung vain dd co ban vd nang luc canh tranh cua doanh nghiep trong nen kinh te thi trudng;
• Cac tieu chi danh gia nang luc canh tranh cua doanh nghiep;
• Cac yeu to anh hudng de'n nang luc canh tranh cua doanh nghiep.
• Sir can thiet khach quan phai nang cao nang luc canh tranh cua nganh Buu chinh Vidn
thong Viet Nam trong bdi canh hoi nhap;
• Nghien cuu kinh nghiem nang cao nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep Buu chinh - Vidn thong d mot sd' nude.
• Khao sat, tim hidu su phat tridn cua cac doanh nghiep nganh BC-VT Viet Nam trong
nhung nam qua (VNPT va cac doanh nghiep mdi trong nude).
Trang 8• Tun hieu cac cam ket cua Viet Nam khi tham gia vao thi truong trong khu vuc va the
nganh BC - VT Viet Nam trong giai doan hoi nhap
II Pdi tuong n g hien cun va pham vi nghien cuu cua luan van :
Luan van ngh i en cuu nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep thuoc nganh Buu chinh vien thong Viet Nam.
Ve thoi gian: Luan van de cap toi nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep Buu chi ' nh - Vien thong Viet Nam trong trang thai van dong, ke th khi Dang Cong san va Nha nuoc Viet Nam thuc hien duong loi DOi moi nen kinh te den nay.
Ve khong gian: luan van dung tren giac do chung cua nen kinh te de nghien cuu nang luc
III Phuong phap nghien cuu:
□ Luan van su dung phuong phap phO bien cua khoa hoc kinh te la phuong phap duv vat bien chung, phuong phap truu tupng hoa, ket hop logic voi lich su, phan tfch vCi tong hop Dong thoi su dung phuong phap ke thua nhung ket qua nghien cuu da co, ket hop voi khao sat thuc
IV Nhung dong gop cua luan van:
□ He thong hoa nhung va ' n de ly luan ve canh tranh va nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep trong dieu kien kinh te thi truong.
□ Danh gia nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep nghanh buu chinh vien thong Viet Nam
□ De xuat quan diem va cac giai phap chu yeu nham nang cao nang luc canh tranh cho cac
V Ket cau cua luan van : Luanvan dupc ket ca ' u lam ba chuong
Chuong 1: Nhung van de co ban ve nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep nganh Buu chinh - Vien thong Viet Nam trong bo ' i canh hoi nhap kinh te quoc te.
Chuong 3: Phuong huong va giai phap nham nang cao nang luc canh tranh cua cac doanh
Trang 9
-2-Chtfong 1
NHUNG van d £ coban v£ nanglu c canh tranh
CUA CAC DOANH NGHIEP NGANH BUU CHINH - VIEN THONG VI E T NAM
TRONG BOI CANH HOI NHAP KINH TE QUOC TE 1.1 Nhung van de ly luan ca ban ve canh tranh va nang luc canh tranh cua doanh ngh i ep:
1.1.1 Quan niem ve canh tranh
Vay canh tranh la gi?
the co chuc nang nhu nhau, nham gianh phin hon, phin thang ve minh.
Theo tU die ’ n Thuat ngu Kinh te hoc “ Canh tranh - su da ' u tranh doi lap giua cac ca nhan, tap doan hay quoc gia ” Canh tranh nay sinh khi hai ben hay nhieu ben co gang gianh lay thu ma khong phai ai cung co the gianh duqc va “ chien luqc canh tranh” mot khia canh cua chien luqc thuong mai bao gom v i ec xi nghiep phat trie ’ n cac chinh sach de doi pho va danh bai cac doi thu cua minh trong
va n de cung cap mot san pham nhat dinh.
Trong Dai tu die ’ n Kinh te thi truong cung dua ra dinh nghia "Canh tranh huu hieu la mot phuong
san xuat cung dat duqc hieu suat cao, khong co hien tuqng qua du thua ve kha nang san xuat trong mot thoi gian dai, tinh cha ' t san pham dat trinh do hqp ly”
tranh la su ganh dua, su dau tranh gay gat giua nhung nguoi san xuat, kinh doanh hang hoa nham gianh giat nhung dieu kien co lqi ve san xuat va tieu thu hang hoa, de thu lqi nhuan cao nhat".
Mac du co nhieu cach khac nhau de dien dat ve canh tranh, song tu cac dinh nghia ve canh tranh nhu da neu o tren co the rut ra duqc diem chung trong tat ca cac dinh nghia, do la su ganh dua,
dau tranh gay gat giua cac chii the kinh te khi tham gia vao thi truong nham tim kiem lqi ich toi
da cho minh. Chinh vi vay ma tac gia cho rang dinh nghia ve canh tranh trong giao trinh Kinh te chinh tri o tren la ham xuc hon ca No vua khai quat duqc cai chung trong cac dinh nghia khac nhau ve
nghiep nganh Buu chinh - vien thong Viet Nam trong bot canh hoi nhap kinh te quoc te.
1.1.2 Nang luc canh tranh cua doanh nghiep
1.1.2.1 Khai niem nang l uc canh tr anh cua doanh nghiep.
the san xuat san pham voi chi phi bien dOi trung binh thap hon gia cua no tren thi truong, co
pham cua doanh nghiep khac, nhung voi chi phi thap hon thi duqc coi la co nang luc canh tranh cao hon.
• Randall lai cho rang nang luc canh tranh la nang luc gianh duqc va duv tri thi phan tren thi
• Theo Phillip Lasser : Nang luc canh tranh cua mot cOng ty trong mot l l nh vuc duqc xac dinh bang nhung the manh ma cong ty co hoac huy dong duqc de co the ’ canh tranh thang lqi Nhu vay, tren thuc te dang tOn tai nhieu quan niem khac nhau ve nang luc canh tranh cua doanh nghiep Tuy nhien cac quan niem deu de cap den mot van de do la: kha nang duy tri thi phan cua
Trang 10nang cao thi phan cua doanh nghiep trong san xuat kinh doanh hang hod voi muc do cd the dat duqc hieu qua cao nhat trong nhung dieu kien khach quan cu the nhat dinh.
1.1.2.2 Nhitng tieu chi danh gid nang luc canh tranh cua doanh nghiep.
• Thi phdn cua doanh nghiep
• Gia ca san phim va dich vu
Cac nhan to anh hudng den gia ca cua cac doanh nghiep.
Cac nhan to co the kiem soat duqc:
+ Chi phi san xua't
+ Chi phi ban hang va phan phoi
+ Chi phi vd ydm tro, xuc lien ban hang
+ Cac muc thue doi vcri doanh nghiep va muc loi nhuan cin phai cd.
Moi quan he giua bon yeu to tren vdi gia ca duqc the hien qua cong thuc sau:
Gia ca = Chi phi cac loai + Thue + Lqi nhuan.
Cac nhan to khach quan:
+ Quan he cung - cau
+Tuong quan cua cac luc luqng canh tranh tren thi truong
+ Su didu tie't cua Nha nude
Chat luqng san phim va dich vu
Chat luqng san pham la tap hop cac thudc tinh cua san pham, dap ung vai tro va phu hop vdi ten goi cua san phim Chat luqng san pham la mdt chi tieu tdng hop the hien d nhieu mat khac nhau nhu: tinh chat co, ly, hoa, hinh dang, mau sic bao bi
Dd cd can cu quan ly chat luqng san pham, doanh nghiep phai xac dinh duqc cac tieu chuin chat luqng cua san pham Cac tieu chuan nay phai duqc dinh tinh va dinh luqng nhu sau:
■ Cac chi tieu sir dung nhu: do bdn, do an toan
• Cac chi tieu ky thuat nhu : Kich thudc, trong luqng, tinh chit co, lv hoa
■ Cac chi tieu thim my nhu: hinh dang, mau sic, miu ma
Ngoai ra, chat luqng san phim con phai duqc coi trong d cac khau hau mai sau khi ban hang, dac biet
la dich vu bao hanh.
*Quan nidm vd chat luqng trong canh tranh:
• Chung loai san phim va dich vu.
• Trinh do cong nghe
• Chat luqng ngudn nhan luc.
Con ngudi la mot trong nhung yeu to hang dau anh hudng true tiep toi hieu qua hoat dong san xuat
kinh doanh cua doanh nghiep, va do vay se anh hudng toi nang luc canh tranh cua doanh nghiep.
Cac veu to co ban ma doanh nghiep cin quan tarn la:
■ Luc luqng lao dong co nang xua't cao, co kha nang phan tich va sang tao.
■ Chien luqc con ngudi va phat triin ngudn nhan luc
1.1.2.3 Nhung nhan to anh hudng tdi nang luc canh tranh cua doanh nghiep.
1.1.2.3.1 Cac nhan to' ben trong
- Bo may to chi'tc quan ly cua doanh nghiep.
Day la nhan to co ban va dac biet quan trong cua doanh nghiep trong san xua't kinh doanh Danh gia ngudn nhan luc cua doanh nghiep can dac bidt chu y tdi vi'n de:
Trang 11
-4-+ C a n bo quan tri cao cap (Tong giam doc, giam doc) Do la nhung can bo quan ly cao cap ho quyet dinh su thanh cong hay that bai cua doanh nghiep va chiu trach nhiem vfi nhung quyet dinh do Mot trong nhung chuc nang chinh cua cac quan tri vien cao cap la xay dung chien luqc hanh dong va phat trifin cua doanh nghiep.
+ Can bo quan tri cap trung gian:
Doi ngu ca ' p chi huy trung gian dung trfin ca ' p quan tri vien co so va dudi cap quan tri cao cap Vdi
vien khac, o cap nay cac quan tri vien co chuc nang tham muu thuc hien cac ke hoach va chinh sach cua to chuc bing cach phoi hop cac cong viec duqc thuc hien nhim din den su hoan thanh muc tieu chung.
Day la doi ngu cac nha quan ly o ca ' p bac cuoi cung trong he thong ca p bac cua cac nha quan tri cua
ho la hudng din, doc thuc, dieu khifin cong nhan trong cac cong viec cu thfi hang ngay dfi dua den
truc tiep, tao nen suc manh tong hqp cua doanh nghiep tren cac khia canh nhu chat luqng, tien do thi
+ Doi ngu cong nhan.
