Nhfrng hai hoc rut ra cho Viet Nam - Moi ngudi deu phai co y thurc canh tranh, phai ung ho canh tranh - Chinh phu phai ludn khuyeii khfch cac hoat dong canh tranh lanh manh, tao ra cac y
Trang 126 TRU'd’NG D/1HQC KINH Tfi QUOC D iN
TROIM NEN » U TH! TRlTffNG i VIET NA$
Trang 2DANG TH)NHUNG
CO CHE TAC DONG CUA CANH■ ■ THANH
THONG NEN KINH T< THI■ ■ TRUONG 0 VIET NAM
ChuySn nganh: Kinh tfi chinh tri
LUAN VAN THAC Sf KINH TE
DAI HOCKTOD
THONG TIN THU VIEN
Ngitdi hitting dan khoa hoc:
GS TS PHAM QUANG PHAN
II<1 - 2007
Trang 3DANH MUC CHIT Vlfh TAT
DANH MUC SO DO, BANG BI^U
CHUONGI: NHUNG VAN Dfi LV LUAN VA THVC TlfiN V£ CANH TRANH 4
KINH Tl\ THI TRUONG
1.1 Khai quat chung ve canh tranh 41.1.1 Khai ni6m canh tranh 41.1.2 Chufc nang cua canh tranh 71.1.3 Tac dong cua canh tranh 101.1.4 Mdt sb ly luan vd canh tranh trong lich svr 13
1.2 Cor che tac dong cua canh tranh 181.2.1 Khai niem ccr che' tac dong cua canh tranh 181.2.2 Cac bb phan hop thanh ccr che tac dbng cua canh tranh 211.2.3 Mb'i quan he giffa cac bb phan trong co che tac dbng cua 30
canh tranh
1.3 Kinh nghiem quoc te ve xay dung va van dung cor che 38
tac dong cua canh tranh trong nen kinh te thi trircmg
1.3.1 Kinh nghiem cua My trong viec dira canh tranh vao t£t 39
ca cac linh vuc cua nen kinh te' qubc dan1.3.2 Kinh nghiem ve su ddi moi trong qua trinh canh tranh 40
cua cac doanh nghibp Nhat Ban1.3.3 Kinh nghiem tao ra nhung ye'u tb cua ccr che' canh tranh
trong nen kinh te' Trung Quoc 421.3.4 Nhilng bai hoc rut ra cho Viet Nam 44
Trang 42.1 Nhu m g dac diem cg ban cua nen kinh te thi truGng 46
Viet Nam anh huGng den cg che tac dong cua canh tranh
2.1.1 Nen kinh te' chuy£n d6i th “ke' hoach hoa tap trung” sang 46
“kinh te'thi truGng”
2.1.2 Nen kinh te' dang trong qua trinh phat trien th trinh dO tha'p 49
len trinh dO cao dua tren cg sG vat chat ky thuat hien dai2.1.3 Nen kinh te' co nhieu hinh thftc sG hftu, nhieu thanh phan 51
kinh te', trong do kinh te'nha nuGe gift vai tro chu dao2.1.4 Nen kinh t' dang trong qua trinh hOi nhap sau rOng vao 52
nen kinh te' the' giGi2.1.5 Nen kinh t' phat trien theo dinh huGng xa hOi chu nghia 54
2.2 Thue trang ve cac yeu to trong cg che tac dong cua canh tranh 562.2.1 Chu the eanh tranh ngay eang nhieu, dO'i thu canh tranh 56
ngay eang da dang va phfte tap2.2.2 DOi tuong eanh tranh phong phu va da dang tren nhieu 59
mat hoat dOng eua doanh nghiep2.2.3 Cae bien phap eanh tranh va hanh dOng eanh tranh luGn 61
duoe d6i mGi lam eho eae dOi thu phan ftng, phan hoi manh me tren thi truGng
2.2.4 Cae bien phap va hanh dOng eanh tranh khGng lanh manh 65
co ehieu huGng gia tang vGi hinh thue da dang, thu doantinh vi
2.2.5 Cae kenh truyen tin - eGng cu ehu yeu eua cg ehe' tae dOng 69
trong eanh tranh, da dang va phftc tap2.2.6 MGi truGng trong nuGe anh huGng den cg che' tae dOng eua 72
eanh tranh2.2.7 MGi truGng quO'c te' anh huGng den cg ehe' tae dOng eua 82
eanh tranh
Trang 52.3.1 Nhung thanh tuu dat duqc 86
2.3.2 Nhtfrig tdn tai, han che' trong cd che' tac dOng cua canh 88
tranh va nguyen nh£n cua no
