Hoàn thiện cơ chế kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước việt nam (lấy ví dụ ở kho bạc nhà nước tỉnh nam định)

TR NG I H C KINH T QU C DÂN * * * V N YÊN HOÀN THI N C CH KI M SOÁT CHI TH NG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ N C QUA KHO B C NHÀ N C VI T NAM (L Y VÍ D T I KHO B C NHÀ N C T NH NAM NH) LU N V N TH C S KINH T HÀ[.]

C L C

Trang

Danh m c các t vi t t t

Danh m c b ng bi u s d

Ch ng 1 - C S LÝ LU N VÀ TH C TI N V HOÀN THI N C

CH KS TH NG XUYÊN NSNN QUA KBNN VI T NAM 5

1.1 NGÂN SÁCH NHÀ N C, CHI TH NG XUYÊN NSNN, VAI TRÒ CHI TH NG XUYÊN NSNN VÀ KSC TH NG XUYÊN NSNN QUA KBNN 5

1.1.1 Khái ni m ngân sách nhà n c 5

1.1.2 Chi th ng xuyên NSNN 6

1.1.3 Vai trò c a chi th ng xuyên ngân sách nhà n c……… 6

1.1.4 KBNN và Ki m soát chi th ng xuyên NSNN qua KBNN 7

1.2 C CH KSC VÀ S C N THI T HOÀN THI N C CH KSC TH NG XUYÊN NSNN QUA KBNN ……… 11

1.2.1 N i dung c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN 11 1.2.1.1 Khái ni m c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN 11 1.2.1.2 N i dung, hình th c th c hi n KSC th ng xuyên NSNN qua

1.2.2 Nh ng nhân t tác ng n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua

1.3.1.Kinh nghi m a C ng hoà Pháp 28

1.3.4 M t s bài h c kinh nghi m có th áp d ng vào Vi t Nam 35

2.1.2 Ch th th c hi n KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN Nam nh là

2.1.4.2 Ph ng th c chi tr , thanh toán 44

2.2 TÌNH HÌNH TH C HI N C CH KSC TH NG XUYÊN NSNN

QUA KBNN T NH NAM NH 46

2.2.1 M t s c m t nhiên, kinh t , xã h i tác ng n c ch KSC

th ng xuyên NSNN qua KBNN t nh Nam nh 47

2.2.2 Th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN trên a bàn t nh Nam

2.3 ÁNH GIÁ CHUNG V TH C TR NG C CH KSC TH NG

chính qu c gia, công khai, minh b ch

793.1.2.3 Hoàn thi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN theo

ng hi u qu và ti t ki m 80

3.1.2.4 Hoàn thi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN ph i m

o úng m c ích, úng i t ng và úng ch theo h ng KBNNlàm t ng k toán qu c gia Qu n lý d toán chi ch t ch và có h th ng 81

3.1.2.5 Hoàn thi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN theo

th ng xuyên ngân sách nhà n c qua Kho b c Nhà n c theo h ng

th ng nh t g n l i h th ng v n b n KSC 84

3.2.1.2 B sung, s a i m t s ch , chính sách c a Nhà n c cho phù

p v i th c ti n qu n lý chi th ng xuyên ngân sách nhà n c 86

3.2.1.3 Xây d ng và th c hi n cam k t chi i v i n vi s d ng ngân

3.2.1.4 Hoàn thi n các hình th c c p phát ngân sách nhà n c theo h ng

n ch ti n t i lo i b chi ngân sách b ng l nh chi ti n 903.2.1.5 Có c ch m nh th c hi n công khai hóa và minh b ch hóa

DANH M C CÁC S , B NG, BI U

2 Bi u s 2.2 Quy trình c p phát các kho n chi th ng

3 B ng s 2.3 t s ch tiêu kinh t - xã h i t nh Nam nh 48

3 B ng s 2.4 ki m soát chi theo c p ngân sách t n m

hi u qu , ngày m t ch t ch và úng m c ích h n c v quy mô và ch t l ng.

t qu c a th c hi n c ch KSC ã góp ph n quan tr ng trong vi c s d ngNSNN ngày càng hi u qu h n

c dù v y, quá trình th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN quaKBNN v n còn nh ng t n t i, h n ch , b t c p nh : S d ng NSNN v n còn tình

tr ng lo i kém hi u qu , lãng phí, th t thoát, d phát sinh tiêu c c Công tác KSCcòn phân ra nhi u l nh v c v i nhi u hình th c khác nhau; nhi u kho n chi ki msoát ch a có c s KBNN ki m soát n khâu cu i cùng và ch a có c chquy trách nhi m trong th c hi n m t s nghi p v chi c th ; ch a có c ch

ng th và th ng nh t ki m soát giá mua s m m t s hàng hóa d ch v m tcách ch t ch và có hi u qu nh t Cán b làm nhi m v chi ngân sách t i các

2 Tình hình nghiên c u tài.

Vi c nghiên c u hoàn thi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN

là v n có tính c p thi t i v i chi NSNN nh m nâng cao hi u qu s d ngNSNN, nh ng h u h t u nghiên c u t giác tài chính, con r t ít tàinghiên c u sâu v l nh v c KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN d i góc kinh t chính tr h c Do ó, tác gi l a ch n, nghiên c u tài d i góc kinh t chính tr h c là r t thi t th c, áp ng c òi h i c a th c ti n KSC

th ng xuyên NSNN qua KBNN, nh t là khi chúng ta ang có s chuy n bi n

nh v c ch , chính sách qu n lý kinh t h i nh p kinh t qu c t Nghiên

u d i giác kinh t chính tr s góp ph n cùng các công trình khác, nghiên

u t giác tài chính có cách nhìn t ng th , toàn di n h n v v n này

3 i t ng, m c tiêu và nhi m v nghiên c u c a tài.

i t ng nghiên c u là c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN

c tiêu nghiên c u là làm rõ nh ng v n lý lu n và th c ti n hoànthi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua Kho b c Nhà n c Vi t Nam

Nhi m v nghiên c u là làm rõ nh ng v n lý lu n chung c ch KSC

th ng xuyên NSNN qua KBNN c bi t d i góc kinh t chính tr ; phântích, ánh giá th c tr ng c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN t nh Namnh; xu t quan m, gi i pháp và ki n ngh nh m hoàn thi n c ch KSC

th ng xuyên NSNN qua KBNN Vi t Nam và t nh Nam nh

4 Ph m vi nghiên c u.

Ph n lý lu n s nghiên c u t ng quát v c ch KSC th ng xuyên NSNNqua KBNN Vi t Nam trong ti n trình hình thành c ch KSC th ng xuyênNSNN

Ph n th c tr ng c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN s l y s

li u và th c t công tác KSC trên a bàn t nh Nam nh gi i h n trong kho ng

th i gian t n m 2004 n n m 2007, trên c s ó s xu t ra các quan m,

Minh, lý lu n v kinh t chính tr , bên c nh vi c s d ng các ph ng pháp khác

nh : th ng kê, kh o sát, i chi u, phân tính, so sánh, bi u , t ng h p

6 óng góp c a lu n v n.