Dfi nang cao suc canh tranh cua doanh nghiep cin co lanh dao don vi gioi Song the vin chua du, ma con co doi ngu lao dong voi trinh do tay nghe chuyen sau, co nang luc sang tao, trung t huc trong cong viec Ho chinh la nhung nguoi truc tiep thuc hien nhung y tuong, chien luqc va chien thuat kinh doanh
- Hoat dong Ma r k er r i ng
Chien luqc marketting la mot chien luqc bo phan, no dong vai tro quan trong trong viec thuc hien tot nhim gianh uu the trong canh tranh va hieu qua kinh doanh cua doanh nghiep Su dung nhung chien luqc Marketting thich hqp se giup cho doanh nghiep chiem giu duqc vi tri tren thi truong so vdi cac doi thu canh tranh.
- Chien htac phat trien cua doanh nghiep
Chien luqc canh tranh phat t r ifin doanh nghiep la mot he thong tu duy, y tuong quan ly mang tinh khai quat va dai han, chi din duong loi cho cac cong ty nhan dien va khai thac duqc uu the vuot troi cua minh so vdi cac doi thu canh tranh tren thi truong, nhim dap ung ngay cang cao nhu ciu khach hang hien thuc va tiem nang, xav dung nang luc tang truong ben vung, On dinh tai cac thi truong muc tieu nha ' t dinh.
1.1.2.3.2 Ca c nha n t o be n ngo ai
- Boi canh quoc te.
“Boi canh quoc te t rong thoi gian tdi co nhieu thoi co ldn dan xen vdi nhieu thach thuc ldn Kha nang duy tri hoa binh, on dinh tren the gidi va khu vuc cho phep chung ta tap trung vao nhiem vu
tinh huong bat tric, phuc tap co thfi xay ra
* Ve co hoi:
* Ve thach thuc:
-Trinh do phat trien kinh te cua dat m toc
- Thi t u tting
- Luat phap va chinh sach kinh te cua Nha nutic
1.2 Vai tr o cua nganh Buu c h i n h - V ie n t hong doi vdi s u phat trie n k i nh t e - xa hoi v a s u
can thiet phai nang cao nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep nganh buu chinh -
vien thong Viet Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te.
1.2.1 Va i t r o c ua nganh Bi nt chi r^h - V ie n t t ^ h n^^ do i c m sit phu t t rie n k i nh te - xa h o i.
Trang 12Co the khai quat vai tro cua nganh Buu chinh - Vien thong doi voi su phat trien kinh te - xa hoi
- Thu nhat, cac dich vu Buu chinh - Vien thong la mot trong cac dong luc quan trong nhat cua su phat trien kinh te - xa hoi.
dau, rut ngan khoang cach so voi cac nuoc phat trien di truoc.
1.2.2 Nhung nhan to quy dinh su can thiet phai nang cao nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep Buu chinh - Vien thong Viet Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc t e.
1.2.2.1 Hoi nhap kinh te quoc te va nhung ap luc canh tranh doi voi cac doanh nghiep biat chinh vien thong.
nay, no thu hut, loi keo su tham gia cua nhieu quoc gia tren the gioi, bao gom ca cac nuoc phat trien va
1.2.2 2 Nang cao nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep Buu chinh - Vien thong la mot trong nhung dieu kien de thuc day nhanh hem qua trinh hoi nhap cua Viet Nam vao voi khu vuc
va the ' gioi
1.2.2.2.1 Doi v en cac do anh 1.2.2.2 2 Doi voi Chinh phn:
1.2.2 2 3 D oi voi n nuUi ii e u d ung:
1.3 Kinh nghiem nang cao nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep Buu chinh - Vien thong cua mot so quoc gia tren the gioi.
bai hoc chuns cho van de canh tranh cua cac doanh nghiep buu chinh v i en thong Viet Nam.
1.3.1 K i nh ngUem cua Trur ^ n quoc : i a i c o c au to c h u c
1.3.2 K i rth cn Hem qua H an Q ud ' cc tcnn (rm l t t r ron gc n h v uc c unn c op d oth tu Cann rm n
(ADSL)
1.3.3 Kinh cua cong ty Buu chinh Duc: Cai to vn phai t r i d dich vu
*)Bai hoc goi mo cho cac doanh nghiep Buu chinh - Vien thong Viet Nam nham nang
cao nang nang luc canh tranh
Qua kinh nghiem kinh doanh dich vu cua mot so doanh nghiep nuoc ngoai, co the rut ra mot
so nhan xet nhu sau:
1) Doi voi cdc doanh nghiep ai ng cap dich vu vien thong.
2) Doi voi cac doanh huhiep cuhu cap dich vu buu chinh
3) Doi voi Tong cOhu ty BCVT Viet Nam (VNPT).
Trang 13Chuong 2
THUC TRANG N ANG LUC CANH TRANH CUA CAC DOANH NGHIEP
NGANH BUU CHINH - VlPN THONG VIET NAM HIEN NAY 2.1 Khai quat su phat trien cua cac doanh nghiep Buu chinh, Vien thong Viet Nam.
2.1.1 Su phat trien cua Tong Cong ty Biru chinh Vien thong Viet Nam (VNPT).
Qua trinh hinh thanh VNPT:
Trong hoi nghi toan quoc Dang Cong san Dong Duong ngay 14 va 15 thang 8 nam 1945 da
co Nghi quyet quan trong vi cong tac giao thong lien lac phuc vu Dang, phuc vu each mang Ban can
su Dang Tinh cac Buu dien chon ngay 15 thang 8 nam 1945 la ngay thanh lap nganh Buu dien Dau nam 1990, Hoi ddng Bo truong cho phep thanh Up them Tdng cong ty Buu chinh - Vidn thong Viet
Nam (VNPT) true thuoc Tdng cue Buu dien.
Thuc hien Quyet dinh so 91/TTg ngay 7.3.1994 cua Thu Tudng Chinh phu ve viec thi didm thanh lip tap doan kinh te Thu tudng Chinh phu da ra Quyet dinh 249/TTg ngay 29.4.1995 thanh
lap Tdng cong ty Buu chinh - Vidn thong Viet Nam tren co so td chiic sip xd'p lai cac don vi dich
vu, san xua't, luu thong, su nghiep.
Chitc nang nhiem vu cua Tdng cong ty:
La mot doanh nghiep ldn cua Nha nude, VNPT cd cac chiic nang va nhiem vu: Thuc hien kinh doanh va phuc vu cac dich vu Vidn thdng va Buu chinh theo quy hoach, ke hoach va chinh sach phat tridn cua Nha nude bao gdm:
- Xay dung ke hoach phat tridn, dau tu, tao ngudn von dau tu;
- Phat tridn mang Vidn thong cong cong;
- Kinh doanh cac dich vu Vidn thong va dich vu Buu chinh;
- Bao dam thong tin lien lac phuc vu su chi dao cua Dang, Nha nude;
- Phuc vu an ninh quoc phong, ngoai giao;
- San xua't cong nghiep Vidn thdng;
- Xay dung cong trinh Vidn thong;
- Xuat nhap khau cung ting thiet bi Vidn thdng;
- Lien doanh lien ket vdi cac td cht'rc kinh te trong va ngoai nude phu hop vdi phap luat va
chinh sach cua Nha nude.
Mo hinh td chuc quan ly cua VNPT
Theo dieu luat td chuc va hoat dong cua Tdng cong ty duqc phe duyet tai Nghi dinh 51/CP
ngay 01.8.1995 cua Chinh phu co ca'u td chiic cua Tdng cong ty gdm cd:
- Hoi dong quan tri Ban Kid ’ m soat;
- Tdng Giam doc va bd may giiip viec;
- Cac don vi thanh vien cua Tdng cong ty:
+ Cac don xi hach toan doc lap;
+ Cac don vi hach toan phu thuoc;
+ Cac don vi su nghiep;
+ Cac don vi lien doanh cd von gop cua Tdng edng ty.
2.1.2 Su hinh thanh vd phat trien cua cac doanh nghiep vien thdng moi: Viettlel; SPT;
Ha noiTelecom; FPT; Cong ty Vien thdng dien luc
2 1.2.1 Su hinh thanh vd phat trien ciia Cong ty Vien thong Quan dpi (Viettel)
Nam 1989 Tdng Cong ty dien tu thiet bi thdng tin, tien than cua Cong ty vidn thdng quan doi (
Viettel) duqc thanh lap.
* Muc tieu vd triet ly kinh doanh:
Trang 14• Tien phong dpt pha trong linh vuc ung dung cong nghe hien dai, sang tao dua ra cac giai phap nham tao ra san phaim, dich vu mdi, chat lupng cao, vdi gia cudc phu hop dap ung nhu cau va quydn duqc lua chon cua khach hang.
• Luon quan tam, lang nghe, tha'u hieu, chia se va dap ung nhanh nha't moi nhu cau cua khach hang.
• Gan ket cac hoat dong san xua't kinh doanh vdi cac hoat ddng nhan dao, hoat dong xa hoi.
• San sang hqp tac, chia se vdi cac doi tac kinh doanh de cung phat trien.
• Chan thanh vdi ddng nghiep, cung gop sue xay dung ngoi nha chung Viettel.
• Quan diem phat trien
• Ket hqp kinh te vdi lqi t'ch qud'c gia ve An ninh Quoc phong.
• Dau tu va phat trien nhanh ccr so ha ting vidn thdng, dd'n nam 2005 co ban hoan thanh mang
ludi vidn thong tren pham vi toan quoc.
• Phat trien kinh doanh theo dinh hudng cua thi trudng va luon hudng tdi lqi fch chinh dang cua
khach hang.
• Da dang hoa nganh nghe kinh doanh theo dinh hudng thi trudng va luon hudng tdi lqi ich
chinh dang cua khach hang.
• La'y yeu to con ngudi lam chu dao, cd chinh sach dao tao, phat trien va thu hut nhan tai.
• Tim nhin thuong hieu:
Dd xac dinh hudng di chung cho cac hoat dong cua doanh nghiep, Viettel da xav dung tam nhin
thuong hieu rieng cho minh, duqc co dong nhung mong muon cua khach hang va su dap ung cua
Viettel.
“ Nha sang tao vdi trai tim nhan tir”
• Phuong ngon hanh dong: De thuc hidn cac quan didm, triPt ly kinh doanh va tam nhin thuong hieu, Viettel da dua ra phuong ngon hanh dong:
“ Hay noi theo each cua ban” ( Say it your way)
* Co ca'u td chuc cua Cong ty:
• Ban giam doc Viettel: Viettel la mdt doanh nghiep nha nude, true thuoc Bo Quoc Phong, va
cac phong ban.
* Dinh hudng phat tridn trong thdi gian tdi:
• Md rong dich vu Dien thoai dudng dai VoIP (dich vu 178)
• Cung cap dich vu dien thoai di dong dung the tra trudc.
• Xiy dung mang noi hat, dudng dai sir dung cong nghe chuyen mach kenh.
