Cổ phần hoá các doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực xây dựng cơ bản ngành giao thông vận tải ở tỉnh nghệ an

Xua't phat tir nhung doi hoi ca'p thiet phai thuc day nhanh qua trinh c6 phan hoa cac doanh nghidp nha nude trong ndn kinh td' quoc dan noi chung va tinh Nghe an noi rieng, do vay tac gi

TRUING ©41 HOC KINH Tfi QUdC DAN

©A n G THANH mr&NG

is

0 r

] VS!

HA NQI - 2006

TREOnGt DAI HOC KLVII TE QUOC DAN

CJ

DANG THANH DUdNG

DAI HOCKTQD TRUNG TAM

I THONG TIN TH J Vl|N

C0 PHAN HtiA CAC DOANH NGHIEP NHA NUIOIC THONG LINH VUC■ ■XAY DUNG CO BAN NGANH

GIAO THONG VAN■ TAI 6 TINH NGHE AN■

ChuySn nganh: Kinh t§ Chinh trj

Ngt/di hitting dan khoa hoc:

GS.TS PHAM QUANG PHAN

2222

m iVoi - 2OOG

DAI HOC KTQDTRUNG TAMj^ C THONG TIN THt/VIEN"■

Ldl CAM DOAN

Toi xin cam doan day la cong trinh khoa hoc

cua rieng toi Cac so lieu trong luan uan la trung

thuc ua co nguon goc rd rang.

Tac gia luan van

Dang Thanh Difdng

Myc Lyc DANH MUC CAC CHU VIET TAT

DANH MUC BANG

TOM TAT LUAN VAN

lCJI Md DAU 1

CHUONG 1: NHQNG VAN DE LY LUAN vf CO PHAN H6A DNNN TRONG LTNH vyc XDCB NGANH GTVT 5

1.1 Ly luan vd c8 phan hoa DNNN va cdng ty cd phan 5

1.1.1 Ly luan v8 c6 phan hoa DNNN 5

1.1.2 Cdng ty c6 phan va dac trung cua cdng ty cd phdn 9

1.2 Co phdn hoa DNNN trong lmh vuc XDCB nganh GTVT 13

1.2.1 Dac di8m cac DNNN trong lmh vuc XDCB nganh GTVT 13

1.2.2 Su can lliict co phan hoa DNNN trong lmh vuc XDCB nganh GTVT 15

1.2.3 Vai tro va cac nhan td' anh hucrng de'n tie'n trinh cd phan hoa DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT 19

1.3 Kinh nghiem c6 phan hoa DNNN d Trung qud'c va Bo Cdng nghiep cua Viet Nam 25

1.3.1 Kinh nghiem c6 phan hoa cac DNNN d Trung Qud'c 25

1.3.2 Kinh nghiem co phan hoa cac DNNN thudc Bd Cdng Nghiep 26

1.3.3 Bai hoc kinh nghiem cho c6 phan hoa cac DNNN trong lmh vuc XDCB nganh GTVT d tinh Nghe An 30

CHUONG 2: THI/C TRANG c6 PHAN HOA DNNN TRONG LTNH Vl/C XDCB NGANH GTVT 6 TiNH NGHE AN 31

2.1 Qua trinh hinh thanh va phat tricn cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT d tinh Nghe An 31

2.1.1 Giai doan trudc d6i mdi nSm 1986 31

2.1.2 Giai doan tit sau nam 1986 tori nay 33

2.1.3 NhAn xet vd co cau td chuc va hoat dong cua cac DNNN trong

linh vuc XDCB nganh Giao thong Van tai tinh Ngh6 An trudc

khi cd phan hoa 36

2.2 Thue trang cd phan hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT of tinh Nghd An 41

2.3 Danh gia ket qua cd phan hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe An 46

2.3.1 Nhung thanh tuu dat duoc 46

2.3.2 Nhung han che, ton tai trong qua trlnh cd phan hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh Giao thong Van tai tinh Nghe An 54

2.3.3 Nguyen nhan cua nhung ton tai va nhung van de dat ra can day nhanh qua trinh cd phdn hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe An 57

CHUONG 3: PHUONG HUONG VA CAC GIAI PHAP CHU YEU NHAM THUC DAY CO PHAN HOA CAC DNNN TRONG UNH VUC XDCB NGANH GTVT GIAI DOAN 2006- 2010 6 TINH NGHE AN 62

3.1 Phuofng huefng cd phan hoa DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe An 62

3.1.1 Quan diem vd cd philn hoa DNNN cua Dang va Chinh phu 62

3.1.2 Quan diem va dinh huefng cd phdn hoa DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe An 67

3.1.3 Muc tieu tien hanh cd phdn hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT trong giai doan 2006- 2010 d tinh Nghe An 71

3.2 Cac Giai phap chu yeu nham thuc day cOng tac cd phan hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe An 72

3.2.1 Giai phap vd tu tuemg, nhan thuc doi vcfi cong tac cd phan hoa 72

3.2.2 Giai phap vd nghiep vu doi vdi cong tac cd phan hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghfe An 75

3.2.3 Giai phap vd phia Nha nude 85

kEtluan 101

DANH MUC TAI LIEU THAM KHAO 103

DANH MyC CAC CHO VIET tAt

DNNN : Doanh nghiep nha nude

DN : Doanh nghiep

XNQD : Xi nghiep qu6'c doanhXHCN : Xa hdi chu nghla

TSCD : Tai san co dinh

NSNN : Ngan sach nha nude

GTVT : Giao thdng van tai

SXKD : San xud't kinh doanh

CPH : Co phdn hoa

XDCB : Xay dung co ban

DANH MVC BANG

Trang

Bang 1.1: Cac muc ti6u ccf ban cua c6 phdn hoa 8

Bang 1.2: Cac dac trung co ban cua cong ty c6 phfin 12

Bang 1.3: Gia tri XDCB cua nganh GT dudng bd giai doan 1999 - 2005 14

Bang 1.4: Cac chi tieu kinh te' co ban cua cac DNNN trong linh vuc XDCB

nganh GTVT trudc khi c6 phan hoa tut 1995 - 1998 16

Bang 2.1: Gia tri XDCB nganh GTVT qua mdt s6 nam 34 Being 2.2: Danh sach cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT tinh

Nghe An 34

Bang 2.3: Bao cao tai chinh cua 25 doanh nghiep nha nude thudc Tinh vuc

XDCB thuoc nganh Giao thdng Van tai tir 1995 - 1997 37

Bang 2.4: Cac chi tieu kinh te' co ban cua cac Doanh nghiep nha nude trong

linh vuc XDCB nganh Giao thdng Van tai trucrc khi cd phan hoa tir 1995 - 1998 38

Bang 2.5: Danh sach cac DNNN da co phan hoa 42

Bang 2.6: Tinh hinh huy ddng vd'n vao hoat dong kinh doanh d 14 doanh

nghiep nha nude trong lmh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe

An da c<5 phan hoa 47

Being 2.7: Ket qua hoat dong cua Cong ty c<5 phan tu van thiet ke' Xay

dung giao thong Nghe An sau khi cd phan hoa 49

Being 2.8: Bao cao tai chinh cua 25 doanh nghiep nha nude thudc linh vuc

XDCB thudc nganh Giao thdng Van tai tur 1997 - 2005 51

Being 2.9: Thu nhSp binh quan ddu ngudi d mot so' nude chau a nam 2005 58

Being 3.1: Quy trinh chuydn doanh nghiep nha nude thanh cdng ty co phan

d cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT 76

Bang 3.2: Phuong phap xac dinh gia tri doanh nghiep theo Nghi dinh

64/2002/ND-CP va phuong phap xac dinh gia tri cua doanh nghiep duoc de xuht 81

TRIJtoG DAI HOC KINH TE QUOC DAN

v> LJ

DANG THANH OUdNG

CO PHAN HOA CAC DOANH NGHIEP NHA NUUC■

THONG UNH VUC■ XAY DUNGM CO BAN NGANH

GIAO THONG VAN TAI OF TINH NGHE AN

ChuySn nganh: Kinh tfi Chfnh trj

Ifa MH - 2(HMi

Ldl Md DAU

1 Tinh cap thidt cua dd tai nghidn curu.

Doi mdi doanh nghidp nha nude la muc tieu phan da'u cua Dang va Nha nude trong nhieu nam qua, nh&m nang cao hieu qua cua hoat dong san xua't kinh doanh Mot trong cac bien phap d6i mcfi do la co phdn hoa cac doanh nghiep nha nude

CJ Viet Nam co phan hoa la mot chu truong, chi'nh sach cua Dang va Chfnh phu trong nhieu nam qua nham phat trien kinh te, tao ra nhung budc nhay cho ndn kinh td' tang trudng ben vttng Qua trinh c6 phdn hoa doanh nghiep nha nude bat dSu thuc hien ttr nam 1990 cho tdi nay