Làm rõ thêm v c s lý lu n và th c ti n v hoàn thi n c ch KSC

th ng xuyên NSNN qua KBNN, trong quá trình xây d ng kinh t th tr ng

nh h ng xã h i ch ngh a Vi t Nam

ánh giá sát th c tr ng c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN t iNam nh

xu t quan m, gi i pháp và ki n ngh nh m hoàn thi n c ch KSC

th ng xuyên NSNN qua KBNN Vi t Nam và t nh Nam nh, t ó s d ngNSNN có hi u qu h n, nâng cao trách nhi m c a n v s d ng ngân sách góp

ph n thúc y s phát tri n KT-XH và t ng c ng h i nh p qu c t

7 K t c u lu n v n Ngoài ph n m u, ph n k t lu n, lu n v n c

t c u g m 3 ch ng là:

Ch ng 1 C s lý lu n và th c ti n v hoàn thi n c ch KSC th ngxuyên NSNN qua KBNN Vi t Nam

Ch ng 2 Th c tr ng c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN t nhNam nh

Ch ng 3 Quan m, gi i pháp và ki n ngh nh m hoàn thi n c chKSC th ng xuyên NSNN qua KBNN Vi t Nam và t nh Nam nh.

Ch ng 1

S LÝ LU N VÀ TH C TI N V HOÀN THI N C CH KI M SOÁT CHI TH NG XUYÊN NSNN QUA KBNN VI T NAM 1.1 NGÂN SÁCH NHÀ N C, CHI TH NG XUYÊN NSNN , VAI

Vi t Nam, qua các giai n l ch s phát tri n hàng ngàn n m c a dân

c, NSNN Vi t Nam c ng hình thành và là nhân t không th thi u c a các ch

xã h i tr c ây T ngày thành l p ng C ng s n Vi t Nam và thành l p

c n nay ng và Nhà n c ta luôn c bi t quan tâm n NSNN, coi ó

là ngu n l c vô cùng quan tr ng th c hi n th ng l i cách m ng gi i phóng dân

c tr c ây ng th i b o v ng, b o v ch và phát tri n t n c tronggiai n hi n nay và mai sau

Khái ni m NSNN: NSNN là toàn b các kho n thu, chi c a Nhà n c ã

c c quan nhà n c có th m quy n quy t nh và c th c hi n trong m t

m b o m th c hi n các ch c n ng, nhi m v c a Nhà n c

Thu NSNN bao g m các kho n thu t thu , phí, l phí; các kho n thu t

ho t ng kinh t c a Nhà n c; các kho n óng góp c a các t ch c và cá nhân;các kho n vi n tr ; các kho n thu khác theo quy nh c a pháp lu t

Chi NSNN bao g m các kho n chi phát tri n kinh t - xã h i, b o m

qu c phòng an ninh, b o m ho t ng c a b máy nhà n c; chi tr n c aNhà n c; chi vi n tr và các kho n chi khác theo quy nh c a pháp lu t

1.1.2 Chi th ng xuyên NSNN.

Chi th ng xuyên NSNN bao g m: Chi m b o kinh phí cho các ho t

ng s nghi p giáo d c - ào t o, y t , xã h i, v n hóa thông tin, v n h c nghthu t, th d c th thao, khoa h c và công ngh , các s nghi p xã h i khác; qu cphòng, an ninh và tr t t an toàn xã h i; ho t ng c a các c quan nhà n c;

ho t ng c a ng C ng s n Vi t Nam; các oàn th ; tr giá theo chính sách

a Nhà n c; cho các ch ng trình m c tiêu qu c gia; tr c p cho các i

ng chính sách xã h i và các kho n chi th ng xuyên khác

1.1.3 Vai trò c a chi th ng xuyên ngân sách nhà n c.

Chi th ng xuyên NSNN gi vai trò ch o, m b o th c hi n cácnhi m v chi n l c, quan tr ng c a qu c gia c ng nh c a các a ph ng

m b o c s n nh và phát tri n KT - XH trên các l nh v c: giáo d c, ào

o, y t , xã h i, v n hóa thông tin, v n h c ngh thu t, th d c th thao, khoa

c và công ngh , các s nghi p xã h i khác; qu c phòng, an ninh và tr t t antoàn xã h i; ho t ng c a các c quan nhà n c; ho t ng c a ng C ng s n

Vi t Nam; các oàn th ; tr giá theo chính sách c a Nhà n c; cho các ch ngtrình m c tiêu qu c gia; tr c p cho các i t ng chính sách xã h i và cáckho n chi th ng xuyên khác, các chính sách xã h i quan tr ng, u ph i ho t

ng kinh t v mô c a t n c, b o m qu c phòng, an ninh, i ngo i

1.1.4 KBNN và ki m soát chi th ng xuyên NSNN qua KBNN.

Kho b c Nhà n c và ch c n ng c a Kho b c Nhà n c.

KBNN là t ch c thu c BTC, th c hi n ch c n ng qu n lý nhà n c v

qu NSNN, các qu tài chính nhà n c và các qu khác c a Nhà n c c giaotheo quy nh c a pháp lu t; th c hi n vi c huy ng v n cho NSNN, cho u tphát tri n qua hình th c phát hành công trái, trái phi u theo quy nh c a pháp

qu cao cao nh t, phát tri n KT-XH T p trung qu NSNN chi cho các

ch ng trình, m c tiêu qu c gia Vì v y, c ch KSC th ng xuyên NSNN quaKBNN ph i quy nh rõ u ki n và trình t c p phát và thanh toán theo h ng:khi c p phát kinh phí, c quan KBNN ph i c n c d toán NSNN n m ã cduy t và kh n ng ngân sách t ng quý, ng th i xem xét b trí m c chi hàngquý cho t ng n v s d ng ngân sách th c hi n V ph ng th c thanh toán,

ph i b o m m i kho n chi c a NSNN c chi tr tr c ti p cho các n v ,

i t ng s d ng NSNN trên c s d toán c duy t Trong quá trình s

ng NSNN ph i c th tr ng n v chu n chi, phù h p v i chính sách, ch, tiêu chu n, nh m c chi tiêu c a Nhà n c quy nh.