• Thiet lap cira ngo quoc te Lang Son va xay dung tuyen ap quang bien tai Da Nang trong nam
2005 va day manh cung ca'p dich vu thud kdnh quo'c te.
2 1.2.2 Su hinh thanh vd phat trien Cong Ty cd phan dich vu Buu chinh Vien thong (
SAIGON POSTEL CORP)
Ngay 14/2/1994, khi lam viec vdi Thanh uy va UBND TP HCM, thu tuong Chinh Phil da cd y
kie'n: “Can td chuc mot cong ty dich vu buu dien ngoai he thong hien cd dd dap ung nhu cau tang
nhanh cua nhan dan TP ve cac loai hinh dich vu thong tin, buu dien va coi day la md hinh thi diem .” Sau gan 2 nam , ngay 8/12/1995 UBND TP HCM chinh thuc ca'p giay phep “ khai sinh" Cong ty Cd
phan dich vu Buu chinh Vidn thong Sai Gon ( Saigon Postel- SPT), cong ty cd phan dau tidn hoat dong trong linh vuc BCVT d Viet Nam.
Vdi muc tieu gop phan vao su nghiep phat trien chung cua toan nganh, cong ty SPT da khong
ngimg nd luc phan da'u.
Trang 15
-8-“ Cong nghe hien dai- Phuc vu van minh - Hop tac linh hoat ” luon la phuong cham xuven suot
SPT - “ Ket noi hom nay voi tuong lai ” - Luon la ban dOng hanh cung voi su thanh cong va phat trle ’ n cua Quy khach hang.
2.1.3 C ac doi thu canh t ranh cua cac doanh ngh i ep Bi ot ch i nh - V ien thong Vi e t N am
2.1.3.1 Cac doi thu canh tranh trong m (dc ■
thong Viet Nam ( VNPT), Cong ty C O phdn dich vu But i chinh vien thong ( SPT), Cong ty dien tu Vien thong Quin doi( Viettel), Cong ty Thong tin dien luc (ETC), Cong ty vien thong Ha Noi( Hanoi Telecom) va Cong ty Dien tu Hang hai ( Vishipe l )
Chung quy co su canh tranh thi khach hang du la cua mang nao cung se duoc loi.
2.1.3.2 C ac do t thu ca nh ti - nhi nude n g g ^ dii tren th i tr ui nt g B u u ch b ih - V ii n thong i a i
viet Nam
ngoai tiem nang.
2.2 Dan h gia chun g ve thuc tra ng nang luc canh tra nh cua cac doanh nghiep nganh Buu chinh - Vien thong trong the n gian qua.
2.2.1 Thanh tuu
- Ve viec xay duns thi tru o ng co tinh canh tranh.
Chinh sach chuve ’ n dOi tr e n da duoc cu the hoa bang mot Ioat cac giay phep cung ca ' p dich vu
dinh.
te.
+ Muoi nam doanh nghiep duoc phep cung ca ' p dich vu truy nhap Interne t
- Ve nghia vu cong l ' ch.
- Ve gia cuoc Buu chinh - Vien thong:
■ Trong U nh vuc vien thong:
2.2 2 on ta i va n guoen n hh n c ua niung t o n ta i v e n ang l uc c anh tr a nh cua cac doani nghiep Bru chinh-Viea thong Viet Nam .
2.2.2 1 Tnn tni
Buu chinh - Vien thOng Viet Nam tuy co toc do phat tr ie n va hien dai hoa nhanh so voi mot so nganh khac tr o ng nuoc nhung do xua ' t phat die ’ m rat tha ' p nen ve quy mO va nang luc con chua tuong xung voi cac nuoc khac tr ng khu vuc va tr e n the gioi.
2.2.2.2 Nguynn nhan can nhdng tOn tni vn nnng luc canh tranh can cac Oaanh nghiep B i ru chinh - Vien thon g Viet nam.
- Ve doanh nghiep tru cOt VNPT:
Trang 16- Ve khuon khd phap ly
- Vd td chiic, quan ly
- Buu chinh Vien thdng Viet Nam hien van dang trong giai doan doc quydn nha nunc nen cac thanh phan kinh te trong nude chua duqc tham gia dau tu true tiep vao linh vuc dich vu Dieu nay da han che viec phat huy noi luc va ty trong von dau tu trong nude.
PHI ONG HUONG VA GIAI PHAP NHAM N ANG CAO NANG LUC CANH TRANH CUA
CAC DOANH NGHIEP NGANH BIT ’ CHINH - Vlf N THONG VIET NAM
TRONG BOI CANH HOI NHAP KINH TE QUOC TE
3.1 Phuong hudng nham nang cao nang luc canh tranh cho cac doanh nghiep nganh
Buu chinh - vidn thdng Viet Nam.
3.1.1 Phuffng h trang phat trien cua nganh Buu chinh - Vien thdng Viet Nam.
• Tie'p tuc d^u tu, tang cudng va hien dai hoa mang ludi; chu trong phat trien cac dich
• Phat trien thi trudng, dich vu va khach hang
• Day manh cong tac xue tien thuong mai.
• Nang cao hieu qua cac hoat dong hop tac va kinh doanh quoc te.
3.1.2 Muc tieu phat trien cua nganh trong giai doan mai.
* Muc tieu tdng quit cua chien luqc 10 nam 2001 - 2010 la:
- Dua nude ta ra khdi tinh trang yeu kern phat trien
- Ket cau ha tdng dap ung yeu cau phat trien kinh te - xa hoi, quoc phong, an ninh va cd budc
di trudc.
- Tiep tuc phat trien nhanh va hien dai hoa dich vu buu chinh - vidn thong, phd cap sir dung
Internet.
- Hoan thanh cac chi tieu ke hoach hang nam, timg giai doan, timg thdi ky da de ra.
- Ndng cao sire canh tranh doanh nghiep tren timg dia ban trong tirng linh vuc, rung dich vu.
- Dap ung yeu cau thdng tin phuc vu su nghiep phat trien kinh te, xa hoi cua dat nude.
- Trien khai de an Tap doan Buu chinh Vidn thdng vdi cac co che di kern theo Quyet dinh cua Thu tudng chinh phu.
- Phat tridn va nang cao chat luqng ngudn nhan luc; cai thien didu kien lam viec va thu nhap cua can bo cong nhan vien phu hop vdi hieu qua san xuat kinh doanh.
* Muc tieu, chu truong, nhiem vu va giai phap den nam 2010 cong nghe thdng tin Viet Nam
dat trinh do tien tien trong khu vuc vdi mdt so muc tieu co ban sau:
• Cong nghe thong tin duqc ling dung rdng rai trong moi linh vuc, trd thanh mot trong nhung yeu to quan trong nhat cua su phat tridn kinh te - xa hoi, dam bao an ninh - quoc phong.
• Phat tridn mang thong tin quoc gia phu tren ca nude, vdi thdng luqng ldn, toe do va
chat luqng cao, gia re; ty le ngudi sir dung Internet dat muc trung binh the gidi.
-
Trang 1710-• Cong nghiep cong nghe thong tin tro thanh nganh kinh te mui nhon, co toc do phat
ngay cang tang.
• Day nhanh viec xay dung mang thong tin quoc gia, bao gOm he thong vien thong va Internet Viet Nam.
3.2.1 Cac giai phap vi mo.
3.2.1.1 Tang cuong vai tro cua Nha nudc trong kiem soat doc quyen va chong cac bieu
hien han che canh tranh khong lanh manh.
cac doanh nghiep Buu chinh - Vien thong.
3.21.3.1 Nang cao nhan thuc ve canh tranh 3.2.1.3.2 N han th uc d y d u turn v x u hu o ng c anh trc ^ r ^h tre n ca c t h t r u c rng.
3.2.1.4 K i ’ m soa t th i phim cac d i ch v m.
- Tiep tuc xay dung hoan chinh he thong van ban phap luat chuyen nganh va chinh sach phat trien.
- Thanh lap Qui Dich vu Vien thong cong fch;
theo hudng tach kinh doanh Buu chinh, Vien thong hach toan doc lap, hach toan rieng tung dich vu, day nhanh cO phan hoa, tien hanh cO phan hoa cac doanh nghiep ldn kinh doanh dich vu.
- Cac doanh nghiep co ke hoach dau tu
- Bo Buu chinh Vien thong se ban hanh qui dinh chat che, cu the ve ket noi mana ludi, kiem tra va chi ’ dao thuc hien doi vdi nhung truong hop ket noi kho khan, ap dung nhung che tai chat che doi vdi nhung tru o n g hop vi pham;
ket qua tinh hinh thuc hien viec sap xep, doi mdi va nang cao hieu qua doanh nghiep nha nudc trong
l nh vuc Buu chinh, Vien thona va cong nghe thong tin ma Bo quan ly va chi dao trong thoi gian qua.
3.2.2 Cac giai phap vi mo
Di ’ nang cao nang luc canh tranh cua minh, cac doanh nghiep buu chinh vien thong can chu trong den cac yeu td ' sau dav :
- Phat trien ngudn nhan luc trong doanh nghiep,
- Co chinh sach gia cudc hcp ly de ’ tao lci the canh tranh.
3.2.2.2 T i m hieu cac doi i h u can n t ran n tren t hi i ruong phuc vu ch h viec ra q uue t din h
kinh doanh 3.2.2.3 Nang cao gia tri thuong hieu, hinh anh va uy tin cua doanh nghiep.
322 2A Nang cao chat luong ngudn nhan luc
a Boi voi cac dich vu vien thong
Trang 18• Chien luoc dinh gia thap: doi voi cac dich vu Internet, Cityphone, thue kenh, dien thoai co
• Chien luoc dinh gia ngang voi gia thi truong: doi voi cac dich vu dien thoai di dong, dien thoai
Vo I P
• Chien luoc dinh gia cao voi cac dich vu ADSL, truyen so lieu, cac dich vu moi tren nen
b Doi voi cac dich vu buu chinh
vu buu pham, buu k i e n
• Xay dung chien lucc dinh gia cao doi voi cac dich vu EMS, Datapos t
- Xay dung cac the che va thiet che tap trung va dan
3.2.2.7 Chuan b k i p thc r i hu co ig chon do i t a c ph i i ho p tro ng v a ngoa i nud e nham me t rang
Hoi nhap kinh te quoc te mang lai nhieu co hoi khac nhau cho moi doanh nghiep, trong do, cac doanh nghiep moi co the se co nhung buoc tien bat ngo tren co so lien doanh, lien ket voi nhau va vdi doi tac nuoc ngoai, dac biet la cac dich vu chat lupng cao, cong nghe hien dai, khai thac cac thi
* Mot so kien nghi
3.2.3 Kien ngh i ve cong tac hop t ac quo c te
Mo cua thi truong va Hoi nhap kinh te quoc te co nghia la chap nhan mot “san choi chung ” tren ca
the gioi trong viec thu hut cac dong von trung chuyen quoc te, cong nghe hien dai va nguon nhan luc
co t r inh do cao.