CO CH£ TAC DONG CUA CANH TRANH TRONG N^N KINH Ils THI TRUONG 6 VlfeT NAM
3.1 Phuong hiring va quan diem co ban ve co che tac dong 92
cua canh tranh trong nen kinh te thi trudng d Viet Nam
3.1.1 Nhung quan di^m co ban vd co che' tac dfing cua canh 92
tranh trong n£n K i l l 6 Viet Nam
3.1.2 Dir bao v£ moi tnrcfng kinh doanh co anh hurdng den co 95
che' tac dOng cua canh tranh trong nhung nam tdi
3.2 Nhumg giai phap co ban nhdm hoan thien co che tac dong 101
cua canh tranh trong nen kinh te thi trudng d Viet Nam
Trang 6AFTA Khu vuc mdu dich tu do ASEAN
APEC Di&n dan kinh tO chdu d Thai binh duang
ASEAN Hidp hdi cdc qudc gia DOng Nam AASEM Di&n dan hop tdc A -Au,
CTCP COng ty cd phdn
DNNN Doanh nghidp nha nudc
DNTN Doanh nghidp tu nhdn
EU Thi truing chung chdu AuA
GDP Tdng san phdm qudc ndi
HDI Chi sd phat tridn con nguoi
IMF Quy tidn td qudc tO
KTTT Kinh tO thi truong
TCT Tdng cOng ty
TNCs COng ty xuydn qudc gia
TPKT Thanh phdn kinh tO
UNDP Chuang trinh phat tridn li&n hop qudc
WB Ngdn hang thO gidi
WTO Td chuc Thuang mai thd gidi
Trang 7Sa dol 1 Su tac dOng cua canh tranh trong nfin kinh te 14
Sa dO 1.2 Co che' tac dOng cua canh tranh trong nOn kinh te 20
Bang 2.7 So sanh khoang cach thu nhap quOc dan binh quan dau 50
nguoi cua Viet Nam va mOt sO nuoc
Bang 2 2 SO' doanh nghiep dang hoat dOng san xuAt kinh doanh 57
o Viet Nam tai thCi di£m 31/12 hang nam
Bang 2.3 Co cAu doanh nghiep dang hoat dOng san xuAt kinh 57
doanh o Viet Nam tai thCi diem 31/12 hang nam
Bang 2.5 Co cAu nganh kinh te trong GDP cua mOt sO' nuoc 73
Bang 2.6 Xep hang mOi truong kinh doanh cac nuoc ASEAN 77
Trang 8OANG TH)nhung
ChuySn nganh: Kinh t§ chinh tri
TOM t A t LUAN ■ ■VAN THAC Sf
HA JVAi - 2007
Trang 9NHUNG VAN d£ LY LUAN VA THUC TIEN VE CANH TRANH
VA CG CHE TAC DONG CUA CANH TRANH TRONG NEN
KINH TE THI TRUING
1.1 Khai quat chung ve canh tranh
1.1.1 Khai niem canh tranh
Canh tranh la qua trinh gianh giat nhffng dieu kien thuan loi trong hoat dong kinh te giffa cac chu the khi tham gia thi trtfdng de dat dwoc muc dich kinh te nhdt dinh, phan anh moi quan he man thuan ve loi ich kinh te giffa cac chu the trong nen kinh te thi trtfdng.
Khai niem chi ro:
- Canh tranh la mOt qua trinh di£n ra cac hanh vi tuong tac giua cac chu the tren thi truCng (chu the canh tranh) va ho la nhung doi thu cua nhau doi dau nhau tren thi trudng
- Doi tuong canh tranh la cac dieu kien dam bao cho cac chu the ton tai
va phat trien tren thi trudng
- Ban chAt cua canh tranh la mOt quan he mau thuan ve loi ich kinh te giua cac chu the’ kinh te' vi do la dOng luc truc tiep va manh me nhat thuc day cac chu the canh tranh tren thi truCng
- Dieu kien ton tai cua canh tranh la dieu kien ton tai cua kinh te thi truong vi canh tranh chi xuat hien trong nen kinh te' thi truong va la dac trung
co ban, la dOng luc phat trie’n cua kinh te thi trudng
1.1 2 Chtfc nang cua canh tranh
Mot la: Canh tranh gioti han quydn luc cua nha nuoc va co chuc nang kiem soat suc manh kinh te
Trang 10Hai la: Canh tranh co churc nang dinh hudng cac hoat dOng theo nhu cdu cua xa hoi.