Xua't phat tir nhung doi hoi ca'p thiet phai thuc day nhanh qua trinh c6 phan hoa cac doanh nghidp nha nude trong ndn kinh td' quoc dan noi chung va tinh Nghe an noi rieng, do vay tac gia chon de tai: "Co phan hod cac doanh nghiep nha nude trong linh vuc xay dung cu ban nganh giao thong van tdi d tinh Nghe An" lam de tai nghien cun luan van thac sy kinh td

2 Tinh hinh nghien curu cua de tai:

Mot sd edng trinh nghidn cun co tinh chat chuydn sftu nhu “Cd phan hoa doanh nghidp Nha nude d Viet Nam” cua PGS.TS Hoang Cong Thi va TS Phung Thi Doan, Dd tai nghien cun khoa hoc cap Bd, ma sd 91-98-017 cua

uy Ban vat gia Nha nude, nam 1992 “Nhung vain dd ly luan va thuc tidn cua co phan hoa khu vuc kinh te' qudc doanh” Chucrng trinh khoa hoc ca'p Nha nude ma

so KX 03 vdi de tai “Ccf sd khoa hoc cua vide chuyen mot sd DNNN thanh Cong

ty Co phan d Viet Nam Luan an tid'n si khoa hoc kinh td' cua NCS Ld Chi Mai chuyen nganh tai chfnh vdi dd tai “Van de vd'n trong co phan hoa cac doanh nghiep Nha nude” “ Co phan hoa doanh nghidp Nha nude co sd ly luan va kinh nghiem thuc tidn” cua TS Nguydn Ngoc Quang xud't ban nam 1996

Gbn day nha't la luan an tid'n si kinh te' cua Nguydn Thi Thom nam 1999 vdi de tai “Co phan hoa doanh nghidp Nha nude d Viet Nam” chuyen nganh

iiKinh te chfnh tri Luan van thac sy kinh t£ cua Bui Quoc Anh vdi de tai “Cd phan hoa doanh nghiep Nha nude trong nganh giao thong van tai dr Viet Nam” chuyen nganh Kinh te chfnh tri Cdng trinh nghidn curu cua Nguydn Thi Thom

va Bui Quoc Anh deu tap trung vao ban chat cua qua trinh co phan hoa va dua

ra cac giai phap nhSm thuc day nhanh tien trinh cd phdn hoa d Vidt Nam

Tit khi co chi’nh sach cd phan hoa cho tdi nay da co rat nhieu cong trinh khoa hoc nghidn cuu ve cd phan hoa tren cac goc do khac nhau Tuy nhien van

de cd phan hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB cua nganh GTVT con mdi me chua cd cdng trinh nao nghien curu, do vay tac gia chon dd tai ”Co phan hod cac

DNNN trong tinh vice xay dung effban nganh giao thong van tai ff tinh Nghe An” lam luan van tot nghiep thac si kinh te thudc chuydn nganh kinh td chfnh tri nham giai quyet nhu cau thuc tidn do

3 Muc dTch va nhiem vy nghiSn curu:

* Nhiem vu nghien ciru:

- Hd thong hoa nhung va'n de ly luan cd phan hoa DNNN

- Lam ro thuc trang cdng tac cd phan hoa tai cac DNNN trong linh vucXDCB nganh GTVT tinh Nghe An

- De xuat mot sd' giai phap nham day nhanh tien dd cd phan hoa d cacDNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghd An

4 Doi tuyng va pham vi nghien curu.

* Dd'i tuemg nghien ciru:

Luan van tap trung nghien ciru thuc trang cdng tac cd phan hoa cua cacDNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT d tinh Nghd An

* Pham vi nghien cum:

- Van de c6 phan hoa DNNN co pham vi rat rang, luan van chi nghien cum c6 phan hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT or tinh Nghft An

- Ve thcfi gian nghien cum: tir nam 1999 den nam 2005

5 Phuong phdp nghien cfifu.

Luan van van dung phucfng phap luan duy vat bien chumg va duy vat lich

su cua chii nghia Mac-Lenin, phucmg phap phan ti'ch he thong, phucmg phap tdng hcrp, phucmg phap thong ke va so sanh

6 NhUng dong gop khoa hoc cua lufin van.

- He thdng hoa xu thd tat ye'u c6 phan hoa cac DNNN theo quan diem Kinh td chinh tri lam n£n tang cho vide nghien curu co phan hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT

- Rut ra mol sd' kinh nghiem chu yeu ve co ph£n hoa cua Trung Quoc va cac DNNN thuoc Bo Cong Nghiep

- Danh gia thuc trang c6 phdn hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe an

- De xua't cac giai phap chu ye'u nhSm thuc day nhanh tie'n trinh c6 phan hoa cac DNNN trong lmh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe an trong thcfi gian ted

7 K6t efiu cua ludn van.

Ngoai phan md d£u, kd't luan va danh muc tai lieu tham khao, luan van gom 3 chuong:

- Chuang 1: Nhung va'n de ly luan chung v6 cd phan hoa DNNN trong

lmh vuc XDCB nganh GTVT

- Chuang 2: Thuc trang c6 phdn hoa DNNN trong linh vuc XDCB nganh

GTVT d tinh Nghe An

- Chuomg 3: Phucrng hudmg va cac giai phap chu ye'u nham thuc day co

phan hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT giai doan 2006- 2010 d tinh Nghe An

Sau day la noi dung chi tie't cua timg chuomg

Chi/cfng J

NHLfNG VAN DE' LY LUAN VE CO PHAN H6A DNNN

TRONG LTNH VUC XDCB NGANH GTVT

1.1 LY LUAN VE CO PHAN H6A DNNN VA CONG TY CO PHAN

1.1.1 Ly luan ve co phdn hoa DNNN

7.1.1.1 Khai niem cd phan hoa DNNN

Cd phdn hoa doanh nghiep nha nude la vice chuyen mdt phan sd huu doanh nghiep nha nude sang so huu cua cac cd dong nham muc dich huy dong moi ngudn von cua cac thanh phiin kinh te, phat huy tinh tu chu cua ngudi lao dong de nang cao hieu qua san xua't kinh doanh Thuc chat cua cd phan hoa la qua trinh thuc hien xa hoi hoa sd huu doanh nghiep nha nude, chuyen doanh nghiep thudc quydn sd huu nha nude thanh doanh nghidp co nhieu chu sd huu vdi muc tieu dam bao cho su tdn tai vung chac cua doanh nghiep va su phat trien khong ngimg cua doanh nghiep theo quy luat kinh td - xa hoi Su chuydn hoa nay khdng phai la su thay ddi vd ten goi ma la su thay ddi tren ba mat chat:

Thitnhat, chuydn hoa quydn sd huu

Tint hai, thay doi can ban vd co cau td chdc cua cOng ty

Tint ba, thay ddi can ban vd quan he quan ly giila Nha nude va doanh nghiep

7.7.7.2 Muc tieu cd phan hoa DNNN

Qua trinh cd ph^n hoa cac doanh nghidp nhSm dat cac muc tieu sau :

Xet tren goc do tac dong vi mo:

Gop philn vao tang trudng GDP; Giam thSm hut ng<in sach (giam tro cSp cho cac doanh nghidp n^a nude); Tang thu thud cho ngan sach; Dau tu vao cac doanh nghiep tang

Xet tren goc do tac dong vi mo:

Tao edng an vide lam cho ngudi lao dong; Cai thien trinh do tay nghd cua ngudi lao dong; Tang mure song cua nhan dan; Tang chat luong san pham;

Bang 1.1: Cac muc tieu co ban cua co phan 116a

1 Ve sd huu Nhdm da dang hoa va cu the hoa quydn sd huu

2 Ve phdn pho'i

ket qua

Phan phd'i ket qua kinh doanh cho cac dd'i tUOng gop vd'n va can bo cdng nhan vien

3 Ve quan ly Luat phap hoa td chtrc quan ly (theo Ludt doanh

nghiep va cac Ludt cd lien quan)

4 Ve hidu qua Nhdm ndng cao hidu qua san xud't-kinh doanh cua DN

1.1.1.3 Nhung hinh thuc chu ye'u co phdn hoa DNNN

- Giur nguyen vd'n nha nude hien co tai doanh nghiep, phat hanh cd phieu thu hut them von ap dung doi vdi nhung doanh nghiep cd phan hoa cd nhu cdu tang them von didu le

- Ban mot phan von nha nude hifcn cd tai doanh nghiep hoac ket hop vira ban bdt mdt phan vd'n nha nude vira phat hanh them co phieu dd thu hut vd'n

- Ban toan bo vd'n nha nude hien co tai doanh nghiep hoac ket hop vira ban toan bo von nha nude vira phat hanh them co phie'u dd thu hut vd'n

1.1.2 Cong ty co phdn va doc trung cua cdng ty co phdn.

7.1.2.1 Cdng ty cd phdn.

Cong ty co phdn la mdt td chut kinh te' ( doanh nghiep ) trong dd co thanh vien ciing gop von, ciing chia nhau loi nhuan, ciing chiu rui ro tuong dng vdi phdn vd'n gop va phai chiu trach nhiem vd cac khoan no nghTa vu trong pham vi phdn von cua minh gop vao to churc kinh te

1 1.2.2 Dae trung ccf ban cua cdng ty co phdn.

a Dae diem ve hinh th ire sdhiiu cua cdng ty co phdn.

