Nâng cao chất lượng kiểm soát chi ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước (lấy ví dụ ở kho bạc nhà nước nghệ an)

KBNN Kho bac Nha nudcNSNN Ngan sach Nha nudc NHNN Ngan hang Nha nudc KT-XH Kinh te - Xa hoi CTMT Chuong trinh muc tieu XDCB Xay dung co ban DTXDCB Dau tu xay dung co ban KSC Kiem soat ch

NGAN SACH NHA Nlrfc QUA KHO BAC NHA NUUC

(Lay vf du d Kho bac Nha nudc Nghe An)

CHUYEN NGANH: KINH TE CHINH TRI

LUAN VAN THAC SY KINH TE• •

t h s ^75"

Ngtfdi htfdng dan khoa hoc?

PGS.TS.TRAN VIET TIEN

HA NOI, NAM 2010

MO DAU

1 Tinh cap thiet cua de tai:

2 Tong quan tinh hinh nghien cuu lien quan den de tai loan van

3 Doi tnong va phani vi nghien cun:

4 Muc tieu, nhiem vu cua de tai:

5 Phuong phap nghien cu’u:

6 Dong gop cua luan van:

7 Ket cau luan van:

CHUONG I: CO SO LY LUAN VA THU’C TIEN VE CHAT LUONG KIEM SOAT CHI NGAN SACH NHA NU’O’C QUA KHO BAC NHA NUOC

1.1 Chi ngan sach nha nude va kiem soat chi NSNN qua KBNN

1.1.1 Chi ngan sach nha nude

1.1.2 Kiem soat chi ngan sach nha nude qua Kho bac Nha nude

1.2 Mot so van de co' ban ve chat luong kiem soat chi NSNN qua KBNN

1.2.1 Quan niem chat luong, kiem soat chi NSNN qua KBNN

1.2.2 Can cu danh gia chat luong kiem soat chi NSNN qua KBNN

1.2.3 Nhung nhan to anh htrdng den chat luong kiem soat chi ngan sach nha nude qua Kho bac Nha nude

1.2.4 Sir can thiet nang cao chat luong kiem soat chi ngan sach nha nude qua Kho bac Nha nude

1.3 Kinli nghiem ve nang cao chat luong kiem soat chi ngan sach nha nude qua Kho bac Nha nuoc o mot so nuoc va KBNN Thanh Hoa

1.3.1 Tong quan kinh nghiem

1.3.2 Mot so bai hoc kinh nghiem cd the ap dung vao KBNN va KBNN Nghe An

CHUONG 2: THUC TRANG CHAT LUONG KIEM SOAT CHI NGAN SACH NHA NUOC QUA KHO BAC NHA NUOC NGHE AN

2.1 Tinh hinh chi va kiem soat chi NSNN qua KBNN Nghe An

2.1.1 Khai quat qua trinh hinh thanh va phat trien cua KBNN Nghe An

2.1.2 l ong quan ve chi NSNN tren dia ban tinh Nghe An thdi gian qua

2.1.3 Tinh hinh kiem soat chi NSNN qua KBNN Nghe An thdi gian qua

2.2 Chat luong kiem soat chi NSNN qua KBNN Nghe An thoi gian qua

2.2.1 Quy trinh kiem soat chi NSNN qua KBNN

Nha nudc 46

2.2.3 Kiem soat chap hanh cac che do, tieu chuan, dinh muc va tinh day du hop phap, hop le cua ho so chi'rng tu chi ngan sach nha nude qua Kho bac Nha nude Nghe An 50

2.2.4 To chiic giao dich thanh toan chi tra NSNN qua KBNN Nghe An 57

2.3 Danh gia chat luong kiem soat chi NSNN qua KBNN Nghe An 59

2.3.1 Nhirng thanh tuu ve chat luong kiem soat chi NSNN qua Kho bac Nha nudc Nghe An 59

2.3.2 Nhung ton tai va nguyen nhan cua nhirng ton tai 62

CHU’O’NG 3: PHUONG HUONG VA GIAI PHAP NANG CAO CHAT LUONG KIEM SOAT CHI NGAN SACH NHA NUOC QUA KHO BAC NHA NUOC 67

3.1 Phuong huong nang cao chat luong kiem soat chi NSNN qua KBNN 67

3.1.1 Nhirng can ct'r de xuat phirong huong 67

3.1.2 Dinh huong nang cao chat luong kiem soat chi NSNN qua KBNN 74

3.2 Giai phap nang cao chat luong kiem soat chi NSNN qua KBNN 77

3.2.1 Ban hanh quv trinh kiem soat chi ngan sach nha nudc qua Kho bac Nha nudc thong nhat chat che va dupe thuc hien mot each nghiem tuc 77

3.2.2 Hoan thien he thong che do, tieu chuan dinh muc chi NSNN 81

3.2.3 Nang cao chat luong dir toan chi NSNN 83

3.2.4 Hoan thien lie thong ke toan quyet toan NSNN 84

3.2.5 Dao tao boi dudng nang cao trinh do nang lire va pham chat can bo KBNN noi chung va can bo KSC NSNN qua KBNN noi rieng 86

3.2.6 Phan dinh ro trach nhiem quyen han cua KBNN va cac co quan co lien quan den quan ly, sir dung va KSC NSNN 88

3.2.7 I lien dai hoa cong nghe cua KBNN 89

3.3 Mot so kien uglii nham nang cao chat luong KSC NSNN qua KBNN 92

3.3.1 Doi vdi cac co quan Trung uong 92

3.3.2 Doi vdi Kho bac Nha nudc 96

3.3.3 Doi vdi Kho bac Nha nudc Nghe An 97

KET LUAN 99

Tdi xin cam doan day la cong trinh nghien cun cua rieng tdi Cac so lieu neu trong luan van la trung thuc Nhung ket luan khoa hoc cua luan van chua ticng duo'c cong bo trong bat ky cong trinh nao.

Tac gid luan van

Hoang Thi Xuan

KBNN Kho bac Nha nudc

NSNN Ngan sach Nha nudc

NHNN Ngan hang Nha nudc

KT-XH Kinh te - Xa hoi

CTMT Chuong trinh muc tieu

XDCB Xay dung co ban

DTXDCB Dau tu xay dung co ban

KSC Kiem soat chi

CBCC Can bo cong chuc

HDND Hoi dong nhan dan

UBND Uy ban nhan dan

XHCN Xa hoi chu nghia

IMF Quy tien te quoc te

CNXH Chu nghia xa hoi

GDP Toc do tang trudng kinh te (Tong san pham noi dia)

NSDP Ngan sach dia phuong

WTO To chuc thuong mai the gidi (World Trade Organization)

ODA Ho tro phat trien chinh thuc (Official Development

Assistance)TTVDT Thanh toan von dau tu7 H

TABMIS He thong thong tin quan ly Ngan sach - Kho bac

GPMB Giai phong mat bang

ATM Automatic Teller Machine

KTKB Ke toan Kho bac

KSTTVDT Kiem soat thanh toan von dau tu

NSTW Ngan sach trung uong

GRVDT Giay rut von dau tu

BQLDA Ban quan ly du an

So hieu bieu Ten bieu Trang

DO Thi 2.1 Ty trong tu can doi ngan sach cua tinh Nghe An 36

Bieu 2.1 Co cau Chi NSNN qua KBNN dia han Nghe An tu

Bieu 2.6 Chi tieu hoat dong cua KBNN Nghe An (2005 - 2009) 57

DANH MUC CAC SO DO

So hieu so’

So do so 2.1 Quy trinh kiem soat chi DTXDCB qua KBNN

So do 3.1 Quy trinh KSC “mot cua” doi vdi chi thubng xuyen 79

So do 3.2 Quy trinh KSC “mot cua” doi vdi DTXDCB 80

- ( SQ - % R-) (

(Lay vi du u Kho bac Nha nude Nghe An)

CHUYEN NGANH: KINH TE CHINH TRI

HANOI, NAM 2010

TOM TAT

Chi NSNN la mot linh vuc het sue quan trong co tac dong rat Ion den tinh hinh kinh te - xa hoi noi chung cung nhu nen tai chinh noi rieng Vi vay trong tung thdi ky, quan ly va str dung hieu qua cac khoan chi ngan sach co y nghTa het sue to Ion ve mat kinh te va xa hoi gop phan nang cao nguon luc tai chinh thuc day nen kinh te phat trien dong thdi la bien phap huu hieu de thuc hanh tiet kiem chong lang phi gop phan

on dinh xa hoi va nang cao doi song nhan dan Ky hop thu 9 Quoc hoi khoa IX da thong qua luat NSNN Day la van ban phap ly cao nhat danh dau bu’dc chuyen bien moi trong cong tac quan ly NSNN noi chung quan ly chi ngan sach noi rieng Theo tinh than Luat NSNN viec quan ly chi NSNN chat che co hieu qua la trach nhiem cua tat ca cac nganh cac cap cac co quan va ca nhan co lien quan den viec quan ly va str dung nguon kinh phi thuoc NSNN Thu tudng Chinh phu da co quyet dinh so 861/QD- TTg ve viec tang cudng kiem soat chi NSNN va giao nhiem vu cho KBNN thirc hien

Do la dam bao chi ngan sach dung muc tieu nhiem vu tiet kiem va hieu qua Dong thdi phat hien ngan chan va xtr ly kip thdi nhirng hien tuong gay lang phi, that thoat NSNN Vi vay, viec kiem soat chi NSNN qua KBNN la van de cap thiet cua Dang va Nha nude ta Dai hoi Dang IX da nhan manh: "Su dung NSNN phai chu dong va hieu qua, tang cudng kiem soat cac khoan chi kien quyet chong lang phi that thoat"

Kiem diem qua trinh thuc hien nghi quyet Dai hoi IX cua Dang va nhin lai 20 nam doi moi, Dang ta danh gia : " Dau tu cua Nha nude con dan trai, hieu qua chua cao, that thoat nhieu Lang phi trong chi tieu ngan sach va tieu dung xa hoi con nghiem trong" (Bao cao chinh tri cua Ban chap hanh Trung uong Dang khoa IX tai dai hoi dai bieu toan quoc lan thu X cua Dang) Vi vay, viec nang cao chat luong KSC NSNN tiet kiem va hieu qua cao dang la van de tran trd buc xue cua Dang va Nha nude ta Trong boi canh do, tac gia chon de tai: "Nang cao chat luong kiem soat chi ngan sach nha nuoc qua Kho bac Nha mtd’c (Lay vi du o' Kho bac nha nuoc Nghe An)" lam de tai

luan van tot nghiep

Luan van str dung cac phuong phap nghien cuu cua kinh te chinh tri la: phuong

phap duy vat bien chung va duy vat lich sd; phuong phap truu tuong hoa khoa hoc; phuong phap logic va lich sd; phuong phap phan tich, tong hop thong ke, so sanh de giai quyet cac noi dung cua luan van Cac phuong phap do duoc ket duoc ket hop chat che vdi nhau dua tren quan diem, chinh sach, cac quy dinh cua Nha nudc ve KSC NSNN qua KBNN.