3.2.4 Kien nghi ve khuyen khich canh tranh va hop tcc giua ccc doanh nghiep trong
linh vuc Buu chinh - Vien thong 3.2.5 Huong dan va ho tro thanh lap hoi nguoi tieu dung ve ccc dich vu Biru chinh
Vien thong
Lam the naodenang cao nang luc canh tranh ccc dich vu buu chinh, vien thong thuc su la mot cau hoi lon ma de tra loi se co rat nhieu v k i en ve nhieu khfa canh khac nhau xuat phCt tu cCch tiep
duoc dat ra rat rpng TCc gia vua phai tim h i eu nhieu dich vu cu the, lai vua phai bao quat ca l i nh vuc buu chinh va dich vu vien thong cung nhu phai tim hieu ve cac mat hoat dong khac nhau co lien quan den cCc doanh nghiep dang kinh doanh cac dich vu buu chinh, vien thong trong nuoc cung nhu cac
Tuy nhien, bao cao ket qua nghien cuu da cP ' gang tPng hop, phan tich mot so van de mang tinh chat ly luan ve canh t r inh, nang luc canh t r anh, nhung yeu to anh huong de nang luc canh tranh cua mot sd doanh nghiep: cac tieu chi co ban de dCnh gia nang luc canh tranh tren co so tham khao cCc ly thuye i cung nhu quan diem chu quan ve nhung van de ma tac gia cho rang cot loi va co the tim
cCc doanh nghiep nuoc ngoai.
-
Trang 1912-Phan hai, de tai da tip trung phan ti'ch tinh hinh canh tranh cac dich vu btru chinh, vidn thdng cua cac
doanh nghiep danh kinh doanh buu chinh, vidn thdng trong nude trong thdi gian vita qua, danh gia ve nang luc canh tranh dich vu cua VNPT va cac doanh nghiep mdi, ddng thoi phan tich xu hudng canh
tranh dich vu buu chinh, vidn thdng trong then gian tdi lien quan den lo trinh md cua thi truong va hoi
nhip kinh te quoc te.
Mot sd' nhom giai phap co ban cho timg linh vuc dich vu, cho mot so dich vu dien hinh va cac giai
phap chung dd gop phan nang cao nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep buu chinh, vidn thdng Viet Nam trong dieu kien canh tranh va hoi nhap kinh te quoc te ngay cang sau rong hon dupe trinh bay trong phan 3.
Do phai thu thap nhieu so lieu de phan tich, phai tim hieu nhieu dich vu, nhidu mat hoat dong khac nhau cua cac doanh nghiep buu chinh vidn thdng trong nude nen chic chan ket qua dd tai van con
nhidu khiem khuyd't Ngudi viet rat mong nhan dupe su dong gop cua cac Thay, cd giao, cac chuyen gia, cac dong nghiep dd dd tai dupe hoan thien hon cd kha nang ap dung tridn khai trong qua trinh canh tranh, hoi nhap cua cac doanh nghiep kinh doanh Buu chinh - Vidn thdng Viet Nam.
Trang 20PHAN MO DAU
I Tinh cap thiet cua de tai:
Vdi quan diem Birn chinh - Vien thong phai tao thanh ket cau ha tang thong tin quoc gia, la nganh kinh te - ky thuat mui nhon cua dat nudc, va dac biet de phu ho'p vdi moi trudng co nhieu su thay doi nhanh chong cua cong nghe thong tin va xu hudng hoi tu giua buu chinh vien thong vdi truyen thong
va tin hoc tren toan cau, nganh Buu chinh Vien thong Viet Nam phai phat trien manh hon nua trong giai doan tdi, cap nhat thudng xuyen cong nghe hien dai
va chu dong hoi nhap vdi kinh te the' gidi
Trong nhung nam qua, vdi chu truong di thing vao cong nghe hien dai
va vdi chie'n luoc tang toc het suc manh dan, cac Cong ty Buu chinh Vien thong Viet Nam da co nhung budc tien vuot bac Cac dich vu buu chinh, vien thong khong chi duoc pho cap rong rai tdi khdp moi mien dat nudc, ma con thuc su tao dieu kien cho cac nganh khac phat trien hon Tuy nhien, cung nhu hau het cac doanh nghiep khac cua nudc ta, muc do san sang tham gia canh tranh quoc gia va nang luc canh tranh doanh nghiep dang la van de thuc su buc xuc duoc dat ra vao thdi diem hien nay
Md cua hoi nhap va canh tranh la xu the khach quan ngay cang the hien ro tac dong cua no den toan bo nen kinh te', xa hoi, no doi hoi moi chu the tham gia thi trudng phai nhan bie't, thich ung va chu dong tham gia Qua trinh hoi nhap, canh tranh tao ra moi lien he phu thuoc va tac dong qua lai ldn nhau ngay cang rong rai, vdi muc do ngay cang cao giua cac quoc gia, cac doanh nghiep va cac
ca nhan trong moi linh vuc kinh te', chinh tri xa hoi
Trong xu hudng phat trien chung cua nen kinh te', khu vuc dich vu Vien thong Viet Nam da co nhung thay doi manh me theo hudng hoi nhap va canh tranh
Trong nudc cung nhu tren the gidi, dich vu buu chinh vien thong luon la mot trong nhung linh vuc dich vu canh tranh soi dong va manh me nhat nhung cung la mot trong nhung linh vuc het sue nhay cam Trong dieu kien moi trudng kinh doanh dang co nhieu thay doi, viec de ra cac giai phap nang cao nang
Trang 21lire canh tranh cac dich vu biru chinh, vidn thong cua VNPT la didu can thiet gop phan giup VNPT phat trien ben virng va canh tranh, hoi nhap thanh cong.
Ve canh tranh trong nude, trade nam 1995, chi co mot Tdng Cong ty Biru chinh Vidn thong Viet Nam (VNPT) Sau nam 1995, Chinh Phil da cho phep thanh lap them 5 doanh nghiep gdm Cong ty Cd phan dich vu Buu chinh
- Vidn Thdng Sai Gon (SPT), Cong ty Dien tir Vien thdng Quan doi(Vietel), Cong ty Vidn thdng hang hai (Vishipel), Cong ty vidn thdng Dien lire (ETC) va cong ty cd phan Vidn thdng Ha Noi(Hanoi Telecom) Trong dd cd ba doanh nghiep
dupe thiet lap ca he thdng dudng true vidn thdng quoc gia bao gdm ca cac edng thdng tin quoc te Ben canh dd, 13 doanh nghiep duqc cung cap dich vu truy nhap Internet di quoc te Ve thdng tin di dong Bo da cap phep cho 5 cong ty duqc thiet lap mang va cung cap dich vu Cd the’ noi cho den nay thi truong vidn thdng Viet nam thuc sir da cd canh tranh giua cac doanh nghiep trong nu
de ngay cang gia tang
Ve canh tranh quoc te Hiep dinh thuong mai Viet Nam - Hoa Ky nam
2001 da cam ke't lo trinh md cua linh vuc dich vu vidn thdng 6 Viet Nam, theo
dd thi truong dich vu vidn thdng Viet Nam se md cira cho cac doi tac Hoa Ky tham gia Theo lo trinh cam ke't cac nha khai thac Hoa Ky cac nha khai thac Hoa Ky duqc tham gia vao thi truong dich vu gia tang vidn thong tir thang 12/2003, dich vu gia tang Internet vao thang 12/2004 dich vu di dong, thud kenh va ve tinh tir thang 12/2005, dich vu vidn thdng cd dinh tir thang 12/2007 Mat khac, Viet Nam hien dang cd gAng gia nhap td chiic thuong mai the gidi WTO vao nam 2006 theo dd xu hudng md cua thi truong dich vu vidn thdng tao ra ngay cang nhidu ap lire canh tranh quoc te
Nang cao nang lire canh tranh doi vdi linh vuc Buu chinh Vidn thdng trong dieu kien birdc dau tham gia canh tranh va hoi nhap kinh te quoc te cd the d- uqc tham khao trong vide de ra cac chinh sach, bien phdp va cac quvet dinh cu the Vdi ly do dd, em chon de tai: "Nang cao nang luc canh tranh cua cac
doanh nghiep Buu chinh - Vidn thdng Viet Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te" lam de tai luan van thac sy Do pham vi nghien cuu rdng
Trang 22thoi gian co han va trinh do cua Em con han che nen chAc chan ket qua nghien ciiu khong thd tranh khdi nhung han che Rat mong nhan duqc nhung y kien dong gop cua Cac Thay, Cd giao va Cac ban de de tai cua Em ngay cang hoan chinh hon.