Cdng ty co phdn co nhieu chu sd huu, chu sd huu cua cdng ty cd phdn la cac cd dOng Ho thuc hien quydn sd huu cua minh tren cac mat sau day:

- Huong cd tire tren co sd ket qua kinh doanh cua cdng ty cd phdn

- Quyet dinh nhung vdn de chien luqc cua cdng ty khi tham gia dai hdi dong cd dong

b Dac diem ve co cau to chile bd may cua cdng ty co phan.

Bo may hoat dong cua cdng ty co phan thudng bao gdm: Dai hdi cd dong, Hoi ddng quan tri, Ban giam dd'c didu hanh, cac phong, ban chiic nang phuc vu cho hoat dong san xua't kinh doanh Quydn quyd't dinh td'i cao cua cdng ty cd phfin thudc Dai hdi co dong

c Dac diem ve von va phan phoi ket qua cua cdng ty co phan.

Xuat phat tir dac trung vfi vd'n cua cdng ty co phan, do vay phan phoi loi nhuan cua cdng ty cung do Dai hoi cd dong quyd't dinh sau khi da thuc hien day

du cac nghTa vu nop thud' cho Ngan sach Nha nude Muc tieu phan phoi loi nhuan cua cdng ty cd phan thudng cho cac muc dfch sau :

- Chia co turc cho cac cd dong

- Thudng cho Ban giam dd'c didu hanh

- Thudng cho can bo cdng nhan vien

- Bo sung quy phat trien kinh doanh

- Trfch quy khen thudng, quy phuc loi cua doanh nghidp

Qua nghien cuu cac dac trung co ban cua cdng ty cd phan, co the duoc khai quat qua bang sau:

Bang 1.2: Cac dac trung co ban cua cdng ty co phan

1 Sd thanh vien sd huu cdng ty Td'i thidu la 3

2 Von didu le Von didu Id chia thanh nhieu phan

bang nhau goi la co phan

3 Trach nhiem cua cac thanh

vien

Cac cd dong chiu trach nhidm vd cac khoan no va nghia vu trong pham vi von gop

4 Quan ly, dieu hanh Hdi ddng quan tri quan ly

Giam doc dieu hanh

5 Giam sat cdng vide Dai hoi cd ddng, Ban kiem soat

6 Chuydn nhuong von gop Tu do chuyen nhuong cd phie'u tren

thi trudng chting khoan

7 Phan phoi loi nhuan, cd turc Cho cac cd dong sd huu cd phie'u va

cac do'i tuerng khac theo quyd't dinh

1.2 CO PHAN HOA DNNN TRONG LTNH Vl/C XDCB NGANH GTVT.

1.2.1 Dae diem cac DNNN trong ITnh vgc XDCB nganh GTVT.

Bang 1.3: Von dau tu cho xay dung cor ban cua nganh GT ducrng bo

giai doan 1999 - 2005

Nguon tai lieu: Bao cao tong ket cua Bo GTVT.

cor ban (ty dong)

Dat ke hoach (%)

Trong do von ODA(%)

1.2.2 Sq efln thief cd phdn hoa DNNN trong fTnh vi/c XDCB nganh GTVT.

- Hieu qua san xua't kinh doanh lha'p: Cung nhu DNNN d nhieu nganh khac, DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT hieu qua kinh doanh tha'p the hien qua bang sau :

Bang 1.4: Cac chi tieu kinh te cor ban cua cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh Giao thong Van tai trade khi co phan hoa tir 1995 - 1998

Cac chi tieu kinh te co ban Nam 1995 Nam 1996 Nam 1997 Nam 1998

3 Lqi nhuan Iren ngudn vdn

Nguon tai lieu: Bao cao tai chfnh nganh GTVTcd ntf&c.

- Co ca'u nganh nghe bat hop ly chua thuc su tap trung vao nhung nganh linh vuc then cho't

- Cong nghe lac hau, trinh do quan ly yeu, chua thuc su tu chu trong san xua't kinh doanh con y lai nhieu vao Nha nude

- Stic canh tranh yeu, khong dap ting duqc nhu cau ddi hoi cua thi trudng

- Nhifag yen tdben trong cua cac doanh nghiep khi cdphdn hod.

- Tam ly vd quydn Icri cua can bd cdng nhdn vien trong doanh nghiep.

1.3 KINH NGHIEM CO PHAN HOA DNNN 6 TRUNG QUOC VA BO CONG NGHIEP CUA VIET NAM

1.3.1 Kinh nghiem cd phan hoa cac DNNN d Trung Quoc.

Co phdn hod doanh nghiep Nha nude 6 Trung Quoc

Cai each doanh nghiep nha nude d Trung Qud'c duoc thuc hien kha rong rai va thanh cdng va thuc su la mdt kinh nghiem cho viec cai each doanh nghiep nha nude ma khong phai tu nhdn hoa hang loat Trong giai doan tir

1978 den 1993, Trung Qud'c tim each the nghiem cac giai phap cai each doanh nghiep nha nude song khong ddng cham den so huu trong doanh nghiep nha nude Giai doan tur 1994 den nay la giai la giai doan cai each doanh nghiep nha nude trong giai doan nay trd thanh chie'n luqc cua Trung Qud'c trong viec hien dai hoa va phat trien kinh te'

1.3.2 Kinh nghiem cd phan hoa cac DNNN thugc Bo Cdng Nghiep

Cho tori khi ta ddi Nghi dinh 187 nam 2004 cua Chfnh phu va tinh de'n thcri didm thang 12 nam 2005, Bo Cdng Nghiep da co 92 don vi da lien hanh

co phdn hoa

Nhung thanh tuu dat duuc sau cdphdn hoa.

Mot Id, hau het cac DN sau co phdn hoa da md rong quy md san xud't, 84% DN cd doanh thu tang so vdi trudc cd phdn hoa va 94% so' DN cd quy

md vd'n kinh doanh tang so vdi trudc co phdn hoa

Hai la, cac doanh nghidp sau co phan hoa deu sir dung het lao dong chuyen tit doanh nghiep nha nurcfc sang

Ba la, cac DN sau cd ph<in hoa deu dam bao tao them cdng an viec lam

va tang thu nhap cho ngifcri lao ddng

Bon Id, cac DN sau cd phan hoa ddu co mifc ddng gop cho ngan sach nha nude tang hem so voi trade

Nam Id, hidu qua sir dung von cua cac doanh nghiep cd phan hinh thanh tir co phSn hoa cao hern so veri trirdc cd phan hoa

Sau Id, hidu qua sir dung lao dong of cac DN sau cd phdn hoa tuy duoc nang cao nhimg chua thuc su dat duoc nhung tien bo ccr ban

1.3.3 Bai hoc kinh nghiem cho co phfin hoa cac DNNN trong ITnh vuc XDCB nganh GTVT cf tinh Nghe An.

- Hinh thanh khung phap ly ve cd phan hoa quy dinh chi tiet trinh tu tien hanh cd philn hoa danh gia gia tri doanh nghiep cd phfin hoa, phucmg thurc ban, chinh sach dd'i voi nguefi lao dong

- Quy hoach lai ccf cau doanh nghidp nha nude de tao didu kidn thuan loi

va dam bao cho cd phan hoa duoc thanh cong

- Can thanh Up cac co quan quan ly, dieu hanh cd phan hoa

- Co ph^n hoa theo thur tu doanh nghiep co quy mo nhd trudfc, quy movira va ldn sau

Chuang 2

TRONG LTNH VUC XDCB NGANH GTVT 6 TiNH NGHE AN

2.1 QUA TRINH HINH THANH VA PHAT TRIEN CAC DOANH NGHIEP NHA NUDC TRONG LTNH VUC XDCB NGANH GTVT 0 TiNH NGHE AN.

2.1.1 Giai doan trade doi moi nam 1986.

Nhiem vu cua nganh giao thdng tinh nha trong giai doan trudre nam 1986 phuc vu cho giai phong Midn Nam va xay dung xa hoi chu nghTa 6 Mien BAc

2.1.2 Giai doan tiif sau nam 1986 tdi nay.

Nhung nam cuo'i thap ky 20, giao thdng van tai la mot trong nhung nganh dau tu trong didm cua ca nude, gia tri xay dung cor ban tang qua sd' lieu cac nam nhu sau:

Cac doanh nghiep trong linh vuc XDCB nganh GTVT d tinh Nghd An hien tai (thang 9 nam 2006 ) co 15 doanh nghiep thudc Trung uerng quan ly va

37 doanh nghiep thudc linh quan ly

2.1.3 Nhfin xet v§ cd eflu to churc vd hoat dong cua cac doanh nghiep nha nude trong lmh vuc XDCB nganh Giao thdng Vdn tai tinh Nghe An trUdc khi co phdn hod.