Ba la: Canh tranh tao suc ep buOc phai su dung toi uu cac nguon luc
Bon la: Canh tranh co chuc nang phan phoi va dieu hoa thu nhap theo nang suat tren thi trudng
Nam la: Canh tranh co chuc nang kfch thfch su d6i moi, thuc day su linh hoat va tiep can nhung cai mOi
1.1.3 Tac dong cua canh tranh
Mot la: Canh tranh da thuc day luc luong san xuat phat
Hai la: Canh tranh thuc day su phat trien cua nen kinh te thi trudng
Ba la: Canh tranh da lam cho cac chu the luon luon co doi mOi, nang cao suc canh tranh tren thuong trudng
BOn la: Canh tranh kfch thfch su hoan thien va d6i mOi the che' kinh te', tang cudng nang luc va hieu qua quan ly kinh te' cua nha nuOc
Nam la: Canh tranh con dSn den viec tfch tu va tap trung san xuat, hinh thanh cac to churc doc quy£n
Sau la: Canh tranh lam phan hoa ngudi san xuat, dSn den hien tuong tieu cuc trong xa hOi: that nghiep, pha san, canh tranh khong lanh manh
1.1.4 Mot so ly luan ve canh tranh trong lich stf
Mot la: Ly luan canh tranh cua kinh te hoc tu san co dien
Canh tranh thuc chat la tu do canh tranh , co nghia la tudo mua ban , tu
do ban suc lao dong , tu do hoat dong de theo duoi lui ich rieng hay tu do kinh
t e. Tu do canh tranh la di£u kien de cac quy luat kinh te' hoat dOng, la co che'
dieu tiet cua “ban tay vd hinh”
Hai la: Ly luan canh tranh cua C.Mac.
Canh tranh la cuoc dau tranh giua nhung ngudi san xuat hang hoa tu nhan nham gianh giat nhUng dieu kien san xuat va tieu thu co lui hom, la cuoc dau tranh giua cac nha tu ban nham thu duuc lui nhuan l c xn nhat.
Trang 11Ban chat cua canh tranh la quan he mau thuan v8 loi (ch kinh te' giua nhung ngucri san xuat hang hoa Canh tranh bao g6m: canh tranh trong nOi bo nganh va canh tranh giua cac nganh Chu the’ canh tranh chu ye'u la cac nha tu ban, la nhung ngudi san xuat, ho chay dua ve ky thuat d8 thuc hien muc tieu toi da hoa loi nhuan Tac dOng cua canh tranh la: thuc day su sdng tao ky thuat, d6i moi t8 churc, nang cao nang suat lao dOng lam cho luc luong san xuat phat tri8n, dan den tfch tu tu ban va tap trung san xua't, su ra ddi cua t8 chuc dOc quy8n.
Ba la: Ly luan canh tranh cua trtf&ng phai kinh te hien dai
Quan diem cua M.Porter: Canh tranh la cuoc chay dua gifta cac nudc tren the gioi ve cac yeu to san xuat , ve dau to , ve sU sang tao va chay dua ve cua cai
Quan niem nay co nghia rat rOng: Pham vi canh tranh khOng chi dung lai 0 trong nuoc ma tren binh dien quOc te, cac chu the khOng chi canh tranh voi dO'i thu trong nuOc ma ca cac dOi thu nuOc ngoai; Doi tuong canh tranh rat da dang Co
so de canh tranh la su lien tuc d6i moi va nang cao chat luong toan dien
1.2 Co che t ac dong cua canh
1.2.1 Khai niem co che tac dong cua canh tranh
Co che tac dong cua canh tranh la tdng the mOi quan he toong tac gifta cac yeu tO canh tranh, moi troong va cac kenh truyen dan sU anh hoong cua canh tranh vao nen kinh te
1.2 2 Cac bo phan hop thanh co che tac dong cua canh tranh
- Cac y8u tO lien quan truc tiep toi su t8n tai cua co che canh tranh la cac chu the canh tranh, dOng luc canh tranh, hanh dOng canh tranh, dOi tuong canh tranh, cac bien phap, cOng cu canh tranh, hinh thUc canh tranh
- Cac kenh truyen phat su anh huong cua canh tranh den nen kinh te la nhung cOng cu, phuong tien va cac ye'u tO cua thi trudng ma thOng qua no canh tranh moi tac dOng de'n cac chu th8 va cac linh vuc trong n8n kinh te'
Trang 12- Cac yeu tO mOi trtfdng trong nuOc va ngoai nuOc nhu: Chfnh tri, phap
luat, kinh te', van hoa xa hOi, khoa hoc cOng nghe, mOi trudng sinh thai va cac
yeu tO' quOc te'
1.23 Moi quan he giffa cac bo phan trong ca che tac dong cua canh tranh