II Tinh hinh nghien curu de tai:
“Nang cao nang lire canh tranh”, “Lam the nao de nang cao nang luc canh tranh” la mot cau hoi ldn khong chi doi vdi nganh Bini chinh vidn thong ma con la cau hoi ldn doi voi nhieu nganh va nhieu linh vuc dich vu khac De tra loi co rat nhieu y kien ve nhieu khia canh khac nhau xuat phat tir each tiep can, nghien ciru va kha nang nghien cuu there te Trong nhung nam gan day khi dat nude md cira hoi nhap, da cd rat nhieu tac gia trong nganh cung nhu nhieu nganh khac da di sau vao tim hieu nghien cuu nhieu khia canh khac nhau cua canh tranh Tran tro cung ndi lo lang cua nganh ve “canh tranh” ve "nang lire canh tranh” khi md cira hoi nhap.Tac gia da di sau vao nghien cuu tinh hinh canh tranh cac dich \ti Biru chinh vidn thong cua cac doanh nghiep dang hoat dong trong linh vuc do Cong trinh nghien ciru nay da duqc tham khao mot so tai lieu cung nhu mot so de tai ve canh tranh trong cac mang dich \ii khac nhau
ve ca ly luan cung nhu thuc te d nhieu Bo nganh “ Nang cao nang lire canh tranh cua cac doanh nghiep nganh Bun chinh Vidn thong Viet nam trong boi canh hoi nhap kinh te quo'c te” la cong trinh nghien ciru cua rieng Tac gia va chua duqc cong bo
III Muc dich nhiem vu khoa hoc cua viec nghien cuu de tai:
ky hoi nhap kinh te quoc te
Trang 232 Nhiem vu khoa hoc cua de tai:
• Cac tieu chi danh gia nang luc canh tranh cua doanh nghiep;
• Cac yeu to anh hudng den nang luc canh tranh cua doanh nghiep
• Su can thiet khach quan phai nang cao nang luc canh tranh cua nganh Buu chinh Vidn thong Viet Nam trong boi canh hoi nhap;
□ Ve thuc tien:
• Nghien cuu kinh nghiem nang cao nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep Biru chinh - Vidn thong d mot sd nudc
• Khao sat tim hieu sir phat trien cua cac doanh nghiep nganh BC-
VT Viet Nam trong nhirng nam qua (VNPT va cac doanh nghiep mdi trong nudc)
• Tim hieu cac cam ket cua Viet Nam khi tham gia vao thi trudng trong khu vuc va the gidi doi vdi linh vuc BC-VT (AFTA, Hiep dinh Thuong mai Viet Nam-Hoa Ky)
• Danh gia mire do nhiem vu canh tranh trong didu kien hoi nhap cua cac doanh nghiep nganh BC - VT Viet Nam hien tai
• Dd xua't mot sd giai phap de nang cao nang lire canh tranh cua cac doanh nghiep nganh BC - VT Viet Nam trong giai doan hoi nhap
IV Doi tuong nghien cuu va pham vi nghien cuu cua luan van:
Luan van nghien cuu nang lire canh tranh cua cac doanh nghiep thuoc nganh Buu chinh vidn thong Viet Nam
Ve thdi gian: Luan van dd cap tdi nang lire canh tranh cua cac doanh nghiep Buu chinh - Vidn thong Viet Nam trong trang thai van dong, ke
Trang 24tir khi Dang Cong san va Nha nirdc Viet Nam thuc hien dudng loi Ddi mdi nen kinh te den nay.
Ve khong gian: luan van dirng tren giac do chung cua ndn kinh te de nghien ciru nang lire canh tranh cua cac doanh nghiep Biru chinh - Vidn thong Viet Nam
V Phuong phap nghien ciru:
□ Luan van sir dung phirong phap phd bien cua khoa hoc kinh te la phuong phap duy vat bien chung, phuong phap trim tuong hoa, ket hop logic vdi lich sir, phan tich vdi tdng hop Dong thoi sir dung phuong phap ke thira nhung ket qua nghien ciru da cd, ket hop vdi khao sat thirc
te, thu thap thdng tin, tai lieu phuc vu cho viec nghien ciru lam sang to chii dd cua luan van
VI Nhung dong gop cua luan van:
□ He thdng hoa nhung van de ly luan vd canh tranh va nang lire canh tranh cua cac doanh nghiep trong dieu kien kinh te thi truong
□ Danh gia nang lire canh tranh cua cac doanh nghiep nghanh buu chinh vidn thdng Viet Nam trong boi canh hoi nhap
□ Dd xuat quan diem va cac giai phap chii yeu nham nang cao nang lire canh tranh cho cac doanh nghiep nganh BC-VT Viet Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te'
VII Ket cau cua luan van: Luan van duqc ket cau lam ba chuong
Chitong 1: Nhitng van de co ban ve nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep nganh Bitu chinh — Vien thdng Viet Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te.
Chitong 2: Thuc trang nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep nganh Buu chinh - Vien thdng Viet Nam hien nay.
Chuong 3: Phuong hudng vd giai phap nham nang cao nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep nganh Bitu chinh - vien thdng Viet Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te.
Trang 25Chuang 1 NHUNG VAN DE CO BAN VE NANG LUC CANH TRANH CUA CAC DOANH NGHIEP NGANH BUU CHINH - VlfN THONG VIET NAM
TRONG BOI CANH HOI NHAP KINH TE QUOC TE
1.1 Nhirng van de ly luan ca ban ve canh tranh va nang luc canh tranh cua doanh nghiep:
1.1.1 Quan niem ve canh tranh
Khai niem canh tranh xuat phat tir nen san xuat hang hoa, tuy nhien cho den nay ca ve mat ly luan va thuc tiSn con nhieu quan niem khac nhau ve pham trii canh tranh Nghien cuu ve su phat trien cua chu nghia tu ban C.Mac cung nhu nhieu nha kinh te hoc khac da rut ra duqc tinh quy luat cua n£n san xuat hang hoa la canh tranh San xuat hang hoa cang phat triein thi canh tranh ngay cang quyet liet va gay grit giua nhieu chu the kinh doanh giua cac quoc gia cac nganh va cac doanh nghiep deu phai tao lap cho minh iru the thuan lqi nhat de kinh doanh thanh cong thu duqc lqi nhuan toi da
Canh tranh la mot xu the tat yeu khach quan trong nen kinh te thi truong Doi vdi cac doanh nghiep canh tranh luon la con dao hai ludi Mot mat no dao thai khong thuong tiec cac doanh nghiep cd mire chi phi cao san phaim kern chat ltrqng Mat khac, nd buoc tat ca cac doanh nghiep phai khong ngimg phan dau de’ giam chi phi: hoan thien gia tri sir dung cua dich vu td chuc tot khau tieu thu san pham, dich vu de’ tdn tai va phat trien tren thi trudng Chinh d mat nay, canh tranh da buoc cac doanh nghiep phai tang curing sire manh cua minh dong thoi phai thay drii mdi tuong quan ve “the va lire'’ de tao ra cac ini the canh tranh
Bat ky mot loai san phaim nao khi dua ra thi truring deu phai chiu mot sire canh tranh nhat dinh Bdi vi mot loai san phaim cd the duqc san xuat brii nhieu doanh nghiep khac nhau, va nhu vay, so luqng san phaim duqc cung irng ra thi truong rat ldn Cac doanh nghiep phai canh tranh vdi nhau nham tieu thu het san phaim cua minh vdi muc lqi nhuan thu duqc ldn nhat Trong co che thi trudng, cac doanh nghiep cd quyen chu dong trong san xuat kinh doanh, do
Trang 26Vay canh tranh la gi?
Theo dinh nghia cua Dai Tit dien Tieng Viet: canh tranh la str tranh dua giua nhung ca nhan tap the cd chuc nang nhu nhau, nhdm gianh phan hon phan thing ve minh
Theo tir dien Thuat ngu Kinh te hoc “ Canh tranh - su dau tranh do'i lap giua cac ca nhan tap doan hay quoc gia” Canh tranh nay sinh khi hai ben hay nhieu ben co gang gianh lay thu ma khong phai at cung co the’ gianh dupe va
“chien lucre canh tranh” mot khfa canh cua chien luge thuong mai bao gom viec xi nghiep phat trien cac chinh sach de doi pho va danh bai cac doi thu cua minh trong van de cung cap mot san phaim nhat dinh
Trong Dai tir dien Kinh te thi trudng cung dua ra dinh nghia "Canh tranh huu hieu la mot phuong thuc thfch ung vdi thi trudng cua xf nghiep, ma muc dfch la gianh dirge hieu qua hoat dong thi trudng lam cho ngudi ta tuong doi thoa man nhUm dat dirge lgi nhuan binh quan vua du de’ cd lgi cho viec kinh doanh binh thuong va thii lao cho nhung riii ro trong viec dau tu ddng thoi hoat dong ciia don vi san xua't cung dat dirge hieu suat cao, khong cd hien tirgng qua du thira ve kha nang san xua't trong mot thoi gian dai, tfnh chat san phaim dat trinh do hop ly”
Theo Giao trinh: "Kinh te chfnh tri Mac - Le Nin" (NXB Chinh tri quoc gia - 2005) thi: "Canh tranh la sir ganh dua, sir dau tranh gay gat giua nhung ngudi san xua't, kinh doanh hang hoa nham gianh giat nhung dieu kien cd lgi
vd san xua't va tieu thu hang hoa, dd thu lgi nhuan cao nha't"
Rd rang la canh tranh trong dieu kien kinh te thi truong luon la van de mang tinh thoi sir la van de song con do'i vdi cac doanh nghiep Mac dii cd nhidu each khac nhau de didn dat vd canh tranh song tir cac dinh nghia ve canh tranh nhu da neu d tren cd the rut ra dugc diem chung trong tat ca cac dinh nghia, dd la su ganh dua, dau tranh gay gdt giua cac chu the kinh te khi tham gia vao thi trudng nhdm tim kiem lgi ich tdi da cho minh Chinh
vi vay ma tac gia cho rang dinh nghia ve canh tranh trong giao trinh Kinh te chinh tri d tren la hiim xiic hon ca Nd vira khai quat dugc cai chung trong cac dinh nghia khac nhau ve canh tranh vira phii hgp vdi doi tirgng nghien ciiri cua
Trang 27luan van la nang luc canh tranh cua cac doanh nghiep nganh Buu chinh - vi£n thdng Viet Nam trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te.
1.1.2 Nang luc canh tranh cua doanh nghiep
1.1.2.1 Khai niem nang luc canh tranh cua doanh nghiep.
• Theo Fafchamps nang lire canh tranh cua doanh nghiep la nang lire cua doanh nghiep do co the san xuat san phim vdi chi phi bien doi trung binh thap han gia cua no tren thi trudng, cd nghia la doanh nghiep nao
cd nang lire san xuat ra san pham cd chat luqng tirong tu nhu san pham cua doanh nghiep khac, nhirng vdi chi phi thap hon thi duqc coi la cd nans luc canh tranh cao hon
• Randall lai cho rang nang lire canh tranh la nang lire gianh duqc va duy tri thi phan tren thi trudng vdi Iqi nhuan nhat dinh
• Dunning lap luan rang nang luc canh tranh la nang lire cung san pham cua chinh doanh nghiep tren cac thi trudng khac nhau ma khong phan biet noi bo tri san xua't cua doanh nghiep dd
• Mot quan niem khac cho rang nang lire canh tranh la trinh do cua cac doanh nghiep cd the san xuat san pham theo dung yeu cau cua thi trudng, dong thdi duy tri duqc mire thu nhap thirc te cua minh
• Theo Phillip Lasser : Nang lire canh tranh cua mot cong ty trong mot linh vuc duqc xac dinh bang nhirng the manh ma cong ty cd hoac huy dong duqc de cd the canh tranh thing loi
Nhu vay, tren thuc te dang ton tai nhieu quan niem khac nhau ve nang lire canh tranh cua doanh nghiep Tuy nhien cac quan niem deu de cap den mot van de dd la: kha nang duy tri thi phan ciia doanh nghiep nhd nhung loi the khach quan va ca nhung lqi the chii quan do doanh nghiep tao ra Vi vay, theo tac gia luan van: Nang luc canh tranh cua doanh nghiep la tong hap nang
luc nam gilt vd nang cao thi phan cua doanh nghiep trong san xuat kinh doanh hang hod voi muc do co the dat duac hieu qua cao nhat trong nhung dieu kien khach quan cu the nhat dinh.