- C ch KSC th ng xuyên NSNN là m t quy trình ph c t p, bao g mnhi u khâu, nhi u giai n (l p d toán ngân sách, phân b và thông báo kinhphí, c p phát thanh toán cho các n v s d ng ngân sách, k toán và quy t toánNSNN), ng th i nó có liên quan n t t c các B , ngành, a ph ng Vì v y,KSC th ng xuyên NSNN c n ph i c ti n hành th n tr ng Sau m i b c c n

ti n hành ánh giá, rút kinh nghi m c i ti n quy trình, th t c KSC cho phù

p v i tình hình th c t Có nh v y c ch KSC th ng xuyên NSNN m i cótác d ng b o m t ng c ng k c ng, k lu t tài chính M t khác, c ch KSC

n ph i tôn tr ng nh ng th c t khách quan, không nên quá máy móc, kh t khe,gây ách t c, phi n hà cho các n v s d ng NSNN

- T ch c b máy KSC ph i g n nh theo h ng c i cách hành chính, thu

n nhau gi a các c quan, n v có liên quan trong quá trình KSC th ngxuyên NSNN

- C ch KSC th ng xuyên NSNN c n c th c hi n ng b , nh tquán và th ng nh t v i quy trình qu n lý NSNN t khâu l p d toán, ch p hànhngân sách n khâu quy t toán NSNN ng th i, ph i có s ph i h p th ng

nh t v i vi c th c hi n các chính sách, c ch qu n lý tài chính khác nh chínhsách thu , phí và l phí, chính sách khuy n khích u t , c ch qu n lý tài chính

i v i các n v s nghi p có thu, các n v th c hi n c ch khoán chi

i dung KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN.

KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN là vi c KBNN ti n hành th m nh,

ki m tra, ki m soát các kho n chi NSNN phù h p v i các chính sách, ch ,

nh m c chi tiêu do nhà n c quy nh theo nh ng nguyên t c, hình th c và

ph ng pháp qu n lý tài chính trong quá trình c p phát và thanh toán các kho nchi c a NSNN

i dung KSC th ng xuyên NSNN c a KBNN bao g m:

- Tính h p pháp, h p l c a các ch ng t chi th ng xuyên NSNN;

- Tính h p pháp v con d u và ch ký c a th tr ng và k toán n v s

ng ngân sách;

- Các u ki n chi theo ch quy nh, bao g m:

+ ã có trong d toán chi th ng xuyên NSNN hàng n m c giao Dtoán chi NSNN c a các n v ph i ph n nh y các kho n chi theo úng

ch , tiêu chu n, nh m c do c quan có th m quy n ban hành i v i các

n v s nghi p có thu, trong d toán ph i ghi rõ các ngu n thu c a n v c

d ng và ph n h tr c a NSNN; các kho n chi ph i theo nhóm m c c a l cNSNN C quan tài chính cùng c p có trách nhi m ki m tra k t qu l p và giao toán ngân sách cho các n v Nêú có s sai l ch so v i n i dung d toán

c c p có th m quy n giao thì yêu c u n v u ch nh l i

+ D toán chi ph i theo úng ch , tiêu chu n, nh m c nh m c tiêuchu n chi do c quan nhà n c có th m quy n ban hành là c n c quan tr ng

p d toán chi NSNN hàng n m và là c n c KBNN KSC khi c p phát thanhtoán cho n v s d ng ngân sách Nh ng kho n chi ch a có tiêu chu n nh

c c c quan có th m quy n phê duy t, KBNN c n c vào d toán c cquan c p trên tr c ti p c a n v s d ng ngân sách phê duy t làm c n c

+ Các kho n chi ph i có h s , ch ng t h p l M i kho n chi u ph i

p theo m u ch ng t quy nh và c c p có th m quy n duy t KBNN cótrách nhi m ki m tra tính h p pháp, h p l tr c khi c p phát, thanh toán kinhphí NSNN cho n v s d ng Hi n có 4 lo i chi v i 4 lo i h s ch ng t n

ph i hoàn thi n g i KBNN làm c n c KSC B n lo i chi th ng xuyênNSNN:

* Chi thanh toán cho có nhân nh l ng, ph c p l ng, h c b ng ;

* Chi chuyên môn nghi p vu;

* Chi mua s m, s a ch a;

* Các kho n chi khác

- Trong quá trình KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN th c hi n m t syên c u:

+ Tr ng h p s d ng v n, kinh phí NSNN u t s a ch a, mua s mtrang thi t b ph ng ti n, làm vi c và m t s n i dung chi khác ph i qua cáchình th c u th u, ch n th u phù h p ho c th m nh giá theo quy nh c a ch

;+ Các kho n chi có tính ch t th ng xuyên c chia u cho 12 thángtrong n m chi, các kho n chi có tính ch t th i v ho c ch phát sinh vào m t

th i m nh u t xây d ng c b n, mua s m, s a ch a l n và các kho nchi có tính ch t không th ng xuyên khác ph i th c hi n theo d toán n m;

+ Trong quá trình th c hi n KSC th ng xuyên NSNN, n u phát hi n th ycác vi ph m chính sách, ch qu n lý tài chính, KBNN có quy n t ch i thanhtoán

1.2 C CH KSC VÀ S C N THI T HOÀN THI N C CH KSC TH NG XUYÊN NSNN QUA KBNN.

1.2.1 N i dung c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN.

1.2.1.1 Khái ni m c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN.

Khái ni m c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN: Là ph ng

th c t ch c, s p x p b máy ki m soát chi th ng xuyên NSNN t i h th ng KBNN cho các i t ng s d ng NSNN KBNN th c hi n th m nh, ki m tra, ki m soát các kho n chi th ng xuyên NSNN phù h p v i các chính sách,

ch , nh m c chi tiêu do nhà n c quy nh theo nh ng nguyên t c, hình

th c và ph ng pháp qu n lý tài chính trong quá trình c p phát và thanh toán

các kho n chi th ng xuyên NSNN Trên c s các m i quan h gi a h

1.2.1.2 i dung, hình th c th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN.

Nguyên t c qu n lý, c p phát, thanh toán các kho n chi th ng xuyên NSNN qua KBNN.