Trong co che'tac dOng cua canh tranh, mOi bO phan co mOt vi tri, vai tro
nhat dinh nhung chung co mOi quan he phu thuOc nhau, tac dOng qua lai lan
nhau Trong do chu the canh tranh la nhan tO' trung tam cua co che', gid vai tro
quye't dinh
Khi mOt chu the co hanh dOng canh tranh - goi la “chu the hanh dOng”
bang cach dua ra cac thOng diep, de cho dOi thu biet dOng co, muc dfch, muc
tieu, y dO kinh doanh cua minh Ngay lap tUc, no se tac dOng den cac dOi thu
canh tranh cua ho goi la “chu the phan Ung” hay “ke bat chuOc”
Neu cac dOi thu khOng co phan Ung gi khi nhan duoc tin thi se khOng co
phan hOi trong mOi trtfdng Neu cac dOi thu nhan thAy dOng thai cua “chu the’
hanh dOng” se tao ra loi nhuan tren mUc binh thudng, thi phAn tang len hoac
cO cac loi fch khac, ho se co phan Ung va dua ra cac quyet dinh hanh dOng
ngay tUc thi (co phan hOi) Cac phan hOi do se tac dOng tro lai “chu the’ hanh
dOng” tren thi trtfdng khie'n ho phai tim cach dOi pho vOi cac hanh dOng tra
dua, hanh dOng phan cOng hay hanh dOng bat chuOc cua dOi thu
CU nhu the', su tiep dien khOng ngdng cua canh tranh da gay sUc ep rAt
lOn va tac dOng truc tiep den cac chu the, gay hieu Ung day truyen lan toa va
anh huong den cac yeu tO' cua mOi trtfdng va lam cho no bie'n d6i
1.3 Kinh n g h ie m quo c t e v e xay di mg va v a n dung co c h e t tic < J o n g
cua canh tranh trong nen KTTT
1.3.1 Kinh nghi htn cua M y tron g v io c g ffa c odh tranh v ao t at cd cd c
linh vffc cua nen kinh te quoc dan
Bai hoc quan trong cua My la dua canh tranh vao nen kinh te', khuyen
khfch su canh tranh manh me trong cac nganh, cac khu vuc cua nen kinh te'
quOc dan
Trang 13Kinh nghiem vd chfnh sach d8i mdi cua cac doanh nghiep Nhat Ban trong qua trinh canh tranh la tu minh canh tranh vcti mlnh de mdi luc vucrt troi chinh minh va de tranh vide ngudi khac canh tranh vcfi minh, vucrt len minh.
1.3.3 Kinh nghiem tao ra nhieng yeu to cua ca che canh tranh trong nen kinh te Trung Quoc
Trung Qud'c da rat chu trong den vhn dC tu nhan hoa, giam bort su can thiep hanh chfnh va chong doc quyen trong ndn kinh te' nham tao ra moi trudng dam bao cho su canh tranh mo va lanh manh; md cua vert the' gidi theo nhieu hudng va nhieu kenh khac nhau, dua ccf che' canh tranh vao toan bd ddi song kinh te'
1.3.4 Nhfrng hai hoc rut ra cho Viet Nam
- Moi ngudi deu phai co y thurc canh tranh, phai ung ho canh tranh
- Chinh phu phai ludn khuyeii khfch cac hoat dong canh tranh lanh manh, tao ra cac yd'u td' canh tranh trong tat ca cac nganh kinh te, xQy dung he thong luat tao mdi trudng canh tranh thuan loti cho cac chu the
- Doanh nghiep cfln phai co kha nang thfch umg nhanh vdi cac yeu chu cua thi trudng, phai ap dung chfnh sach doi mdi lien tuc
CHUONG 2
THUC TRANG CO CHE TAC DONG CUA CANH TRANH
TRONG NfiN KINH t£ THI TRUONG VIET NAM
2.1 Nhumg dhe diem ccf ban cua nen kinh te thi trudng Viet Nam anh hudng den cu che tac dong cua canh tranh
2.1.1 Nen kinh te chuyen doi tit “ke hoach hod tap trung” sang
“kinh te thi truftng”
Nen kinh te' Viet Nam trudc d6i mdi lb nen kinh te' van hanh theo ccf che ke' hoach hoa tap trung Td Dai hdi Dang VI (12/1986) den nay nen kinh te'
Trang 14Vi^t Nam da chuy^n ddi sang KTTT dinh hudng XHCN, do la mot kieu td chuc nen kinh te trong thdi ky qua do di len chu nghia xa hOi van hanh theo cac quy luat kinh te khach quan cua nen kinh te thi trudng, cac quy luat cua thdi ky qua do , dOng thOi co su quan ly cua nha nudc nham dat muc tieu dan giau, nudc manh, xa hoi cOng bang , dan chu , van minh Di£u nay chdng to: Sau ddi mdi, co su tdn tai va hoat ddng cua co che canh tranh cung nhu co che tac ddng cua canh tranh trong ndn kinh te Viet Nam.