Luan van co nhung dong gop co ban sau ;

Thu’ nhat, luan van da gop phan he thong hoa ly luan ve KSC NSNN va KSC

De nang cao hieu qua cac khoan chi NSNN, doi hoi phai nang cao chat luong KSC NSNN qua KBNN Chit luong KSC NSNN qua KBNN la viec KBNN kiem soat cac khoan chi NSNN phu hop vdi cac chinh sach, che do, dinh muc chi tieu do Nha nudc quy dinh theo nhung nguyen tac, hinh thuc, phuong phap quan ly tai chinh trong qua trinh cap phat, thanh toan cac khoan chi cua NSNN nham chi dung muc tieu doi tuong va nang cao hieu qua cac khoan chi cua NSNN

Luan van cung da phan tich nhung can cu danh gia chat luong KSC NSNN qua KBNN Do la:

Mot la, quy trinh kiem soat chi NSNN qua KBNN hop ly va chat che

Hai la, dam bao cac khoan chi NSNN da co trong du toan chi NSNN nam duoc cap co tham quyen phe duyet

Ba la, cac khoan chi hop phap, hop le, dung che do, tieu chuan, dinh muc quy dinh cua Nha nudc

Bon la, thanh toan chi tra kip thdi, chinh xac, khong gay phien ha cho ca nhan va don vi co quan he giao dich vdi KBNN

Tren co so do luan van lam ro nhung nhan to anh huong den chat luong kiem soat chi NSNN qua KBNN, bao gom (1) luat phap, chinh sach va cac quy dinh lien quan

den KSC NSNN ; (2) cac yeu to tu KBNN; (3) su phoi hop dong bo giua cac co quan iien quan den kiem soat chi NSNN va y thuc chap hanh cua cac don vi thu huong kinh phi NSNN cap.

Luan van cung da iy giai su can thiet nang cao chat iuong kiem soat chi NSNN qua KBNN tu cac goc do khac nhau nhu: do yeu cau phat trien cua nen kinh te

va quan iy tai chinh cong ; do yeu cau cua mo cua hoi nhap, quan iy cua KBNN ve chi NSNN phai phu hop vdi thong ie quoc te; do doi hoi thuc hien kip thoi va co hieu qua muc tieu phat trien kinh te - xa hoi; va cuoi cung ia de khac phuc nhung bat cap han che trong KSC NSNN qua KBNN thoi gian qua

Thu hai, iuan van cung da khao sat kinh nghiem nang cao chat iuong KSC

NSNN qua KBNN cua Cong hoa Phap, cua Singapore va KBNN Thanh Hoa, tu do rut ra duoc bon bai hoc kinh nghiem co the ap dung vao Viet Nam va Nghe An :

Mot ia su tuan thu nghiem ngat quy trinh, trinh tu iap, thao iuan va phe duyet du toan NSNN tu cap co so den khi phe chuan cua co quan iap phap

Hai ia, cong tac kiem tra trudc, trong va sau khi chi NSNN duoc thuc hien boi mot quy trinh khep kin theo mot co che kiem tra, kiem soat chat che tren co so phan dinh ro chuc nang, nhiem vu cua tung ca nhan va tung bo phan tham gia vao qua trinh chi Ngan sach

Ba ia, trong quan iy chi, mo rong phuong thuc quan iy theo dau ra Lay ket qua dau ra cua cac chuong trinh, khoan chi tieu de danh gia hieu qua

Bon ia, giao nhiem vu quyet toan quy NSNN cho co quan kho bac dam nhan Dong thoi, thanh iap co quan kiem tra ke toan de thuc hien kiem tra toan bo qua trinh chi cua don vi ke toan, kiem soat cua KBNN va thanh toan cua ngan hang

Thu ba, bam sat vao noi dung o chuong 1, iuan van da phan tich thuc trang chat

iuong kiem soat chi NSNN qua KBNN Nghe An tren cac giac do :

Mot ia, thuc trang quy trinh kiem soat chi NSNN qua KBNN

Hai ia, thuc trang kiem soat chap hanh du toan chi NSNN qua KBNN Nghe An thoi gian qua

Ba la, thuc trang kiem soat chap hanh cac che do, tieu chuan dinh muc va tinh day du, hop phap, hop le cua ho so chung tu chi NSNN qua KBNN Nghe An.

Bon la, thuc trang cong tac to chuc giao dich, thanh toan chi tra NSNN qua KBNN Nghe An thdi gian qua

Tren co sd do luan van danh gia chat luong kiem soat chi NSNN qua KBNN Nghe An Luan van chi ra nhung thanh tuu han che trong thdi gian qua can duoc khac phuc trong thdi gian tdi

Ve thanh tint Quyet dinh 1116 /QD-KBNN ngay 24/8/2007 cua Tong giant doc

KBNN ve viec ban hanh quy trinh thuc hien mot cua trong kiem soat chi NSNN qua KBNN phu hop vdi yeu cau cai each hanh chinh cua Dang va Nha nude trong thdi ky nay la huong tdi don gian hoa tdi da cac thu tuc hanh chinh cong khai minh bach ho so

va thdi gian giai quyet cong viec doi vdi tung loai nghiep vu kiem soat chi NSNN tao dieu thuan lpi cho cho khach hang khi den giao dich tai KBNN Kho bac Nghe An da dam bao tat ca khoan chi da co trong du toan chi NSNN nam duoc cap co tham quyen phe duvet Ben canh do nhin chung cac khoan chi qua Kho bac Nghe An deu hop phap hop le dung chinh sach che do, tieu chuan dinh ntuc tiet kiem va hieu qua Mat khac, Kho bac Nghe An da thuc hien to chuc thanh toan chi tra kip thdi chinh xac khong gay phien ha cho ca nhan va don vi co quan he giao dich

Ve han che Ben canh nhung thanh tuu dat duoc KSC NSNN qua KBNN Nghe

An thdi gian qua con mot sd han che Do la (1) quy trinh KSC "mot cua” lam tang them dau moi trong quy trinh tiep nhan - xu ly ho so chung tu tang them khoi luong cong viec thdi gian do phai giao nhan ho so giua cac bo phan anh huong tdi thdi gian kiem soat cua bo phan nghiep vu; ( 2) ve kiem soat chap hanh du toan chi NSNN thi nhin chung cac don vi deu co du toan khong dung thdi gian qui dinh Dieu nay gay kho khan cho viec quan ly du toan nhu moi lan don vj tarn ung ke toan phai lap phieu tarn nhap du toan va hach toan tarn ung chi ngan sach dan den khoi luong kiem soat chi chua co du toan tang len; (3) ve kiem soat chap hanh che do tieu chuan dinh muc chi tieu cua Nha nudc thi mot sd tieu chuan dinh muc chi da duoc sua doi bo sung, nhung xet ve tong the thi he thong tieu chuan dinh muc chi NSNN con chua dong bo, nhieu dinh muc da qua lac hau tham chi co lTnh vuc chi chua xac dinh duoc muc chi

tieu; (4) kiem soat to chu’c thanh toan chi tra doi vdi cac don vi giao dich con mot so han che tir phia str dung cac phan mem trong giao dich va thanh toan.

Sff di con mot sd han che tren la do nhung nguyen nhan' Doi ngu can bo true tiep

thuc hien nhiem vu kiem soat chi co trinh do chuyen mon khong dong deu; So luong can bo thuc te thirdng xuyen thieu so vdi bien che cho phep; Viec ban hanh mot so co che chinh sach trong linh vtre tai chinh - ngan sach chua kip thoi; He thong che do dinh muc chi ngan sach chain duoc doi moi gay kho khan trong cong tac quan ly chi va tao ke ho cho tieu cue nay sinh Trinh do quan ly tai chinh cua mot sd don vi str dung ngan sach chua dap ung yeu cau nang luc chuyen mon cua cac to chuc tu van con yeu; Cong tac giai phong mat bang d nhieu du an thuoc cac Ban giai phong mat bang cap huyen va chu dau tu thuc hien tien do con chain

Thu- tu-, luan van da de xuat phuong huong va he thong cac giai phap cd tinh kha

thi nham nang cao chat luong KSC NSNN qua KBNN

De cd them co sd de de xuat phuong huong, luan van da phan tich dinh huong phat trien nganh tai chinh Viet Nam va chien luoc phat trien cung nhu quan diem va muc tieu phat trien KBNN den nam 2020 Tir do de xuat 3 phuong huong :

Mot la nang cao chat luong KSC NSNN qua KBNN theo huong thong nhat quy trinh va tap trung dau moi gan vdi viec phan dinh ro trach nhiem quyen han cua

co quan tai chinh co quan chu quan KBNN va cac don vi su dung kinh phi NSNN

Hai la nang cao chat luong KSC NSNN qua KBNN gan lien vdi qua trinh thuc hien cong khai minh bach trong chi tieu va quan ly, su dung NSNN

Thu ba nang cao chat luong KSC NSNN qua KBNN theo huong kiem soat chi theo ket qua dau ra theo nhiem vu va chuong trinh ngan sach

Luan van dua ra he thong giai phap nham nang cao chat luong KSC NSNN qua KBNN Cac giai phap do la: Ban hanh quy trinh kiem soat chi NSNN qua KBNN hop

ly, thong nhat; Hoan thien he thong che do, tieu chuan dinh muc chi NSNN; Nang cao chat luong du toan chi NSNN; Hoan thien he thong ke toan qiiyet toan NSNN; Dao tao, boi dudng nang cao trinh do nang luc va pham chat can bo KBNN noi chung va

can bo KSC NSNN qua KBNN noi rieng; Phan dinh ro trach nhiem quyen han cua KBNN va cac co quan co lien quan den quan ly, su dung va kiem soat chi NSNN; Hien dai hoa cong nghe cua KBNN.

Thu nam, luan van da dua ra mot so kien nghi nham nang cao chat luong KSC NSNN qua KBNN

Doi voi cac co quan Trung uong: Do he thong van ban phap luat cdn chong cheo, thieu dong bo, gay kho khan cho KBNN cho cac don vi su dung NSNN trong qua trinh thuc hien Vi vay, cac Bo, nganh TW can tiep tuc hoan thien co che chinh sach ve tai chinh, dac biet la cac che do tieu chuan dinh muc dam bao nhat quan, dong bo va phu hop voi thuc tien Hoan thien cac chi tieu dinh muc chi tieu NS, quy dinh muc khung va cho phep dia phuong duoc cu the hoa ap dung phu hop voi dieu kien hoan canh cua dia phuong

Doi voi KBNN: can dao tao boi dudng nang cao nang luc, trinh do cho can bo KSC Dong thdi chi dao, huong dan va giai quyet cac vuong mac nghiep vu KSC tu cac KBNN co so kip thdi va thong nhat

Ddi voi KBNN Nghe An; KBNN nghe An can phoi hop voi chinh quyen dia phuong khac phuc vuong mac ton tai trong DTXDCB nhu: dau tu hang nam con dan trai, chua dong bo, cac du an dau tu chua thuc su phat huy duoc hieu qua; cong tac phe duyet du toan cua mot so cac co quan co tham quyen chua bam sat dinh muc che do chinh sach cua Nha nuoc dan den su chong cheo trong viec kiem tra kiem soat cua cac

co quan thanh toan va don vi thuc hien; cong tac quyet toan von dau tu cong trinh hoan thanh cham, so du an da hoan thanh ban giao dua vao su dung chua duoc phe duyet quyet toan con ton dong rat lon Vi vay, can nang cao vai tro, trach nhiem doi voi cac co quan tham quyen trong viec duyet quyet toan von DTXDCB

Mat khac, KBNN Nghe An de nghi voi chinh quyen dia phuong chi dao cac Ban nganh co lien quan xay dung va thuc hien ke hoach nang cao trinh do nghiep vu cho can bo lam cong tac quan ly, tai chinh tai dia phuong