Doanh nghiep nha nuorc trong linh vuc XDCB nganh GTVT da dang theo churc nang hoat ddng, quy mb von, lao dong theo ttmg cdng ty cung khac nhau, co thd nhan xet rang:

- Cac nganh nghd kinh doanh chung deu co h^u het d cac cdng ty dac biet la nganh nghe kinh doanh vd xay dung nha cua va cac cdng trinh xay dung co ban, nganh nghd ve van tai va xay dung nha may

- Ty trong loai doanh nghidp vd xay dung nha eda, cdng trinh xay dung cor ban chiem cao nhat khoang 40%, rdi ddn linh vuc van tai chiem 14% va tha'p nha't la dcrn vi vd nghien ctiu phat trien cdng nghd chiem hern 1%

Qua sd' lidu vd luc luong lao dong theo tirng cdng ty va timg chuc nSng ta

- Luong lao dong trung binh cua doanh nghiep nha nude trong cac cdng

ty thudc linh vuc XDCB thuoc nganh GTVT d tinh Nghe An la 1.799 ngircri, cdng ty quan ly va sira chua dudng bo 470 co sd' ngudi la 420 cao nhat

Van dd hoat dong tai chinh d cac doanh nghiep nha nude trong linh vuc XDCB nganh Giao thong Van tai 0 tinh Nghe An, sd' lieu duoc the hien trong bang 2.3

Bang 2.3: Bao cao tai chinh cua 25 doanh nghiep nha nude thuoc linh vuc XDCB thuoc nganh Giao thong Van tai tir 1995 - 1997

Chi tieu kinh te Nam 1995 Nam 1996 Nam 1997 Nam 1998

1 Doanh thu tir hoat dong san

xuat kinh doanh (ty d ) 1.567 1.977 1.095 1.114

2 Loi nhuAn trudc thue (ty d) 26 23 21 23

3 Ty suat loi nhuSn so vdi von

4 Thu nhflp binh quan mdt

ngudi (lOOOd/thang ) 600 620 680 690

Ngudn tai lieu: Bdo cao tong ket cua nganh GTVT tinh Nghe An.

Bang 2.4: Cac chi tieu kinh te co ban cua cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT trudc khi co phan hoa tir 1995 - 1998

Cac chi tieu kinh te cor ban Nam 1995 Nam 1996 Nam 1997 Nam 1998

5 Loi nhuan trudc thud' tren sd'

nhan vien

6 Thud' dong gop vao ngan

sach nha nude (tridu d )

Ngitdn tai lieu: Bdo cdo tai chinh nganh GTVT tinh Nghe An.

* Tinh hinh nor vd cdc khoan cdng net khde cua DNNN trong linh vi(c XDCB nganh GTVT etti'nh Nghe An.

xiiNhin mot each tdng quat thi cac khoan no cua cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe An ngay cang tang Tdng nhung khoan no phai thu cua doanh nghiep theo bao cao la 1.230 ty VND trong nam 1995 va tang len 1.660 ty VND trong nam 2008 Nhu vay tdc dd tang cua cac khoan phai thu cao, von bi chi ein dung tang.

* Nhan xet chung ve thuc Hang boat dong san xua't kinh doanh cua cac doanh nghiep nha nitac trong linh vitc XDCB nganh Giao thdng Van tdi tinh Nghe An.

Cac sd lieu tai chfnh da cho thay cac DNNN trong linh vuc XDVB nganh GTVT dang chiu sure ep tai chfnh he't sue lcjn, nhin mdt each tong hop cac doanh nghiep da bao cao no cao hon tai san bien co Vd'n thieu nhieu cho cac hoat dong ddu tu, dac biet la dfiu tu co so ha tdng Co che hoat ddng khong thong thoang, bi rang buoc boi nhieu chfnh sach cua cac co quan Nha nude

Do vay CPH cac DNNN do la bien phap tdt nhat dd khai thac ndi luc phat tridn cua cac doanh nghiep nay va gop phan lorn vao su tang trudng va phat trien cua dat nude

2.2 THUC TRANG CO PHAN HOA CAC DNNN TRONG JNH VUC XDCB NGANH GTVT 6 TiNH NGHE AN.

Cac don vi thuoc Trung UOng quan ly: da co phan hoa duoc 2 don vi

Cac don vi thudc Tinh quan ly da cd phan hoa duoc 12 don vi

2.3 DANH GIA KET QUA CO PHAN HOA CAC DNNN TRONG LTNH Vl/C XDCB NGANH GTVT TINH NGHE AN.

2.3.1 NhOng thanh tuu dat duoc

Thit nhdt: So lugng doanh nghiep cd phbn hoa so vdi tong so doanh nghiep nha nude Giao thong Van tai hien co 52 doanh nghiep nha nude (Chua

ke doanh nghiep nha nude hoat dong edng ich) thi tfnh den 2006 sd doanh nghiep nha nude cd phan hoa la 14 doanh nghiep chiem 26 % Mac du so vdi nhieu tinh khac thi tinh nha di ddu trong thuc hien chu truong cd phSn hoa

Thit hai: Quy mo doanh nghiep, trong sd doanh nghiep nha nude da cd

phdn hoa thuoc nganh Giao thong VSn tai thi doanh nghiep nha nude da cd phan hoa co sd von nha nude Idn nhdt la 29,4 ty VND (chiem 50% ) do la

xiiicong ty cd phdn Xay dung va tir van thiet ke' dudng bO Nghe An Cdng ty co

so von nha nude tha'p nhat la 94 trieu VND ( chie'm 13%) do la Cong ty cb phan tir van thiet ke Giao thdng xay dimg cdng trinh Nghe An

Thu ba: Va'n de huy ddng von trong cong tac co phan hoa.

Qua khao sat mot sd cdng ty trong lmh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe An, co thd rut ra mot sd' nhan xet sau:

Thu nhat: Cac cdng ty cd phan da khac phuc dircrc tinh trang thie'u von phuc vu cho hoat ddng san xua't kinh doanh,

Thu hai: Ngubi cdng nhan duoc lam chu that sir, tu giac lao dong, pha'n

da'u lam ra chat luong san pham cao, dap ung nhu cau cua khach hang Md hinh cdng ty cd phan

Tin? ba: Cdng an vide lam co ban on dinh, theo do la thu nhap cua ngubi lao dong khong ngbng on dinh va nang cao

Van de hoat ddng tai chinh d cac doanh nghiep nha nude trong ITnh vuc XDCB nganh Giao thdng Van tai b tinh Nghe An, so lieu duoc the hien trong bang 2.8

Bang 2.8: Bao cao tai chinh cua 25 DNNN thudc lmh vuc XDCB

thuoc nganh Giao thdng Van tai tir 1997 - 2005

Nguon tai lieu: Bao cao tai chinh cua nganh GTVT tinh Nghe An.

Chi tieu kinh te Nam 1997 NAm 2000 Nani 2003 Nam 2005

1.Doanh thu tir hoat dong san

xua't kinh doanh (ty d )

4 Ty sua't leri nhuan so vdi von

2.3.2 NhOng hgn ch&, ton tgi trong qua trinh co phdn hoa cac DNNN trong finh vuc XDCB nganh Giao thdng Vfln tai tinh Nghe An.

Qua khao sat thuc t€ va du luSn chung cua toan xa hoi, cua nganh ve van

de CPH DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe An thi th ay ndi len nhung ton tai can phai nhanh chong giai quyet do la:

- Nhan thurc van dd CPH DNNN con han chd

- Mot so lanh dao chfnh quyen co so lo ngai CPH lam mat chu quyen cua Nha nucrc, lam mat vai tro cua kinh te' quoc doanh

- Cdng tac chi dao cua Nha nude ve CPH doanh nghiep nha nude con cham va lung tung, cu the la:

a Nha nude chua co du cac van ban tim cd ve mat phap ly nhu (luSt, phap lenh vd co phdn hoa)

b Mot sd' ndi dung trong van ban chi dao chua rd rang, thieu cu the, nhieu van de chua duoc khang dinh dirt khoat nhu:

+ Trach nhiem cac BO, cac nganh, cac di a phuong trong viec chi dao co phan hoa

+ Cd phan hoa la tu nguydn hay bat buoc

+ Nhtfng doanh nghiep nao se cd phfin hoa, nhung doanh nghiep nao chua hoac khong cd phan hoa

Ty le cd phdn chi phoi cua Nha nude, ty Id gianh cho ngudi lao dong trong doanh nghiep, ty le ban ra ngoai xa hdi bao nhieu la vtfa

+ Vide ban cd phdn cho ngudi nude ngoai co quy dinh nhung chua co van ban hudng din de thuc hien

c Vide giai quyet mdt sd' thu tuc vd phap ly

d Quy trinh cd phan hoa rudm ra, phurc tap, nhieu thu tuc phien phirc, ton kern

2.3.3 Nguyen nhdn cua nhung tdn tai vd nhung vdn de dat ra cdn ddy nhanh qua trinh co phdn hoa cac DNNN trong ITnh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe An.

a Nh&ng nguyen nhan khach quan.