Trang 281.1.2.2 Nhung tieu chi danh gid nang luc canh tranh cua doanh nghiep.
• Thi phan cua doanh nghiep
Thi phan cua doanh nghiep so vdi cac doi thu khac noi len sue manh ma doanh nghiep co the danh duoc trong canh tranh Trong cung mot moi trudng, doanh nghiep co thi phan cang ldn se la bieu hien cu the ve nang luc canh tranh cung nhu uu the” vuot troi ve kha nang gianh thang loi trong canh tranh Trong mot thi trudng dang tang trudng, viec duy tri thi phan se lam tang doanh thu cung nhip vdi toc do tang trudng cua thi ttrudng Trong mot thi trudng tri tre hoac xuo'ng doc, viec tang doanh thu doi hoi phai tang thi phan
• Gia ca san pham va dich vu
Gia ca vdi tu cach la cong cu canh tranh cua cac nha san xuat duoc hieu la so' tien ma ngudi ban du kien nhan duoc cua ngudi mua thong qua trao ddi hang hoa dich vu tren thi trudng Gia ca duoc hinh thanh la do chi phi nhu cau cua thi trudng va do chinh sach cua cac Cong ty quyet dinh Gia ca co vai tro rat quan trong la khau cuoi cung the’ hien ket qua san xuat kinh doanh cua cac doanh nghiep Gia ca quyet dinh viec mua hang hoa hay khong cua ngudi tieu dung, mat khac no con quyet dinh tinh hinh bien dong cua thi trudng Thong qua gia ca, cac doanh nghiep co the nhan biet duoc su ton tai, suc chiu dung cung nhu nang luc canh tranh cua minh tren thuong trudng
Cac nhan to anh hudng den gia ca cua cac doanh nghiep
Cac nhan to co the kiem soat duoc:
+ Chi phi san xuat: Chi phi san xuat la cac chi phi phat sinh trong qua trinh san xuat kinh doanh nhu chi phi ve nguyen vat lieu, chi phi nhan cong truc tiep, chi phi san xuat chung, chi phi ban hang, chi phi quan ly doanh nghiep
+ Chi phi ban hang va phan pho'i: Day la khoan tien phai chi ra cho cac dich vu ban hang, bao hanh, van tai va cac chi phi khac co lien quan Trong nen kinh te thi trudng, cac chi phi nay co xu hudng ngay cang tang len
Trang 29+ Chi phi ve yem tro, xuc tien ban hang: bao gom cac chi phi ve trien lam, hoi thao, tiep thi, quang cao san phiim va xuc tien ban hang.
+ Cac muc thue doi vdi doanh nghiep va mire lqi nhuan can phai co.Mdi quan he giua bon yeu to' tren vdi gia ca duqc the’ hien qua cong thuc sau:
Gia ca = Chi phi cac loai + Thue + Lqi nhuan
Cac nhan to khach quan:
+ Quan he cung - cau : Sir bien dong ve cung - cau se lam thay ddi v£ gia ca Neu nhu cau tang, cung giam thi gia ca se tang va nguqc lai
+Tirong quan cua cac lire luqng canh tranh tren thi trudng: Canh tranh
cd anh hudng true tiep tdi gia ca vi canh tranh tren thi trudng khong chi diSn ra giua cac nha san xua't ma con diein ra giua nhung ngudi tieu thu vdi nhau Canh tranh cang gay git thi gia cang giam
+ Sir dieu tiet cua Nha nudc: Ddi vdi mot sd doanh nghiep ma gia ca cua
nd cd anh hudng tdi hoat dong cua cac doanh nghiep khac va cua nen kinh te( dien nudc, xang dau, bun chinh vien thong ), Nha nudc chu truong can thiep vao gia ca thong qua viec quy dinh cac mire gia cu th§ hoac mire gia tran Dieu nay da lam giam phan nao tinh linh hoat va nang luc canh tranh ciia doanh nghiep
• Chat luqng san phim va dich vu
Chat luqng san phim la tap hqp cac thuoc tinh cua san phuim dap ung vai tro
va phu hqp vdi ten goi cua san phaim Chat luqng san phiim la mot chi tieu tdng hqp thd hien d nhieu mat khac nhau nhu: tinh chat co ly, hoa, hinh dang, mau sic, bao bi Cac chi tieu nay cd nhung dac trung rieng ddi vdi timg loai san phiim Muon ban duqc san phdm, cac doanh nghiep phai luon giir virng va nang cao chat luqng san phiim cua minh Noi mot each khac, nang cao chat luqng san pham la mot quy luat bit buoc trong nfen kinh te thi trudng la vu khi canh tranh quan trong nhat va la van de song con ddi vdi mdi doanh nghiep
Chat luqng san phim duqc hinh thanh trong suot qua trinh san xua't tir khau thiet ke den khau nghien ciru, thi nghiem, san xua't, ban hang va cac khau hau
Trang 30mai sau khi ban hang Do vay, muon nang cao chat luqng san phim mot mat phai nang cao chat luung tai cac khau cua qua trinh san xuat mat khac, phai coi trong va kiim tra chat luqng san phim bing cac thiet bi, may moc cung nhu bang kinh nghiem thirc tien cua cac nhan vien phu trach ve ky thuat Tuy theo timg dac diim cua qua ttrinh san xuat ma doanh nghiep lira chon phirong phap kiem tra thi'ch hop Cac nhan vien kiem tra chat lirong san phim phai duqc dao tao co chuven mon, cd trach nhiem va mot dieu tat yeu la phai co sir nhin nhan, danh gia khach quan.
De’ cd can cir quan Iv chat luqng san phim, doanh nghiep phai xac dinh duqc cac tieu chuin chat luqng cua san phim Cac tieu chuin nay phai duqc dinh tinh va dinh luqng nhu sau:
■ Cac chi tieu sir dung nhu: dd bdn, dd an toan
■ Cac chi tieu ky thuat nhu : Kich thudc, trong luqng, tinh chat co, ly, hoa
■ Cac chi tieu thim my nhu : hinh dang, mau sic, miu ma Ngoai ra, chat luqng san phim con phai duqc coi trong d cac khau hau mai sau khi ban hang, dac biet la dich vu bao hanh
*Quan niem ve chat luqng trong canh tranh:
Vao nhung nam 60 cua the ky 20, khi nen kinh te thi trudng da phat trien khci hoan thien 6 cac nude phuong Tay thi quan niem vd chat luqng san phim duqc thay doi Chat luqng san phim khong chi duqc hieu la phai that tot that bin, that dep ma con duqc hidu: Chat luqng san phim phai do khach hang quy dinh Day la mot quan niem rat moi va cung la he qua tat yeu ciia qua trinh canh tranh gay git de gianh giat khach hang giira cac doanh nghiep Ve mat ly luan, quan ly chat luqng san phim la nhan td chu quan con sir danh gia cua ngudi mua la nhan td khach quan Do vay, quy luat khach quan se cd tac dong chi phoi tdi nhan td chu quan cua doanh nghiep Quan didm nay da dua cac doanh nghiep tiep can gan hon tdi thi trudng va canh tranh ngay mot gay git hon Viec nang cao chat luqng ciia san phim dong nghia vdi viec nang cao sire canh tranh Boi vi nhd nang cao chat luqng san phim nen cac san phim ban
Trang 31duqc nhieu hon cac doanh nghiep co uy tin cao hon va co co hoi de mo rong thi trudng tieu thu, tang thi phan.
Chat ltrpng san pham la yeu to quan trong hang dau cua canh tranh va yeu to nay rat nang dong, thay ddi theo nhu cau cua thi trudng, cua tung khu vuc thi trudng khac nhau va cho tung nhom ddi tuqng khac nhau Canh tranh lam cho cac doanh nghiep khong ngirng tim kiem con dirdng tu hoan thien minh va nang cao chat lirqng toi uu cho san phaim cua minh
• Chung loai san phaim va dich vu
Chung loai san phaim va dich vu la yeu to rat quan trong va co tinh chat quyet dinh trong viec danh duqc thi trudng Khi chung ta da dang hoa duqc san phaim San phaim co nhieu mtrc, cap do ve chat luqng, mill ma cung nhu phii hqp v£ tui tien cua nhieu tang lop dan cu Ngudi nhieu tien, cd nhu ciu dung loai san phaim cd chat luqng that tot that hoan hao cho mot cong viec nao do Nhung ngudi cd nhu cau thiet yeu cho nhung loai san phaim co chat luqng khac nhau Khi chung loai san phaim da dang thi khien cac “thuong de" khi buoc khdi noi ban san phaim se lira chon duqc mot sain phaim ma ngudi ta mong muon lai phu hqp vdi muc dich tieu dung ma vin phii hqp vdi tui tien ma minh hien cd Canh tranh se lam cho cac doanh nghiep tir hoan thien minh nang cao chat luqng toi tru cho san phaim, da dang hoa san phaim va dich vu nhu mong muon cua ngudi tieu dung
• Trinh do cong nghe
Trang thiet bi cong nghe cung la mot veu to vo cung quan trong anh hudng toi nang luc canh tranh ciia doanh nghiep Doanh nghiep cd trang thiet bi, cong nghe tot, phu hqp va hien dai se tao ra nhung san phaim va dich vu cd chat luqng cao, gia thanh ha, dap ung nhu cau ngay mot da dang va phong phu cua khach hang Nhd do doanh nghiep se chiem linh duqc thi trudng nang cao nang luc canh tranh tao chd dung vung chile tren thi trudng Ngirqc lai, mot doanh nghiep lac hau ve trang thiet bi, cong nghe se san xuat ra nhirng san pham cd chat luqng kern hon, gia thanh cao hon va nhu vay se dan dan mat chd dung tren thi trudng
Trang 32Tam quan trong cua yeu td khoa hoc cong nghe da duqc khang dinh va d£ nhan thay Tuy nhien vdi gidi han ve ngudn von va de tmh den hieu qua thuc str thi dieu quan trong hon nira la viec lira chon cong nghe sao cho phu hqp vdi tirng giai doan phat trien khac nhau cua doanh nghiep; sao cho de tuong thich vdi cac cong nghe da cd hoac dd nang cap cung nhu phu hqp vdi trinh do khai thac va van hanh cua doi ngu ngudi lao dong.