Trong qua trinh quan ly dat nude Nha nude Viet Nam da thuc hien nhieu bien phap de cai thien tinh hinh quan ly tai chinh noi chung va quan ly chi NSNN noi rieng Nhan thuc rd vi tri, vai tro cua he thong KBNN trong viec kiem tra cac khoan chi tieu NSNN ngay 30/12/1995 Thu tu'dng Chinh phu da cd quyet dinh so 86/TTg nhan manh

rd vai tro KSC NSNN da tung budc duoc cai thien

Ky hop thu IX Quoc hoi khoa IX da thong qua Luat NSNN Day la lan dau tien nude ta cd mot bo luat dieu chinh kiem soat bien lai chung tu cac moi quan he viec phan cap quan ly, lap chap hanh va quyet toan NSNN: phan dinh trach nhiem quyen han cua cac bo nganh dia phuong trong viec quan ly va dieu hanh NSNN De hoan chinh va dap ring yeu cau phat trien dat nude trong tinh hinh moi nam 2004 Luat NSNN da gop phan nang cao hieu qua quan ly va su dung cac khoan chi NSNN

Tuy nhien viec quan ly va KSC NSNN dung, dat hieu qua la hoat dong phuc tap nhay cam khong chi lien quan den co che chinh sach ma con lien quan true tiep den lqi ich den con ngudi nen luon luon phai duoc coi trong va la nhiem vu nang ne

ma KBNN phai dam nhiem va phai hoan thanh nhiem vu cua minh

Tu nhung van de ly luan chung Luan van da khai quat thuc trang KSC NSNN qua KBNN Nghe An qua do rut ra nhung thanh tuu dong thdi chi rd nhung ton tai yeu kem va nguyen nhan nhung yeu kem can khac phuc trong thdi gian tdi Luan van cung de xuat nhung giai phap nham nang cao hieu qua KSC NSNN qua KBNN va mot

so kien nghi doi vdi Nha nude Trung uong cac bo nganh lien quan va Nha nude dia phuong nham thuc hien tot hon nua nhiem vu KSC NSNN cua KBNN Nghe An./

-

(Lay vi du d Kho bac Nha nudc Nghe An)

CHUYEN NGANH: KINH TE CHINH TRI

LUAN VAN THAC SY KINH TE• •

Ngudi httdng dan khoa hoc:

PGS.TS.TRAN VIET TIEN

HA NOI, NAM 2010

1 Tinh cap thiet cua de tai:

Chi NSNN la mot linh vuc het sue quan trong, co tac dong rat ldn den tinh hinh kinh te - xa hoi noi chung cung nhu nen tai chinh noi rieng Vi vay, trong tung thoi ky, quan ly va su dung hieu qua cac khoan chi ngan sach co y nghia het sire to ldn ve mat kinh te va xa hoi, gop phan nang cao nguon luc tai chinh, thuc day nen kinh te phat trien, dong thoi la hien phap huu hieu de thuc hanh tiet kiem chong lanh phi, gop phan on dinh xa hoi va nang cao doi song nhan dan Ky hop thu 9 Quoc hoi khoa IX da thong qua luat NSNN Day la van ban phap ly cao nhat, danh dau bubc chuyen bien moi trong cong tac quan ly NSNN noi chung, quan ly chi ngan sach noi rieng Theo tinh than Luat NSNN, viec quan ly chi NSNN chat che,

co hieu qua la trach nhiem cua tat ca cac nganh, cac cap, cac co quan va ca nhan co lien quan den viec quan ly va su dung nguon kinh phi thuoc NSNN Thu tudng Chinh phu da cd quyet dinh so 861/QD-TTg ve viec tang cudng kiem soat chi NSNN va giao nhiem vu cho KBNN thuc hien Do la dam bao chi ngan sach dung muc tieu nhiem vu, tiet kiem va hieu qua Dong thoi phat hien, ngan chan va xu ly kip thoi nhung hien tuong gay lang phi, that thoat Ngan sach nha nudc Vi vay, viec kiem soat chi NSNN qua KBNN la van de cap thiet cua Dang va Nha nudc ta Dai hoi Dang IX da nhan manh: "Su dung ngan sach nha nudc phai chu dong va hieu qua tang cudng kiem soat cac khoan chi, kien quyet chong lang phi, that thoat".Kiem diem qua trinh thuc hien nghi quyet Dai hoi IX cua Dang va nhin lai 20 nam doi moi, Dang ta danh gia : " Dau tu cua Nha nudc edn dan trai, hieu qua chua cao, that thoat nhieu Lang phi trong chi tieu ngan sach va tieu dung xa hoi edn nghiem trong" (Bao cao chinh tri cua Ban chap hanh Trung uong Dang khoa IX tai dai hoi dai bieu toan quoc lan thu X cua Dang) Vi vay, viec nang cao chat luong kiem soat chi NSNN tiet kiem va hieu qua cao dang la van de tran trd buc xue cua Dang va Nha nudc ta Trong boi canh do, tac gia chon de tai: "Nang cao chat luong kiem soat chi ngan sach nha nude qua Kho bac Nha nudc (Lay vi du o' Kho bac nha nuo'c Nghe An) " lam de tai luan van tot nghiep

2 Tong quan tinh hinh nghie ciiu lien quan den de tai luan van

Da co nhung de tai da nghien cu’u lien quan den hoan thien co che kiem soat chi ngan sach Nha nudc nhu:

De tai : “Hoan thien co che kiem soat chi ngan sach nha nu’dc qua kho bac nha nudc (lay vi du tai Kho bac nha nudc tinh Nam Dinh)”( 2008), luan van thac si kinh

te cua Vu Van Yen;

De tai “ Nang cao vai trd quan ly cua kho bac nha nudc ve chi ngan sach nha nudc( Lay vi du d Kho bac nha nudc Thai Nguyen)”, luan van thac si cua Nguyen Manh Tien ;

De tai “ Nang cao chat luong chi ngan sach nha nudc tren dia ban Tinh Gia, Thanh Hoa”(1998), luan van thac si cua Nguyen Van Hieu;

Tuy nhien chua co de tai nao nghien cuu chuyen sau ve “Nang cao chat luong kiem soat chi ngan sach nha nudc qua Kho bac nha nudc (lay vi du d Kho bac nha nudc Nghe An)” dudi goc do kinh te chinh tri Vi vay de tai van co tinh cap thiet ca

ve ly luan va thuc tien

3 Dni tu’o'hh va pham vi gghinh cua:

- Doi tuong nghien cuu : Nang cao chat luong kiem soat chi ngan sach nha nudc qua Kho bac Nha nudc (lay vi du d KBNN Nghe An)

- Thdi gian nghien cuu: Tu nam 2005 den nay

4 Muc tinu, iiiiiem vu cun de tai:

Muc tieu

Tren co sd phan tich, danh gia thuc trang chat luong kiem soat chi NSNN trong thdi gian qua, tu do rut ra nguyen nhan va de xuat mot so giai phap chu yeu nang cao chat luong kiem soat chi NSNN qua Kho bac nha nudc

Nhiem vu:

- He thong hoa ly luan ve chat luong kiem soat chi NSNN qua kho bac nha nudc

- Phan tich thuc trang chat luong kiem soat chi NSNN tren dia ban tinh Nghe

An Tu do rut ra nhung thanh tuu, ton tai, nguyen nhan cua nhung ton tai trong chat luong kiem soat chi NSNN d tinh Nghe An Qua do de xuat giai phap nang cao chat luong kiem soat chi NSNN qua KBNN

5 Phh’o’ngpPhp nghien cuua

Luan van su dung cac phuong phap nghien cuu cua kinh te chinh tri la:

pInrang phap duy vat bien chung va duy vat lich sir; phuong phap triru tuong hoa khoa hoc; phuong phap logic va lich su; phuong phap phan ti'ch, tong hop, thong

ke, so sanh

6 Dong gop cua luan van

- Lam rd them ve ca sd ly luan va thuc tien ve chat luong KSC NSNN qua KBNN

- Danh gia thuc trang chat luong KSC NSNN qua KBNN tinh Nghe An

- De xuat phuong huong va giai phap nang cao chat luong KSC NSNN qua KBNN d Viet Nam

7 Ket cau luan van:

Ngoai phan md dau, ket luan va tai lieu tham khao, luan van duoc ket cau thanh 3 chuong:

Chuong 1: Co so ly luan va thuc tien ve chat luong kiem soat chi ngan sach

nha nude qua Kho bac nha nude

Chuong 2: Thuc trang chat luong kiem soat chi ngan sach nha nude qua Kho

bac nha nude Nghe An

Chu’ong 3: Phuong huong va giai phap nang cao chat luong kiem soat chi

ngan sach nha nude qua Kho bac nha nude

CHUONG 1:

CO SO LY LUAN VA THUG TIEN VE CHAT LUONG KIEM SOAT CHI

NGAN SACH NHA NUOC QUA KHO BAC NHA NUOC

1.1 Chi ngan sach nha nude va kiem soat chi ngan sach nha nude qua Kho bac nha nude

1.1.1 Chi ngan sach nha nude.

1.1.1.1 Khai niem va vai trd cua NSNN

Hien nay, co nhieu quan niem khac nhau ve NSNN tuy theo tung goc do tiep can khac nhau

Theo quan diem cua cac nha nghien cuu Tai chinh co dien, ngan sach nghia la mot van kien hoan toan tai chinh la thu chi cua Chinh phu, NSNN phai duoc thiet lap hang nam va phai thang bang Ba yeu to: hang nam, hoan toan tai chinh va thang bang la nhung yeu to co ban cua NSNN theo quy dinh cd truyen Them vao do con

cd vai nguyen tac khac nhu: ro rang, trung thuc, chinh xac

Theo giac do cua cac nha ke toan thi NSNN la tai lieu ke toan mo ta, trinh bay cac khoan thu va cac khoan chi phi cho Nha nudc trong mot nam

Tren giac do nghien cuu NSNN trong van de kiem soat chi NSNN qua KBNN, Dieu 1 Luat NSNN cua nudc Cong hoa Xa hoi chu nghia Viet Nam: NSNN la toan

bo cac khoan thu, chi cua Nha nudc trong du toan da dupe co quan Nha nudc cd tham quyen quyet dinh, dupe thuc hien trong mot nam de dam bao thuc hien cac chuc nang, nhiem vu cua Nha nudc

Tu cac quan niem tren, theo tac gia, NSNN la mot he thong cac quan he kinh te gitra Nha nudc va xa hoi phat sinh trong qua trinh Nha nudc huy dong va su dung cac nguon luc tai nguyen cd han, nham dam bao yeu cau thuc hien cac chuc nang quan ly

va dieu hanh nen kinh te - xa hoi cua Nha nudc theo nhung muc tieu da chon

Trong nen kinh te thi trudng dinh hud'ng XHCN, NSNN cd vai trd sau

Mot la, gop phan thuc day tang trudng kinh te ben vung

Nhu da noi NSNN la khau tai chinh tap trung quan trong nhat la tai chinh co ban, tong hop cua Nha nudc Nd giu vai trd chu dao trong he thong tai chinh, cd tinh quyet dinh su phat trien cua nen kinh te quoc dan theo dinh hudng XHCN

Thong qua NSNN co the dieu chinh co cau kinh te, co cau nganh nghe uu tien cho nhung linh vuc quan trong, can bang nhung van de kinh te - xa hoi, moi truong; thuc hien chuyen dich co cau kinh te theo huong cong nghiep hoa, hien dai hoa lam thay doi bo mat xa hoi ca thanh thi va nong thon, tang thu nhap binh quan va nang cao doi song nhan dan.

