Hoàn thiện cơ chế quản lý thuế đối với hàng hoá nhập khẩu ở việt nam (qua khảo sát thực tiễn tại chi cục hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế nội bài)

B O GIAO DUC VA DAO TAO CONG HOA XA HOI CHU NGHIA V I ET NAMT RU ’ O ’ NG DAI HOC KNH TE QUOC DAN Doc lap - Tu do - Hanh phuc BIEN BAN HOI DONG CHAM LUAN VAN THAC SI Theo quyet dinh so 3

TRirdNG DAI HOC KINH TEQUOC DAN

DAI HOC KTQD

TT THONG TIN THtfVIEN

PHONG LUANAN-TUL1EU

LUONG VAN DUNG

HOAN THIEN CO CHE QUAN LY THUE DOI VOl

HANG HOA NHAP KHAU 6 VIET NAM (QUA KHAO SAT THU'C TIEN TAI CHI CUC HAI QUAN CU"A KHAU

SAN BAY QUOC TE NOI BAI)

CHUYEN NGANH : KINH TE CHINII TRI

Ngiroi hirorig dan khoa hoc:

PGS-TS TRAN VIET TIEN

THi MIS'

HAHQI-2013

LO ' I CAM DOAN

Toi xin cam doan, day la cong trinh nghicn ciru khoa hoc cua rieng toi NhCmg so lieu, noi dung nghicn cnu va kct qua the hien trong luan van nay la trung thuc va chua tung dnoc cong bo trong bat ctr cong trinh nao

Tac gia

Luong Van Dung

LCH CAM ON

Trong suot qua trinh hoc tap va hoan thanh luan van nay, toi da nhan duqc

su huong dan, giup do nhiet tinh cua cac Thay Co giao, gia dinh, ban be, dong nghiep Vai tam long tran trong va biet on sau sac, toi xin bay td str cam on chan thanh den Ban Giam hieu, Khoa Ly luan chinh tri, Vien Dao tao sau dai hoc - Truong Dai hoc Kinh te quoc dan Dac biet xin chan thanh cam on PGS.TS Tran Viet Tien da true tiep huong dan, giup do toi trong qua trinh nghien cuu va hoan thanh luan van.

Xin bay to long biet on doi vdi cac cap Lanh dao va cac ban dong nghiep tai Chi cue HQCKSBQT Noi Bai tao dieu kien de toi hoan thanh luan van nay.

Cuoi cung, xin cam on gia dinh, ban be da quan tam, chia se va dong vien toi hoan thanh ban luan van nay.

Tac gia luan van

Luang Van Dung

B O GIAO DUC VA DAO TAO CONG HOA XA HOI CHU NGHIA V I ET NAM

T RU ’ O ’ NG DAI HOC KNH TE QUOC DAN Doc lap - Tu do - Hanh phuc

BIEN BAN HOI DONG CHAM LUAN VAN THAC SI

Theo quyet dinh so 3133 / QD-DHKTQD ngay 14/11/2013 cua Hieu truang truang Dai hoc KTQD, Hoi dong cham Luan van Thac si da to chuc cham Luan van cho hoc vien:

Luong Van Dung

Ten de tai : “Hoan tliien co che qudn ly thue ddi vdi hang hod nhap khan d Viet Nam ( qua khdo sat thuc tien tai chi cuc hdi quan cua khau san bay quoc te Noi Bai)”

Vao hoi: 08 hOO, ngay 30/11/2013 tai Truang Dai hoc KTQD

Cac thanh vien trong hoi dong co mat tai phien hop gom:

Ho ten, hoc ham hoc vi Ch£_ky Ho ten, hoc ham hoc vi Ctyu#

T: PGS TS Dang Van Thang

s'

B 2: TS Tao Thi Hoang Anh

Dai bieu toi du

Dai dien ca sa dao tao: Th.si Le Thi Bich Ngoc

Giao vien huong dan: PGS TS Tran Viet Tien

Noi dung chinh cua phien bao ve

1 Hoc vien da trinh bay truoc hoi dong noi dung tom tat cua luan van

2 Hoi dong da nghe nhan xet luan van cua 02 phan bien (Co van ban kem theo~)

3 Hoi dong da nghe hoc vien tra lai cac cau hoi.

Sau khi hop danh gia chat luong cua luan van, Hoi dong quyet nghi:

1 L u tin n an c ua h oc v i e n L uoag V a n Dung da d ap p ng d ay d u c ac y eu c au v e n oi d ung

va hinh thuc vCh mot luan van Thac si Hoi dong nhat tri danh gia luan van nhu sau :

Diem thuang cong trinh nghien cuu khoa hoc (khong vuot qua 0.5 diem) >

Diem ket luan cua Hoi dong (lay diem le den 2 chi t so thapphan ) :

Nhung diem moi trong noi dung luan van (Neu diem noi dung (*) > 9,0phan nay bat buocphdi co)

2 Hoi dong kinh dn nghi Hieu truang truang Dai hoc KTQD xet duyet va cap bang thac si cho hoc vien.

3 Cac tha vien ITD bieu quyet v6cg khai, nhat tri thong qua :

Hoi dp a m luan van thac si ket thuc vao hoi gia

g dupc vup t qua 10 diem J

2 Neu diem noi d ung LVtren 9.0 diem, nha truang se to chuc thum d i nh

\ /

CONG HOA XA HOI CHU NGHIA VIET NAM

*****

Ha noi, ngay 30 thang 11 nam 2013

Ten de tai : Hoan thien co che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap

khau d Viet Nam (qua khao sat thue tien tai chi cue Hai quan cira khau San bay quoc te Noi Bai)

Hoc vien cao hoc:

Giao vien hudng dan

Chuyen nganh :

PGS.TS Tran Viet Ti£n J Kinh te chinh tri

Sau khi doc luan van, toi xin nhan xet nhung khia canh sau :

I- TINH CAP THIET, Y NGHIA KHOA HOC VA THU C TIEN CUA DE TAI

Quan ly hang hoa xuat nhap khau, dac biet la quan ly thue hang hoa xuat nhap khau

co y nghia quan trong doi vdi qua trinh phat trien kinh te va hoi nhap kinh te quoc te Quan

ly thue doi vdi hang hoa nhap khau khong nhung tao dieu kien tang thu ngan sach ma con

la each thue thue hien muc tieu bao ve va phat trien san xuat trong nude, tir do tac dong tot den cac bien so vi mo cua nen kinh te nhu viec lam, sue canh tranh cua doanh nghiep trong

nude, tang trudng kinh te

Tuy nhien trong thdi gian vira qua con rat nhieu nhung ton tai trong qua trinh quan

lv nay Co nhieu nguyen nhan cho tinh trang tren trong do nguyen nhan ve ca che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau dupe cho la mot trong cac nguyen nhan quan trong Do vay, viec lua chon de tai " Hoan thien co che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau d Viet Nam (qua khao sat thue tien tai Chi cue Hai quan cira khau San bay Noi Bai " lam luan van thac sy la mot hudng nghien cuu cd y nghia ly luan va thue tidn.

Theo toi, de tai tren khong trung lap vdi cac cong trinh da cong bo' d trong va ngoai

nude ma toi dupe biet va phu hpp vdi ma so chuyen nganh.

H- TINH HOP LY, DO TIN CAY CUA NGHIEN CU*U

Luan van dupe trinh bay trong 92 trang, (ke ca Idi md dau va ket luan) dupe ket cau 3 chuong: Chuong 1 , Co sd ly luan va kinh nghiem thue tien ve co che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau; chuong 2, Thue trang co che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau d Viet Nam (qua khao sat thue tien tai Chi cue Hai quan cua khau San bay Noi Bai; chuong 3, Phuong hudng va giai phap hoan thien co ch? quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau d Viet Nam Toi cho rang ket cau nhu vay dam bao tinh logic va phu

hpp vdi doi tupng nghien cuu

Luan an da sir dung phuong phap thong ke, phuong phap dien giai, quy nap;

phuong phap phan tich, tong hpp Do la cac phuong phap nghien ciru thudng dung

trong nghien cuu kinh te lam cho viec phan tich va nhung ket luan dua ra mang tinh khoa hoc va dam bao do tin cay.

Tac gia da sir dung 7 bang so lieu, 2 so do, vdi 28 tai lieu tham khao Tai lieu va tu lieu dune tac gia trich dan co nguon rd rang, tin cay.

HI- DONG GOP CUA LUAN VAN

3.1 Ve co sd ly luan, luan van da tong hap ve nhung van de ly luan co ban lien quan den hoan thien co che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau.

- Luan van da neu dirge khai niem va dac diem cua quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau va quan niem ve ca che quan ly thue doi voi hang hoa nhap khau.