- Ti'nh chat va trinh do xa hoi hoa cua luc luomg san xu£t tha'p

- Nen kinh td thi trudng dang trong qua trinh hinh thanh va phat trien

- Su than trong hem ve phfa cac nha dfiu tu, dac biet la cac nha dau tu nude ngoai

b Nhitng nguyen nhan chu quan.

- Cdng tac tuy£n truydn chu truemg cua Dang va chfnh sach cua Nha nucrc ve cd phan hoa DNNN tai doanh nghiep chua tdt

- Can bo lanh dao va can bo quan ly cac ca'p scr mat quyen va loi fch nen tao ra luc can trong td chiic thuc hien cd phdn hoa DNNN

- Chfnh sach uu dai ddi vdi doanh nghifep vdi ngudi lao dong trong doanh nghiep cd phan hoa

- Thieu kinh nghidm thuc te ve co phdn hoa DNNN

PHlfONG HUONG VA CAC GlAl PHAP CHU YEU NhAm THUC DAY

CO PHAN HOA CAC DNNN TRONG LTNH Vl/C XDCB NGANH GTVT

GIAI DOAN 2006- 2010 6 TlNH NGHE AN

3.1 PHUONG HUONG CO PHAN HOA DOANH NGHIEP NHA NUOC TRONG LTNH Vl/C XDCB NGANH GTVT TINH NGHE AN.

3.1.1 Quan diem vd co phdn hod DNNN cua Dang vd Chfnh phu.

Chu truong cua Dang va Nha nude ve cd phan hoa DNNN ngay cang duoc cu thd hoa ca ve muc tidu va giai phap cho trucrc mat va lau dai Muc tieu nha't quan co phan hoa DNNN la de huy dong von, tao didu kien de cho ngucfi lao dong duoc lam chu thuc su trong doanh nghiep, tao ddng luc ben trong, thay ddi phuong there quan ly nham nang cao hieu qua va Stic canh tranh cua doanh nghiep Ddng thdi lam tang tai san Nha nucrc va thay doi co cau doanh nghiep Phuong cham chi dao cua Dang la day manh cd phdn hoa DNNN, xac dinh ro loai DNNN giU 100% vdn, loai DNNN khong giu 100% von thi td chdc cd phan hoa, trong dd phai quy dinh cac linh vuc Nha nude can giu cd phan chi phoi Ve ddi tuong ban cd phan bao gom moi ca nhan trong va ngoai doanh nghiep, cac td chirc phap nhan khac de huy dong vd'n cho dau tu phat trien Nhung chu trong tao dieu kidn cho can bo cdng nhan vidn trong doanh nghiep co so huu cd phan

3.1.2 Quan di§m vd dinh hudng cd phdn hoa doanh nghiep nha nude trong ITnh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghd An.

De thuc hien tot chu truong noi tren can quan trict nhung quan diem co ban sau day:

Thi( nhat: Thong qua cac phuong tidn thong tin dai chung, cac cuoc hoi thao khoa hoc, khao sat thuc te tai DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe An da duoc cd phdn hoa trong thdi gian qua Lam cho cac nha quan

ly doanh nghidp, ngudi lao dong trong doanh nghiep va nhan dan hieu rd loi ich

va su can I hie I phai cd phan hoa mot bo phan trong DNNN la nhu cau tat yeu

Thi'c nam: Chinh sach dai ngo ddi vdi lao dong ddi du khi cd phfin hoa,

Thi'c sau: Tiep tuc nghidn curu hoan thien chinh sach phu hop vdi nhidu loai hinh doanh nghiep nha nude Giao thdng Van tai cd phan hoa

Thi'c bay: Cung cd' cac doanh nghiep kinh doanh chua hieu qua trd thanh doanh nghiep du dieu kien cd phan hoa

Thi'c tarn: Tao lap mdt khuon kho tai chinh binh dang giffa cac loai hinh kinh doanh, loai hinh doanh nghiep, phat trien thi trudng chung khoan

3.1.3 Muc tifiu tidn hanh cd phfln hod cac DNNN trong ITnh vuc XDCB nganh GTVT trong giai doan 2006- 2010 d tinh Nghe An.

Muc tidu chi dao cua tinh Nghe An trong vide cd phan hoa cac DNNN thuoc ITnh vuc XDCB nganh GTVT t£r nam 2005 - 2010 nhu sau:

Thi'c nhat, xu ly thoa dang van dd ncf tdn dong cua cac DNNN

Thi'c hai, phan loai lao dong ddi du trong doanh nghiep.

3.2 CAC GIAI PHAP CHU YEU NHAM THUC DAY CONG TAC CO PHAN HOA CAC DNNN TRONG UNH Vl/C XDCB NGANH GTVT TiNH NGHE AN

3.2.1 Giai phap vd tu tudng, nhfin thde ddi vdi cdng tac cd phdn hoa.

- Luat doanh nghiep veri hoat dong cdng ty cd phSn

- Muc tieu va tinh hinh cd phfin hoa cua cdng ty

- Quy trinh cd phfin hoa, nhung vuefng mac thudng gap trong tien trinh cd phan hoa va each thao g<5

- Kinh nghiem cd phan hoa cua cac doanh nghiep khac da thuc hien va hieu qua san xu£ft kinh doanh hien tai cua cac doanh nghiep do

3.2.2 Giai phap ve' nghiep vy do'i vdi cdng tac co phdn hoa cac DNNN trong

fifth vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe An.

322.1 Hoan thien ke hoach co phdn hoa cua cac DNNN trong linh vi/c

XDCB nganh GTVT tinh Nghe An.

32.2.2 Hoan thien phitcmg phap xac dinh gid tri doanh nghiep.

32.2.3 Phdi hop chat che him mta giua cac doanh nghiep vd cac cd quan

chitc nang trong qua trinh cdphdn hoa

322.4 Giai quyet tot van de thu nhqp, viec lam cho ngudi lao dong sau cdphdn hod.

3.22.5 Xdc dinh rd chitc nang, nhiem vu, quyen han cua cac cdng ty sau cd

phdn hoa.

3.2.3 Giai phap ve phia Nha nude.

3.2.3.1 Giai phap do'i vdi cac ca quan Nhd nude Trung Liang.

- Ciing co va phat trien thi trudng chirng khoan d Viet Nam

- Xfty dung va hoan thien co che, chinh sach sau CPH cho cac doanh nghiep

<3.2 £2 Giai phap do'i vdi cac ca quan Nhd nude tinh Nghe An ve' cdphdn hoa

cac DNNN trong fihh vuc XDCB nganh GTVT.

- Tuan thu va thuc hien co hidu qua chu truong cua Dang, cac quy dinh phap

luat cua Nha nude vd cong tac co phan hoa cac DNNN tren dia ban tinh Nghe An

- Thuc hidn sang tao va hieu qua Nghi dinh 187 ND- CP - CPH nam 2004

cua Thu tudng Chinh phii tren vd cd phan hoa cac DNNN hien nay

- Dam bao tinh thong suot cua hd thong trong toan bo qua trinh quan ly

dieu hanh tir Bo Giao thong van tai tdi cac don vi thanh vien Tao moi quan he

su gdn bo chat che gifTa Uy ban nhAn dan tinh vdi cac Tong cdng ty va cac don

vi thanh vien tren co so md'i lien ket kinh te - ky thuAt cua he thong

- Dam bao chinh xac trong vide xac dinh gia tri con lai cua DNNN khi

tid'n hanh c6 phan hoa Lanh manh hoa tinh hinh tai chinh cua doanh nghiep

trudc khi tid'n hanh co phan hoa

- Xac lap co che phap ly hap dAn doi vdi ngudi lao dong Dam bao cho ngudi

lao ddng co cudc song on dinh, khong bi xao trdn Idn vi qua trinh co phdn hoa Su

dung rdng rai vide phat hanh cd phan ra cong chung dd khde phuc tinh trang

Trong nhung nam qua, Bo Giao thong van tai va tinh Nghd An da dat duoc nhung ket qua nhat dinh trong viec chuyen mot sd doanh nghiep nha nude thanh cdng ty cd phdn Ket qua hoat dong san xua't-kinh doanh cua cac cdng ty cd phan ducfc hinh thanh tir cd phan hoa doanh nghiep nha nude cua

ca nude noi chung va cua nganh Giao thong van tai noi rieng cho chung ta thay vide chuydn doanh nghiep nha nude thanh cong ty cd phdn chang nhung giup nha nude bao loan ngudn von cua minh ma con tang dang ke ty suat loi nhuan tren von va Nha nude cung thu hoi mOt phfin von cua minh dd dau tu cho doanh nghiep khac va cho nhung muc tieu khac