Theo Lu t Ngân sách nhà n c quy nh t t c các kho n chi th ngxuyên NSNN ph i c ki m tra, ki m soát trong quá trình c p phát, thanh toán.Các kho n chi ph i có trong d toán NSNN c phân b , úng ch , tiêuchu n, nh m c do c p có th m quy n quy nh và c th tr ng n v s

ng ngân sách nhà n c ho c ng i c y quy n quy t nh chi

ch c b máy KSC th ng xuyên NSNN t i c quan KBNN.

i KBNN tr c ti p giao d ch ph c v các n v s d ng NSNN haiphòng ( i v i KBNN t nh, thành ph ), b ph n ( i v i KBNN qu n, huy n,

th xã) chuyên môn tr c ti p th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN: (1)phòng, b ph n K ho ch, KSC th ng xuyên các d án, ch ng trình m c tiêu;(2) phòng, b ph n K toán, KSC th ng xuyên các lo i kinh phí còn

Công tác KSC th c hi n c n c vào h s ch ng t c a n v s d ngngân sách g i KBNN theo m t quy trình ch t ch , t k toán viên, cán b k

ho ch n Tr ng phòng K toán, Tr ng phòng K ho ch, sau ó n lãnh oKBNN quy t nh chi th ng xuyên NSNN.

Trách nhi m c a n v s d ng NSNN, i t ng c KBNN ki m soát chi.

t c các n v s d ng NSNN và các t ch c c NSNN h tr kinhphí th ng xuyên ph i m tài kho n t i KBNN; ch u s ki m tra, ki m soát c a quan KBNN trong quá trình th c hi n d toán chi th ng xuyên NSNN theoúng ch quy nh

Th tr ng n v s d ng NSNN có trách nhi m: Quy t nh chi theo

ch , tiêu chu n và nh m c chi trong ph m v d toán chi NSNN c c p

có th m quy n giao; Qu n lý, s d ng NSNN theo úng ch , tiêu chu n, nh

c chi NSNN, úng m c ích, ti t ki m, có hi u qu

Trình t th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN:

- C quan giao d toán NSNN: C n c vào kh n ng ngân sách hàng n m

c Qu c h i, H ND các c p quy t nh d toán chi tiêu trong ó có chi

th ng xuyên NSNN cho các ngành, các a ph ng BTC i v i ngân sáchtrung ng, UBND các c p i v i ngân sách a ph ng ra quy t nh giao dtoán cho các c p, các ngành Sau ó các c p, các ngành giao d toán cho các n

s d ng NSNN

- n v s d ng kinh phí chi th ng xuyên NSNN:

+ Khi có d toán n m c giao, các n v s d ng NSNN g i KBNN

i giao d ch, ây là ngu n kinh phí n m n v n v c s d ng

+ Khi có d toán ( kinh phí ), hàng tháng các n v s d ng ngân sách

n KBNN n i giao d ch làm th t c rút kinh phí chi tiêu Tùy theo t ngnhóm m c và m c chi, n v ph i hoàn thành y các h s , ch ng t theo

ch quy nh ng th i vi c rút kinh phí ph i theo úng ch chi tiêu c a

p có th m quy n quy t nh

- KBNN n i th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN:

+ KBNN c n c vào d toán ( kinh phí ) c giao; c n c vào ch tiêuchu n, nh m c chi do c quan nhà n c có th m quy n quy nh; c n c vàoquy t nh chi c a th tr ng n v s d ng NSNN; c n c vào h s ch ng tthanh toán c a t ng lo i chi m b o úng m c chi Khi có các u ki n chiKBNN ki m tra ki m soát úng s ti n hành thanh toán cho n v , n u sai yêu

u n v ph i hoàn thi n ho c KBNN s t ch i thanh toán

+ KBNN có quy n t ch i thanh toán các kho n chi không úng ch ,tiêu chu n, nh m c quy nh c a c quan nhà n c có th m quy n và ph i ch utrách nhi m v quy t nh c a mình

Hình th c th c hi n KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN.

Các n i dung trên ây là c ch chung nh t v KSC th ng xuyên NSNNqua KBNN Nh ng trong chi th ng xuyên NSNN hi n nay có b y hình th c chi

ng ng v i b y lo i v n b n, ch KSC khác nhau C th nh sau:

t là: KSC th ng xuyên NSNN: Bao g m chi s nghi p kinh t ; chi

ch ng trình m c tiêu; chi kinh phí y quy n và các kho n chi khác c a NSNN (các n v không th c hi n khoán)

Sáu là: KSC th ng xuyên ngân sách xã, ph ng, th tr n.

y là: KSC m t s n v th c hi n khoán chi c thù theo t ng giai

n nh ngành KBNN, Thu , H i quan, D tr qu c gia

Nh v y, t t c các kho n chi th ng xuyên NSNN u có ch quy

nh c th các n v s d ng NSNN chi tiêu và KBNN ki m soát chi Tuy

y t th c t b y hình th c KSC th ng xuyên NSNN trên ây chúng ta th yng: Các kho n chi th ng xuyên NSNN qua KBNN ã có c ch ki m tra,

ki m soát, m b o m i kho n chi tiêu c a NSNN u c ki m soát ch t chtheo quy nh Nh ng ta th y nh ng hình th c ki m soát trên là nhi u d ng, nên

ta th nghiên c u h p nh t m t s hình th c KSC th ng xuyên NSNN sao chocàng th ng nh t g p l i các hình th c KSC càng thu n ti n h n trong khâu ki msoát

1.2.2 Nh ng nhân t tác ng n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN.

t là: Trình phát tri n kinh t , xã h i

Trình phát tri n kinh t , xã h i có nh h ng l n n ngu n thu ngânsách nhà n c Qui mô ngu n thu s quy t nh n ngu n chi NSNN Mà

có ngu n chi thì s tính t i c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN.Chúng ta u bi t r ng ngu n thu ch y u c a NSNN chúng ta hi n nay là tthu và khai thác ngu n tài nguyên qu c gia, ó là t các c s s n xu t, kinhdoanh và d ch v trình phát tri n kinh t , xã h i càng cao thì các ngu nthu cho NSNN càng l n, ng th i c ng khai thác t t h n các ngu n tàinguyên thiên nhiên, t ai thu n l i cho vi c khai thác ngu n thu M t khác,khi c s h t ng kinh t , k thu t ng b và t t h n nên s thu hút c cácnhà u t vào u t s n xu t kinh doanh, góp ph n thúc y t ng tr ng vàphát tri n kinh t , t ng thu cho ngân sách Vì th , tùy vào t ng c m c

th v trình phát tri n kinh t - xã h i t ng th i k là m t trong nh ng y u quy t nh có c s t ng b c hoàn thi n c ch KSC th ng xuyênNSNN qua KBNN

Khi Lu t ngân sách nhà n c c ban hành, thì c ch KSC th ngxuyên NSNN qua KBNN m i c hình thành và i vào cu c s ng Sau khi