Hai la, NSNN gop phan binh on gia ca, kiem che lam phat Trong kinh te thi

truong, str bien dong gia ca co nguyen nhan tir sir mat can doi cung cau Thong qua thue va chinh sach chi tieu cua NSNN nha nudc co the tac dong vao khia canh cung hoac cau de binh on gia ca

Ba la, NSNN gop phan thuc hien cong bang xa hoi: Cong bang xa hoi la muc

tieu cua XHCN, thong qua hoat dong thu chi NSNN thuc hien phan phdi va tai phan phoi thu nhap quoc dan dam bao cong bang xa hoi

Cu the qua cac hoat dong thu NSNN dudi hinh thuc ket hop thue gian thu va thue true thu de dieu tiet thu nhap dieu tiet tieu dung, dam bao thu nhap chinh dang cua ngudi lao dong, han che thu nhap bat chinh Qua hoat dong chi dudi hinh thuc tro cap, de thuc hien chinh sach dan so, dan toe, chinh sach viec lam, chinh sach bao tro xa hoi

Til’ do ta thay NSNN cd vi tri dac biet quan trong doi vdi nen tai chinh quoc gia, nd tac dong den moi hoat dong kinh te - xa hoi NSNN la can doi tai chinh tien

te quan trong hang dau, quyet dinh sir phat trien kinh te, cong bang xa hoi va dieu chinh vi mo nen kinh te

1.1.1.2 Quan niem ve chi NSNN va phan loai chi NSNN

Qua trinh chi tra, cap phat quy NSNN duoc hieu la qua trinh cung cap von tir NSNN, vdi dac trung la so von cung cap do cd the duoc hinh thanh tu nhieu loai quy khac nhau trudc khi chung duoc dua vao sir dung, thong thudng giira thdi gian cung cap va thdi gian su dung cd khoang each nhat dinh

Chi NSNN la qua trinh Nha nude sir dung ngudn tai chinh tap trung vao viec thuc hien cac chuc nang, nhiem vu cua minh trong cong viec cu the theo thdi gian

va khong gian nhat dinh.

Dieu 2 Diem 2 Luat NSNN xac dinh: Chi NSNN bao gom cac khoan chi phat trien kinh te - xa hoi, bao dam quoc phong, an ninh, dam bao hoat dong bo may nha nudc; chi tra no cua Nha nudc; chi vien tro va cac khoan chi khac theo quy dinh cua phap luat

Chi NSNN co dac diem sau :

Mot la, chi NSNN gan chat voi nhiem vu phat trien kinh te - xa hoi cua Nha nude trong tung thdi ky

Hai la co cau noi dung va muc do cac khoan chi NSNN do Quoc hoi, co quan quyen lire tdi cao cua nha nude quy dinh Chinh dac diem nay lam cho chi NSNN mang tinh phap ly cao, khac phuc tinh trang tuy tien, phan tan quyen luc trong qua trinh dieu hanh quan ly chi NSNN, qua do lam cho NSNN trd thanh cong cu cd hieu luc trong qua trinh dieu hanh va quan ly vi mo nen kinh te xa hoi cua nha nude

Ba la, chi NSNN la hinh thuc cap phat true tiep cua nha nude vao cac linh vuc cua nen kinh te xa hoi va khong hoan lai bang viec cap phat do, cac co quan don vi,

td chuc kinh te cd von hoat dong de thuc hien nhiem vu dupe giao, nhd do lam cho kinh te xa hoi ngay cang phat trien va tang them nguon thu cho NSNN

Bon la, moi hoat dong thu, chi NSNN deu dupe thong qua he thong KBNN Day la dac diem pho bien hau het d cac quoc gia tren the gidi 0 nude ta tu nam

1990 den nay khi he thong KBNN dupe thanh lap theo quy dinh cua Luat phap thi moi khoan chi cua NSNN cho cac don vi thu hudng deu qua KBNN

Phan loai chi NSNN

Noi dung chi NSNN rat da dang, phuc tap, nd lien quan den moi nganh, moi cap moi linh vuc Tuy theo yeu cau quan ly cd the chon cac tieu thuc khac nhau de phan loai chi NSNN

Mot la, phan loai theo td chuc hanh chinh va chuc nang

- Chi phat trien kinh te

Chi phat trien kinh te la noi dung chi co ban va chiem ty trong ldn nhat Viec chi phat trien kinh te can tap trung giai quyet nhung van de mang tinh chat d tarn vi

mo, nd cd y nghia ldn doi vdi nen kinh te quoc dan Bdi vi nd khong bo hep trong pham vi tung vung tung nganh kinh te hay tung thanh phan kinh te ma nd edn phai dung tren giac do toan bo nen kinh te quoc dan, nham thuc day su phat trien cua toan bo nen kinh te hay duy tri d muc do can thiet

Chi NSNN thuoc loai nay gom cd: Chi ve XDCB; Chi vd du tru; Chi ve von luu dong; Chi de tao lap cac quy cho vay theo muc lai suat uu dai nham ho trp moi thanh phan kinh te nhu; cho vay chuong trinh 237, du an 120, chi cho cac chuong trinh muc tieu, su nghiep kinh te

- Chi cho sir nghiep van xa, gom : Chi cho giao due dao tao; Chi cho sir nghiep

y te; Chi cho van hoa nghe thuat, thong tan bao chi, phat thanh, truyen hinh, the due the thao, cac khoan chi de thuc hien cac chinh sach xa hoi khac; Chi cho cong tac nghien cuu khoa hoc

Hai la, phan loai theo tinh chat kinh te:

- Chi thuong xuyen:

Chi thuong xuyen la nhung khoan chi co tinh chat thuong xuyen de tai trp cho cac hoat dong cua cac co quan nha nuoc nham duy tri doi song qudc gia Cac khoan chi nay chi lien quan den sir dung thu nhap cua quoc gia

Chi thuong xuyen bao gom cac khoan chi: Chi cho cac hoat dong giao due, dao tao, y te, van hoa the due the thao, cong nghe moi trudng, sir nghiep khac; Chi cho hoat dong sir nghiep kinh te; Chi cho qudc phong an ninh; Chi cho cac hoat dong cua co quan nha nuoc va Dang Cong san Viet Nam; Chi cho cac hoat dong cua Mat tran to qudc Viet Nam, Hoi Lien hiep phu nu Viet Nam, Hoi Nong dan Viet Nam, trp gia theo chinh sach cua Nha nudc; Tai trp cho cac to chuc xa hoi, xa hoi nghe nghiep theo quy dinh cua phap luat

Dae diem cua chi thuxmg xuyen:

+ Dai bo phan cac khoan chi thuong xuyen mang tinh on dinh kha rd net

+ Xet theo co cau chi NSNN cua tung nien do va muc dich su dung cuoi cung cua cap phat thi dai bo phan cac khoan chi thuong xuyen cua NSNN mang tinh chat tieu dung xa hoi

+ Pham vi muc do chi thuong xuyen cua NSNN gan chat vdi co cau to chuc cua bo may Nha nudc va sir lira chon cua Nha nudc trong linh virc cong cong

- Chi dau tu phat trien:

Chi dau tu phat trien la Nha nudc su dung mot phan von tien te da dupe tao lap thong qua hoat dong thu NSNN de dau tu xay dung co sd ha tang kinh te - xa hoi phat trien san xuat va de du tru vat chat hang hoa Nha nudc nham bao dam thuc hien cac muc tieu on dinh va tang trudng cua nen kinh te

Chi dau tu phat trien gom: Chi dau tu xay dung cac chuong trinh ket cau ha tang kinh te - xa hoi khong co kha nang thu hoi von; Dau tu va hd trp von cac DNNN, dong gop co phan lien doanh vao cac doanh nghiep thuoc cac linh virc can thiet co sir tham gia cua Nha nudc theo quy dinh cua phap luat; Chi cho quy ho trp

dau tu quoc gia va cac quy ho tro phat trien doi vdi cac chuong trinh dir an phat trien kinh te; chi dau tu cho chuong trinh muc tieu Quoc gia; Chi dir tru Nha nudc; Chi cho vay cua Chinh phu cho dau tu phat trien.

Dac diem cua chi dau tic phat trien

+ La khoan chi ldn cua NSNN nhung khong mang tinh on dinh

+ Xet theo muc dich sir dung cudi cung cua von cap phat thi dai bo phan cac khoan chi dau tu phat trien cua NSNN mang tinh chat cho tich luy

+ Pham vi muc do chi dau tu phat trien cua NSNN gan chat vdi viec thuc hien muc dich, yeu cau phat trien kinh te - xa hoi cua dat nudc trong tung thdi ky, tirng nam va sir lira chon phuong thuc cap phat cua Nha nudc

1.1.2 Kiem soat chi ngan sach nha nude qua Kho bac nha nude

1.1.2.1 Quan niem kiem soat chi NSNN qua KBNN

Kiem soat chi NSNN la viec tham dinh, kiem tra, kiem soat cac khoan chi NSNN theo cac che do, dinh mice, chinh sach chi tieu quy dinh.

Chi NSNN nhin chung deu phai qua KBNN KBNN la co quan true thuoc Bo Tai chinh, thuc hien chuc nang tham miru, giup Bo truong Bo Tai chinh quan ly Nha nudc ve quy ngan sach Nha nudc, cac quy tai chinh Nha nudc va cac quy khac cua Nha nudc dupe giao quan ly; quan ly ngan quy; tong ke toan Nha nudc; thuc hien viec huy dong von cho ngan sach Nha nudc va cho dau tu phat trien thong qua hinh thuc phat hanh trai phieu Chinh phu theo quy dinh cua phap luat Tir do cd vai tro kiem soat chi NSNN qua KBNN

KSC NSNN qua KBNN la viec KBNN tham dinh, kiem tra, kiem soat cac khoan chi NSNN theo nhung chinh sach, che do, dinh mice chi da quy dinh

Trong kiem soat chi NSNN, KBNN co trach nhiem va quyen han sau :

- KBNN cd trach nhiem kiem soat cac ho so, chung tir, dieu kien chi va thuc hien cap phat, thanh toan kip thdi cac khoan chi NSNN theo dung quy dinh; tham gia vdi cac co quan Tai chinh co quan quan ly Nha nudc cd tham quyen trong viec kiem tra tinh hinh sir dung NSNN va xac nhan sd thuc chi NSNN qua KBNN cua cac don vi

- KBNN co quyen tarn dinh chi, tu choi thanh toan, chi tra va thong bao cho don vi str dung kinh phi NSNN biet dong giri cho co quan tai chinh dong cap giai quyet cac trudng hop sau:

+ Chi khong dung muc dich, doi tuqng theo dir toan dirpc duyet

+ Chi khong dung che do, dinh muc, chi tieu tai chinh Nha nuoc

+ Khong du cac dieu kien chi theo quy dinh cua co quan co tham quyenTrong qua trinh quan ly, cap phat, quyet toan chi NSNN, cac khoan chi sai phai thu hoi giam chi Can cu vao quyet dinh cua co quan tai chinh hoac quyet dinh cua co quan Nha nude co tham quyen, KBNN thuc hien viec thu hoi giam chi NSNN

kinh te duac thuc hien nhu sau : cac khoan chi co tinh chat thudng xuyen thi dp dung KSC NSNN doi vdi chi thudng xuyen; cac khoan chi co tinh chat DTXDCB thi

dp dung KSC NSNN doi vdi chi DTXDCB.