Hy vong nhung va'n de phan tich, luan giai trong luan van cd y nghla thiet thuc vdi co quan quan ly nha nude, Bo Giao thOng van tai, Uy ban nhan dan tinh Nghe An va cac doanh nghiep trong viec thuc hien lien trinh cd phan hoa doanh nghiep nha nude noi chung

TRlljAG DAI HOC KIMI TE QUOC I>AlV

•s* LU

oAng THANH OUdNG

C0 PHAN HOA CAC DOANH NGHIEP ■l NHA NUUC

TRONG LINH VUC XAY DUNG CU BAN NGANH

GIAO THONG VAN ■ TAI 0 TINH NGHE■ AN

ChuySn nganh: Kinh Chinh trj

• •

Ngtrdi htfdng dan khoa hoc:

Hu Vo/ ' 2O(Hi

Ldl Md OAU

1 Tinh cdp thief cua dfi tai nghien cdu.

Doi mdi DNNN la muc tieu pha'n (Mu cua Dang va Nha nude trong nhieu nam qua, nhdm nang cao hieu qua cua hoat ddng san xuat kinh doanh Mot trong cac hien phap doi mdi do la cd phdn hoa cac DNNN, muc

tieu cua c6 phlin hoa la huy dong vd'n cua moi thanh phdn kinh te' trong xa

hoi nhdm nang cao sire canh tranh cho cac doanh nghiep trong nen kinh te' hoi nhdp va phat trien

0 Viet Nam cd phan hoa la mot chu truong, chinh sach cua Dang vaChfnh phu trong nhieu nam qua nhdm phat tridn kinh te', tao ra nh&ng budc nhay cho nen kinh te' tang trudng ben vung Qua trinh co phdn hoa DNNN bdt ddu thuc hien tir nam 1990, qua 16 nam cd phdn hoa ca nude da thuc hien duoc tren 1.600 DNNN chuydn sang cdng ty cd phdn Qua trinh co phdn hoa

da dat duoc nhifrig thanh tuu dang kd, tuy nhien tien trinh cd phan hoa van con chain so vdi ke' hoach dat ra NguyCn nhan dan den ket qua do do nhan thurc cua moi tang ldp ldp trong xa hoi con han che', co che' chinh sach chua thoa dang, to churc thuc hien chua dong bo

goc do va pham vi khac nhau Danh gia chung cac dd tai ddu nghien cdu va giai quyet mot so vd'n de ly luan va thuc tidn vd cd phdn hoa cac DNNN thuoc cac Bo , Nganh Tuy nhien chua co mdt dd tai nao nghien curu vd cd phan hoa cac DNNN trong linh vuc XCCB nganh GTVT o tinh Nghe An

Xudt phat tir nhung doi hoi cd'p thiet phai thuc day nhanh qua trinh co phdn hoa cac DNNN trong ndn kinh te quoc dan noi chung va tinh Nghe an noi rieng, do vAy tac gia chon dd tai: "Co phan hoa cac DNNN trong linh vuc xay dung ca ban nganh giao thong van tdi a tinh Nghe An " lam de tai nghien

cdu luan van thac sy kinh te

2 Tinh hinh nghien cuu cua de tai:

Cd phan hoa DNNN la mdt nhiem vu chinh tri, kinh te cua Dang va Chinh Phu khi quyet dinh chuyen ndn kinh te ViCt Nam tir co che ke hoach hoa tap trung sang co che thi trirbng co sir didu tiet cua Nha nude Tir khi co chinh sach co phan hoa tdi nay da cd nhieu nha khoa hoc nghien curu ve van

dd nay, tir cac bai bao tren cac tap chi tori cac de tai khoa hoc, luan van thac

sy, tien ty deu tap trung giai quyet cac va'n de ty luan vd cd phan hoa nham

ap dung trong thuc tidn cua da't nude

Mot so cdng trinh nghien curu co tinh chat chuyen sau nhu “ Co phan hoa DNNN d Viet Nam ” cua PGS.TS Hoang Cong Thi va TS Phung Thi Doan, De tai nghien cdu khoa hoc cap Bo, ma sd 91-98-017 cua uy Ban vat gia Nha nude, nam 1992 “ Nhdng va'n dd ty luan va thuc tidn cua cd phan hoa khu vuc kinh te quoc doanh ” Chuong trinh khoa hoc ca'p Nha nude ma sd KX 03 vdi

dd lai “Co so khoa hoc cua viec chuydn mot sd DNNN thanh Cdng ty Co phan

o Viet Nam Luan an tien si khoa hoc kinh te cua NCS Le Chi Mai chuydn nganh tai chinh vdi dd tai “Van de vdn trong cd phan hoa cac DNNN” “ Co phan hoa DNNN co sd ty luan va kinh nghiem thuc tidn ” cua TS Nguydn Ngoc Quang xuat ban nam 1996

Gdn day nhat la luan an tien si kinh te cua Nguydn Thi Thom nam 1999 vdi dd tai “ Co phan hoa DNNN o Viet Nam ” chuyen nganh Kinh te chinh tri Luan van thac sy kinh te cua Bui Quoc Anh vdi de tai “ Co phan hoa DNNN trong nganh giao thdng van tai d Viet Nam ” chuyen nganh Kinh te chinh tri Cong trinh nghien cdu cua Nguydn Thi Thom va Bui Quoc Anh ddu tap trung vao ban chat cua qua trinh cd phan hoa va dua ra cac giai phap nhSm thuc daiy nhanh tien trinh cd phdn hoa 6 Viet Nam

Tir khi co chinh sach cd phan hoa cho tdi nay da co rat nhieu cong trinh khoa hoc nghien cull vd cd phan hoa tren cac goc do khac nhau, nhSm vao cac muc tieu giai quyet cac va'n de quan ty tai chinh, lao dong, hieu qua kinh

doanh, huy ddng va suf dung vdn cua cac Bo, Nganh Tuy nhidn van de co phdn hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB cua nganh GTVT con mcfi me chua co

trong linh vuc xay dung ca ban nganh giao thong van tdi d tinh Nghe An”

lam luan van tot nghiep thac si kinh te

3 Muc dich vd nhiem vu nghien cfaj:

* Nhiem vu nghien cum:

- He thong hoa nhung van de ly luan co phan hoa DNNN

- Lam rd thuc trang cdng tac cd phan hoa tai cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe An

- De xua't mOt sd giai phap nham day nhanh tie'n do co phan hoa a cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe An

4 Doi tuung vd phgm vi nghien cijru.

* Ddi tucfng nghien ctru:

Luan van tap trung nghien ctru thuc trang cdng tac cd phan hoa cua cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT cf tinh Nghe An

* Pham vi nghien cuu:

- Van de cd phan hoa DNNN co pham vi rat rong, luan van chi nghien cuu

cd phan hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT cf tinh Nghe An

- Ve thdi gian nghien cuu: tir nam 1999 den nam 2005

5 Phuong phap nghien ctjru.

Luan van van dung phucfng phap luan duy vat bien chung va duy vat lich sir cua chu nghia Mac-Lenin, phucfng phap phan tich he thong, phucfng phap tdng hcfp, phucfng phap thong ke va so sanh

6 Nhung dong gdp khoa hoc cua ludn van.

- Ludn van da gop phdn he thong hoa xu the td't yeu cd phan hoa cac DNNN theo quan diem Kinh td' chinh tri lam nen tang cho viec nghien cdu co phdn hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT

- Qua nghien cuu kinh nghiem quoc te, luan van rut ra mOt so kinh nghiem chu ye'u vd co phan hoa cua Trung Quoc va cac DNNN thudc Bo Cdng Nghiep

- Luan van da tap trung danh gia thuc trang co phdn hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe an, tir do chi ra nhung mat thanh cdng, nhung ton tai han che va nguyen nhdn cua nhung ton tai do

- Luan van da dd xud't cac giai phap chu yeu nhdm thuc day nhanh tien trinh co phdn hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT tinh Nghe an trong thcfi gian tcri

7 Kdt cdu cua ludn van.

Ngoai phdn md ddu, ket ludn va danh muc tai lieu tham khao, ludn van gom 3 chucfng:

Chuang 1: Nhung vdn dd ly ludn chung vd cd phdn hoa DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT

Chuang 2: Thuc trang co phdn hoa DNNN trong linh vuc XDCB nganh

GTVT d tinh Nghe An

Chuang 3: Phuong hudng va cac giai phap chu yd'u nhdm thuc day co phdn hoa cac DNNN trong linh vuc XDCB nganh GTVT giai doan 2006-