Lu t Ngân sách nhà n c ra i thì m t lo t ch chính sách v qu n lý vàKSC th ng xuyên NSNN qua KBNN c ban hành, ó là ngh nh c a Chính

ph , các thông t h ng d n c a B Tài chính và các B , ngành ch c n ng, các

n b n c a KBNN ây là h th ng ch , chính sách làm c s cho KBNN

th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN KBNN không th th c hi n c chKSC th ng xuyên NSNN c n u nh không có h th ng th ng lu t pháp

và ch , chính sách v chi th ng xuyên NSNN

Tuy v y, th ng lu t pháp và ch , chính sách v chi th ng xuyênNSNN c a chúng ta hi n nay ban hành ã khá y , ng b và t ng isát v i th c ti n cu c s ng Nh ng do chi th ng xuyên NSNN a d ng, ph c

p và r ng kh p, ng th i ch u tác ng c a nhi u y u t khách quan và chquan khác nhau, nên nhi u khi ban hành còn thi u c s th c t th c hi n,

có tình tr ng ch a ng b

Do v y hoàn thi n h th ng lu t pháp và ch , chính sách v chi

th ng xuyên NSNN luôn là nhân t tr c ti p nh h ng n c ch KSC

a ph ng T i t nh, thành ph , UBND t nh, thành ph c n c vào quy t ngh

ch H ND t nh ra quy t nh giao d toán chi th ng xuyên ngân sách cho

các s , ban, ngành và tr c p cho ngân sách qu n, huy n, thành ph , t ng t

nh v y v i ngân sách qu n, huy n, thành ph Nh n c quy t nh giao toán các n v d toán c p I phân b d toán cho các n v s d ngNSNN Nh v y các n v s d ng NSNN có quy t nh giao d toán c a cquan ch qu n thì m i n KBNN làm th t c ki m soát chi và rút kinh phí

Do ó N ng l c qu n lý u hành c a các c p chính quy n và các c p qu n lýNSNN s có nh h ng r t l n n c ch KSC th ng xuyên NSNN quaKBNN

- Nh các n v s d ng kinh phí chi th ng xuyên ngân sách nhà

c, vi c các n v có t giác ch p hành ch chi tiêu th ng xuyênNSNN hay không c ng là m t nhân t r t quan tr ng i v i KBNN trong quátrình th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN

1.2.3 c n thi t hoàn thi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN.

1.2.3.1 Quá trình hình thành c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN Vi t Nam.

hình thành h th ng KBNN Vi t Nam: Tr c yêu c u i m i c a t

c trong ó có yêu c u c p thi t c a công cu c i m i c ch qu n lý và uhành NSNN H i ng B tr ng ( nay là Chính ph ) ã ký Quy t nh s

07/H BT ngày 4 tháng 01 n m 1990, thành l p h th ng KBNN tr c thu c BTCtrên c s chuy n giao nhi m v qu n lý qu NSNN t Ngân hàng Nhà n c vBTC T ngày 01 tháng 4 n m 1990, h th ng KBNN chính th c i vào ho t

ng và ã tr thành ngày truy n th ng c a ngành KBNN Vi t Nam

hình thành c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN Vi t Nam.

ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN c hình thành:

- Th i k tr c tháng 4 n m 1990:

Nh ph n trình bày s hình thành c a h th ng KBNN, tr c ngày 01tháng 4 n m 1990, NSNN c qu n lý t i h th ng Ngân hàng Nhà n c Vi tNam Th i k này h u nh ch a th c hi n KSC NSNN, mà ch y u là làm côngtác k toán NSNN, th c hi n thu, chi NSNN theo yêu c u c a ngành tài chính,

n v s d ng NSNN th c hi n vi c chi tiêu

- Th i k tháng 4 n m 1990 n n m 1996:

th ng KBNN c thành l p l i và i vào ho t ng t ngày 01 tháng

4 n m 1990 Th i k t 01 tháng 4 n m 1990 n h t n m 1996, là th i k hìnhthành và xây d ng h th ng KBNN Ch c n ng và nhi m v ch y u c a h

th ng KBNN là: Tr c ti p qu n lý qu NSNN; t ch c qu n lý các ngu n v n tàichính nhà n c; t ch c theo dõi và qu n lý các kho n t ch thu và t m gi ch lý; t ch c huy ng và qu n lý các ngu n v n Nhà n c vay dân và tr ndân; t ch c công tác k toán KBNN và NSNN

ây là th i k t n c ang ti p t c công cu c i m i và có các b cchuy n tích c c trên t t c các l nh v c kinh t - xã h i Chi NSNN lúc này óngvai trò quy t nh thông qua vi c b trí c c u các kho n chi trong t ng s chi

NSNN Nh ng c ch chi ngân sách th i k này c quan tài chính và KBNNthi u c s pháp lý c n thi t th c hi n vi c ki m tra, ki m soát các kho n chiNSNN C quan tài chính ra l nh c p phát , KBNN th c hi n xu t qu theo l nh

a c quan tài chính, n v s d ng ngân sách th c hi n vi c chi tiêu Do v y,

th c ch t vi c c p phát v n NSNN qua KBNN là xu t qu NSNN

- Th i k t n m 1997 n nay:

h p th 9 Qu c h i khóa IX ã thông qua Lu t NSNN K t n m

1945, l n u tiên Vi t Nam có m t b lu t u ch nh các m i quan h trong

nh v c NSNN Lu t này quy nh v vi c phân c p qu n lý, l p, ch p hành vàquy t toán NSNN; phân nh trách nhi m, quy n h n c a các b , ngành, a

ph ng trong vi c qu n lý và u hành NSNN

Trong l nh v c qu n lý chi NSNN, Lu t NSNN quy nh rõ ràng v các

u ki n m t kho n chi NSNN c th c hi n c ng nh quy trình c p phátkinh phí NSNN qua c quan Tài chính và KBNN phù h p v i th c ti n Lu tNSNN n m 1996 ã 2 l n c s a i, s a l n th nh t n m 1998, l n th hai

m 2002

u 56 Lu t NSNN s a i n m 2002 quy nh " c n c vào d toánNSNN c giao và yêu c u th c hi n nhi m v , th tr ng n v s d ngngân sách quy t nh chi g i KBNN KBNN ki m tra tính h p pháp c a các tài

li u c n thi t theo quy nh c a pháp lu t và th c hi n chi ngân sách khi có các u ki n quy nh t i kho n 2 u 5 c a Lu t này theo ph ng th c thanhtoán tr c ti p B tr ng BTC h ng d n c th ph ng th c thanh toán này phù

p v i u ki n th c t " M c 2 u 58 c a Lu t NSNN s a i n m 2002quy nh " Th tr ng c quan KBNN có quy n t ch i thanh toán, chi tr các

kho n chi không các u ki n quy nh t i kho n 2 u 5 c a Lu t này và

ch u trách nhi m v quy t nh c a mình"