- Tren ca sd do, tac gia da neu va phan tich 4 yeu to cau thanh ca che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau : Luat phap, chinh sach va cac quy dinh lien quan den quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau; Quy trinh quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau: Phuong phap quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau; Kiem tra, giam sat quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau Ve co ban toi dong tinh vdi quan diem cua tac gia, vi do la each tiep can kha phu hap cho phep tac gia dat dune muc dich nghien

cuu cua de tai.

- Tac gia da chi rd va phan tich kha sau sac cac nhan to anh hudng den co che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau Do la cac nhan to : (1) quan diem cua Dang

va Nha nude, tinh hinh kinh te, chinh tri trong nude, quoc te va cac chinh sach thuang mai cua quoc gia; (2) yeu cau dam bao thu ngan sach cua Nha nude, (3) trinh do nhan luc cua doi ngu quan ly thue bo may quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau, (4) muc do ung

dung khoa hoc - cong nghe vao quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau Toi chia se vdi

tac gia ve each tiep can nay, (5) trinh do nhan thue va y thue cua doi tugng nop thue

3.2 Ve kinh nghiem cua quoc te va trong nude : Luan van da chon loc va phan tich kinh nghiem ve xay dung, thue hien co che quan ly thue nhap khau cua Hai quan Nhat

Ban, Singapore, TP Ho chi Minh Day la su lua chon phu hop vi do la nhung quoc gia va

dia phuong co nhieu thanh cong trong quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau Tac gia da due rut dugc 5 bai hoc trong hoan thien ca che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau

Cac bai hoc tren, theo toi, la huu ich doi vdi cac de xuat cua tac gia.

3.3 Chuang 2 tac gia trinh bay thue trang ca che quan ly doi vdi hang hoa nhap khau tai Chi cue Hai quan Cua khau San bay Quoc te Noi Bai Trong chuong nay tac gia

da co nhung thanh cong noi bat nhu:

- Phan tich kha ro net va thuyet phuc thue trang ca che quan ly 4 noi dung, tir tinh hinh phap luat, chinh sach va cac quy dinh quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau, den cac van de ve quy trinh, phuong phap va kiem tra giam sat Toi cho rang day la mot trong cac noi dung thanh cong nhat cua luan van.

- Luan van da tong ket dune nhung thanh tuu han che va cac nguyen nhan cua han che cua co che quan ly doi vdi hang hoa nhap khau tai Chi cue Hai quan Cua khau San bay Quoc te Noi Bai Tac gia da chon loc thu thap so lieu kha cong phu va khai thac nhung khia canh dien hinh de minh chung cho nhung quan diem nghien cuu.

Nhung danh gia cua tac gia la can cu thue tien quan trong cho cac de xuat cua tac gia d chuong sau.

3.4 Chuong 3, nhung thanh cong cua tac gia dugc ghi nhan d cac van de sau :

- Phan tich dugc cac can cu cho viec de xuat phuong huong hoan thien co che quan ly doi vdi hang hoa nhap khau tai Chi cue Hai quan Cira khau San bay Quoc te Noi

Bai Cac can cu do la : boi canh kinh te trong nude va quoc te, xu huong cua hang hoa nhap khau, va muc tieu quan ly thue doi veri hang hoa nhap khau d Viet Nam.

- De xuat 5 phuong huong chii yeu cho viec hoan thien co che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau.

- De xuat 7 Giai phap nham hoan thien co che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau: (1) Hoan thien he thong van ban quy pham phap luat, chinh sach quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau; (2) Xay dung quy trinh quan ly thue doi vdi hang

hoa nhap khau phu hop vdi dieu kien nude ta va quoc te; (3) Hoan thien phuong phap quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau; (4) Tang cudng kiem tra, giam sat quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau; (5) Nang cao hieu luc cua bo may va trinh do cua doi ngu can bo quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau; (6) Tang cudng dau tu co sd vat chat ky thuat, he thong cong nghe thong tin va hop tac quoc

te trong linh vuc quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau ; (7) Thue hien tot cong

tac tuyen truyen giao due phap luat ve thue cho doi tuqng nop thue Nhu vay, cac

giai phap nay bao quat ca giai phap doi vdi timg bo phan cau thanh cua co che quan ly

va ca mot so nhan to tac dong den co che quan ly Toi cho rang do la nhung giai phap huu ich cho hoan thien co che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau cua Viet Nam Cac giai phap nay dupe de xuat dua tren co sd ly luan va thue tien tin cay vi vay cd gia tri thue tien kha cao.

IV- MOT SO DIEM CAN TRAO DOI THEM VOI TAC GIA

- Phan tich thue trang phuong phap quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau va thue trang ve kiem tra giam sat con qua khai quat, con trung lap va mot so phan tich chua bam sat va phu hop vdi noi ham cua tieu muc

- Can cu thu hai cho viec de xuat phuong huong hoan thien co che quan lv thue doi vdi hang hoa nhap khau d Viet Nam chua cd su phu hop te tieu muc va noi dung tac gia trinh bay Theo toi thay vi dat ten tieu muc la "xu huong cua hang hoa nhap khau", thi nen la " xu huong giam cua thue suat doi vdi hang hoa nhap khau".

V- KET LUAN

Luan van la mot cong trinh nghien cuu nghiem tuc va the hien su lao dong nghiem

tuc va am hieu ve linh vuc chuyen mon Luan van co ket cau tuong doi hpp ly, phuong phap nghien cuu kha thich hpp, trinh bay rd rang.

Luan van dap ung day du cac yeu cau cua mot luan van thac sy kinh te, tac gia xung dang dupe nhan hoc vi thac sy kinh te chuyen nganh kinh te chinh tri.

Ngudi nhan xet

TS Do 1 hi Kim Hoa

NHAN XET LUAN VAN THAC SI KINH TE

(Qua khao sat thue tien tai Chi cue Hai quan CKSBQT Noi Bai) ”

Chuyen nganh :

Ma so :

Hoc vien : Luong Van Dung

Ngudi nhan xet phan bien 2

TS Tao Thi Hoang Anh

1 Tinh cap thiet, thdi sy, y nghia khoa hoc va thue tien cua de tai luan van:

Trong dieu kien kinh te toan cau hien nay, cac quan he doi ngoai ngay cang

phat trien, hoi nhap kinh te quoc te ngay cang sau rong, cac hoat dong ngoai thuong ngay cang phat trien manh me Hoat dong xuat nhap khau hang hoa phat trien manh

va da dang ca ve sd lupng, hinh thue, chung loai hang hoa, ca ve phuong thue luon lach, tron tranh thue, dat ra yeu cau doi vdi cong tac quan ly thue doi vdi hoar dong xuat nhap khau hang hoa: phai co cac giai phap de dam bao kiem soat chat che doi tirong quan ly, khong bo sot, bo lot hang hoa va de that thu thue, nhirng van tao thuan lai, thue day hoat dong xuat nhap khau, phat trien kinh te dat nude.

nhap khau hang hoa co vi tri quan trong trong ca nude Trong nhung nam qua Chi cue Hai quan CKSBQT Noi Bai da khong ngung no luc thue hien cac bien phap nham

xuat nhap khau, day manh kim ngach xuat nhap khau cua TP Ha Noi cung nhu cua dat

nude trong xu the hoi nhap va phat trien kinh te quoc te Tuy nhien, ben canh nhung

ket qua da dat dupe, cong tac van quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau noi chung

va tai Chi cue Hai quan CKSBQT Noi Bai noi rieng con nhieu van de ton tai, han che can phai giai quyet.

nhap khau o Viet Nam (Qua khao sat thue tien tai Chi cue Hai quan CKSBQT Noi Bai)”la can thiet va gop phan dap ring nhu cau thue tien dang dat ra.

2 Str phu hup gifia ten de tai voi noi dung, gifra noi dung vdi chuyen nganh nghien cuu:

1

Noi dung luan van phu hop vdi ten de tai va chuyen nganh nghien cuu.

3 Sy trung lap vdi cac cong trinh, luan van, luan an da cong bo :

Theo toi duoc biet chua co cong trinh nao nghien cuu ve quan ly thue ddi hang hoa nhap khau d Viet Nam mang tinh cu the tai dia ban Chi cue Hai quan Bai vdi cac so lieu cap nhat tdi giai doan hien tai nhu de tai nay Vi vay ve co ban dung luan van khong trung lap vdi cac cong trinh, luan van, luan an da duoc c bo.

4 Ve ket cau, phuong phap nghien cdu:

4.1 Ve ket cau: Luan van ngoai phan md dau va ket luan, ket cau luan an gc chuong Day la ket cau truyen thong, phu hop vdi ddi tuong va muc tieu nghien cua de tai.

4.2 Ve phuong phap: Tac gia da su dung phuong phap logic va lich su, phan tong hop, thong ke Day la nhung phuong phap phu hop vdi chuyen nganh, cho ] tac gia thuc hien duoc muc tieu nghien cuu dat ra cua luan van.