2010 d tinh Nghe An

Sau day la ndi dung chi tiet cua timg chucfng

Chuang 1

NHaNG vXn de' LY LUAN VE CO PHAN HOA DNNN

1.1 LY LUAN VE CO PHAN HOA DNNN VA CONG TY CO PHAN

1.1.1 Ly ludn ve' co phfln hoa DNNN

1.1.1.1 Khai niem cd phdn hoa DNNN

Co phan hoa DNNN la viec chuyen mot phan sd huru DNNN sang sd huu cua cac co ddng nham muc dich huy dong moi nguon von cua cac thanh phan kinh te, phat huy tinh tu chu cua ngudi lao dong de nang cao hieu qua san xua't kinh doanh Thuc chat cua cd phdn hoa la qua trinh thuc hien xa hoi hoa sd huu DNNN, chuyen doanh nghidp thuoc quydn sd huu Nha nude thanh doanh

cua doanh nghiep va sir phat trien khong ngdng cua doanh nghiep theo quyluAt kinh td, xa hoi Su chuyen hoa nay khong phai la su thay doi ve ten goi

ma la su thay doi tren ba mat chat:

Thifnhdt, chuydn hoa quyen sd huu (td don sd huu sang da sd huu) va do do,

su thay doi ca quydn quan ly va su dung, tao nen su gan ket chat che gifla quydn quan ly von va tai san cua doanh nghiep Quydn lam chu thuc su cua nhdng ngudi gop vdn de nang cao hieu qua san xuat- kinh doanh cua doanh nghiep

I'luc hai, thay doi can ban vd co cdu td churc cua cdng ty Vdi co cau td chirc chat che : Dai hoi ddng cd ddng, Hoi ddng quan tri, Ban kidm soat, Bo may didu hanh co su phan cdng, phan cap va giam sat nhau chat che, cong ty cd phan co kha nang bao dam hieu qua cao trong hoat ddng san xua't- kinh doanh

Thvtba, thay doi can ban vd quan he quan ly giua Nha nude va doanh nghiep Tir chd doanh nghiep bi chi phd'i toan dien bdi Nha nude (chu sd huu) sang quyen

tu chu kinh doanh duoc md rdng va tinh chiu trach nhiem duoc dd cao

Co phdn hoa DNNN khong phai la tir nhan hoa, ma la chuydn the mot phfin doanh nghiep tir dang doanh nghiep chira la cdng ty co phfin trd thanh cong ty cd phfin Vdi y nghia nay, vide cd phfin hoa khong chi la qua trinh chuyen hoa didn ra rieng d DNNN ma didn ra d ca doanh nghiep tir nhan, d cdng ty TNHH hay cdng ty cd phfin.

De nhfin thirc ro hem ve cd phfin hoa, can phfin biet no vdi tir nhfin hoa

Tu nhan hoa thudng duoc hid’u theo nghia rong va nghia hep Theo nghia rong

da duoc Lien hidp quoc dua ra “Tu nhfin hoa la qua trinh bid'n doi vdi moi tuong quan giua Nha nude va thi trudng trong ddi song kinh te cua mot budc theo hudng uu tien thi trudng” Theo do, toan bo chinh sach, lufit le va the chc nhfim khuye'n khich md rdng va phat trien khu vuc tu nhfin, giam bdt su can thiep true tiep cua Nha nude vao hoat dong kinh doanh cua doanh nghiep, gianh cho thi trudng vai tro didu tidt ngay cang ldn, ddu co thd duoc coi la bidn phap cua tu nhfin hoa

Con theo nghia hep, vdi ddi tuong la doanh nghiep, tu nhan hoa duoc hieu theo hai nghia: tu nhfin hoa quan ly va tu nhfin hoa sd h£ru

Tu nhan hoa theo quan mem chung gom:

- Tu nhan hoa quan ly: Cac hoat dong trong mdt doanh nghidp nao do

trudc do khu vuc Nha nude dieu hanh nay chuydn sang cho khu vuc tu nhan dieu hanh, nhung Nha nude vfin con gid quydn sd huu, phia tu nhfin duoc thud hay nhfin thfiu khai thac doanh nghiep do

- Tu nhan hoa sd huu: Nha nude chuydn nhuong toan bo quydn sd huu moi tai san cua doanh nghiep nao do cho tu nhfin, turc la chuydn quydn sd huu Nha nude thanh sd huu tu nhan, thi duoc coi la tu nhfin hoa sd huu

Nhu vfiy, co phfin hoa khong the ddng nhat vdi tu nhfin hoa Chi co mot trudng hop duy nhfi't la ddng nhfi't khi co phfin hoa DNNN duoc thuc hien vdi chinh sach ban toan bo sd' co phan cho tu nhfin Tuy nhicn, ngay ca trong trudng hop cd phan hoa hoan toan cung khdng phai la tu nhfin hoa, cd phan

hoa hoan loan khong gSn vdi mot chu sd huu rieng biet nao ma la qua trinh thuc hi6n da sd huu, dong so huu Nhu vAy, ngoai c6 phieu cua Nha nude dau

tu con co co phieu cua nhUng ngudi lao ddng lam viec trong cong ty co phan Giua co phdn hoa va tu nhan hoa cd nhung mat giong nhau va quan he mat thiet vdi nhau nhung co nhieu di^m khac nhau

7 J 1.2 Muc tieu co phdn hoa DNNN

Xuat phat tir tinh hieu qua vd kinh te' xa hoi cua cong ty co phan dd'i vdi ndn kinh te , hien tuong da dang hoa sd huu DNNN trd thanh mot xu the' noi nen trong suot cac thdp ky qua Day chfnh la qua trinh chuye’n doanh nghiep mdt chu thanh doanh nghiep nhieu chu hoac noi each khac la da dang hoa sd huu doanh nghiep mot chu do Nha nude quan ly Qua trinh cd phan hoa cac doanh nghiep nhdm dat cac muc tieu sau :

Xet tren goc do tac dong vi mo:

- Gop ph&i vao tang trudng GDP

- Giam thdm hut ngan sach (giam tro cap cho cac DNNN)

- Tang thu thud' cho ngan sach

- Dau tu vao cac doanh nghiep tang

Xet tren goc do tac dong vi mo:

- Tao cdng an vice lam cho ngudi lao dong

- Cai thien trinh do tay nghe cua ngudi lao dong;

- Tang mure song cua nhan dan

- Tang chd't luong san pham;

- Tang nang suat lao ddng

Mat khac cung duoc de cap den la da dang hoa cdng tac quan ly DNNN,

giao DNNN, cho cac nha quan ly tu nhan va cho phep cac doanh nghiep nay hoat dong giong nhu mot cdng ty tu nhan, cho du tai san cua no van thuoc ve Nha nude Hop dong quan ly co tac dung td't nha't trong cac linh vuc khach san, hang hang khdng va nong nghiep, noi ma viec thuong luong va theo doi

hop dong da thanh nd nep va co san cac nha quan ly cd kinh nghiem Tuy nhien, hop dong quan ly cung co nhung nhuoc diem la ngirdi quan ly khong chiu trach nhidm vd rui ro va doanh nghiep 10 van do Nha nude chiu.

Bang 1.1: Cac muc tieu co ban cua co phan hoa

1 Vd sd huu NhSm da dang hoa va cu thd’ hoa quydn sd huu

2 Ve phftn

phoi kd't qua

Phan phoi ket qua kinh doanh cho cac do'i tuong gop von va can bd cdng nhan vidn

3 Ve quan ly Luat phap hoa to chut quan ly (theo Luat doanh

nghiep va cac Luat cd lien quan)

4 Ve hidu qua Nham nang cao hieu qua san xua't-kinh doanh cua DN

J 1.1.3 Nhung hinh thUc chu ye'u cd phan hoa DNNN

Til khi thuc hidn chinh sach cd phan hoa cac DNNN, Dang va Chinh Phu

da co nhieu van ban hudng dan vd cac hinh thurc cd phan hoa, gdn day nhat la Nghi dinh 187 nam 2004 cua Chinh Phil hudng dan cac hinh thurc c6 phan hoa cac DNNN nhu sau:

- Giu nguydn von Nha nude hien cd tai doanh nghidp, phat hanh co phie'u thu hut them von ap dung ddi vdi nhung doanh nghidp cd phan hoa cd nhu cau tang them von dieu Id Mure von huy dong them tuy thuoc vao quy mo va nhu cfiu von cua cdng ty co phSn Ccr ca'u von didu Id cua cdng ty co phan duoc phan anh trong phuefng an cd phan hoa

- Ban mot phan von Nha nude hidn cd tai doanh nghidp hoac ket hop vira ban bdt mdt phan von Nha nude vira phat hanh them cd phid'u dd thu hut vd'n