1.1.2.2 Noi dung KSC NSNN qua KBNN

Nhan duoc ho so chung tu cua cac don vi su dung NSNN gui den, KBNN tien hanh tham dinh, kiem tra, kiem soat cac khoan chi NSNN phu hop vdi chinh sach, che do, tieu chuan dinh mire chi tieu do nha nude quy dinh Noi dung KSC NSNN qua KBNN bao gdm:

- Tinh hop phap, hop le cua cac chung tir chi NSNN;

- Tinh hop phap ve con dau va chu ky cua thu trudng va ke toan don vi str dung ngan sach;

- Cac dieu kien chi theo che do quy dinh, bao gdm:

Mot la, cac khoan chi phai cd trong dir toan NSNN duoc giao, trir trudng hop dir toan ngan sach va phan bo du toan ngan sach chua duoc co quan cd tham quyen quyet dinh, co quan tai chinh va KBNN tarn cap kinh phi cho cac nhiem vu chi: chi

luong va cac khoan co tinh chat tien luong; chi nghiep vu phi va cong tac phi; mot

sd khoan chi can thiet khac de dam bao hoat dong cua bo may, tru cac khoan mua sam trang thiet bi, sua chua; chi cho du an chuyen tiep thuoc cac chuong trinh qudc gia; chi bo sung can doi ngan sach cap dudi Muc tarn cap hang thang toi da khong qua muc chi binh quan 1 thang cua nam trudc

Hai la, dung che do, tieu chuan dinh muc chi NSNN do co quan cd tham quyen quy dinh;

Ba la da duoc thu trudng don vi su dung ngan sach hoac ngudi duoc uy quyen quyet dinh chi;

Bon la, cd day du ho so chung tir theo che do quy dinh.(doi vdi chi thuong xuyen, chi DTXDCB chi su nghiep kinh te va chuong trinh muc tieu )

Sau khi kiem soat, neu khoan chi du cac dieu kien qui dinh, KBNN thuc hien thanh toan theo lenh chuan chi cua chu tai khoan Trudng hop ho so cua don vi con thieu yeu cau don vi bo sung hoac neu ho so vi pham cac qui dinh thi KBNN tu choi thanh toan va thong bao bang van ban cho don vi su dung NSNN, don vi chu quan va co quan Tai chinh cung cap biet

1.1.2.3 Yeu cau va dac diem kiem soat chi NSNN qua KBNN

Yeu cau kiem soat chi NSNN qua KBNN :

- KSC NSNN qua KBNN phai dam bao chi NSNN dat hieu qua cao, cd tac dong tich cue den su phat trien kinh te - xa hoi Vi vay, KSC NSNN qua KBNN phai quy dinh rd dieu kien va trinh tu cap phat theo huong: Co quan tai chinh phai can cu vao du toan NSNN nam duoc giao va kha nang ngan sach tung quy, xem xet

bo tri muc chi hang quy cho tung don vi su dung ngan sach de thuc hien

- Cong tac quan ly va kiem soat chi NSNN qua KBNN la mot quy trinh phuc tap, bao gom tu khau lap du toan phan bo kinh phi den cap phat, thanh toan, su dung

va quyet toan NSNN, cd lien quan den tat ca cac Bo, nganh, dia phuong va cac cap ngan sach Vi vay, kiem soat chi NSNN phai duoc tien hanh het sue than trong, duoc thuc hien dan tung budc Sau moi budc cd tien hanh danh gia, rut kinh nghiem de cai tien quy trinh KSC cho phu hop tinh hinh thuc te

- To chuc bo may KSC NSNN qua KBNN phai gon nhe theo huong thu gon cac dau moi va don gian hoa thu tuc hanh chinh Dong thoi, can phan dinh ro vai trd, trach nhiem va quyen han cua cac co quan quan ly ngan sach, cac don vi su

cap phat ngan sach, thuc hien chi den khau thong tin, bao cao, quyet toan chi de tranh trung lap, chong cheo trong qua trinh thuc hien va dam bao cong khai, kiem tra, giam sat lan nhau giua nhung co quan, don vi do trong qua trinh KSC NSNN.

- Kiem soat chi NSNN qua KBNN can dupc thuc hien dong bo, nhat quan va thong nhat vdi viec quan ly NSNN Dong thdi, phai thong nhat thuc hien chinh sach,

co che quan ly tai chinh khac nhu chinh sach thue, le phi, chinh sach tiet kiem, chinh sach kinh te - xa hoi,

Dac diem kiem soat chi Ngan sach Nha nudc qua KBNN:

- KBNN thuc hien kiem soat chi NSNN theo du toan, che do, tieu chuan, dinh muc chi tieu cua Nha nudc

- Tren co so Luat, Nghi dinh cua Quoc hoi va Chinh phu, Bo Tai chinh ban hanh Thong tu hudng dan co che kiem soat chi NSNN qua KBNN Can cu vao do, KBNN to chuc thuc hien va duoc quyen tu choi thanh toan neu don vi thu huong NSNN khong chap hanh dung cac quy dinh ve kiem soat chi NSNN qua KBNN

- Viec kiem soat chi NSNN qua KBNN duoc tien hanh dan tung budc Sau moi budc co danh gia, rut kinh nghiem de xay dung budc di tiep theo

1.2 Mot so van de n o’ ban vechat lu’O’n g kiem soat ngan sach nha nudc qua Kho bac nha cm

1.2.1 Qua n ninnc ch at I h ' O ' nq k iem soa t ch i n g an sach nhhi nud e qua

Kho baa nha nqUa

KBNN la “tram canh gac kiem soat cuoi cung” duoc Nha nudc giao nhiem vu kiem soat trudc khi von cua Nha nudc ra khoi quy NSNN

Thuc hien vai tro do, KBNN thuc hien KSC NSNN theo dung cac quy dinh, dong thdi chiu trach nhiem ve tinh hop phap, hop le cua viec xuat tien Do do, KBNN phai kiem tra viec su dung kinh phi NSNN cap cho cac don vi, to chuc kinh

te, dam bao dung muc dich, dung che do, dinh muc chi tieu cua Nha nudc, tuc la phai dam bao chat luong KSC De dam bao chat luong KSC, KBNN tien hanh thong qua viec xem xet cac cac ho so, tai lieu chi tren cac phuong dien nhu du toan ngan sach duoc duyet; tham quyen chuan chi; che do, tieu chuan, dinh muc chi cua Nha nudc, Trong qua trinh kiem tra, neu phat hien thay don vi, to chuc kinh te hay co quan nha nudc su dung kinh phi ngan sach cap khong dung muc dich, khong

co hieu qua hoac khong dung che do cua Nha nude, thi KBNN se tu choi cap phat, thanh toan Nhir vay, trong qua trinh cap phat, thanh toan, KBNN khong thu dong thuc hien theo cac lenh cua co quan tai chinh, don vi thu huong ngan sach mot each don thuan ma hoat dong tuong doi doc lap va co su tac dong tro lai doi vdi cac co quan don vi do Thong qua do, KBNN dam bao cho qua trinh quan ly, su dung cong quy quoc gia duoc chat che, dac diet la viec mua sam xay dung, sua chua,

Vi vay khong nhung han che duoc tinh trang lang phi, that thoat, tieu cue, ma con dam bao viec su dung NSNN dung muc dich hop phap tiet kiem va cd hieu qua Dong thdi gop phan kiem soat chat che viec su dung tien mat trong thanh toan dam bao su on dinh luu thong tien te

Nhu vay, chat luong KSC NSNN qua KBNN la viec KBNN kiem soat cac khoan chi NSNN phu hop vdi cac chinh sach, che do, dinh muc chi tieu do nha nude quy dinh theo nhung nguyen tac, hinh thuc, phuong phap quan ly tai chinh trong qua trinh cap phat, thanh toan cac khoan chi cua NSNN nham chi dung muc tieu, doi tuong va nang cao hieu qua cac khoan chi cua NSNN

1.2.2 Can cu' danh gia chat luong kiem soat chi ngan sach nha nuoc qua Kho hoc nha nuoc

1.2.2.1 Quy trinh kiem soat chi NSNN qua KBNN hop ly, chat che

Theo qui dinh tat ca cac khoan chi NSNN phai duoc kiem tra kiem soat trudc, trong va sau qua trinh cap phat, thanh toan Cac khoan chi phai cd trong du toan NSNN duoc duyet, dung che do, tieu chuan, dinh muc chi do co quan Nha nude cd tham quyen quy dinh va da duoc thu trudng don vi su dung kinh phi NSNN chuan chi Tuy nhien, viec KSC cua KBNN duoc thuc hien trudc khi cap phat thanh toan cac khoan chi NSNN, thong qua viec xuat trinh ho so chung tu cua don vi KBNN khong cd trach nhiem ve khoi luong thuc te cua vat tu thiet bi, cung ung lao vu, tai san hay khoi luong XDCB hoan thanh cua cac cong trinh, du an Can cu vao ho so hop le, hop phap cua don vi su dung NSNN gui den, KBNN kiem soat, doi chieu khdp dung vdi cac qui dinh hien hanh, ky duyet len ho so dong thdi lam thu tuc thanh toan cho don vi thu huong theo yeu cau cua Ngudi chuan chi KBNN la tram gac cuoi cung de dong tien xuat khoi qui NSNN Do do, quy trinh KSC NSNN qua KBNN cd vai tro quan trong anh huong true tiep den chat luong quan ly quy

NSNN Thong qua viec thuc hien qui trinh de danh gia trach nhiem va muc do hoan thanh nhiem vu cua tung ca nhan, tung bo phan trong qua trinh thuc thi cong vu.

Vi vay, de nang cao chat luong KSC NSNN qua KBNN, can phai co mot qui trinh KSC NSNN hop ly va chat che, dap ung yeu cau cai cach hanh chinh hien nay: Quy dinh cu the viec luan chuyen, giao nhan ho so trong noi bo don vi, thoi gian giai quyet cong viec cua cac bo phan nghiep vu bao dam kiem soat chat che cac khoan chi NSNN dung thoi han quy dinh, khong gay phien ha cho khach giao dich Dong thoi qui trinh cung phan dinh ro trach nhiem va quyen han cua cac thanh vien tham gia nham ngan chan va phdng chong tham o, lang phi Tuan thu nghiem ngat qui trinh se tranh duoc cac tieu cuc hoac loi dung doi voi can bo KSC va don vi su dung NSNN

Quy trinh KSC NSNN qua KBNN do Bo Tai chinh hoac KBNN quy dinh va thong nhat thuc hien trong toan quoc Qui trinh nay vua dap ung duoc yeu cau ve cai cach hanh chinh va phu hop voi tinh chat nghiep vu cua KBNN

Nguyen tac xay dung quy trinh trong KSC NSNN qua KBNN la:

Mot la, thu tuc hanh chinh don gian, ro rang, dung che do, quy trinh nghiep vu; giai quyet cong viec nhanh chong, thuan tien cho khach hang;

Hai la, cong khai cac ho so, thu tuc, quy trinh chi ngan sach; trach nhiem cua can bo KBNN; thoi han giai quyet cong viec;

Ba la, nhan ho so chi NSNN va tra ket qua tai mot dau moi, khong yeu cau khach hang phai lien he voi nhieu bo phan Nguoi tiep nhan ho so chinh la nguoi duoc giao nhiem vu theo doi va truc tiep kiem soat chi don vi su dung NSNN

Trach nhiem cua can bo KBNN trong viec thuc hien quy trinh KSC NSNN: Huong dan khach hang nop ho so KSC, xem xet ho so cua khach hang, kiem tra so

bo ve su day du, tinh hop phap, hop le cua ho so Truong hop ho so chua dung, chua du theo quy dinh thi huong dan cu the, day du de don vi bo sung, hoan chinh Thuc hien viec kiem soat ho so, dam bao viec KSC thuong xuyen, chi DTXDCB dung phap luat, chinh sach, che do cua Nha nuoc Trong qua trinh kiem soat ho so, neu phat hien cac khoan chi ngan sach khong du dieu kien chi NSNN theo che do quy dinh, chi sai che do, tieu chuan, dinh muc chi va chi khong dung doi tuong, muc dich theo du toan duoc duyet .thi can bo KSC du thao cong van thong bao tu choi tam ung, thanh toan, bao cao lanh dao phdng (bo phan nghiep vu) trinh lanh

dao KBNN ky gui khach hang Thuc hien luan chuyen ho so cho cac bo phan nghiep vu co lien quan theo dung quy dinh cua lanh dao KBNN.