5 Noi dung va ket qua nghien cdu da dat diryc :

tvei qua nghien cuu cua luan van duoc the hien Qua cac noi dung sau day Tren co so nghien cuu khoa hoc va he thong hoa nhung van de ly luan va tien luan van cd nhung dong gop sau:

Thd nhat, luan van da khai quat nhung van de co ban ve thue nhap khau, i

ly thue nhap khau va co che quan ly thue nhap khau trong dieu kien hoi nhap qui

va chinh sach cai each hanh chinh trong linh vuc hai quan.

Thd hai, luan van da phan tich cac yeu to cau thanh co che quan ly thue khau ddi vdi hang hoa: he thong phap luat, chinh sach va cac quy dinh lien quan trinh quan ly, to chuc thuc hien, kiem tra, giam sat, thanh tra thue doi vdi hang nhap khau.

Tren co so do luan van lam ro cac nhan to anh hudng den co che quan ly thu vdi hang hoa nhap khau: Qua trinh hoi nhap kinh te quoc te va cac qui dinh cu; hiep dinh ma Viet nam ky ket tham gia,cai each thu tuc hanh chinh trong linh vu< quan; Moi trudng quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau; To chuc bo may qu;

va trinh do nang luc cua can bo quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau Luar cung ly giai su can thiet phai hoan thien co che quan ly thue doi vdi hang hoa khau.

Thd ba, Luan van tham khao kinh nghiem cua Hai quan Nhat Ban, Hai Singapore va Cue Hai quan TP Ho Chi Minh tvr do rut ra bai hoc kinh nghiem 1

viec hoan thien co che quan ly thue, giam sat, thu tuc hai quan dien tir, cai each thu tuc hanh chinh d nude ta, trong do mot so kinh nghiem cd gia tri thue tien cao nhir: Cong tac quan ly thue khong the thue hien trong thdi ky hoi nhap neu khong dua vao tin hoc hoa; Con ngudi luon la yeu to quan trong nhat, quyet dinh sir thanh bai cua co

bam sat duqc yeu cau there te; Tang cudng kiem tra giam sat hai quan trong tinh hinh gian lan thirong mai, buon lau, van chuyen trai phep ma tuy, vu khi, hang cam nhap khau vv ngay cang phCrc tap v.v

Thtr tir, luan van da phan tich thue trang van dung co che quan ly thue doi vdi

CKSBQT Noi Bai, bao gom:

hang hoa nhap khau.

Thue trang van dung quy trinh quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau

Thue trang van dung phuong phap quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau

Thue trang ve viec kiem tra, giam sat viec thirc hien quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau

Tren co so do luan van danh gia ket qua thirc hien co che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau tai Chi cue Hai quan CKSBQT Noi Bai chi ra nhung thanh tuu, han che trong thdi gian qua, nguyen nhan va phuong hirdng khac phuc trong thdi gian tai.

Thu nam, luan van da de xuat phuong hudng va giai phap hoan thien co che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau d Viet Nam, trong do bao gom tong hoa cac

giai phap:

- Hoan thien he thong van ban quy pham phap luat, chinh sach quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau.

- Xay dirng quy trinh quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau phu hop vdi dieu kien

nude ta va quoc te.

- Nang cao hieu lire cua bo may va trinh do cua doi ngu can bo quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau

- Tang cudng dau tu co so vat chat ky thuat, he thong cong ng’ne thong tin va hpp tac

quoc te trong lmh vuc quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau

3

- Thue hien tot cong tac tuyen truyen giao due phap luat ve thue doi vdi hang

nhap khau cho doi tuong nop thue.

6 Mot so gop y vdi luan van :

Tac gia thong qua danh gia thue te cong tac quan ly doi vdi hang hoa nhap I tai Chi cue Hai quan CKSBQT Noi Bai de tu do de xuat phuong hudng va giai ] hoan thien co che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau d Viet Nam noi ch Tuy nhien, ngoai cac giai phap chung, neu tac gia de xuat them mot vai giai ] rieng, cu thS nham khac phuc nhung ton tai han che rieng cd trong cong tac qui cua Chi cue Hai quan CKSBQT Noi Bai thi luan van se hoan thien hon.

Ket luan: nhin chung luan van cd chat luqng tot, dap ung yeu cau cua 1 van thac si kinh te Tac gia xung dang dugc nhan hoc vi thac si kinh te.

Ha Noi, ngay 29 thang 11 nam 2013

Ngirdi nhan xet

MU * C LU • C

Trang

LO T CAM DOAN

MVC LVC

DANH MUC BANG BI J EU, SO DO

DANH MUC CAC TV VIET TAT

TOM TAT LUAN VAN

CHUONG 1: C O SO LY LUAN VA THUC TIEN V# CO CHE 5

•> F t > f - 8

QUAN LY THUE DOI VOI HANG HOA NHAP KHAU

1.1 Mpt so van de ve quan ly thue doi vdi hang hoa nh£p khau 51.1.1 Quan niem ve thud va quan ly thud dii vdi hang hda nhap khdu 51.1.2 DSc diem cua quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau 81.2 Cac bb phan ecu thardh nhung nhan to anh huong va tarn quan trong 12cua co chd quan ly thud dii vdi hang hoa nhap khau

1.2.1 Quan ni?m ve co che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau 121.2.2 CCc bo phan cUu thanh co che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap 14khau

1.2.3 Nhung nhnn to anh huong den co che quan ly thue 'doi vdi hang 22hoa n^p khau

1.2.4 Tam quan trnng cua co che quan ly thue doi vdi hang hoa 27

CHUONG 2 THUC TRANG C O CHE QUAN LY THUE DOI VOI 36

HANG HOA NHAP KHAU D VO c THUC HIEN TAI CHI CUC

HAI QUAN CUA khau s A n BAY qu O c TE NOI BAI

2.1 Khai quCt ve Chi cuc Hai quan Cua khau Snn bay Quoc te Noi Bai 362.1.1 QuC trinh hinh thanh va phCt men cua Chi cuc Hai quan Cua khau 36Snn bay Quoc te Noi Bai

2.1.2 Chuc nang nhiem vu va co cuu to chuc cua Chi cuc Hai quan Cna 38khau Snn bay Quoc te Noi Bai

2.2 Thcc trang co che quan ly thue doi vdi hang hoa iMp khau duoc 42thuc hi?n tai Chi cuc Hai quan Cua khau Snn bay Quoc te Noi

Bai

2.2.1 Thurc t rrns’ plhc t nut, ehir^ eacc vv ecc qiiy binn qquo ly t hhu ddi 42

vdi hang hoa nhap khau

2.2.2 Thuc trans quy trinh quan ly thue ddi vdi hang hda nhap khau 462.2.3 Thuc trang phuang phap quan ly thue ddi vdi hang hoa nhap khau 492.2.4 Thuc trang ve kiem tra, gi£m s£t viec thuc hien quan ly thue ddi 52vdi hang hoa nhap khau

2.3 Nhan x6t co che quan ly thu£ ddi vtdi hang hoatdtap khau thuc hipn 54tai Chi cuc Hai quan Cua khau San bay Qudc te Npi Bai

2.3.1 Nhung thanh tuu da dat dupc 542.3.2 NhUng han che va nguyen nhan cua han che 58CHUONG 3 PHUONG HUONG VA GIAI PHAP HOAN THTEN 66

CO CHE QUAN LY THUE HOI VO1 HANG HOA NHAP KHAU 0

3.2 Phuang hudng hoan thien co che quan ly thue ddi vdi hang hoa nhap 72khau d Viet Nam

3.3 Cac giai phap nham hoan thien co che quan ly thue nhap khau ddi 74vdi hang hoa nhap khau d Viet Nam

3.3.1 Hoan thien he thdng van ban quy pham phap luat, chinh sach quan 74

ly thue doi vdi hang hoa nhap khau

3.3.2 Xay dung quy trinh quan ly thue ddi vdi hang hoa nhap khau phu 77hap vdi dieu kipn nudc ta va qudc te

3.3.3 Hoan thien phuang phap quan ly thud ddi vdi hang hoa nhap khau 803.3.4 Tang cudng kiem tra, giam sat quan ly thue ddi vdi hang hda nhap 82

DANH MVC BANG B1EU, SO DO

a

SO DO

So do 2.1 Co cau to chuc Chi cuc Hai quan Cua khau San bay Qu6c te Noi Bai 39

So do 2.2 Quy trinh quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau 46

DANH MVC CAC TU VIET TAT

AFTA Asean free tax Area: Khu vyc mau dich ty do ASEAN

APEC Asia Pacific Economic Co - Operation: Dien dan hop tac kinh

te Chau A - Thai Binh DuongASEAN Association of South - East Asian Nations: Hiep hoi cac nunc