• Chat luqng ngudn nhan luc
Con ngudi la mot trong nhirng yeu td hang dau anh hudng true tiep tdi hieu qua hoat dong san xua't kinh doanh cua doanh nghiep, va do vav se anh hudng tdi nang lire canh tranh cua doanh nghiep Cac nha nghien cuu khac nhau da khdng dinh; Con ngirdi(nguon nhan lire) cua mot td chuc la co sd quan trong nhat cua nang lire canh tranh va lqi the canh tranh De nang cao nang lire canh tranh cua minh cac doanh nghiep phai dac biet chii trong tdi van de con ngudi tir viec tuydn dung, dao tao bo tri cong viec phii hqp dd phat huy het kha nang cua mdi ca nhan tdi cac chinh sach dai ngo hqp ly, thuc hien cac quyen va nghia vu cua ngudi lao dong trong doanh nghiep va thuong xuyen cd ke hoach dao tao lai “cap nhat" thong tin nhAm lam cho chat luqng lao dong ngay cang hoan thien va phat trien phu hqp vdi thdi dai, tang nang lire canh tranh cua doanh nghiep
Trong moi trudng kinh doanh cd canh tranh thi viec danh gia va phat tridn tiem nang con ngudi trd thanh mot nhiem vu im tien mang tinh chien luqc trong kinh doanh Cac yeu td co ban ma doanh nghiep can quan tam la:
■ Luc luqng lao dong cd nang xua't cao cd kha nang phan tfch va sang tao Ddi vdi linh virc kinh doanh dich vu can chu y sSp xep diing ngudi dung viec thi mdi phat huy het kha nang cua ngudi lao dong Can cd sir tuyen chon cho phu hqp vdi cac vi tri cong viec khac nhau
■ Chien luqc con ngudi va phat trien ngudn nhan lire: Cd lien quan den sire manh tiem nang doanh nghiep v£ con ngudi Chien luqc con ngudi va phat trien ngudn nhan lire cho thay kha nang chii dong phat trien sue manh con ngudi cua
Trang 33doanh nghiep nham dap ung yen cau tang truong, ddi mdi thuong xuyen, canh tranh va thich nghi vdi co che thi trudng.
1.1.2.3 Nhitng nhan td anh hudng tdi ncing luc canh tranh ciia doanh nghiep.
1.1.2.3.1 Cac nhan to ben trong
- Bo may to chitc quan ly ciia doanh nghiep.
Day la nhan td co ban va dac biet quan trong cua doanh nghiep trong san xuat kinh doanh Danh gia ngudn nhan luc cua doanh nghiep can dac biet chu y tdi van de:
+ Can bo quan tri cao cap (Tdng giam doc, giam doc) Dd la nhung can
bo quan ly cao cap ho quyet dinh sir thanh cong hay that bai cua doanh nghiep
va chiu trach nhiem ve nhung quyet dinh dd Mot trong nhung chuc nang chi'nh cua cac quan tri vien cao cap la xay dung chien lucre hanh dong va phat tridn ciia doanh nghiep Khi danh gia bo may lanh dao, chu dau tu thuong quan tarn den cac tieu thirc kinh nghiem lanh dao, trinh do cac hoat dong ciia doanh nghiep, phfim chat kinh doanh ciia doanh nghiep va cac moi quan he; sau xa hon nira la tinh than doan ket dong long ciia can bo cong nhan cung nhu e kip lanh dao Dieu nay \ira tang sire manh ciia chinh doanh nghiep, vira tao ra uv tin doi vdi cac doi tac
+ Can bo quan tri cap trung gian:
Doi ngu cap chi huy trung gian dung tren cap quan tri vien co so va dudi cap quan tri cao cap Vdi cuong vi nay, ho vira quan tri cac quan tri cap co so thuoc quyen vira dong thoi dieu khien cac nhan vien khac d cap nay cac quan tri vien cd chirc nang tham mini thirc hien cac ke hoach va chinh sach ciia td chuc bang each pho'i hop cac cong viec duqc thirc hien nham dan den sir hoan thanh muc tieu chung
Dd danh gia didm manh, didm yeu ciia doi ngu can bo quan tri, doi tac thuong tiep can tren cac khia canh: Trinh do chuyen mon, kinh nghiem cong tac, tac
Trang 34phong lam viec, sir am hieu ve kinh doanh va luat phap cua tung thanh vien trong e kip quan ly.
Co cau ve cac chuyen nganh dao tao phan theo trinh do se cho biet nang luc
chuyen mon hoa cung nhu nang luc da dang hoa cua doanh nghiep Thong
thuong, co cau can bo ky thuat, can bo quan tri, cong nhan lanh nghe cd chuyen mon ve linh vuc chinh ma doanh nghiep dang kinh doanh phai chiem it nhat 60%
+ Can bo quan tri cap co sb
Day la doi ngu cac nha quan ly b cap bac cuoi cung trong he thong cap bac cua cac nha quan tri cua mot doanh nghiep Thong thuong ho thuong duqc goi la doc cong, to truong truong ca Nhiem vu cua ho la hirbng dan, doc thuc, dieu khien cong nhan trong cac cong viec cu the hang ngay de dua den hoan thanh muc tieu chung cua ca doanh nghiep Doi ngu quan tri nay kinh dao lire luqng lao dong true tiep tao nen sue manh tbng hqp cua doanh nghiep tren cac khia canh nhu chat luqng tien do thi cong cong trinh
Ngirbi phu trach don vi phai co trinh do quan ly(to chuc dieu phoi lao dong, cac trang thiet bi hqp ly, tranh lang phi nham ha thap gia thanh tang lqi nhuan nhung phai dam bao chat luqng), am hieu sau ve cong viec ma don vi dang there hien biet cham lo quyen lqi nguoi lao dong , moi tao ra duoc sir ting ho, long nhiet thanh tir phia ngirbi lao dong
+ Doi ngu cong nhan
De nang cao sire canh tranh cua doanh nghiep can co lanh dao don vi gioi Song the van chua du ma con co doi ngu lao dong voi trinh do tay nghe chuyen sau co nang lire sang tao trung thuc trong cong viec Ho chinh la nhung nguoi true tiep thuc hien nhung y tuong, chien luqc va chien thuat kinh doanh cua doi ngu lanh dao cap tren, nhung ngirbi tao nen chat luqng cong trinh san pham va sue canh tranh cua doanh nghiep
- Hoar dong Marketing
Chien luqc marketting la mot chien luqc bo phan, no dong vai tro quan trong trong viec thuc hien tot nham gianh ini the trong canh tranh va hieu qua kinh
Trang 35doanh cua doanh nghiep Sir dung nhirng chien lucre Marketting thich hop se giup cho doanh nghiep chiem giu dupe vi tri tren thi truong so vdi cac ddi thu canh tranh.
Vdi muc dich va yeu ciiu da dupe de ra, he thong marketting phai dem lai nhung thong tin chinh xac, kip thoi ve su phdt trien cua thi trudng, xem xet nhung tridn vong, danh gia ve nhung ngudi phan phoi, cac ban hang ldn, cac ddi thu canh tranh nhung nha cung ung va nhirng nhan td cd lien quan khac Ung dung cua nghe thuat quang cao md rong thi trudng, tuyen truyen doanh nghiep minh cho nhieu khach hang biet
Hoat dong kinh doanh cua doanh nghiep dich vu khong giong nhu cac doanh nghiep cong nghiep khac la dua san phaim ra thi trudng cho khach hang chon mua Ngirpc lai ho can phai dira vao danh tieng cua minh de khien cho khach hang tim den va yeu cau san xua't san pham can thiet Giua cac doanh nghiep vidn thong cd sir canh tranh true tiep dd la su so sanh ve danh tieng
Danh tieng thanh ti'ch cua doanh nghiep cd tac dung rat ldn den nang lire cua doanh nghiep tren thi trudng ngudi tieu dung sir dung cac loai dich vu
- Chien ht<?c phat trien ciia doanh nghiep
Chien luqc canh tranh phat tridn doanh nghiep la mot he thong tu duy, y tuong quan ly mang tinh khai quat va dai han, chi din dudng loi cho cac cong ty nhan dien va khai thac dirpc uu the vupt troi cua minh so vdi cac ddi thii canh tranh tren thi truong nham dap img ngay cang cao nhu cau khach hang hien thuc va tiem nang xav dung nang luc tang trudng ben virng, On dinh tai cac thi trudng muc tieu nhat dinh
Theo each didn dat cua nhidu chuyen gia kinh te, noi dung cua chien luqc bao gom 5 thanh to:
■ Ke hoach( Plan)
■ Mini luqc(Ploy)
■ Md hinh dang thuc(Pattern)
■ Vi the ( Position)
Trang 36■ Tidn do, trien vong(Perspective)Doi vdi mot loai hinh doanh nghiep dirpc cat lat theo quy mo (thirdng la quy
mo ve von va lao dong) muon phat trien mot each ben vtrng trong mdi trudng canh tranh can phai nhan thuc duqc vai tro va anh hudng cua chien luqc canh tranh trong cong tac quan tri va hudng tdi kha nang tiep can phat trien chien luqc canh tranh hieu qua Chien luqc canh tranh ciia doanh nghiep duqc quan niem la he thdng nhung y tudng kinh doanh tdng quat, giup cac doanh nghiep canh tranh thanh cong va hieu qua, trudc cac doanh nghiep ldn va doanh nghiep khac Hinh anh chien luqc canh tranh ciia cac doanh nghiep cd the: nhln thay phan nao thdng qua cac muc tieu phat trien dai han gin vdi moi hoat dong kinh doanh ciia cac doanh nghiep nhu lira chon khai thac thi trudng muc tieu nao dinh vi nhom khach hang trong didm vdi nhung quy md va dac tinh tieu dung nao de trien khai mot loat cac danh muc dau tu, lira chon cong nghe, lua chon cac giai phap phii hop
Phat trien chien luqc canh tranh la qua trinh thiet ke va tridn khai chien luqc trong nhirng dieu kien canh tranh cd thd nhim dat duqc muc tieu nhat dinh ciia
td chiic Phat trien chien luqc canh tranh cho doanh nghiep ve quy trinh ly thuyet khong cd nhieu khac biet vdi cac doanh nghiep ldn nhung tren thirc te qua trinh td chuc van hanh va trien khai cd the cac birdc cong viec lai cd nhieu didm dac thii xuat phat tir nhirng dac tinh ve quy md
Dd phat tridn mot chien luqc canh tranh hieu qua, dii la doanh nghiep ldn hay vira nhd, can hieu ro yeu td ban chat quyet dinh nang lire canh tranh va nhirng nhan td anh hudng tdi chien luqc canh tranh va tir dd phat hien va khai thac hieu qua nhung iru the rieng ciia minh de tao dung chd dung vung chSc cho td chuc
1.1.2.3.2 Cac nhan td ben ngoai
- Boi canh quoc te.