Ton trong va chap hanh nghiem qui trinh KSC khong chi la trach nhiem KBNN ma cdn la trach nhiem cua cac don vi sir dung NSNN Thong qua qui trinh KSC de KBNN va don vi su dung NSNN kiem tra giam sat lan nhau trong qua trinh thuc thi cdng vu Dam bao cong khai minh bach Nham kiem soat chat che moi khoan chi NSNN, su dung NSNN dung muc dich Gan cong tac KSC vdi viec thuc hien Luat thuc hanh tiet kiem, va phong chong lang phi co hieu qua

1.2.2.2 Dam bao cac khoan chi NSNN da co trong du toan chi NSNN nam duoc cap co tham quyen phe duyet

Du toan chi NSNN cua don vi su dung NSNN la quyet dinh giao du toan chi

NS cua co quan Nha nude co tham quyen (thudng la co quan tai chinh dong cdp hoac don vi chu quan cap tren true tiep) giao cho don vi sir dung NS de dam bao thuc hien chuc nang nhiem vu cua don vi trong mot nam NS (bat dau tu 01 thang 01

va ket thuc vao ngay 31 thang 12 nam duong lich)

Hang nam, can cu vao nghi quyet cua quoc hoi, HDND ve dir toan NS va phan bo ngan sach, chinh phu quyet dinh cac giai phap to chuc dieu hanh NSNN va

NS trung uong UBND quyet dinh cac giai phap to chuc, dieu hanh NS dia phuong

co quan tai chinh cac cap duoc phep tarn cap kinh phi cho cac nhu cau khong the tri hoan duoc cho tdi khi du toan ngan sach va phuong an phan bo ngan sach duoc quyet dinh.

Can cu vao du toan NSNN duoc giao va yeu cau thuc hien nhiem vu, thu trudng don vi su dung NS quyet dinh chi gui KBNN Cac khoan chi thudng xuyen theo dinh ky duoc bo tri deu trong nam de chi; cac khoan chi thanh toan ca nhan (luong, phu cap luong, tro cap xa hoi ) dam bao thanh toan theo muc duoc hudng hang thang cua doi tuong hudng luong, tro cap tu NSNN KBNN can cu vao bien che va danh sach luong de thuc hien viec chi tra qua tai khoan cho doi tuong hudng luong; cac khoan chi co tinh chat thdi vu duoc bo tri trong du toan chi qui de thuc hien; cac khoan chi dau tu xay dung co ban, mua sam sua chua ldn va cac khoan chi khong co tinh chat thudng xuyen khac thuc hien thanh toan theo tien do va dam bao thuc hien trong pham vi du toan duoc giao Doi vdi nhung du an, nhiem vu chi cap thiet duoc tam ung trudc du toan de thuc hien

Theo quy dinh, cac co quan co tham quyen phai giao du toan thu chi NS nam den tung don vi su dung NS trudc trudc ngay 31 thang 12 nam trudc, bat dau tu 01 thang 01 nam ngan sach hien hanh, cac don vi su dung ngan sach phai gui du toan den co quan KBNN noi don vi md tai khoan giao dich KBNN kiem tra tinh hop le hop phap cua du toan va hach toan vao tai khoan du toan cua don vi de theo doi va thuc hien viec kiem soat chi NSNN Cac don vi su dung ngan sach chi duoc su dung kinh phi trong pham vi du toan NS duoc giao Co quan tai chinh, KBNN to chuc dieu hanh ngan sach trong pham vi du toan duoc duyet, thuc hien kiem soat chi chat che dam bao dung muc dich, tieu chuan, che do Nha nudc quy dinh Trudng hop trong nam don vi co quyet dinh cua cap co tham quyen giao bo sung hoac dieu chinh du toan thi so tien don vi duoc su dung chinh la so tien du toan dau nam cong hoac tru di so tien bo sung dieu chinh trong nam Khi co nhu cau chi, don vi su dung NSNN gui giay rut du toan cung cac tai lieu can thiet co lien quan den co quan KBNN, KBNN kiem tra tinh hop phap cua cac tai lieu can thiet theo quy dinh cua phap luat va thuc hien chi ngan sach khi co du dieu kien quy dinh tai khoan 2 dieu 5 cua luat NS theo phuong thuc thanh toan truc tiep Nhu vay, du toan NSNN la can cu, la dieu kien tien quyet de don vi thuc hien nhiem vu chi va co quan KBNN thuc hien kiem soat thanh toan Don vi su dung ngan sach khong duoc

phep chi va ca quan KBNN tu choi thanh toan khi du' toan het so du, hoac co so du

du toan nhung khoan chi do khong nam trong du toan duoc cap co tham quyen quyet dinh

Xu ly so du du toan NSNN cuoi nam, het nam va du toan NSNN giao cho dan vi, du an, cong trinh chua su dung, hoac su dung chua het (goi la so du du toan) khong duoc chi tiep va bi huy bo Mot so truong hop so du du toan duang nhien duoc chuyen sang ngan sach nam sau chi tiep theo che do quy dinh nhu kinh phi giao tu chu cua cac ca quan Nha nudc thuc hien che do tu chu, tu chiu trach nhiem ve su dung bien che va kinh phi quan ly hanh chinh; kinh phi hoat dong thuong xuyen cua cac dan vi hoat dong cong lap thuc hien ca che tu chu tai chinh; kinh phi thuc hien cac chuong trinh du an, de tai nghien cuu thuoc linh vuc khoa hoc cong nghe; kinh phi cai cach tien luang va cac truong hop khac duoc Bo trudng Bo Tai chinh (doi vdi NSTW) va chu tich UBNN hoac thu trudng ca quan tai chinh duoc uy quyen quyet dinh cho chi tiep vao nam sau Can cu vao che do quy dinh, ca quan tai chinh, KBNN nai giao dich thuc hien chuyen so du du toan ngan sach nam trudc sang du toan ngan sach nam sau so du du toan sau khi chuyen sang du toan nam sau, khi su dung, duoc hach toan va quyet toan vao ngan sach nam sau theo che do quy dinh

1.2.2.3 Cac khoan chi h op phap , hcyp 1 e, dung che do, tieu chuan, dinh muc quy dinh cua Nha nudc

thuc hien kiem soat chi NSNN, ca quan KBNN phai can cu vao ho sa chung tu hop phap hop le cua dan vi su dung NSNN gui den bao gom “lenh chunn chi”va cac chung tu co lien quan Doi vdi cac khoan chi do ca quan tai chinh cap truc tiep thi lenh chunn chi la lenh chi tien cua ca quan tai chinh Doi vdi cac khoan chi da duoc

ca quan tai chinh hoac dan vi chu quan cap tren truc tiep giao du toan ngan sach thi lenh chunn chi la “Giay rut han muc kinh phi” cua dan vi su dung kinh phi NSNN Tuy theo tinh chat tung khoan chi, cac ho sa, chung tu lien quan gui KBNN de kiem soat chi bao gom:

Doi vdi cac khoan chi luang va phu cap luang ho sa de kiem soat chi la Bang dang ky bien che, quy luang duoc ca quan co thnm quyen phe duyet, Danh sach

nhung nguoi hudng luong va phu cap luong, Bang tang giam bien che va quy luong duoc cap co tham quyen phe duyet (neu co)

Doi vdi hoc bong sinh hoat phi cua hoc sinh sinh vien ho so de kiem soat chi

la Bang dang ky hoc bong sinh hoat phi cua hoc sinh sinh vien duoc cap co tham quyen duyet, bang tang giam hoc bong sinh hoat phi cua hoc sinh sinh vien duoc cap co tham quyen phe duyet (neu co)

Doi vdi cac khoan chi mua sam do dung, trang thiet bi, phuong tien lam viec, sua chua nhd ho so de kiem soat chi la Du toan mua sam, xay dung, sua chua nho hang quy duoc cap co tham quyen duyet, Quyet dinh phe duyet ket qua dau thau cua cap co tham quyen (doi vdi truong hop mua sam trang thiet bi, xay dung sua chua can phai thuc hien dau thau theo quy dinh).Hop dong mua ban hang hoa dich

vu, Phieu bao gia cua don vi cung cap hang hoa dich vu, hoa don ban hang, vat tu, thiet bi, thong bao gia ve xay dung, sua chua cua co quan co tham quyen ( doi vdi cac truong hop khong thuc hien dau thau) Cac ho so chung tu khac co lien quan nhu: Sec, Uy nhiem chi

Doi vdi cac khoan chi dau tu xay dung co ban cac tai lieu chu dau tu gui tdi Kho bac lam can cu kiem soat thanh toan la:

- Tai lieu de md tai khoan, bao gom : Quyet dinh giao nhiem vu chu dau tu ; quyet dinh thanh lap Ban quan ly du an; Quyet dinh bo nhiem chuc vu cua chu tai khoan; ke toan trudng ; Giay de nghi md tai khoan; Ban dang ky mau dau, chu ky

- Tai lieu do chu dau tu gui den KBNN va chi gui mot lan cho ca qua trinh thuc hien du an tru truong hop co bo sung, dieu chinh:

Doi vdi von chuan bi dau tu: Van ban phe duyet du toan chi phi cong tac chuan bi dau tu kem theo du toan duoc duyet; Van ban lua chon nha thau; Hop dong giua chu dau tu vdi don vi nhan thau

Doi vdi von thuc hien dau tu: Du an dau tu xay dung (hoac bao cao kinh te-ky thuat) kem quyet dinh dau tu cua cap co tham quyen; Van ban lua chon nha thau; Hop dong giua chu dau tu va nha thau Du toan va quyet dinh phe duyet du toan doi vdi truong hop chi dinh thau hoac tu thuc hien va cac cong viec thuc hien khong thong qua hop dong; Truong hop du an duoc thuc hien theo hinh thuc tu thuc hien thi tai lieu gui den KBNN gom: Du an dau tu xay dung (hoac bao cao kinh te-kythuat) kem quyet dinh dau tu cua cap co tham q^yen; TfuTtn''chi -tiebduac duyet;

t t-t honq tin t hu vien

van ban cua cap co tham quyen cho phep tu thuc hien du an hoac duoc ghi trong Quyet dinh dau tu du an; van ban giao viec hoac hop dong noi bo.