Dong Nam ABIA Hiep dinh thuong mai Viet Nam - Hoa Ky

CBCC Can bo cong chuc

CEPT Chuong trinh uu dai thue quan co hieu lyc chung

CIF Cost Insurance & Freight: Tien hang bao hiem va cuOc phiCKD Bo linh kien xe 2 banh gin may dong bo

c/o Certificate of Origin: Giay chung nhan xuat xu

DAF Delivery At Frontier: Giao hang tai bien gioi

VAT Value Added Tax: Thue gia tri gia tang

FOB Free On Board: Giao hang len tau

FTA Free Trade Area: Khu vyc ty do thuong mai

GATT General Agreement on Tariffs and Trade: Hiep dinh chung ve

thue quan vi mau dichGDP Gross Domestic Product:Tdng san pham quoc noi

GTT0I He thong quan ly gia tinh thue cua TCIIQ

HS

Cong uOc QuOc te va He thing hai hoa mo ta va mi hang hoa (Hazmonized commodity description and coding System).IMF International Monevtarv Fund: Quv tien te quoc te

MFN Most Favoured Nation: Quy che doi xu toi hue quoc

NPL Nguyen phu lieu

NSXXK Nhap de san xuat hang xuat khau

SKD Bo linh kien xe 2 banh gin may roi, khong dOng bo

TTDB Thue tieu thu dac biet

XNK Xuat nhap khau

NGC Nhap gia cong

WTO World Trade Organization: To chuc thuung mai the gicri

wco World Customs Organization: To chuc Hai quan the gici

BTA Hiep dinh thuong mai Viet nam - Hoa ky

Viet Nam Nippon Automated Customs Clearence System/VNACCS/VCIS Vietnam Customs Intelligent System: Ile thong xu ly va thong

quan di?n tu cua Hai quan Viet Nam

TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN

HANG HOA NHAP KHAU O VIET NAM (QUA KHAO SAT THUC TIEN TAI CHI CUC HAI QUAN CUA KHAU

SAN BAY QUOC TE NOI BAI)

CHUYEN NGANH: KINH TE CHINH TRI

TOM TAT LUAN• ©VAN THAC SY

TOM TAT LUAN VAN

Trong xu the hdi nhap ngay cang sau vao nen kinh te the giai, Viet Nam gia nhap WTO, tham gia ky ket nhieu hiep dinh thuang mai song phuang, da phuang, hoat dong xuat nhap khau ngay cang gia tang ve moi mat Viec gia nhap WTO, gia nhap vao ASEAN la co hoi nhung cung la thach thuc to Ian cho chung ta ve tat ca cac nganh, lmh vuc dac biet la linh vuc kinh te, quan ly

Cac cam ket quoc te nhu: Hien dai hoa Hai quan, dan gian hoa thu tuc hanh chinh, tang cudng cong tac chong buon lau va gian lan thuong mai, thuc hien yeu cau ve an ninh, chong khung bo qudc te, thuc thi quycn sd huu tri tue , cat giam thue theo lo trinh cam ket AFT A va dac biet tri gia GATT theo hiep dinh da ky ket

Tham gia vao xu the chung do, trong nhung nam qua Chi cue Hai quan CKSBQT Noi Bai da khong ngung nd luc thuc hien cac bien phap nham tao dieu kien cho cac doanh nghiep hieu va thuc hien dung cac quy dinh ve phap luat trong linh vuc xuat nhap khau dac biet la nhap khau Giup giai quyet cac

r % * *

vudng mac, kho khan, tao dieu kien thuan lai toi da trong khuon kho cho phep cai each thu tuc hanh chinh, tren ca sd do gop phan thu hut dau tu nudc ngoai, tao thuan lai cho cac hoat dong thuang mai xuat nh|p khau, day manh

Viec thuc hien cong tac thu thue phq thuoc vao tinh hinh kinh te chung

va hoat dong xuat nhap khau cua doanh nghiep, trong boi canh nen kinh te

dang suy thoai, doanh nghiep thua 16, pha san hang loat thi hoan thanh chi tieu thue la mot thach thue khong nho cho Chi cue Hai quan CKSBQT Noi Bai Viec gia nhap WTO, thue hien cam ket theo 16 trinh till Viet Nam can phai cat giam thue sudt thue nhap khau hang ngan dong hang hang hoa cua cac nude tham gia AFT A- WTO

Ngoai ra qua trinh cai each hien dai hoa thu tuc hai quan, trien khai thu tuc hai quan dien tu trong toan nganh Hai quan da tao dieu kien cho hoat dong xuat nhap khau phat trien, rut ngan thdi gian thong quan hang hoa nhung mat khac cung tao ra sue ep canh tranh gay gat giua cac don vi trong nganh Hai quan vdi viec tim each thu hut doanh nghiep den lam thu tuc tai don vj minh

de dam bao chi tieu thu thue dugc giao

Xac dinh tam quan trQng cua viec thu hoan thanh chi tieu thu thue va cai each thu tyc hanh chinh - hien dai hoa hai quan cua Chi cue Hai quan CKSBQT Noi Bai la mot trong nhung nhiem vu chinh tri quan trong nhat Do

do, tac gia chon de tai: “Hoan thien co' che quan ly thue doi vdi hang hod

Luan v3n c6 nhung dong gop sau:

Tren cof sd nghien cuu khoa hoc va he thong hoa nhung van de ly luan va thue tien luan van co nhung dong gop sau:

Thue nhap khau (Import duty) la khoan thue ma Chinh phu danh vao hang hoa nhap khau nham huy dong nguon thu cho ngan sach Nha nude va de thue hien cac muc tieu de ra trong tung thdi ky nhat djnh

co quan Hai quan thue hien theo phap luat ve thue tac dong vao hoat dong nhap khau theo nhung muc tieu ma Nha nude da dat ra trong tung thdi ky nhat dinh

Ca che quan ly thue doi voi hang hoa nhap khau la tong the cac quy dinh

phap ly, quy trinh, cac phuong tfnic cung nhu vi tri, vai tro, moi quan he huu ca cua cac bo phan cau thanh do de thuc hien quan ly thue doi voi hang hoa nhap

khau phu hop voi nhung dieu kien cu the nhat dinh nham dat dugc nhung nhiem vu

r

va muc tieu nganh Hai quan da dat ra trong rung thdi ky nhat dinh

Thu hai, luan van da phan tich cac yeu to cau thanh co che quan ly thue

nhap khau doi voi hang hoa : he thong phap luat, chinh sach va cac quy dinh lien quan, quy trinh quan ly, to chuc thuc hien, kiem tra, giam sat, thanh tra thue doi voi hang hoa nhap khau

Tren co sd do luan van lam rd cac nhan to anh hudng den co che quan ly thue doi voi hang hoa nhap khau: Qua trinh hqi nhap kinh te quoc te va cac

r

qui dinh cua cac hiep dinh ma Viet nam ky ket tham gia ,cai cach thu tuc hanh chinh trong linh vuc Hai quan; Moi trudng quan ly thue doi voi hang hoa nhap khau; To chuc bo may quan ly va trinh do nang luc cua can bo quan ly thue doi voi hang hoa nhap khau

Luan van cung ly giai su can thiet phai hoan thi?n co che quan ly thue doi voi hang hoa nhap khau do la: tao dieu kien de quan ly thue doi voi hang hoa nhap khau hi?u qua, hoan thanh chi tieu thu thue doi voi hang hoa nhap

khau duoc giao, tang thu cho NSNN; gop phan hoan thien he thong thong quan dien tu, thuc day qua trinh hoi nhap quoc te d nuoc ta Qua do phat huy vai tro tich cuc cua thue doi voi hang hoa nhap khau trong viec on dinh kinh

te , trat tu an toan xa hoi, hoan thien co che quan ly thue nham phat huy vai tro tich cuc cua cai cach thu tuc hanh chinh hai quan

Luan van tham khao kinh nghiem cua Hai quan Nhat Ban, Hai quan Singapore va Cuc Hai quan TP Ho Chi Minh tu do rut ra bai hoc kinh nghiem trong viec hoan thien co che quan ly thue, giam sat, thu tuc hai quan

dien tu, cai cach thu tuc hanh chinh d nuoc ta :

Cong tac quan ly thue khong the thuc hien trong thdi ky hoi nhap neu khong dua vao tin hoc hoa, vi tat ca cac khau trong qua trinh thong quan tu

Viec CBCC Hai quan dugc dao tao ca ban, cd nghiep vu vung vang co giao duc dao duc tot ket hap vdi trang thiet bi cong nghe se tao tien de trong

viec quan ly thue noi rieng va linh vuc hai quan noi chung

Can hap tac chat che, coi doanh nghiep la doi tac, doi tuang quan ly cua

f •

hai quan la hang hoa xuat nhap khau cua doanh nghiep va ca nhan, thi luon

coi la doi tac nham muc dich cao nhat la hoan thanh nhiem vu, thong quan dung theo quy dinh, thu nop thue dung, du, dung thdi gian theo quy dinh