n m 1997 n nay ã có nhi u hình th c KSC th ng xuyên NSNN

c th c hi n: nh KSC th ng xuyên NSNN ( các n v không th c hi nkhoán ); KSC các n v th c hi n ch t ch , t ch u trách nhi m v s d ngbiên ch và kinh phí qu n lý hành chính i v i các c quan nhà n c; KSC các

n v t ch , t ch u trách nhi m v th c hi n nhi m v , t ch c b máy, biên

ch và tài chính i v i n v s nghi p công l p KSC ngân sách ng; KSCngân sách an ninh, qu c phòng; KSC th ng xuyên ngân sách xã, ph ng, th

tr n; KSC m t s n v th c hi n khoán chi c thù theo t ng giai n nhngành KBNN, Thu , H i quan, D tr qu c gia nghiên c u c th t i ph n

ti p theo

Nh v y, cùng v i s hình thành c a h th ng KBNN Vi t Nam trong các

th i k tr c ây và th i k i m i c a t n c hi n nay, ã t ng b c hìnhthành và hoàn thi n c ch KSC chi th ng xuyên NSNN qua KBNN L n utiên trong ti n trình phát tri n c a t n c, c ch KSC th ng xuyên NSNN ã

c th c hi n b ng b Lu t ây là cu c cách m ng trong qu n lý chi tiêuNSNN, ngu n óng góp c a nhân dân xây d ng và phát tri n t n c

1.2.3.2 Vai trò c a KBNN trong th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN.

KSC th ng xuyên NSNN là trách nhi m c a các ngành, các c p, các cquan, n v có liên quan n vi c qu n lý và s d ng NSNN, trong ó h th ngKBNN gi vai trò c bi t quan tr ng, tr c ti p ki m soát và ch u trách nhi m v

t qu ki m soát c a mình Lu t NSNN ã quy nh m i kho n chi c a NSNN

ch c th c hi n khi có u ki n quy nh, ng th i theo nguyên t c thanhtoán tr c ti p cho n v s d ng ngân sách và các t ch c c NSNN h tr

th ng xuyên ph i m tài kho n t i KBNN, ch u s ki m tra c a c quan tàichính và KBNN trong quá trình thanh toán và s d ng kinh phí

Nh v y, KBNN là tr m gác và ki m soát cu i cùng , c nhà n cgiao nhi m v KSC tr c khi ng v n c a nhà n c ra kh i qu NSNN

Th c hi n nhi m v nói trên, KBNN ch ng b trí v n chi tr y

p th i cho các c quan, n v s d ng ngân sách theo theo yêu c u rút d toánngân sách c a n v s d ng ngân sách trên c s d toán ngân sách ã cduy t, ng th i thông báo và phân ph i d toán ngân sách cho c quan, n v

th c hiên vi c c p phát, thanh toán kinh phí m t cách k p th i, KBNN còn

th ng xuyên c i ti n quy trình c p phát, thanh toán nh th c hi n hình th cthanh toán n t trong h th ng, c i ti n ch k toán, ng d ng tin h c vào

qu n lý các nghi p v ng b c th c hi n c p phát, thanh toán tr c ti p cho

n v s d ng ngân sách ho c ng i cung c p hàng hoá d ch v theo tính ch t

a t ng kho n chi NSNN

Trên c s ó, KBNN th c hi n ki m tra và h ch toán các kho n chiNSNN theo úng ch ng, lo i, kho n, m c, ti u m c c a m c l c NSNN; ng

th i cung c p y và chính xác các thông tin c n thi t, ph c v công tác ch

o và u hành c a c quan tài chính và chính quy n các c p Ngoài ra, KBNNcòn ph i h p ch t ch v i c quan tài chính trong vi c b trí, s p x p các nhu

u chi tiêu, b o m thu chi NSNN luôn c cân i, vi c u hành quNSNN c thu n l i

Khi nh n c l nh tr ti n c a c quan tài chính hay n v s d ng kinhphí ngân sách c p, nhi m v c a KBNN là tr ti n ngay cho n v c h ng.Tuy nhiên, KBNN không ch có nhi m v xu t nh p công qu , mà còn có tráchnhi m qu n lý qu NSNN V i nhi m v này, KBNN ch u trách nhi m v tính

p pháp, h p l c a vi c xu t ti n Vì v y, KBNN ph i ki m tra vi c s d ngkinh phí NSNN c p cho các n v , t ch c kinh t , b o m úng m c ích,úng ch nh m c chi tiêu c a Nhà n c Công vi c ki m tra ó cKBNN th c hi n thông qua vi c xem xét các h s , tài li u chi NSNN trên các

ph ng di n nh d toán ngân sách c duy t, th m quy n chu n chi; ch ,tiêu chu n nh m c chi c a nhà n c Trong quá trình ki m tra, n u phát hi n

th y c quan, n v , t ch c kinh t s d ng kinh phí c NSNN c p khôngúng m c ích, không úng ch , chính sách c a nhà n c, KBNN t ch i c pphát thanh toán và ph i ch u trách nhi m v s t ch i c a mình Nh v y, trongquá trình qu n lý và u hành NSNN, KBNN không th ng th c hi n theo các

nh c a c quan tài chính, ho c n v s d ng ngân sách m t cách n thu n.KBNN ho t ng có tính c l p t ng i, theo c ch tác ng tr l i i v icác c quan, n v này Thông qua ó, KBNN có th b o m tính ch t chtrong quá trình s d ng công qu nhà n c, c bi t trong khâu mua s m, xây

ng, s a ch Chính vì v y, không nh ng ã h n ch c tình tr ng lãngphí, th t thoát, tiêu c c, mà còn b o m cho vi c s d ng kinh phí NSNN úng

c ích, h p pháp, ti t ki m, có hi u qu ng th i tham gia ki m soát ch t

ch vi c s d ng ti n m t trong thanh toán, góp ph n ch ng tiêu c c, cao k

ng, k lu t qu n lý tài chính

Thông qua vi c c p phát, thanh toán các kho n chi th ng xuyên NSNN,KBNN còn ti n hành t ng h p, phân tích, ánh giá tình hình chi NSNN qua

KBNN theo t ng a bàn, t ng c p ngân sách và t ng kho n chi ch y u, rút ra

nh ng nh n xét, ánh giá v nh ng k t qu ã c, nh ng h n ch , t n t i vànguyên nhân T ó, cùng v i các c quan h u quan ph i h p nghiên c u nh m

i ti n và hoàn thi n c ch c p phát, thanh toán và KSC th ng xuyên NSNNqua KBNN

1.2.3.3 Hoàn thi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN là do yêu c u c a quá trình i m i kinh t

KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN là quá trình các c quan ch c n ng

a KBNN th c hi n th m nh, ki m tra, ki m soát các kho n chi th ng xuyênNSNN theo các chính sách, ch , nh m c chi tiêu do các c quan có th mquy n c a Nhà n c quy nh và trên c s nh ng nguyên t c, hình th c và

ph ng pháp qu n lý tài chính trong t ng giai n

i v i n c ta hi n nay, c n thi t ph i hoàn thi n c ch KSC th ngxuyên NSNN qua KBNN l i càng có ý ngh a c bi t quan tr ng b i nh ng lí dosau ây:

- Do yêu c u c a công cu c i m i: trong quá trình i m i c ch qu n

lý tài chính nói chung và i m i c ch qu n lý NSNN nói riêng, òi h i m ikho n chi c a NSNN ph i b o m ti t ki m và có hi u qu u này là m t t t

u khách quan, b i vì ngu n l c c a NSNN có h n, nó là ngu n l c c a t

c, trong ó ch y u là ti n c a và công s c lao ng do nhân dân óng góp,

do ó không th chi tiêu m t cách lãng phí Vì v y, ki m soát ch t ch các kho nchi th ng xuyên NSNN th c s tr thành m i quan tâm hàng u c a ng,Nhà n c, c a các c p, các ngành và c a toàn xã h i Th c hi n t t công tác này

có ý ngh a r t to l n trong vi c th c hành ti t ki m, t p trung m i ngu n l c

tài chính phát tri n kinh t - xã h i, ch ng các hi n t ng tiêu c c, chi tiêulãng phí, góp ph n lành m nh hoá n n tài chính qu c gia, n nh ti n t , ki m

ch l m phát ng th i, góp ph n nâng cao trách nhi m và phát huy c vaitrò c a các ngành, các c p, các c quan, n v có liên quan n công tác qu n lý

và s d ng NSNN c bi t, theo Lu t NSNN quy nh, h th ng KBNN ch utrách nhi m ki m soát thanh toán, chi tr tr c ti p t ng kho n chi NSNN cho các

i t ng s d ng úng v i ch c n ng, nhi m v , quy n h n ã c Nhà n cgiao, góp ph n gi v ng k c ng, k lu t tài chính

- Do h n ch c a b n thân c ch qu n lý chi th ng xuyên NSNN: c ch

qu n lý, c p phát thanh toán chi th ng xuyên NSNN tuy ã c th ng xuyên

a i và t ng b c hoàn thi n, nh ng c ng ch có th quy nh c nh ng

n chung nh t, mang tính nguyên t c Vì v y, nó không th bao quát h t

c t t c nh ng hi n t ng n y sinh trong quá trình th c hi n chi th ngxuyên NSNN C ng chính t ó, c quan tài chính và KBNN thi u c s pháp lý

th c n thi t th c hi n ki m tra, ki m soát t ng kho n chi NSNN Nh

y, c p phát chi th ng xuyên NSNN i v i c quan tài chính ch mang tính

ch t phân b NSNN, còn i v i KBNN th c ch t ch là xu t qu NSNN, ch a

th c hi n c vi c chi tr tr c ti p n t ng n v s d ng kinh phí, ch a pháthuy h t vai trò ki m tra, ki m soát các kho n chi NSNN M t khác, cùng v i sphát tri n m nh m c a các ho t ng KT-XH, công tác chi NSNN c ng ngàycàng a d ng và ph c t p h n u này c ng làm cho c ch KSC th ngxuyên NSNN nhi u khi không theo k p v i s bi n ng và phát tri n c a ho t

ng chi NSNN, trong ó, m t s nhân t quan tr ng nh h th ng tiêu chu n

nh m c chi tiêu còn xa r i th c t , thi u ng b , thi u c n c th m nh;

ch a có m t c ch qu n lý chi phù h p và ch t ch i v i m t s l nh v c M t

khác, công tác k toán, có tình tr ng ch a c th c hi n nghiêm túc, ch t ch

ã t o ra nh ng k h trong c ch qu n lý chi NSNN T ó, m t s không ít

n v và cá nhân ã tìm cách l i d ng, khai thác nh ng k h ó c a c ch

qu n lý tham ô, tr c l i, t túi, gây lãng phí tài s n và công qu c a nhà n c

th c t trên, òi h i nh ng c quan có th m quy n th c hi n vi c ki m tra,giám sát quá trình chi tiêu phát hi n và ng n ch n k p th i nh ng hi n t ngtiêu c c c a nh ng n v s d ng kinh phí NSNN; ng th i phát hi n nh ng

ng là tìm m i cách s d ng h t s kinh phí c c p, ít quan tâm n vi c

ch p hành úng m c ích, i t ng và d toán ã c duy t Các n v này

có tình tr ng l p h s , ch ng t thanh toán cho ch quy nh: không cótrong d toán chi NSNN ã c phê duy t, không úng ch , tiêu chu n, nh

c chi tiêu; thi u các h s , ch ng t pháp lý có liên quan Vì v y, v n t

ra là c n thi t ph i có m t t ch c th ba có th m quy n, c l p và khách quan,

có k n ng ngh nghi p, có v trí pháp lý và uy tín cao th c hi n vi c ki mtra, ki m soát và a ra ý ki n nh n xét, k t lu n chính xác i v i kho n chi c a

n v b o m có trong d toán c duy t; úng ch , nh m c, tiêu chu n

c duy t; có h s , ch ng t thanh toán theo úng quy nh, , có gi ipháp ch n ch nh và x lý k p th i các gian l n, sai sót, ng n ch n các sai ph m

và lãng phí có th x y ra trong vi c s d ng NSNN c a các c quan, n v , b o

m m i kho n chi c a NSNN c ti t ki m và có hi u qu

- Do tính c thù c a các kho n chi NSNN: các kho n chi c a NSNN umang tính ch t không hoàn tr tr c ti p Tính ch t c p phát tr c ti p không hoàn

i c a các kho n chi NSNN là m t u th c c k to l n i v i các n v s

ng NSNN Trách nhi m c a h là ph i ch ng minh c vi c s d ng cáckho n kinh phí b ng các k t qu công vi c c th ã c nhà n c giao Tuynhiên, vi c dùng nh ng ch tiêu nh tính và nh l ng ánh giá và o l ng

t qu công vi c trong nhi u tr ng h p là thi u chính xác và g p không ít khó

kh n Vì v y, c n ph i có m t c quan ch c n ng có th m quy n th c hi n

vi c ki m tra, ki m soát các kho n chi c a NSNN, b o m t ng x ng gi akho n ti n nhà n c ã chi ra v i k t qu công vi c mà các n v s d ngNSNN th c hi n