- Tai lieu tung lan tam ung, thanh toan khoi luong hoan thanh

Tai lieu tam ung von :Ngoai tai lieu lan dau khi tam ung von, chu dau tu cdn gui den KBNN cac tai lieu sau: Giay de nghi thanh toan von dau tu; Giay rut von dau tu ; Bao lanh tam ung (neu trong hop dong co thoa thuan bao lanh tien tam ung)

Tai lieu thanh toan khoi luong hoan thanh Truong hop thanh toan khoi luong hoan thanh theo hop dong thi do la Bang xac dinh gia tri khoi luong cong viec hoan thanh theo hop dong ; Giay de nghi thanh toan von dau tu; Giay de nghi thanh toan tam ung von dau tu (neu co thanh toan tam ung); Giay rut von dau tu Khi co khoi luong phat sinh ngoai hop dong, chu dau tu gui Bang xac dinh gia tri khoi luong phat sinh ngoai hop dong

Truong hop thanh toan khoi luong hoan thanh khong theo hop dong, (cac cong viec do chu dau tu truc tiep thuc hien, cac chi phi tham tra, tham dinh do cac

co quan quan ly nha nuoc thuc hien theo chuc nang, nhiem vu duoc giao )

Giay de nghi thanh toan von dau tu ; Giay de nghi thanh toan tam ung von dau tu (neu co thanh toan tam ung); Giay rut von dau tu

Truong hop thanh toan khoi luong hoan thanh tu lam :Chu dau tu gui den KBNN cac tai lieu nhu doi voi thanh toan khoi luong hoan thanh theo hop dong xay dung

Thanh toan khi quyet toan du an, cong trinh duoc duyet :Khi du an, cong trinh duoc nguoi co tham quyen duyet quyet toan du an, cong trinh hoan thanh, chu dau

tu gui den KBNN quyet dinh phe duyet quyet toan du an, cong trinh hoan thanh Giay de nghi thanh toan von dau tu ; Giay de nghi thanh toan tam ung von dau tu (neu co thanh toan tam ung); Giay rut von dau tu

Hai la, cac khoan chi NSNN dam bao dung muc dich, dung che do, tieu

Khi xay dung du toan NSNN, can cu vao ke hoach phat trien kinh te - xa hoi cua toan bo nen kinh te quoc dan, nhiem vu va ke hoach cu the cua tung bo, nganh, dia phuong, tung don vi co so; can cu vao he thong che do dinh muc chung cua Nha nuoc va kha nang can doi nguon von NSNN de phan bo du toan chi NSNN mot cach hop ly Vi vay viec cap phat cac khoan chi thuong xuyen cung nhu chi 0T XDCB cua NSNN phai tuan thu dung muc dich, dung ke hoach nham dam bao

dung nguyen tac quan ly NSNN va dam bao tinh ke hoach, tinh can doi cua toan bo nen kinh te quoc dan, cua tung nghanh, tung linh vuc va tung dia phuong Trong moi don vi su dung NSNN co nhieu nguon von, muc dich su dung khac nhau, muc dich su dung da duoc ghi ro trong quyet dinh giao du toan duoc cap co tham quyen phe duyet Khong duoc su dung nguon von nay cho cac muc dich khac vi du nhu lay nguon von dau tu xay dung co ban de trang trai cac nhu cau chi thuong xuyen cua don vi va nguoc lai Thuc hien kiem soat chat che cac loai kinh phi tuan thu nghiem chinh sach, che do, tieu chuan dinh muc quy dinh cua Nha nudc hien hanh: Doi vdi cac khoan chi thuong xuyen, phai kiem soat viec tuan thu cac dinh muc chi tieu cho hoat dong cua bo may nhu che do ve su dung o to, che do hoi nghi, cong tac phi, tiep khach, mua sam trang thiet bi, nha cua Doi vdi von DTXDCB phai tuan theo dung ke hoach vdn da duoc duyet cho tung cong trinh; tong so von cap phat thanh toan trong nam ke hoach cho tung du an dau tu khong duoc vuot ke hoach von nam cua du an duoc duyet; khong duoc dieu chuyen von tu cong trinh nay sang cong trinh khac neu khong co quyet dinh cua cua cap co tham quyen, dac biet la viec dieu chuyen von tu cong trinh trung uong sang cong trinh dia phuong Cap phat phai theo dung ke hoach von Nha nudc da bo tri Truong hop du an thuc hien vuot tien do ma trong pham vi tong muc du an hoac bao cao kinh te - ky thuat duoc duyet phai duoc bo sung ke hoach thi mdi duoc cap phat Dong thoi kiem soat don gia, dinh muc phai theo dung quy dinh cua Tuat NSNN, Luat dau tu, Luat xay dung, Luat dau thau, cac Nghi dinh cua Chinh phu lien quan dau tu phat trien, cac van ban quy pham phat luat hien hanh cua Nha nudc.

L2.2.4 Thanhtoan coitra k ip thdi, chinh xan kxdn g hanphiey pacho c a nhan va don vi co quan he giao dich vdi KBNN

Sau khi kiem tra kiem soat ho so, chung tu chi cua don vi, Neu bao dam day

du cac dieu kien chi theo quy dinh KBNN lam thu tuc cap tam ung hoac cap thanh toan cho don vi

Doi tuong cap tam ung: Bao gom chi hanh chinh, chi DTXDCB, chi mua sam tai san, sua chua, xay dung nho chua du dieu kien cap phat, thanh toan truc tiep hoac tam ung theo hop dong Muc cap tam ung tuy thuoc vao tinh chat cua tung khoan chi theo de nghi cua don vi su dung kinh phi NSNN; Muc cap tam ung toi da trong quy, thang khong vuot qua han muc chi quy, thang duoc co quan co tham

thong bao theo tu’ng muc chi Sau khi da thuc hien tam ung chi, don vi co trach nhiem day nhanh tien do thuc hien hop dong, hoan thien ho so va gui den KBNN

de thanh toan tam ung KBNN kiem soat chat che cac ho so, chung tu chi co lien quan nhu quy dinh de thanh toan so da tam ung va lam thu tuc chuyen tu cap tam ung sang cap phat thanh toan

Doi tuong cap thanh toan bao gom luong, phu cap luong, hoc bong sinh hoat phi; cac khoan chi du dieu kien cap thanh toan truc tiep; cac khoan tam ung du dieu kien cap thanh toan truc tiep; cac khoan tam du dieu kien chuyen tu cap tam ung sang cap phat thanh toan

Muc cap thanh toan Muc cap thanh toan can cu vao ho so, chung tu chi NSNN theo de nghi cua don vi su dung kinh phi NSNN Muc cap thanh toan toi da trong thang, quy, nam khong duoc vuot qua han muc duoc co quan co tham quyen thong bao, trong pham vi du toan NSNN nam duoc duyet

va yeu cau cua don vi su dung NSNN Ke tu khi don vi su dung ngan sach gui ho

so den co quan KBNN, toi da trong 2 ngay lam viec ( doi vdi chi thudng xuyen ) va

7 ngay lam viec (doi vdi chi DTXDCB), KBNN kiem soat va thanh toan chi tra xong cac khoan chi cho cacdon vi thu hudng NSNN Doi vdi cac khoan thanh toan

ca nhan nhu tien luong, tien cong, hoc bong, sinh hoat phi, cac khoan thanh cho ca nhan thue ngoai : can cu vao du toan duoc duyet, giay rut du toan NS cua don vi, KBNN thuc hien thanh toan truc tiep cho ngudi duoc hudng, hoac cap qua don vi

de thanh toan cho ngudi duoc hudng Doi vdi cac khoan chi nghiep vu chuyen mon, cac khoan chi mua sam trang thiet bi lam viec, chi mua sam tai san ldn, chi XDCB Can cu vao de nghi cua don vi su dung NSNN, KBNN thanh toan truc tiep bang chuyen khoan hoac thanh toan bang tien mat (doi vdi trudng hop cho phep theo quy dinh hien hanh) qua don vi su dung NSNN de chi tra cho don vi cung cap hang hoa, dich vu

Kiem soat va luu giu chung tu tai KBNN KBNN chi luu tru mot so tai lieu sau:Doi vdi nhung khoan chi KBNN thanh toan truc tiep, don vi phai gui KBNN toan bo ho so chung tu lien quan de kiem soat KBNN kiem tra ho so chung tu, dong dau “Da thanh toan” va tra lai don vi KBNN chi luu du toan ngan sach duoc duyet, bang dang ky bien che - quy luong, hoc bong, sinh hoat phi, hop dong mua ban hang hoa, thiet bi, bien ban dau thau xay dung, sua chua tai san, phieu gia thanh toan

Ddi vdi khoan thanh toan tam ung: Khi thanh toan, cac don vi su dung kinh phi NSNN can cu vao chung tu goc cua tung khoan chi de lap “Bang ke chung tu

thanh toan” gu'i KBNN, KBNN kiem tra, kiem soat va luu 1 bang ke chung tu thanh toan vao ho so ke toan (kiem soat chi) Don vi su dung NS chiu trach nhiem ve tinh phap ly cua bang ke chung tu thanh toan.

1 nhan to itr n h hin ting den cha r r t I n wng ki em so t at o hi n g ( i n sact nta nutic qua Kto tac nta nutic

1.2.3.1 Luat ppap, chinn sach va ccc quu dirin 1 ien quun den KSC NSNN

Mot la, tieu chuan, dinh muc chi NSNN.

Dinh muc, tinu chuan ia co so uuan trong de lap du toan chi tinu ia co so thint ynu uuan trong de KBNN tham dinh, kiem tra, kiem soat cCc khoan chi NSNN

Tinu chuan dinh muc khong hop ly, khong sau sCt voi noi dung chi NSNN, thi viec hop ly hoc ve viec lang phi la kho co the trCnh, gay kho khan cho viec kiem soCt chi cua KBNN, kiem soct chi khong cdn y nghia

Day la mot trong nhung can cu uuan trong nhat de KBNN thuc hien kiem soCt chi NSNN Vi vay, du toCn NSNN phai dam bao tinh kip thdi (truoc khi don vi chi KBNN da phai co du tocn de kiem soCt chi), chinh xCc (noi dung chi, muc chi phai phu hop voi thuc tn), day du (du tocn phai bao uuCt hnt cCc nhu cau chi tinu cua don

vi trong nam ngan scch) va chi tint (du toCn NSNN cang chi tint thi viec kiem soCt chi cua KBNN cang thuan loi va chat che) dn lam can cu cho KBNN kiem tra, kiem soCt uuC trinh chi tinu cua don vi

Noi dung co ban cua chn do phan cap uuan ly NSNN la viec phan cap ngudn thu, nhiem vu chi va ty le phan bo cCc khoan thu cho NSNN TW va dia phuong Day la mot trong nhung can cu dn KBNN thuc hien chuc nang “la tram gCc cuoi cung” trong viec cap phCt von NSNN

Su lua chon phuong thuc cap phct kinh phi dong nghia voi viec xCc dinh nhiem vu kinm soCt cac dieu kien co ban de hinh thanh mot khoan chi NSNN Voi mot phuong thuc cap phCt hop ly, no tang tinh chu dong chi tinu cua cCc don vi su dung NSNN va giam thdi gian, cong suc cua cCc co uuan uuan ly tham gia vao uuC trinh cap phCt va no lam giam cCc thu tuc khong can thint