2.1.2 Nen kinh te dang trong qua trinh phat trien tft trinh do thap len trinh do cao dua tren co so vat chat ky thuat hien dai
DAy la dac di£m ndi bat cua nen kinh te Viet Nam trong giai doan chuyen ddi nen kinh te, phan anh di^m xua't phat cua n£n kinh te con d trinh
dd tha'p Nen ta't yeu qua trinh phat trien phai di tfr san xuat nho len san xuat ldn hien dai, tfr trinh dd thap len trinh dd cao, tu chua hoan thien den hoan thien, khdng the ddt chay giai doan duqc
2.1.3 Nen kinh te co nhieu hinh thuc so hftu , nhieu thanh phan kinh
te , trong do kinh te nha nudc gift vai trd chu dao
Trong nen kinh te Viet Nam hien nay co nhieu thanh phdn tham gia thi trudng do la: Kinh te'nha nudc, kinh te tap the, kinh te tu nhAn, kinh te tu ban nha nudc va kinh te co vdn dAu tu nudc ngoai Cac thanh phAn kinh te deu la
bd phan hqp thanh quan trong cua nen kinh te thi trudng dinh hudng xa hdi chu nghia, hoat ddng theo phap luat, deu binh dang trudc phap luat, cung tdn tai va phat trien lAu dai, duqc hoat ddng theo co che tu chu, hqp tac va canh tranh lanh manh Trong do kinh te nha nudc giu vai tro chu dao de’ dam bao cho nen kinh te phat trien dung dinh hudng xa hdi chu nghi
2 1 4 Nen kinh te dang trong qua trinh hoi nhap sau rong vao nen kinh te the g i di
Nen kinh te nudc ta trong mdt thdi ky dai tdn tai vdi co ca'u khep kin, tu cung tu cap, nen kinh te kem phat trien, bao thu tri tre, co nhieu kha nang
Trang 15chua duqc khai thac, nhi£u lqi the' chua duqc phat huy VI vay nCn kinh te' Viet Nam phat trien theo hurting md cura, ngay eang hdi nhftp sSu rdng vao n£n kinh te' the' gidi la mdt tA't ye'u khach quan, la yeu cdu cS'p bach dd'i vdi su nghiep x<iy dung va phat trien kinh te'.
2.1.5 Nen kinh te phat trien theo dinh hitting xa hoi chu nghia
Day la dac di£m ccf ban nhat cua n£n kinh te' thi trudng d nude ta, phan anh ban chat nen kinh te d nude ta khac vdi nen kinh te' hang hoa gian defn va khac vdi nen kinh te' thi trucrng tu ban chu nghia Dinh hudng XHCN d nude ta
la muc dfch chfnh tri, la muc tieu kinh te'- xa hdi ma Dang va nhan dan lua chon lam dinh hudng chi phd'i su van ddng phat trien cua n£n kinh te'
2.2 Thue trang v£ cac ye'u to trong co che tac dong cua canh tranh
2.2.1 Chu the canh tranh ngay edng nhieu, doi thu canh tranh ngay eang da dang va ph tic tap
Chu the canh tranh ngay eang nhieu, la cac doanh nghiep thuoc moi loai hinh va moi thanh phan kinh te' va cung chfnh la bo phan co ban nhat cau thanh ccf che' tac dong cua canh tranh trong n£n kinh te' thi trudng Viet Nam
Ho phai canh tranh vdi ra't nhieu dd'i thu khac nhau tren thi trudng: doi thu canh tranh trong nude, dd'i thu canh tranh tdm cd qud'c te' td ben ngoai vao cuoc canh tranh, lam cho cudc chai khdng dan gian va khd du doan hon trudc
2.2.2 Doi tuong canh tranh phong phu va da dang tren nhieu mat hoat dong cua doanh nghiep.
Chfnh vi tfnh da dang cua cac chu th^ canh tranh nen da tao ra su da dang phong phu cua cac doi tuong canh tranh, pham vi va khdng gian canh tranh cung duqc md rdng han trudc: canh tranh tren toan cSu, canh tranh tren moi linh vuc cua hoat dong kinh te'
2.2.3 Cac bien phap canh tranh va hanh dong canh tranh luon duxrc doi moi lam cho cac doi thu phan ting vd phan hdi manh me tren thi trudng
Cac bidn phap canh tranh mdi duqc cac chu the su dung la: Thay doi gia Tang su khac biet cua san ph^m Sir dung kenh phSn phd'i sang tao Quang
Trang 16cao qua bao chf, tAp san, An phAm, Internet, td roi, quang cao liAn tuc qua truydn hinh Su dung phuong phap tiep thi truc tiep, khuyen mai ban hang trung thudng MOt sd biAn phap canh tranh khac biAt, mdi la, sang tao hon so
vdi cac ddi thu (xAy dung thdng diAp dOc dao, sang tao thdng qua md hinh
kinh doanh mdi la, san phAm dOc dao, canh tranh bang truydn khdu, tAp trung diA’m ban, tAp trung md hinh kinh doanh chudi nhuong quyen, chudi siAu thi, chudi cua hang liAn kA't, td churc cuOc thi (Contest), td churc su kiAn (Event)
2 2 4 Cac bien phap va hanh dong canh tranh khong lanh manh co chieu hudng gia tang vdi hinh thdc da dang , thu doan tinh vi