- Do yêu c u m c a và h i nh p v i n n tài chính khu v c và th gi i:theo kinh nghi m qu n lý NSNN c a các n c và khuy n ngh c a các t ch ctài chính qu c t , vi c ki m tra, ki m soát các kho n chi NSNN ch th c hi n có

hi u qu trong u ki n th c hi n c ch chi tr tr c ti p t c quan qu n lý quNSNN n t ng i t ng s d ng ngân sách, kiên quy t không chuy n kinh phí

a NSNN qua các c quan qu n lý trung gian Có nh v y m i có th b o m cao k c ng, k lu t qu n lý tài chính nhà n c, góp ph n nâng cao hi u qu

d ng kinh phí c a NSNN

- C quan KBNN c giao nhi m v t p trung và ph n nh y , k p

th i các các kho n thu NSNN, t ch c th c hi n vi c thu n p vào qu NSNN docác t ch c và cá nhân n p t i h th ng KBNN theo quy nh Th c hi n h chtoán s thu NSNN cho các c p ngân sách theo quy nh c a Lu t NSNN và c a quan Nhà n c có th m quy n Th c hi n chi NSNN, ki m soát, thanh toán,chi tr các kho n chi t NSNN theo quy nh c a pháp lu t V i nhi m v ó,

i các u ki n qu n lý NSNN, nên KBNN c giao ki m soát chi th ngxuyên NSNN là phù h p v i th c t khách quan.

1.3 KINH NGHI M TH C HI N C CH KSC NSNN QUA KBNN C A M T S N C TRÊN TH GI I.

1.3.1 Kinh nghi m c a C ng hoà Pháp.

toán Kho b c Nhà n c s th c hi n xu t qu theo l nh chu n chi(quy t nh chi ) sau khi th c hi n m t lo t các ki m tra sau:

- Ki m tra t cách ng i chu n chi (có úng là ng i chu n chi ra l nh

ph i thanh toán)

- Ki m tra tính m c ích c a kho n chi (xem xét kho n chi có úng dtoán c giao hay không)

- Kinh phí dành cho các kho n chi còn hay không?

- Ki m tra tính h p th c: Các công vi c ho c d ch v ã hoàn thành hay

ch a (Biên b n nghi m thu, hoá n ch ng t ) Vi c ki m tra này tr tr ng h p

n v s d ng ngân sách c t m ng

- Ki m tra tính chính xác c a s li u v m t s h c

- Ki m tra xem kho n chi ã c ch p thu n c a Ki m soát viên tài chínhhay ch a? (ch ki m tra trong tr ng h p các kho n chi theo Lu t nh c n có s

ch p thu n c a Ki m soát viên tài chính )

- Ki m tra các h s ch ng t liên quan n kho n chi

- Ki m tra s ti n chi ra có úng i t ng th h ng cu i cùng?

Nguyên t c ki m tra là: ki m tra toàn b l nh chi mà chu n chi ã a cho toán; ki m tra tr c khi thanh toán (ti n ki m) và ki m tra theo 8 n i dung ãnêu m c này

Hi n nay c ch KSC ang có nh ng thay i theo h ng nâng cao hi u

qu ki m soát chi v i nh ng n i dung c th là: nh ng kho n chi l n và r i ro thì

ph i t ng c ng ki m tra; gi m b t s trùng l p trong ki m tra c a ng i chu nchi và k toán; t ng c ng trách nhi m c a n v chi tiêu; rút ng n th i gian

ti n hành thanh toán, quy nh rõ trách nhi m c a chu n chi và c a k toán Khoc

th c hi n m c tiêu ó thì ph i ki m soát theo ng ng chi trên c sphân tích r i ro các kho n chi, vi c ki m tra s c n c vào các tiêu th c là: ph m

vi, th i m và c ng ki m tra

ph m vi thì có th ki m tra toàn b các l nh chi ti n ho c có th ki mtra ch n m u

th i m thì có th ki m tra tr c ho c sau thanh toán

V c ng ki m tra thì có th ki m tra c 8 m nêu trên ho c ch

ki m tra m t vài m

ki m soát theo ng ng chi t hi u qu thì ph i phân tích c m c

i ro c a các kho n chi, vi c phân tích này d a vào b n ch t kho n chi (ví dchi ti n n, n c, thuê nhà thì ít r i ro) và ch t l ng c a n v chi tiêu

Thông th ng, m c r i ro x p theo th t t cao xu ng th p có thphân ra theo m t s lo i chi c th nh sau: H p ng mua s m công; h p ngmua s m không c n th t c, chi tr c p; chi có nh m c nh chi h c b ng, chi

ng công ch c và chi ti n h u trí Khi ã xác nh m c r i ro thì k toánviên ph i phân nhóm theo m c r i ro có cách ki m soát phù h p

Ki m soát chi theo ng ng thì c n có các c ch pháp lý ki m soát,trong ó c n thi t ph i xây d ng c ch ki m soát và xây d ng quy trình chu n

n v s d ng ngân sách và ng i ki m soát chi cùng th c hi n Trong quyình chu n ki m soát chi c n nêu rõ m t s m:

- Các kho n chi có nhi u r i ro ho c l n thì ki m tra toàn b theo 8 m

ã nêu trên

- Các kho n khác thì ki m tra m u ho c ki m tra sau

- N u n v s d ng ngân sách có tin c y thì Kho b c có th ki m soát (2% -10%) trên t ng s món chi

- Vi c theo dõi ch t l ng c a n v s d ng ngân sách có th ánh giá

c nh ng sai sót c a n v thông qua công tác th ng kê c a Kho b c v m t tiêu chí: hình th c ki m tra; th i h n thanh toán; ti n m t sai sót; b n ch t saisót; kh i l ng ti n chi tiêu

Trong ki m tra m u, n u phát hi n s sai sót trên t ng món chi l n h n2% thì quay l i ki m tra toàn b ; n u s sai sót n m trong k ho ch ki m tra thìtrách nhi m thu c v k toán kho b c; n u s sai sót không n m trong k ho ch

ki m tra thì trách nhi m thu c Toà ki m toán

quy nh c trách nhi m gi a k toán kho b c và toà ki m toántrong ki m soát chi thì hàng n m quy trình KSC c a Kho b c ph i c Toà

ki m toán phê duy t v k ho ch và m c ki m soát các kho n chi

Công tác ki m soát chi theo ng ng chi t i Pháp ã mang l i hi u quthi t th c v c ch qu n lý chi và ki m soát chi ngân sách nhà n c, c th là:

- Th i gian thanh toán các kho n chi gi m bình quân xu ng 1/3 so v i ban

u, ( tr c ây th i gian t khi nh n h s ch ng t n thanh toán là 7ngày, nay rút xu ng còn 4 ngày)