Nam la, he thong ke toan NSNN:

Ke toan tham gia vao toan bo tien trinh ngan sach, nhung co y nghia quan trong trong tien trinh thi hanh (chap hanh) va kiem soat NSNN

Qua trinh su dung cong quy duoc chi phoi boi nhung dieu khoan phap luat va duoc the che hoa bang cac thu tuc, chi tieu va kiem soat chi tieu chat che, nhung khong co mot he thong so sach ke toan hoan hao the hien qua he thong so sach ke toan va bao cao ke toan day du, ro rang, trung thuc tat ca nhung giao dich tai chinh tien te cua Chinh phu thi KBNN kho ma phat hien duoc su sai lam ve nhung khoan kinh phi duoc cap phat hay viec quan ly cong quy thieu phan minh trung thuc

Nhung ke toan vien va kiem soat vien NS dung nhung du kien tin tuc nay de

an dinh su hop phap va thich dang cua nhung chi tieu va su tra tien tu quy NSNN, sau do bao cao ve su thi hanh NS cua tung co quan, co co so de nhan xet, danh gia nhung chuong trinh, cong tac da thuc hien, dong thdi co nhung bien phap xu ly thich dang

Day chinh la co so phap ly de KBNN to chuc thuc hien cac khau trong qua trinh kiem soat chi NSNN Vdi thu tuc chi NSNN rudm ra, phuc tap se gay kho khan cho can bo kiem soat, giam thdi gian, tien do cap phat thanh toan cac khoan chi NSNN

1.2.3.2 Cac \y2ii to tu KBNN

- Chuc nang, nhiem vu KBNN: Viec kiem soat chi NSNN qua KBNN doi hoi

KBNN phai co mot vi the, vai tro ldn hon Vi vay, viec quy dinh ro chuc nang, nhiem vu cua KBNN tai mot van ban phap ly cao hon (nhu Phap lenh, Luat cua Quoc Hoi) se tang cudng duoc vi tri, vai tro cua KBNN; dong thdi, cung nang cao duoc hieu qua cong tac kiem soat chi NSNN qua KBNN

- Ca cau to chuc va trinh do , nhau thuc, trach nhiem cua can bo thuc hieu

Day la luc luong truc tiep thuc hien kiem soat chi NSNN Vi vay, to chuc bo may hop ly, can bo KBNN “vua hong, vua chuyen” de dam duong nhiem vu kiem soat chi NSNN qua KBNN mot cach chat che; dong thdi, cung khong phat sinh cac hien tuong cua quyen, sach nhieu trong qua trinh kiem soat chi

- He thdng cac chuang trinh tin hoc ung dung trong quan ly giao dich thanh

toan va he thong cac trang thiet co so vat chat, dieu kien, phuong tien lam viec phai duoc tang cuong, bo sung cho day du, dap ung yeu cau kiem soat chi trong su nghiep cong nghiep hoa, hien dai hoa dat nuoc, hien dai hoa cong nghe thanh toan, truyen tin dam bao luu tru thong tin va xu ly thong tin nhanh chong, chinh xac va mang tinh thoi dai, khong bi lac hau Nhung thiet bi tin hoc, nhung chuong trinh quan ly chuyen nganh la dieu kien, la phuong tien quan trong dam bao cho cong tac kiem soat chi huu hieu, va nhanh chong

I.2.3.3 Su pho i hop hop g bn gitta c c co quan len qunn den diem soat coi NSNN va y thuc chap hanh cua cac don vi thu huong kinh phi NhNN cap

huy cho cung, van de con nguoi la van de then chot Mot he thong to chuc kiOm soat chi NSNN se khong mang lai hieu qua mong muon neu khong phan dinh

va xac lap quyen han, trach nhiem cua tung co quan trong tung giai doan thuc hien kiOm soat chi NhNN mot cach ro rang minh bach Du rang cac thu tuc, thO le chi tiUu da duoc phap che hoa day du va cu thO cho tung loai chi, tu no khong mang lai ket qua mong muon neu co quan thi hanh khong tu y thuc trach nhiem ve nhung quy dinh co liUn quan cung nhu su phoi hop giua ho ldng leo Cac nganh, cac cap can thay ro vai tro cua minh trong qua trinh quan ly chi NhNN tu khau lap du toan, phan bo du toan, thdng bao han muc kinh phi cap phat thanh toan, ke toan va quyet toan cac khoan chi NhNN

Y thuc chap hanh cua cac don vi thu huong kinh phi NhNN cap co anh huong den chat luong KhC NhNN qua KBNN Boi vi khi cac don vi nay nam ro cac quy dinh thi se co y thuc hon trong viec chap hanh cac quy dinh do Vi vay, nang cao nhan thuc, y thuc chap hanh Luat cua cac don vi su dung kinh phi NhNN cap, lam cho ho thay ro kiOm soat chi la trach nhiem cua cac nganh, cac cap, cac don vi ca nhan co liUn quan den quan ly quy NhNN chu khong phai la cong viec riUng cua nganh tai chinh, KBNN

KiOm soat chi NhNN la mot qua trinh phuc tap, ngoai cac nhan to trUn, no cOn chiu tac dong cua cac nhan to khac nhu : tinh hinh kinh te xa hoi cua dia phuong, dinh huong phat triOn kinh te - xa hoi; hien dai hoa cong nghe KBNN; hoan thien he thong ke toan va quyet toan NhNN; hien dai hoa cong nghe thanh toan trong nen kinh te va cua KBNN,

\ r r v

1.2.4 Sir can chih t na n g c ao chat ha o' n g k ihm s oat c hi n gan sach nic i nuo ' c qua Kht bag nha nudc

Trong qua trinh doi mdi co che quan ly tai chi'nh noi chung va doi mdi co che quan ly NSNN noi rieng, doi hoi moi khoan chi cua NSNN phai bao dam tiet kiem

va co hieu qua, bdi vi no la nguon luc cua dat nu’dc, trong do chu yeu la tien cua va cong suc lao dong do nhan dan dong gop, do do khong the chi tieu mot cach lang phi Vi vay, quan ly chat che cac khoan chi NSNN thuc su trd thanh moi quan tam hang dau cua Dang, Nha nudc, cua cac cap, cac nganh va cua toan xa hoi Thuc hien tot cong tac nay se co y nghia rat to Idn trong viec thuc hanh tiet kiem, tap trung moi nguon luc tai chinh de phat trien kinh te - xa hoi, chong cac hien tuong tieu c.uc, chi tieu lang phi, gop phan lanh manh hoa nen tai chinh quoc gia, on dinh tien te, kiem che lam phat Gop phan nang cao trach nhiem va phat huy duoc vai trd cua cac nganh, cac cap, cac co quan, don vi co lien quan den cong tac quan ly va su dung NSNN Dac biet, theo Luat NSNN quy dinh, he thong KBNN chiu trach nhiem kiem soat thanh toan, chi tra truc tiep tung khoan chi NSNN cho cac doi tuong su dung dung vdi chuc nang, nhiem vu, quyen han da duoc Nha nudc giao, gop phan giu vung ky cuong, ky luat tai chinh

Thu hai, do yeu cau cua md cua hoi nhap, quan ly cua KBNN ve chi NSNN

Theo kinh nghiem quan ly NSNN cua cac nudc va khuyen nghi cua cac to chuc tai chinh quoc te, viec kiem tra, kiem soat cac khoan chi NSNN chl thuc hien

co hieu qua trong dieu kien thuc hien co che chi tra truc tiep tu co quan quan ly quy NSNN den tung doi tuong su dung ngan sach Co nhu vay mdi co the bao dam de cao ky cuong, ky luat quan ly tai chinh nha nudc, gop phan nang cao hieu qua su dung kinh phi cua NSNN Dong thdi tinh tuong dong trong co cau to chuc cua bo may tai chinh, trong co che quan ly chi cua KBNN doi vdi chi NSNN tao dieu kien giao luu hop tac, hoc tap kinh nghiem nham nang cao hieu qua hoat dong cua KBNN giua cac nudc trong khu vuc va tren the gidi

Thu ba, do doi hoi thuc hien kip thdi va co hieu qua muc tieu phat trien

vdn duy nhat cho cac hoat dong san xuat kinh doanh cua nen kinh te.Chinh phu phai

dieu chinh chi tieu ngan sach cho cac muc tieu trong tam lien quan den cac hoat dong kinh te - xa hoi cua khu vuc Nha nudc ma khu vu'c tu nhan khong the dap ung

Vi vay chi tieu ngan sach cho cac muc dich va linh vuc tieu dung cua xa hoi, cac hoat dong su nghiep co tinh chat thuong xuyen phai duoc bo tri uu tien ngay tu khi xay dung va thiet lap can doi ngan sach Mat khac chi cho phat trien chu yeu phai nham dau tu vao ket cau ha tang de tao hanh lang va moi truong cho cac hoat dong kinh te cua ca khu vuc Nha nudc lan khu vuc tu nhan cung phat trien

Day la co so ban dau de hinh thanh len su can doi NSNN, dam bao nguyen tac hop ly, tiet kiem cac khoan chi Ngan sach Dieu nay co nghia la chi cho cac hoat dong kinh te - xa hoi co tinh chat thuong xuyen bao gom: Cac khoan chi cho cac hoat dong su nghiep tieu dung chung cua xa hoi nhu giao duc dao tao, khoa hoc ky thuat, y te, van hoa xa hoi, phuc loi va viec lam, cac su nghiep kinh te cua Nha nudc, dam bao an ninh quoc gia va trat tu xa hoi, bo may quan ly Nha nudc va tro gia thuc hien cac chinh sach cua Chinh phu bi khong che toi da trong khuon kho kha nang thu trong nudc co duoc

Chi dau tu phat trien cua ngan sach trong co cau can doi thu chi, can duoc bo tri de dau tu cho doi tuong thuoc cac cong trinh ket cau ha tang, cac cong trinh ket cau then chot co tac dong thay doi co cau kinh te cua ca nudc va tung vung, von dau

tu ban dau cho cac doanh nghiep Nha nudc, chi tro gia dam bao chinh sach cua Chinh phu va cac khoan chi du tru quoc gia can thiet

Thu tu, nang cao chat luang kiem soat chi NSNN qua KBNN tie khac phuc

Co che quan ly, cap phat thanh toan chi NSNN tuy da duoc thuong xuyen sua doi va tung budc hoan thien, nhung cung chi co the quy dinh duoc nhung van de chung nhat, mang tinh nguyen tac Vi vay, no khong the bao quat het duoc tat ca nhung hien tuong nay sinh trong qua trinh thuc hien chi NSNN Cung chinh tu do,

co quan tai chinh va KBNN thieu co so phap ly cu the can thiet de thuc hien kiem tra, kiem soat tung khoan chi NSNN Nhu vay, cap phat chi NSNN doi vdi co quan tai chinh chi mang tinh chat phan bo NSNN, con doi vdi KBNN thuc chat chi la xuat quy NSNN, chua thuc hien duoc viec chi tra truc tiep den tung don vi su dung kinh phi, chua phat huy het vai tro kiem tra, kiem soat cac khoan chi NSNN Mat khac, cung vdi su phat trien manh me cua cac hoat dong KT-XH, cong tac chi