- Ban toan bo vd'n Nha nude hidn co tai doanh nghiep hoac ket hop vira ban toan bd von Nha nude vira phat hanh them cd phid'u de thu hut von

Vdi cac hinh thurc cd phan hoa DNNN nhu tren da thu hut moi tang ldp trong xa hoi dau tu vd'n vao hoat dong san xua't kinh doanh

Cac to churc kinh te, to churc xa hdi hoat dong theo luat phap Viet Nam va

ca nhan ngudi Viet Nam dinh cir b trong nude (sau day goi tat la nha ddu ter trong nude) duoc quyen mua co phftn cua cac doanh nghiep cd phan hoa vori

sd 1 trong khong han che

Cac doanh nghidp co von dau tu nude ngoai, ngudi nude ngoai hoat ddng hop phap tai Viet Nam, ngudi Viet Nam dinh cu d nude ngoai (sau day goi tat

la nha dau tu nude ngoai) duoc mua co phan cua cac doanh nghidp cd phan hoa theo quy dinh cua phap luat Viet Nam

Nha dau tu nude ngoai co nhu cdu mua cd phan d cac doanh nghidp cd phan hoa phai md lai khoan tai cac td churc cung ling dich vu thanh loan dang hoat dong tren lanh tho Vidt Nam va tu&n thu phap luat Viet Nam Moi hoat dong mua, ban cd phan; nhan, sir dung cd turc va cac khoan thu khac tu dau tu mua cd phan deu phai thdng qua tai khoan nay

1.1.2 Cdng ty cd phfln vd dac trung cua cdng ty cd phfln.

7.1.2.1 Cdng ty cd phdn.

Cdng ty cd phan la mot td churc kinh te' ( doanh nghidp ) trong do co nhieu thanh vien cung gop vdn, cung chia nhau lqi nhuan, cung chiu rui ro tuong ung vdi phan vdn gop va phai chiu trach nhiem vd cac khoan nq nghTa

vu trong pham vi phan vdn cua minh gop vao to chirc kinh te

6 day cong ty cd phan la mot td churc kinh te co tdn rieng, co tai san, co tru sd giao dich rieng, duqc dang ky kinh doanh theo qui dinh cua phap luat cua mdi qudc gia nham muc dich thuc hidn cac muc tidu lqi nhuan

Theo qui dinh cua Luat doanh nghiep, cdng ty cd phan la loai hinh doanh nghidp co tu each phap nhan trong do:

- Vdn didu le duqc chia thanh nhidu phan bang nhau goi la cd phdn, gia tri mdi cd phan goi la menh gia cd phid'u

- Mdi cd dong co the mua mdt hoac nhidu cd phid'u va chi chiu trach nhiem ve nq va cac nghia vu tai san khac cua cdng ty trong pham vi sd vdn da gop cua minh

- Cd dong co cd phidu phd thong duoc tu do chuydn nhuong cd phan cua minh cho ngudi khac.

- Cd ddng co the la phap nhan, ca nhan, so luong cd dong tdi thieu la ba

va khong han che sd luong tdi da

- Co quydn phat hanh chung khoan ra cdng chung theo qui dinh cua phap luat vd chufng khoan va cac co quan co thaim quydn

1.1.2.2 Dae trung ca ban cua cdng ty cd phdn.

a Dae diem ve hinh th Ac sd huu cua cdng ty cd phdn.

Cong ty cd phAn co nhidu chu so hun, chu so hiru cua cong ty cd phan la cac co dong Ho thuc hien quyen so huu cua minh tren cac mat sau day:

- Huong cd tuc tren co sd kdt qua kinh doanh cua cdng ty cd phdn

- Quyet dinh nhung van dd chicn luoc cua cdng ty khi tham gia dai hdi ddng cd ddng

- Khong true tiep rut von ra th cdng ty nhung co the chuydn nhuong quyen so iuru thong qua vide mua ban cd phieu, dieu nay khong anh hudng den sd huu thdng qua viec mua ban cd phieu va khong anh hudng den hoat dong cua cong ty cd phan

Cdng ty cd phdn co dAy du tu each phap nhan Thanh vidn cdng ty thudng la cac cd ddng, do vAy sd luong co the rAt dong Co nhung cdng ty xuyen quoc gia, sd thanh vien co thd ldn tdi hang van, hang trieu Tuy vAy, sd luong tdi thieu cua no phai la ba Cac thanh vien trong cdng ty cung gop vd'n, ciing chia loi nhuAn va chiu Id tuong ung vdi phAn von gop, ho chi chiu trach nhiem vd khoan no cua cdng ty trong pham vi phAn vdn gop Ho khong phai dem cac tai san rieng, ngoai phAn vdn gop cua minh, de boi thudng hay nop phat thay cho cdng ty khi ket qua kinh doanh bi thua Id keo dai

b Dae diem ve cu cau td ch Ac bo may cua cdng ty cd phdn.

Bo may hoat ddng cua cdng ty co phan thudng bao gom: Dai hoi co ddng, Hoi ddng quan tri, Ban giam doc didu hanh, Cac phong, ban chiic nang phuc vu

cho hoat ddng san xua't kinh doanh Quydn quyet dinh td'i cao cua cdng ty cd phan thuoc Dai hoi cd ddng Dai hoi co ddng co quyen bau ra Hoi ddng quan tri

va Ban kiem soat Hoi ddng quan tri bau ra chu tich va cac uy vien phu trach, tong giam doc co the thue hoac do Hdi ddng quan tri Mu ra Cdng ty cd phan co tren mudi cd ddng bau ra Ban kidm soat cd nhiem vu kiem tra hoat dong tai chinh cua cdng ty cd phan

c Dac diem ve von vd phan phoi ket qua cua cdng ty co phan.

Cac thanh vien cdng ty cd thd khong biet nhau, vi muc dfch loi nhuan, ho

tu nguyen gop von de thanh lap cdng ty Vd'n cd the bang gia tri nhu tien mat, sec, ky phie'u, tin phie'u , hoac bang hien vat nhu nha xudng, may moc, thiet

bi, dat dai hoac bang chat xam nhu phat minh, sang che Du dudi bat ky hinh thuc nao thi vd'n phai duoc cac thanh vien thoa thuan qui ra tien de tien cho viec dinh gia cd phdn Von duoc chia thanh nhieu phan bang nhau goi la

cd phdn Cac cd phan duoc xac dinh bang churng khoan la cd phie'u Co ddng hudng loi turc va phai co trach nhiem vdi cac rui ro cua cdng ty trong pham vi von gop Von cua tat ca cac thanh vien dong gop ghi vao didu le cong ty goi la von dieu le Trong qua trinh kinh doanh, cdng ty cd phan co thd tang vd'n bang each phat hanh them co phie'u va trai phie'u Khac vdi cd phie'u, ngudi mua trai phie'u chi duoc hudng loi trie, khong duoc tham gia vao cdng viec kinh doanh cua cdng ty (gio'ng nhu chu no) Ddn ky han, cdng ty se thanh toan go'c cho ngudi mua trai phie'u Co phid'u va trai phid'u duoc mua ban trdn thi trudng chirng khoan trir cac cd phie'u uu dai bieu quyet va cd phie'u pho thdng cua cd dong sang lap (phap luat cd qui dinh rieng trong vide chuydn nhuqng)

Bang viec qui dinh menh gia cd phie'u tuong do'i thap, cong ty cd phan cd the thu hut duoc su tham gia ddng gop cua moi thanh pMn kinh td' trong xa hoi Nhu vay cdng ty cd phan co thd huy dong moi nguon luc cua xa hoi nham phuc vu cho qua trinh san xua't kinh doanh de tang them sire canh tranh cho cac doanh nghiep

Xua't phat tfr dac trung vd von cua cong ty cO ph£n, do vay phan phoi led nhuan cua cong ty cung do Dai hdi cO dong quyet dinh sau khi da thuc hien day

du cac nghTa vu nop thue cho Ngan sach Nha nudc Muc tieu phan phoi lei nhuan cua cOng ty co ph£n thudng cho cac muc dich sau :

- Chia co tUc cho cac cO dong

- Thuong cho Ban giam doc didu hanh

- Thuong cho can bo cong nhan vien

- BO sung quy phat trien kinh doanh

- Trfch quy khen thuong, quy phuc lei cua doanh nghiep

Qua nghien cuu cac dac trung co ban cua cong ty co phdn, co the duoc khai quat qua bang sau:

Bang 1.2: Cac dac trung co ban cua cong ty co phan

So'TT Cac tieu thuc Dac trung

1 So' thanh vien so huu

Cac co dong chiu trach nhiem vd cac khoan

no va nghTa vu trong pham vi von gop

4 Quan ly, didu hanh Hoi dong quan tri quan ly

Giam doc didu hanh

5 Giam sat cdng viec Dai hoi cO dong, Ban kidm soat