Nhung hanh vi, biAn phap va cdng cu canh tranh khdng lanh manh xuAt hiAn trAn thi trudng phai kA dA'n la: Lam hang gia su dung tin don; quang cao
sai lAch, tung tin pha hoai uy tin do'i thu An cAp ban quydn Dung tai chinh dA thao tung ddi thu su dung mdi liAn ket dA’ thao tung thi trudng Moc ngoac vdi
quan chdc nha nudc dA lung doan thi trudng Loi dung ke hd cua luAt phap Cac hanh vi bao luc, vi pham dao ddc, mafia trong kinh doanh
2.2 5 Cac kenh truyen tin - cong cu chu yeu trong cu che tac dong
cua canh tranh , da dang vd phdc tap
Trong co chA' tac dOng cua canh tranh, ngoai hinh thdc tuong tac truc tie'p vdi nhau, con tuong tac thdng qua cac kAnh truydn tin nhu: truydn hinh, phat thanh, bao chf, td roi, internet, truyen khdu truc tiAp, hOi thao, tro chuyAn, tin hiAu thi trudng.v.v DAy la cdng cu chu yeu trong co che tac dOng cua canh tranh, nhd do ma cac hanh dOng canh tranh, su phan dng, phan hdi cua cac chu thA duoc lan toa trong mdi trudng
Ngoai cac kAnh chfnh thdc d trAn, cac chu thA cd thA su dung nhung hoat dOng tinh bao kinh tA', tinh bao canh tranh hay gian diAp thuong mai dA danh cAp thdng tin cua ddi thu canh tranh, trAn co sd do phAn tfch, danh gia, suy xet nhung dOng thai mdi trong mdi trudng canh tranh, dua ra nhung ddi sach thfch hop trong cuOc dua tranh kinh te
Trang 17Moi trudng trong nude bao gdm: mdi trudng kinh td'; mdi trudng chfnh
tri va he thong phap luat kinh td; mdi trudng khoa hoc- cong nghd; mdi trudng
xa hdi vira co nhung thuSn loi cho hoat ddng canh tranh cua cac chu the, vira
co nhung anh hudng bat loi gay can trd hoat dong canh tranh tren thi trudng
3.1.2 Mdi trudng qudc teanh hudng den cache tac dong cua canh tranh
Mdi trudng quo'c td co nhung yeu td, xu hudng anh hudng den su canh
tranh cua cac chu the the dd la: Cudc each mang edng nghe mdi dang didn ra
tren quy md toan chu; Xu hudng toan cdu hoa kinh te trd thanh mdi trudng cua
cac cudc canh tranh gay gat gida cac nudc tren pham vi toan the gidi; Xu
hudng canh tranh va hop tac cung tdn tai trong quan he qud'c td dang cd su
thay d6i ve noi dung va hinh thilc Su trdi day cua cac ndn kinh td dang phat
tridn khdng 16 - Trung Qud'c va An Dd, lam sd'ng ddng nen kinh td thd gidi
Ngoai ra, hien tuong budn ldu nghidm trong qua bion gidi, da tao dieu kien
va co hoi thudn loi cho co chd canh tranh hoat ddng va phat huy tac dung,
ddng thdi cung tao ra ap luc, dat ra nhung thach thuc, trd ngai lam cho co che
canh tranh hoat dong chua hieu qua
2.3 Danh gia chung ve cu che tac dong cua canh tranh trong nen
kinh te thi trirdng Viet Nam
2.3.1 Nhung thanh tuu dat duac
Th khi co su chuyd’n ddi ndn kinh td theo co chd thi trudng, canh tranh
da xudt hien va ngay cang phat tridn Canh tranh didn ra d hau het cac nganh,
cac di a phuong va khu vuc cua ndn kinh td Canh tranh dac biet soi dong d
linh vuc san xudt cong nghidp, thuong mai, dich vu, o cac thanh phd' va trung
tdm edng nghidp Vi vdy co chd tac dong cua canh tranh cung xua't hidn va
budc ddu phat huy duqc hidu qua, tao ra su sdi dong trong ndn kinh td va lam
ndn nhiing thanh tuu cua Viet Nam trong nhung nam qua
Trang 182.3.2 Nhung ton tai, han che trong cof che tac dong cua canh tranh
vd nguyen nhan cua no
Co chc tac dong cua canh tranh mdi budc diiu duoc hinh thanh nen chua
phat huy manh me mat tfch cue; chua thuc su ki'ch thfch d6i mod khoa hoc
edng nghe va phat trien nhan luc; edn phat sinh nhung yeu td' canh tranh
khdng lanh manh, nhidu yeu td' bat loi trong canh tranh Cac bd phan trong ccr
chd tac dong cua canh tranh con chua hoan thidn, chua dtly du
Nguyen nhan cua nhung ton tai, han che tren la: Trinh dd phat trien
kinh td con tha'p; He thd'ng phap luat, chfnh sach chua theo kip va dap ling doi
hdi su phat trien cua ndn kinh td' thi trudng Do thieu su kiem soat, dinh hudng
cua nha nude Cac chii the canh tranh chua quen vdi tap quan kinh doanh mdi,
chua co kinh nghidm trong thUOng trudng, y thiic phap luat chua cao Xa hdi
chua tao ra ap luc manh de cac chu the canh tranh phai ddi mdi, de xoa bo
nhung hanh vi vi pham phap luat
CHUONG3