Chu dong kien nghi ra soat van ban quy pham phap luat trong linh vuc

% hai quan , viec nay phai lam thudng xuyen lien tuc cd ca sa khoa hoc nham hoan thien he thong chinh sach ve quan ly nha nudc ve hai quan, tranh chong cheo tao dieu cd mot so bai hoc rut ra ve ca che quan ly thue noi rieng va hoat dong quan ly nha nudc ve Hai quan noi chung trong xu the hpi nhap quoc te

Tang cudng kiem tra giam sat hai quan trong tinh hinh gian lan thuang mai, buon lau, van chuyen trai phep ma tuy, vu khi, hang cam nhap khau w

ngay cang phuc tap trong xu the hoi nhap quoc te, doi hoi viec quan ly noi chung cang phai chat che nhung cung tao dieu kien cho DN trong viec thong quan hang hoa

Viec ap duna cac tieu chi quan ly rui ro la can thiet vi tren ca sa cac du

* > lieu thu thap duac se phan loai doanh nghiep, phan loai hang hoa de tao dieu kien tot nhat viec quan ly

Thu - ba, luan van da phan tich thuc trang van dung ca che quan ly thue

doi vdi hana hoa nhap khau, dua vao noi dung chuang 2, a Chi cuc Hai quan CKSBQT Noi Bai

Thuc trang thuc hien phap luat, chinh sach va cac quy dinh quan ly thue doi voi hang hoa nhap khau

Thue trang van dung quy trinh quan ly thue doi voi hang hoa nhap khau

Thuc trang van dung phuong phap quan ly thue doi voi hang hoa nhap khau

hang hoa nhap khau

Tren co so do luan van danh gia ket qua thuc hien co che quan ly thue doi voi hang hoa nhap khau tai Chi cuc Hai quan CKSBQT Npi Bai chi ra nhung thanh tuu, han che trong thdi gian qua va phuong huong khac phuc trong thdi gian toi

Thanh tuu dat duoc trong thdi gian qua :

Quy djnh ro quyen han, trach nhiem cua doi tupng nop thue, co quan

f A

quan ly thue nham tang cudng cac hoat dong quan ly hoat dong XNK noi chung va quan ly thue NK noi rieng

Gop phan lam minh bach, luat hoa thu tuc chinh sach thue XNK thuc day

hoat dong XNK phu hpp voi cac hiep djnh kinh te quoc te ma Viet Nam da ky

ket va tham gia theo lo trinh, cung nhu trong khoi ASEAN va cac hiep djnh quoc te khac

Uu diem cua cac quy trinh dang thuc hien trong viec quan ly diue doi voi hang hoa da tao ra mot he thong lien hoan cac buoc cong viec phai lam trone

qua trinh thong quan hang hoa, kiem tra sau thong quan, quy dinh rach roi trach nhiem cua tung khau ,qua do cong tac thu thue dat dupc ket qua

Thu ha, ve van dung phuong phap quan ly

ve co ban, da quy dinh quyen lpi, nghTa vu va trach nhiem cua ngudi nop thue truoc co quan quan ly thue hai quan, co quan Hai quan can cu khai bao, kiem tra viec tinh va nop thue cua doanh nghiep thong qua he thong khai

Thu tu, ve thuc hien kiem tra, giam sat viec thuc hien quan ly thue

Viec ap dung chucmg trinh thu tuc hai quan dien tu trong qua trinh lam thu tuc hai quan cung nhu kiem tra sau thdng quan thuc su la mpt budc tien, tiep can dan vdi trinh do cua cac nude trong khu vpc va tren the gidi Viec kiem tra, lam thu tuc thong quan da duoc chuan hda phan dinh trach nhiem timg cap tu cap cong chuc tiep nhan den lanh dao Doi va lanh dao Chi cue

Nhung han che

r f \

Thu nhat, han che ve thuc hien phap luat, chinh sach

Mot sd quy dinh ve thue va quan ly thue NK van con phuc tap, chua tuong thich va khoa hoc nhu chuan muc qudc te va khu vuc ma ta dang trong qua trinh hoi nhap ven muc tieu: “Chuyen nghiep - Minh bach - Hieu qua”

Chinh sach quan ly thue ddi vdi hang hda NK hien hanh vln dung cong

t ■> *

cu thue de thuc hien nhieu chuc nang khac nhau trong do cd chuc nang dam bao thuc hi^n cac chinh sach xa hoi

Luat Quan ly thue va Luat Hai quan deu ap dung trong quy dinh chung

ve tien hanh thu tuc hanh chinh ve hai quan trong qua trinh thdng quan Tuy nhien, trong qua trinh thuc hien thi cd su khac giua khai hai quan vdi khai thue, ho so hai quan vdi ho so thue

Thdng thudng hang hda NK la ddi tuqng chiu 02 sac thue la thue NK va thue GTGT Tuy nhien, mot sd quy dinh hien nay ve chinh sach va quan ly thue cua 02 sac thue nay lai khac nhau, gay kho khan trong viec thuc hien

Thu hai, han che ve quy trinh quan ly thue

Noi dung cua mpt sd quy trinh da ban hanh hoac chua phu hop vdi thpc

te, con chong cheo, kho thuc hien, can sua ddi lai noi dung cho phu hop Mot

so quy trinh dang le phai dupe gan lien vdi quy trinh, thu tuc hai quan thi lai dupe quy dinh rieng biet, tach rdi la chua hop ly, gay chong cheo, khong cd

c o so" de phan biet, xac djnh tung cong viec va cac buoc thich hop cua tung cong viec

Trong phuong thuc ap dung quan ly rui ro

Trong phuong thuc quan ly hanh chinh trong qua trinh thong quan

Han che ve phuong phap tuyen truyen huong dan, doi thoai DN

Chua coi trong khau phuc tap kiem tra ho so sau khi da hoan tat thu tuc

thong quan, chat luong chua dap ung yeu cau, kha nang phat hien cac chung

tu bat hop phap va gian lan trong phuc tap con thap

Viec phat hien gian lan qua ma HS, qua gia con thap, chua dap ung duoc yeu cau cua phuc tap va trong toan bo quy trinh kiem tra thong quan

So di con mot so han che tren la do nguyen nhan:

He thong van ban va cac che tai ve quan ly thuc con chong cheo, bat cap.Noi dung cac sac thue con phuc tap, thu tuc hanh chinh trong cong tac quan ly thue con ruom ra, gay kho khan cho doanh nghiep

Nang luc cua bo may quan ly thue, chat luong cua doi ngu can bo cong chuc lam cong tac thue con mot so han che

Cong tac tuyen truyen, huong dan, doi thoai voi doanh nghiep chua duoc coi trong dung muc

Co so vat chat va he thong trang thiet bj phuc vu cong tac quan ly thue

* * r f

doi voi hang hoa nhap khau con thieu thon

Thu tu, luan van da de xuat phuong huong va giai phap hoan thien co

che quan ly thue doi voi hang hoa nhap khau o Viet Nam

Hat trong tong the chung cua chuong trinh cai cach va hien dai hoa nganh hai quan, nganh tai chinh va ca nen hanh chinh Nha nuoc ta

Hoan thien phuong phap quan ly thue doi voi hang hoa nhap khau

Tang cuong kiem tra, giam sat quan ly thue doi voi hang hoa nhap khau

Nang cao hieu luc cua bo may va trinh dp cua dpi ngu can bp quan ly thue doi voi hang hoa nhap khau

Tang cuong dau tu co so vat chat ky thuat, he thong cong nghp thong tin va hop tac quoc te trong linh vuc quan ly thue doi voi hang hoa nhap khau

va khang dinh nil ung noi dung co ban sau:

1 Khai quat chung nhimg ly luan <^o ban ve thue xuat nhap khaa noi chung, co che quan ly thue hang hoa nhap khau, dac diem vai tro cua thue

nhap khau, quan niem ve thue doi voi hang hoa nhap khau, nhung nhan to anh huong, cac bo phan cau thanh, cac qui trinh quan ly thue, dong gop cua thue nhap khau doi voi su phat trien kinh te xa hoi Su can thiet khCgh quan

cua co che quan ly thue hang hoa nhap khau, tdm quan trong cua co co quan

ly thue doi voi hang hoa nhap khau

Phan tich nhirng kinh nghiem hay, dien hinh cua cac mo hinli quan ly

thdi ky Viet Nam ky ket tham gian cac hiep dinh va hoi nhap kinh te, qudc te

2 Tren co sd ly luan chung ve quan ly thue, phan tich thuc trang co che quan ly thue ddi vdi hang hda nhap khau qua dudng hang khong tai Chi ege Hai quan CKSBQT Noi Bai trong dieu kien nen kinh te md cua, gia nhapWTO, ASEAN/AFTA chinh thuc Phan tich thyc trang ve thuc tien chinh

/ r r

luan van con dtra ra mpt sd kien nghi ddi vdi Chinh phu, va cac nganh cd lien quan nham thuc hien tot chuc nang quan ly nha nudc, dac biet cua nganh HQ

TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN

CHUYEN NGANH : KINH TE CHINH TRI

Ngu ’ d ’ i hu ’ dng dan khoa hoc:

1

-LOT MO DAU

1 Tinh cap thiet cua de tai:

Trong xu the hoi nhap ngay cang sau vao nen kinh te the giai, Viet Nam gia nhap WTO, ASEAN/AFTA tham gia ky ket nhieu hiep dinh thuong mai song phuong, da phuong, hoat dong xuat nhap khau ngay cang gia tang ve moi mat Viec gia nhap WTO la co hoi nhung cung la thach thuc to ldn cho chung ta ve tat ca cac nganh, linh vuc dac biet la linh vuc kinh te, quan ly kinh te Ddi voi nganh Hai quan vdi chuc nang la ngudi gac cua cua nen kinh te thi thach thuc ma viec hoi nhap sau sac vdi nen kinh te the gidi, vung cang ldn Viec gia nhap sdm to chuc Hai quan the gidi (WCO) to nam 1993, thuc hien hiep dinh tri gia GATT/WTO tir nam 2002 nhung khi gia nhap WTO la thanh vien chinh thuc thi cd rat nhieu dieu kien phai

lam de thuc hien cac cam ket

Cac cam ket quoc te nhu: Hien dai hoa Hai quan, don gian hoa thu tuc hai

r

quan, tang cudng cong tac chong buon lau va gian lan thuong mai, thuc hien yeu cau ve an ninh, chong khung bo quoc te, thuc thi quyen so huu tri tue va dac biet tri gia GATT theo hiep dinh da ky ket

Tham gia vao xu the chung do, trong nhung nam qua Chi cue Hai quan CKSBQT Noi Bai da khong ngung no luc thuc hien cac bien phap nham tao dieu kien cho cac doanh nghiep hieu va thuc hien dung cac quy dinh ve phap luat trong linh vuc xuat nhap khau dac biet la nhap khau, giup giai quyet cac vudng mac, kho khan, tao dieu kien thuan lqi toi da trong khuon kho cho phep cai each thu tuc hanh chinh, tren co sd do gop phan thu hut dau tu nudc ngoai, tao thuan loi cho cac hoat dong thuong mai xuat nhap khau, day manh kim ngach xuat nhap khau cua TP Ha Noi cung nhu cua dat nudc trong xu the hoi nhap va phat trien kinh te quoc te

Thu thue xuat nhap khau la mot trong nhung nhiem vu chinh cua Chi cue Hai quan CKSBQT Noi Bai Viec thu thue xuat nhap khau cua nganh Hai quan (tren

90% tu thue nhap khau) luon dam bao khoang 1/3 tong so thu ngan sach nha nudc

va nam sau chi tieu giao cung nhu thuc hien luon cao hon nam trudc

Viec thuc hien cong tac thu thue phu thuoc vao tinh hinh kinh te chung va hoat dong xuat nhap khau cua doanh nghiep, trong boi canh nen kinh te dang suy thoai,

doanh nghiep thua Id, pha san hang loat thi hoan thanh chi tieu thue la mot thachthuc khong nhd cho Chi cue Hai quan CKSBQT Noi Bai Viec gia nhap WTO, thuc

hang ngan dong hang hang hoa cua cac nude tham gia ky ket WTO ASEAN/AETA.Ngoai ra qua trinh cai each hien dai hoa thu tuc hai quan, trien khai thu tuc hai quan di?n tu trong loan nganh Hai quan da tao dieu kien cho hoat dpng xuat nhap khau phat trien, rut ngan thdi gian thong quan hang hoa nhung mat khac cung tao ra sue ep canh tranh gay gAt giura cac don vj trong nganh Hai quan voi viec tim each thu hut doanh nghiep den lam thu tuc tai dom vi minh de dam bao ke hoach thu thue xuat nhap khau

Xac dinh tam quan trong cua vice thu hut thue xuat nhap khau dam bao hoan thAnh chi tieu ke hoach thu thue xuat nhap khau cua Chi cue Ilai quan CKSBQTNQi Bai 1A mot trong nhung nhiem vu chinh tri quan trong nhat Do do, toi chon de

tai: “Hoan thi^n eff che quan ly thue doi vdi hang hod nhap khau d Viet Nam

(Qua khdo sat thuc tien tai Chi cite Hai quan CKSBQTNoi Bai)”.

2 Tinh hinh nghien cdu lien quan den de tAi:

Trong nhung nam gan day da co mot so cong trinh nghien cuu lien quan den vice quAn ly nhA nude ve Hai quan nhu:

Luan van thac sy: “Nang cao hieu qua hoat dpng kiem tra cua Hai quan Viet Nam trong dicu kien hoi nhAp Quoc te” cua Nguyen Trung Hai K-l 3- Truong Dai hoc Kinh te Quoc dan nAm 2006

*■ r r r

Luan van thac sy: “Iloan thien co che quan ly thue doi voi hang hoa xuat nhap khau cua ngAnh HAi quan Viet Nam” cua Duong Phu Dong K-14 Truong Dai Iiqc

Kinh te Quoc dan nam 2008

Luan vAn thac sy: “Tang cudng quAn ly thue xuat nhap khau doi voi hoat dong gia cong cho thuomg nhan nude ngoAi tai Cue Ilai quan TP Hai Phong” cua Dang

Luu Thu Chung - Truong Dai hoc Kinh te Quoc dan nAm 2009

Lu|n vAn thac sy “Hoan thien co che quan ly thue doi vdi cac doanh nghiep co

von dau tu true tiep nude ngoAi d Vi€t Nam” cua Nguyen Duong Hung - Truong Dai hoc Kinh te Quoc dan nAm 2008

3

-Luan van thac sy: “Hoan thien co che kiem tra sau thong quan cua Hai quan

Viet Nam” cua Pham Chi Thanh K-14- Dai hoc Kinh te Quoc dan nam 2008

Cac de tai tren deu nghien cuu d linh vuc va quy md khac nhau, moi de tai deu

co muc dich, ddi tupng, pham vi nghien cuu va each tiep can muc tieu khac nhau.Nhin chung de tai “Hoan thien co che quan ly thue ddi vdi hang hoa xuat nhap khau cua nganh Hai quan Viet Nam” cua Duong Phu Dong tiep can de tai d muc vi

md (toan nganh Hai quan), trong khi muc tieu nghien cuu cua tac gia de cap tdi thuc thi vai tro quan ly nha nudc theo co che quan ly thue thu thue nhap khau qua khao sat thuc te tai Chi cue Hai quan CKSBQT Noi Bai vdi sd lieu va kinh nghiem thuc tien cua can bo cong chuc thuc thi nhiem vu chinh tri cua don vi

3 Muc dich nghien ctru cua de tai:

Muc dich nghien cuu cua de tai gop phan he thdng hoa nhung van de ly luan

co ban vai trd quan ly nha nudc cua Hai quan trong linh vuc quan ly thue nhap khau qua cua khau Noi Bai Tong hop cac co che quan ly gia tinh thue, cac che tai va cac van ban quy pham phap luat nham tranh that thu thue, gian lan thuong mai, tri gia khai bao tinh thue

Phan tich danh gia, tong hop kinh nghiem, cac phuong phap ap dung trong co che quan ly thue nham nang cao vai tro quan ly thue nhap khau tai don vi cua khau

4 Ddi tiroug va pham vi nghien cihi:

Ddi tupng nghien cuu : Co che quan ly thue ddi vdi hang hoa nhap khau d Viet Nam (Qua khao sat thuc tien tai Chi cue Hai quan CKSBQT Noi Bai)

Pham vi nghien cuu: Do co che quan ly thue ddi vdi hang hoa nhap khau cd

no ham rat rong Luan van chi nghien cuu cac yeu to cau thanh co che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau

Thdi gian : Chu yeu tu nam 2008 den nay

5 Phu-ong phap nghien cuu:

De tai su dung phuong phap bien chung duy vat va duy vat lich sur, phan tich thuc chung qua sd lieu thu thap, phuong phap so sanh ddi chieu, dong thdi sur dung cac phuong phap: dien giai, tong hop, thdng ke phan tich danh gia, nghien cuu tinh

4

-hudng; moi quan he giua ly luan va thye tien, cac yeu to anh hudng giua chinh sach

va chi lieu thu thuc

6 Dong gop cua luan van:

Tren ca so nghien cuu khoa hoc va h£ thong hoa nhung van de ly luan va thuc tiln luan van co nhung dong gop sau:

- Tran ca so chU truang, dudng loi, chinh sach, quan diem cua Dang va Nha nuoc ve thuC nhap khau tu nam 2008 den nay, neu bat vai tro cua thue nhap khau ddi vdi nguon thu ngan sach