“Boi canh quoc te trong thdi gian tdi cd nhidu thdi co ldn dan xen vdi nhidu thach thirc ldn Kha nang duy tri hoa binh dn dinh tren the gidi va khu vuc cho phep chiing ta tap trung vao nhiem vu trung tarn la phat tridn kinh te; dong thdi doi hoi phai dd cao canh giac, chii dong doi pho vdi nhirng tinh hudng bat
Trang 37trdc, phuc tap cd the' xay ra Mot so xu the tac dong true tiep tdi sir phat trien kinh te - xa hoi cua nude ta 10 nam tdi la:
+ Khoa hoc va cong nghe dac biet la cong nghe thong tin va cong nghe sinh hoc, tiep tuc cd nhung birdc nhay vot, ngay cang tro thanh lire luqng san xuat true tiep thuc day nhanh sir phat tridn kinh te tri thuc, lam chuyen dich nhanh co cau kinh te va bien ddi sau sac cac linh vuc cua doi song xa hoi Tri thuc va so huu tri tue cd vai tro ngay cang quan trong Trinh dp lam chii thong tin tri thirc cd y nghia quyet dinh sir phat trien Chu trinh luan chuydn von, ddi mdi cong nghe va san phiim ngay cang dirpc rut ngdn; cac dieu kien kinh doanh tren thi trudng the gioi luon thay ddi ddi hoi cac quoc gia cung nhir cac doanh nghiep phai rat nhanh nhay ndm bat, thfch nghi Cac nude phat trien, trong do cd nirdc ta cd co hoi thu hep khoang each so vdi cac nude phat trien cai thien vi the cua minh; dong thoi dung trirdc nguy co tut hau, xa hon neu khong tranh thii duoc co hoi, khac phuc yeu kern de vuon len
+ Toan cau hoa kinh te la xu the khach quan, loi cudn cac nude, bao triim hau het cac linh vuc, vira thuc daiy vira hqp tac vira tang sire ep canh tranh
va tinh tuy thuoc ldn nhau giua cac nen kinh te Quan he song phtrong da phuong giua cac quoc qia ngay cang sau rong ca trong kinh te, van hoa va bao
ve mdi trudng, phdng chong toi pham, thien tai va cac dich Cac cong ty xuven quoc gia tiep tuc cau true lai hinh thanh nhung tap doan khdng Id chi phoi nhidu Imh vuc kinh te Sir each biet giau ngheo giua cac quoc gia ngay cang tang
Toan cau hoa kinh te va hoi nhap kinh te quoc te la mot qua trinh vira hqp tac de phat trien vira dau tranh rat phuc tap, dac biet la dau tranh cua cac nude dang phat trien bao ve lqi (ch cua minh, vi mot trat tir kinh te quoc te cong bang, chong lai nhirng ap dat phi ly ciia cac cudng quoc kinh te cac cong
ty xuyen quoc gia Ddi vdi nude ta, tien trinh hoi nhap kinh te quoc te trong thdi gian tdi duqc nang len mot budc mdi gSn vdi viec thuc hien cac cam ket quoc te, doi hoi chung ta phai ra sue nang cao hieu qua, sue canh tranh va kha nang doc lap tu chu cua ndn kinh te, tham gia cd hieu qua vao phan cong lao dong quoc te
Trang 38Chau A - Thai Binh Duong vin la khu vuc phat trien nang dong, trong
do Trung Quoc co vai tro ngay cang lon Sau khung hoang tai chinh - kinh te, nhieu nuoc ASEAN va Dong a dang khoi phuc da phat trien voi kha nang canh tranh moi Tinh hinh do tao cho chung ta nhung co hoi trong hop tac phat trien kinh te, dong thoi cung dat chung ta truoc nhung thach thuc lam tang suc ep canh tranh ca trong va ngoai khu vuc
* Ve co hoi:
(i) Tiep can nhanh chong cong nghe tien tien hien dai: Thong qua con duong chuyen giao cong nghe, rut ngan nhung buoc di do dim, giam chi phi trong cong tac nghien cuu co ban va nghien cuu ung dung, con duong phat trien nay duoc vi nhu cach cua nhung anh chang tf hon tan dung doi vai cua cac chang khOng lo de co the ngim nhin the' gidi, tao buoc nhay lon dot pha trong phat trien kinh te cung voi nd luc theo kip cac nuoc cong nghiep phat trien
(ii) Co co hoi lon hon ve thi truong de md rong san xua't kinh doanh, phat trien kinh te' Ca trong ly thuyet lin thuc te', vai tro cua thi truong da duoc khAng dinh ro net trong viec dieu tiet moi dau moi san xua't, kich thich tang cuong suc mua, lam da dang hoa va khac biet hoa nhu cau, tao ra suc hut cao doi voi kha nang cung ung cua cac cong ty, chat luong cuoc song cua nguoi dan dang duoc cai thien ca ve luong va chat, cac nen kinh te mang dac trung tieu thu ro net Toan cau hoa md rong tu do thuong mai co kha nang tao ra nhung co hoi thi truong cho moi loai hinh doanh nghiep
(iii) Tham gia vao qua trinh hoi nhap kinh te', cac quoc gia va cac doanh nghiep co dieu kien de tiep nhan nguon von quoc te voi nhieu hinh thuc da dang
(iv) Co dieu kien tham gia nhanh vao phan cong lao dong quoc te theo cac day chuyen san xuat hoac cac cong doan kinh doanh cua cac tap doan, cong ty lon
(v) Mot trong nhung dieu kien tien de thuc diy qua trinh toan cau hoa la
su phat trien cua cong nghe thong tin - vien thong Ket qua cua he thong thong tin toan cau con la dieu kien de nang cao dan tri, md rong giao luu giua cac
Trang 39dong van hoa cac dan toe tao dieu kien thuan loi cho viec tiep xue vdi mot the giefi md nang cao nang lire doi mdi va hien dai hoa cong tac quan ly trao ddi nhirng tri thuc va kinh nghiem da duqc tim tdi, due ket tir bao ddi; hudng thu nen van minh nhan loai, tiet kiem thdi gian va ngudn lire trong viec kham pha nhung dieu ky thu ciia the gidi xung quanh Dong thdi xu the canh tranh ciia ndn kinh te dira tren tri tue, cung la co hoi tiem tang cd nhidu hira hen doi vdi nhung nen kinh te non tre.
(vi) Mot he qua tat yeu ciia qua trinh toan cau hoa la md rong cac mdi quan he quoc te, md rong thi trudng Cac mdi quan he song phuong va da phuong duqc thuc hien dan xen cung cac quan he thuong mai ciia cac doanh nghiep cang cung cd them sir ben virng va tinh hieu qua tren co so cd sir ton trong loi l'ch chinh dang ciia cac thanh vien Ngoai ra tang cudng mdi quan he quoc te cung dat ra nhung yeu cau va rang buoc ngay cang cao trong viec tuan thii luat phap quoc te, tao dieu kien duy tri the On dinh chinh tri toan cau cung nhu trong tirng khu vuc va tirng quoc gia
(lii) Dieu kien ha tang co so cho san xuat kinh doanh ciia cac doanh nghiep con nhieu bat cap, chi phi dau vao va chi phi trung gian cao
(iv) Dinh hudng hoi nhap kinh te, nhieu quoc gia cung cd xu hudng phat trien kinh te theo trao liru hudng ngoai, va ket qua nhieu khi khong phai nhu mong dqi, ma cac doanh nghiep non tre it cd co hoi nhan duqc su bao ho (bang thue va phi thue) ciia Nha nude, dan den viec suy giam kha nang biio ve thi trudng noi dia
Trang 40(v) Nguy co bi lep ve trong viec tim kiem cac co hoi, hop dong hop tac trong day chuyen san xua't mat xich giua cac doanh nghiep thuoc cac nuoc cong nghiep phat trien va cac nuoc dang phat trien.
(vi) Be day van hoa kinh doanh cua cac doanh nghiep vira va nho Viet Nam trong nen kinh te thi truong chua hinh thanh mot cach ro net
- Trinh do phat trien kinh te cua dat nudc.
Trinh do phat trien cua nen kinh te la mot trong nhung tieu chi de danh gia nang luc canh tranh cua nen kinh te trong boi canh hoi nhap hien nay, song cung chinh no lai la mot nhan to co tac dong rat lon den nang luc canh tranh cua doanh nghiep Boi thi phan cua doanh nghiep duoc mo rong hay thu hep, tuong quan luc luong giua doanh nghiep voi cac doi thu canh tranh nhu the nao mot phan rat quan trong phu thuoc vao trinh do phat trien cua nen kinh te Trong dieu kien cua nen kinh te Viet Nam voi mot xua't phat diem khoang 90% so luong cac doanh nghiep la doanh nghiep vua va nho, ha tang co so yeu kem GDP binh quan dau nguoi cua Viet Nam moi bang 71,2% cua Indonesia; bang 55% cua Philippines; bang 32.8% cua Thai Lan; bang 25,2% cua Malaysia; bang 12% cua Brunei; bang 9,6% cua Singapore, tinh chung moi bang 59,4% muc binh quan cua khu vuc thi ro rang la de cho cac doanh nghiep Viet Nam nang cao duoc nang luc canh tranh doi hoi phai co su thay doi tu tu duy lanh dao den cach thuc dieu hanh quan ly nen kinh te va phai di kem voi mot loat cac giai phap dong bo o ca tam vi mo cung nhu tam vi mo Tuy nhien cung co mot dieu dang mung la tu khi doi moi voi su thay doi ve tu duy, ve duong loi chien luoc cong nghiep hoa, hien dai hoa, nuoc ta da dat duoc toc do tang truong kha cao va lien tuc trong nhung nam 1994 - 1997 tranh duoc dong xoay cua cuoc khung hoang tai chinh - tien te o khu vuc trong nhung nam 1997 - 1998 han che' tac dong tieu cuc cua su giam sut toc
do tang truong kinh te toan cau, dua quy mo nam 2004 so voi nam 1990 ve gia tri GDP lon gap tren 2,74 lan, ve cong nghiep ga'p 6,5 lan, ve xuat khau gap 10,8 lan dang phan dau thuc hien muc tieu ke' hoach 5 nam 2001 - 2005, chien luoc 10 nam 2001 - 2010 va de'n nam 2020 co ban tro thanh mot nuoc cong nghiep Chac chan nhung thanh tuu nay se mo ra nhung thuan loi lon cho cac doanh nghiep Viet Nam trong viec nang cao nang luc canh tranh va mat