PHUONG HUONG VA GIAI PHAP NHAM HOAN THIEN CO CHE
TAC DONG CUA CANH TRANH TRONG N^N KINH TE
THI TRUONG O VlfcT NAM 3.1 Phuong hudng va quan diem co ban ve co che tac dong cua
canh tranh trong nen kinh te thi trudng d Viet Nam
3.1.1 Nhung quan diem cu ban ve cor che tac dong cua canh tranh
trong nen kinh te thi trudng Viet Nam
Mot la; Phai dam bao su binh dang giua cac chu thd thudc moi thanh
phan kinh td va d moi linh vuc;
Hai la; Ket hop chat che giua khuyen khfch tu do canh tranh vdi su
quan ly cua Nha nude
Trang 19Ba la: Hoan thidn dd tao ra nhtfrig dieu kien thufin loi, han che rui ro
cho hoat ddng kinh doanh
Bon la: Hoan thien phai hudng vao co che' thi trudng co su quan ly nha
nude theo dinh hudng xa hdi chu nghia va phu hop vdi xu the' hdi nhap
Nam la: Hoan thien co che tac dong cua canh tranh phai tren quan didm
ddng bo
3.1.2 Du bao ve mdi trudng kinh doanh cd anh hudng den ca che tac
dong cua canh tranh trong nhung nam tot
Trong bd'i canh hdi nhap toan dien ve kinh te', mdi trudng trong nude va
quoc te' nhung nam sSp tdi se cd nhung tac dong rat manh dd'n su phat trien
kinh te d nude ta noi chung va hoat ddng canh tranh cua cac chu the noi ridng
Nhung ye'u td' thu&n loi mdi se xuat hien, tao ra nhidu co hoi ldn de phat trien;
ddng thdi cung dan xen nhidu kho khan, thach thiic ldn efin phai vuqt qua
3.1.2.1 NhiTng yeu tothuan led
- Thuc luc kinh te' manh them, dia vi duoc nang cao, khoang each chenh
lech vdi cac nude thu hep lai; dn dinh chfnh tri, kinh te', xa hdi Thd che kinh
te' thi trudng dinh hudng xa hdi chu nghTa hoan thien va van hanh co hidu qua,
tao mdi trudng kinh doanh thuAn loi, edi md Viet Nam trudng thanh qua thu
thach canh tranh vdi cac dd'i thu ldn manh nha't the' gidi Cac chu the kinh te se
duoc canh tranh trong su cdng bang hon, minh bach hon, trdn san choi rong
ldn hon va co dang ca'p qud'c te'
- Su phat trien cua khoa hoc cdng nghe day nhanh tie'n trinh chuydn
dich co ca'u kinh te' theo hudng tri tue hoa, day manh su chuydn ddi trong
chinh sach phat tridn cdng nghe, thay doi phong each quan ly, nang luc trong
kinh doanh Su gia tang xu the' toan cdu hoa va khu vuc hoa kinh te' thuc day
canh tranh manh me hon, thuc ddy cai each ben trong ndn kinh te' Xu the' xu
the' hoa binh, 6n dinh, hop tac la co sd dam bao an ninh kinh te' cho Viet Nam,
dam bao cho vide tu do hoa thuong mai va d<iu tu duoc duy tri va phat tridn
Trang 203.122 Nhung nguy ccr, thach thuc
Thach thiic canh tranh co the dSn de'n pha san, that nghiep, bie'n ddng
xa hdi lcm, te nan xa hdi, phan hoa va mSu thuln xa hdi, bat 6n v6 chfnh tri- xa hdi; he thd'ng cac rao can ngay cang tinh vi, da dang va phurc tap; cac chu the’
co th^ bi thdn ti'nh, mua ban, sap nhap hoac bi de doa ep budc phai rdi khdi thi trudng; an ninh kinh te', an ninh van hoa, an ninh thong tin, an ninh mdi trudng tham tri chu quydn qud'c gia bi xam hai; Luc luctng thu dich d ben ngoai cung vdi phan dong ben trong thuc hien “dien bie'n hoa binh” chong pha
VN, su gia tang cac hanh vi canh tranh khdng lanh manh, cac hoat ddng tdy rua tidn trong nude
Tom lai, mdi trudng kinh doanh trong tuong lai se xua't hien nhidu mat thuan loi mdi, song cung vdi nd la nguy co va thach thuc se ngay mdt gia tang anh hudng nhidu chi£u de'n co che' cua canh tranh trong nen kinh te'
3.2 Nhumg giai phap co ban nham hoan thien co che tac dong cua canh tranh trong nen kinh te thi trirbng d Viet Nam
3.2.1 Nhom gidi phap vi mo
Mdt la: Hoan thien he thong luat phap ve chu the canh tranh
- Xay dung va hoan thien phap luat ve sd huu nham the che hoa dudng loi phat trie’n KTTT vdi nhi£u hinh thuc sd huu, nhi£u thanh phtln kinh te'
- Hoan thien he thd'ng phap luat v6 td chuc cac loai hinh doanh nghiep
- Hoan thien the? che' gia nhap thi trudng va rut khdi thi trudng
- Hoan thien the che' lien quan de'n hoat ddng san xua't kinh doanh cua doanh nghiep
- Hoan thanh vide sdp xe'p d6i mdi va ap dung che' dd quan tri doanh nghiep hien dai dd'i vdi cac doanh nghiep nha nudc
Trang 21Hai Id: Tao lap mot moi trudng kinh doanh thuan lai nudi dudng duac cac qua trinh canh tranh.