- Lam rd vai tro Nha nudc trong quan ly thue nhap khau, npi dung va nhan to anh hudng den chinh sach thuc nhap khau trong viec hoi nhap sau, rong vao nen kinh te quoc tc

- Tu nhung nghien cuu, tong ket kinh nghiem 0 mot so nai khac trong nudc va nudc ngoai ve nang cao vai tro Nha nudc trong quan ly thue, tac gia rut ra nhung bai hoc kinh nghigm thuc tien ca ban trong viec van hanh ca che quan ly thud doi vdi CKSBQT Noi Bai

- Luan van de xuat mot so phuong hudng va giai phdp nham hoan thien ca che quan ly thue nhap khau tai Chi cuc Hai quan CKSBQT Noi Bai noi rieng va trong

linh vuc quan ly thue xuat nhap khau noi chung

7 Ket cau luan van:

Ngoai phan mo dau, noi dung chinh, ket luan, phu luc va danh muc tai liou tham khao, luan van gom 3 chuang:

Chuong 1: Ca so ly luan va thuc tien ve co che quan ly thue doi vdi hang hoa nhap khau

-5-CHU 'O'N'C 1

CO SO LY LUAN VA THU C TI E N VE CO CHE QUAN LY THUE ©di VOl HANG HOA NHAP KHAU

1.1 Mot so van de ve quan ly thue doi vdi hang hda nhap khau

/ / / Quan nifm ve thue va quan ly thue ddi vdi hang hda nhhp kha u

1.1 1 1 Quan niem ve thue doi vdi hang hda nhap khau

Su ra ddi cua thuc la mot tat yeu khach quan gan lien vdi su ra ddi ton tai va phat trien cua nha nudc De tra ldi cau hoi “Thue la gi?” thi ta phai tim hieu khai quat qua trinh ljch su phat trien cua loai ngudi tu thdi phong kien, dSc biet la tu khi xuat hien chu nghia tu ban

De hieu ve thue ta co mot so khai niem sau:

- “Thue la co sd kinh te cua bo may nha nudc, la thu doan don gian de kho bac thu dugc tien hay tai san cua ngudi dan de dung vao viec chi tieu tren cua nha nudc” (Mac — Anghen tuyen tap)

- “Thue la viec nha nudc thu cua dan nhung khong bu lai va thue cau thanh ncn phan thu cua chinh phu, nd duoc lay ra tu san pham cua dat dai va lao dong trong nudc, xet cho cung thi thue duoc lay ra tu tu ban hay thu nhap cua ngudi chiu thue” (Lenin toan tap)

Ve gdc do kinh te hoc thi thue la mot bien phap dac biet, theo dd, nha nudc su dung quyen luc cua minh de chuyen mot phan nguon luc tu khu vuc sang khu vuc cong

Ve gdc do phan phoi thu nhap thi thue la hinh thuc phan phdi va phan phOi lai tong san pham xa hoi va thu nhap quoc dan

ve gdc do ngudi nop thue thi thue duoc coi la khoan ddng gdp bat buoc doi vdi ca nhan hay phap nhan to chuc san xuat kinh doanh theo qui dinh cua phap luat nhu vay ta cd the hieu: thue la mot khoan ddng gdp bat buoc cua cac phap nhan, the nhan cho nha nudc theo muc do va thdi han duoc phap luat quy dinh, khong mang tinh hoan tra truc tiep, nham su dung cho muc dich cua toan xa hoi

He thons phap luat ve thue duoc coi la phu hop khong chi nhin mot cach phien dien vao sd luong cac luat thue nhieu hay it, vao muc tieu don thuan la dong vien tai

chinh vao ngan sach nha nude ma phai phan tich mot each toan dien, chat che vdi yeu cau phat trien kinh te, vdi ddi song xa hoi, khong doi lap vdi quyen lqi va kha nang dong gop cua nhan dan.

Theo tinh chat che dieu tiet cua thue thi thue duoc phan thanh thue true thu va thue gian thu trong do:

- Thue gian thu la loai thue ma ngudi nop thue va ngudi chiu thue khong phai

la mot Ngudi nop thue la ngudi san xuat hoac kinh doanh hang hoa dich vu do edn ngudi chiu thue la ngudi tieu dung hang hoa dich vu do Tu nhung noi dung tren, cd the neu len khai niem tong quat ve thue nhu sau:

Thue la khoan dong gop bat buoc tu cac the nhan va phap nhan cho Nha nude theo muc do va thdi han duoc phap luat quy dinh nham su dung cho muc dich cong cong

San xuat hang hoa ngay cang phat trien dan den quan he mua ban trao ddi hang hoa giua cac quoc gia dien ra ngay cang tang, moi mot quoc gia doc lap cd chu quyen deu su dung mot loai thue thu vao hang hoa xuat nhap khau qua cua khau bien gidi nude minh

Theo mot so tai lieu cua cac nude thue xuat khau, thue nhap khau thudng cd ten goi chung la thue quan (Customs duty) Day la loai thue ma cac nude dung de danh vao hang hoa xuat nhap khau tai cua khau nham huy dong nguon thu cho ngan sach Nha nude, bao ho san xuat va can thiep vao qua trinh hoat dong ngoai thuong, buon ban trao ddi hang hoa giua cac quoc gia

Theo tu dien Luat hoc: “Thue xuat khau, thue nhap khau la mot loai thue gian thu danh vao cac loai hang hoa xuat khau, nhap khau qua bien gidi”

Theo tir dien Kinh te hoc (Anh- Viet giai thich): “Thue nhap khau (Import

duty) la khoan thue ma Chinh phu danh vao san pham nhap khau Thue nhap khau duoc sur dung de tang nguon thu cho Chinh phu va bao ve cac nganh san xuat trongnudc khdi su canh tranh cua nudc ngoai”

Qua cac quan niem tren, cd the rut ra, thue nhap khau (Import duty) la khoan

thue ma Chinh phu danh vao hang hoa nhap khau nham huy dong nguon thu cho ngan sach Nha nude va de thirc hien cac muc tieu de ra trong tirng thdi ky nhat dinh

1.1.1.2 Quan niem ve quan ly thue ddi vdi hang hoa nhap khau

Quan ly la dieu khien chi dao mot he thong hay mot qua trinh, can cu vao nhung quy luat hay nguyen tac tuong ung de cho he thong hay qua trinh ay van dong theo y muon cua ngudi quan ly nham dat duoc nhung muc dich nhat dinh

Quan ly thue la hoat dong quan ly gan lien vdi co quan thue - mot to chuc Nha nudc cd tu each phap nhan cong quyen Do do, quan ly thue la mot hinh thuc quan

ly cong Quan ly thue gom khau hanh phap va tu phap ve thue

Quan ly thue gom nhung hoat dong cd to chuc trong bo may nha nudc, thuoc

bo phan mot each huu hieu trong viec thuc thi cac chinh sach thue nham dat cacmuc tieu da de ra, trong dieu kien moi trudng quan ly luon bien dong

Quan ly thue la hoat dong cua Nha nudc ma co quan thue la dai dien de tochuc, dieu hanh he thong thue nham dong vien nguon thu tir thue vao ngan sach nhanudc theo nhung quy dinh cua phap luat ve thue

Tir su phan tich va cac cac noi dung khai quat ve thue nhap khau nhu tren ta

cd the dua ra khai niem quan ly thue nhap khau cua nganh Hai quan nhu sau:

-8-Qudn ly thue ddi vai hang hda nhap khau Id tong the cac each thuc md ca quan Hdi quan thuc hien theo phap luat ve thue tac dong vao hoat ddng nhap khau theo nhung muc tieu md Nha nudc da dat ra trong timg thdi ky nhat dinh.

Hien nay d Vi$t Nam, quan ly thue ddi vdi hing hda nhap khau chi co nganh Hai quan

Quan ly thue NK trudc het quan tarn ldi viec thuc thi chinh sach ve thue NK,

de thyc hien tot cong tac quan ly thue nay can co mot chinh sach thuc hgp ly, mot

co che quan ly ddng bo vi cd hieu qua Sau khi chinh sach thuc duoc hoach dinh va duoc thdng qua, chinh sach do duoc thuc thi trong thuc te Quin ly thuc NK cd vai tro quyet dinh trong vice dua chinh sich thue vao cudc song , tao nguon thu chu yeu cho Nhi nude Hoat dong quan ly thu thue la su tic dong cd to chuc, tuan theo nhGmg quy tac nhat dinh va mang tinh quydn luc nha nudc Day cung cd the coi la hoat dong quan ly hanh chinh - kinh te trong linh vuc thud , quan ly Nha nudc veHai quan

1.1.2 f)qc diem cua quan ly thud ddi vdi hang hda nhqp khau

Quin ly thuc ddi vdi hing hda nhap khau cung cd nhung dac diem cua quin

ly thue noi chung Do la:

Thu nhat, mang tinh quyen luc Nha nudc, Nhi nudc la ngudi duy nhat cd quyen dit ra thuc xuat nhap khau qua do de kiem soil vi dieu tict ddi vdi hoat dong xuat khau, nhap khau hing hoa va bio ho nen san xuat trong nudc, ddng thdi de tao nguon thu cho ngan sach Nha nudc

Thu hai, mang tinh phap ly cao, la khoan ddng gdp bat bupc cho Nhi nudc ma

khong cd su boi hoan true tiep nao, viec nop thue duoc the che bing phip luat ma moi phap nhan va the nhan phai tuan theo

nhap khau vao ngan sich Nha nudc phy thuoc vao muc tang trudng kinh te cua dat nudc, nhu cau chi lieu cua Nha nudc va cic muc tieu kinh te xa hoi cua dat nudc dat

ra trong moi thdi ky

Thu hai, ve phuong phap quan ly

Phuong phap quan ly thue doi vdi hang hda nhap khau phu thuoc vao tinh

tiet nen kinh te vT mo,quan ly thue ddi vdi hang hda nhap khau su dung hai phuong

phap dieu chinh la phuong pMp menh lenh quyen uy va phuong phap binh dang, hop tac, ddi ben cung co loi giua nha nude va ddi tuong npp thue

Thu ba, phai thuc hipn Id cac dieu udc quoc te ma Vi?t Nam tham gia ky ket,

do vay quan ly thuc ddi vdi hang hda nhpp khau cd tinh thong nhat va phu hop cao giua phap luat quoc gia va phap luat qudc te

De dam bao cho qua trinh tu do hoa thuong mai, thong qua cac cam ket trong cac Hiep djnh thuong mai song phuong va cac chuong trinh tu do hoa thuong mai

da phuong, cac qudc gia thong nhat cung cat giam thuc nhap khdu theo mpt tien trinh nhat dinh Thyrc hien hai hoa va don gian hoa thu tuc hdi quan, thuc hi?n chinh sach ddi xu binh dang giua hang hoa san xuat trong nude vdi hang hda nhap khau tir nude ngoai va giua hang hoa nhap khau tir cac nude khac nhau theo cac nguyen tde cp the da duoc hinh thanh nhu mot chuan muc qudc te khi tham gia vao to chuc thuong m?i qudc te hay cac khoi mpu dich khu vuc v.v Mot sd nguyen tac co ban nhat ma tir do cd the phat sinh quyen va nghia vy lien quan den phap luat thue XNK do la cac nguyen tic: khong phan biet ddi xu, bao hQ thong qua hang rao thue

tinh chat cua str tham gia, mpt bp phan cau thanh cua quan ly thue ddi vdi hang hda nhap khau cua hau het cac quoc gia tren the gidi deu d3, dang va sc chua dung cac

hang san xuat trong nudc va hAng hda nhap khau , nhung cac quy pham cua di£u udc quoc te khong nhieu va khong phuc tap nhu cac quy ph^m lien quan den thueXNK)

o • X * ft *

Dien hinh ve cac quy pham cua dieu udc quoc te da dupe n$i luat hoa de trd thanh quy pham phap lu|t thue XNK cua quoc gia d Viqt Nam hien nay cd the ke den la cac quy pham vc tri giA tinh thuc hang hda nhap khau theo nguyen tac cua xac dinh tri gia GATT hoAc cac quy djnh ve phan lo?i hang hoa theo HS 2002,

Sd di quan ly thuc ddi vdi hang hda nhap khau cd quan he chat che vdi he thong phap luat thue (dAc biet la Thue GTGT, Thuc TTDB), Luat Hai quan, Luat Thuong m?i vi pham vi dieu chinh cua chung deu lien quan den quan ly hoat dong nhap khau va do v|y, cac yeu to cau thanh nen cac quan he phap luat thue XNK

11

-De quan ly hoat ddng nhap khau theo hudng cd lai cho ddi song cong ddng va cho nen kinh le, phap luat thirong mai quy dinh khong phai moi hang hoa deu dugc phep nhap khau

Trong Luat Hai quan, de quan ly hoat dong nhap khau hang hoa, trudc khi hang hoa duoc NK deu phai ke khai va lam thu tuc hai quan theo nhflmg trinh tu quy dinh cua phap luat hai quan, nhu phai kc khai so lugng, chung loai, chat lugng, tri gia, xuat xu, phuong ti$n van chuyen cua hang hoa nhap khau

Ben canh do quan ly thue ddi vdi hang hda nhap khau co mot so diem sau:

- Ddi tugng chiu thue nhap khau la nhimg hang hda duoc phep nhap khau qua bien gidi Viet Nam, nhung hang hda duoc van chuyen mot each hgp phap qua bien

- Hang hda nhap khau la hang hda phai duoc van chuyen qua bien gidi va lam day du thu luc hai quan theo quy dinh

Hang hda la ddi tupng chiu thue nhap khau phai cd mot hanh vi thuc te lam chuyen dich hang hda do qua bien gidi Viet Nam thdng qua mua ban, trao ddi, tang, qua bieu v.v Khai niem "dudng bien gidi" trong thue nhap khau khong ddng nhat vdi khai niem durdng bien gidi qudc gia trong cong phap quoc te, nd khong dan thuan nhu chung ta thudng noi trong ddi song hang ngay nhu: bien gidi Viet Nam

va Lao, Campuchia, Trung Qudc v.v "Bien gidi” trong phap luat thue la bien gidi

ve mat kinh te, bat cu d dau, khi nao cd su phan dinh giua nen kinh te Viyt Nam vdi nen kinh tc nude ngoai thi do la bien gidi dirge hieu theo phap luat thue (vi du: hang hda xuat, nhap lam thu tuc qua khu che xuat, khu cong nghiep )

Hanh vi nhap khau hang hda qua bien gidi phai la hanh vi true tiep tac ddng lam hang hda do dich chuyen qua bien gidi Viet Nam, hanh vi do do ddi tugng nop thue true tiep tac dong va cd nghia vu nop thue hoac uy quyen cho chu the khac cd

nghia vu nop thay

Tir "co che" la chuyen ngu cua tir mecanisme cua phuong Tay Tir dien Le Petit Larousse (1999) giang nghia "mecanisme" la "each thuc hoat dong cua mot tap hop cac ydu td phu thuoc vao nhau" Tir didn Tidng Viet (Vien Ngon ngu hoc 1996) giang nghia co che la "each thuc theo do mot qua trinh dupe thuc hien".

Tir "ca chd" dirge dung rong rai trong linh vuc quan ly tir khoang cudi nhung nim 1970, khi chung ta bat dau chu y nghien ciru ve quan ly va cai tien quan ly kinh

te, vai nghia nhu la nhung qui dinh ve quan ly

Nhu vay, cd the hieu ca che nhu sau: Ca che la tong the cac yeu to co quan hp hiru ca, tac dong v&o su van hanh cua mpt he thong nhat dinh theo nhung mpc tieu nhit djnh Ve ca ban, ca chc bao gom nhCmg yeu to the hipn nhung tac dong dieu khien cua chu the quan ly ddi vdi he thong nhu: hinh thuc, phuong phap, cong cu va nhung yeu to tu phat tac dpng theo quy luat van hanh khach quan cua he thong

- Co che kinh te dugc hieu la co chc van hanh cua mpt nen kinh te thong nhatsao cho phu hgp vdi cac quy luyt kinh te khach quan cua nd

te, chung ta de cap tdi he thong quan he kinh te khong phai chu yeu dudi goc dp chiem hfru tuc quan he kinh tc - xa hoi ma dudi gdc do phuong thuc dieu hanh, to chuc quan ly tuc quan he kinh tc - to chuc

Nhu vay, ca che kinh tc la co che dieu tiet kinh te vdi nhOmg phuong phap, phuong thuc nhat dinh, phu hop vdi cac quy luat kinh te va trinh do cua Ipc lugng san xuat xa hoi

- Co che quan ly kinh td la sg hoat dgng cd y thuc cua con ngudi tac dong ddn tung bp phan cung nhu toan bp nen kinh te quoc dan thong qua vipc su dung tong hpp va dong bp mot he thong cac bien phap nham dat dupe muc dich vdi hieu qua kinh te xS hoi cao

Tu nhthig noi dung tren, ta cd the thay co chc quan ly kinh te cd noi ham hep hon co che kinh te bdi co che quan ly kinh te chi la nhung phuong thirc, phuong phap ma chit the quan ly dung de tac dpng vao ndn kinh tc

- Quan ly thu thue ddi vdi hang hda nhyp khau Id hoat dong cua Nha nudc mi Hai quan U co quan dai dien de to chuc, dieu hanh he thong quan ly thu thue nhSm dong vien nguon thu tir thuc vao ngan sach nha nudc theo nhtfrig quy djnh Viec quan ly thu thue ddi vdi hang hda nhap khau dupe thuc hien thong qua mot ca che,

do la co che quan lv thue ddi vdi hang hda nhap khau