- Hoan thidn luat Canh tranh va hudng dan thi hanh luat
- Ban hanh cac van ban hudng dan thi hanh cac quy dinh vd canh tranh khdng lanh manh
- Dam bao sU hai hoa tucfng thfch giua cac luat lidn quan den canh tranh
d ca trong va ngoai nude
- Thue day vide hoan thien va thuc thi phap luat pha san
- Kien quyd't cai each thu luc hanh chinh trong kinh td'
- Hoan thien va phat trien day du cac loai thi trudng
- Hoan thien hd thd'ng dich vu hd trer cho doanh nghiep
- Tao mdi trudng edng nghd phu hop
- Doi mdi edng tac giao due, dao tao va bdi dudng doi ngu cac nha quan
ly, kinh doanh trong doanh nghidp
-Tang cudng ki^m tra, giam sat vide thuc thi luat, nang cao nang luc, hidu luc quan ly nha nude vd cac hoat ddng canh tranh
Ba Id: Cac giai phap giao due chinh tri tu tudng, tuyen truyen, van dong nham nang cao y thftc xd hoi cua cac chu the trong nen kinh te.
- Tang cudng cong tac pho bid'n giao due, tuyen truyen, hudng dan van ban phap luat, nhat la nhung quy dinh trong luat canh tranh
- Hoc tap nghidn cuu chu truerng dudng ldi, chfnh sach cua Dang, phd bid'n rdng rai tdi ddi ngu lanh dao cac doanh nghidp, can bd edng nhan vidn va qudn chung nhan dan de ho cd y thuc noi theo
- Xay dung va dd cao edng tac giao due dao due trong kinh
- Xay dung quan hd lanh manh giua doanh nhan vdi edng ddng
- Xay dung trach nhidm cua doanh nhan vdi mdi truerng tu nhidn
Trang 22- X&y dung hinh miki vd luong tarn nghd nghiep, ve danh du ca nhan,
tao ra khdng khf canh tranh lanh manh tren thuong trudng
3.3.2 Nhom giai phap vi md
luat Canh tranh cung vdi cac van ban hudng din thi hanh luat
Hai Id: Qin su dung tdt cac cdng cu phap ly cdn thie't dd cd the’ tu bao
ve minh
Ba Id: Chu y sir dung linh hoat cac cdng cu, bien phap, hinh thiic canh
tranh cho thfch hop va hieu qua, tuyet do'i khong dung nhiing hanh vi canh tranh khdng lanh manh lam mfft uy tin, hinh anh cua chfnh minh
Bon la: Chu ddng xly dung chie'n luge canh tranh tdng hop va nang
dong trdn co sd ket hop mdt loat cac yen to tao ndn loi the' canh tranh
Nam Id: Qin tip trung vao chie'n luge canh tranh ngudn nhan luc.
Sau la: Qin dlu tu vao hoat ddng nghien curu san phdm mdi, thuong
hieu, tang chat lugng dich vu, hoat ddng nghien curu thi trudng
3.3.3 Mot so kien nghi
- Nha nude phai quan ly mdt each than trgng hoat ddng canh tranh
- Cac doanh nghiep phai han che' miic tha'p nha't su rd ri thdng tin gay
bit loi cho minh Phai dam bao bf mat thuong mai, dam bao nhung thdng tin
khdng de ddi thu canh tranh danh cSp vi thdng tin la yeu td quan trong hang dlu de’ tdn tai trong canh tranh, quyd't dinh su song con cua doanh nghiep
-Cac doanh nghiep cung Qin nhan thiic slu sic ve md'i quan he giua linh vuc kinh te' va an ninh qud'c phong, chu trong boi dudng nhung kie'n thurc ve dam bao an ninh kinh te', bdi dudng vd y thiic chfnh tri, nang cao canh giac Ddng thdi edn chu ddng chudn bi thuc luc vd vat cha't, vd con ngudi de ddi
pho, ngan chan nhung tac dong tieu cue nay sinh trong qua trinh canh tranh,
dam bao mdi trudng an ninh cho su phat trie’n bdn vtrng cua
Trang 23- Luc luong an ninh kinh te' cdn tang cudng edng tac nSm tinh hinh li£n quan den va'n dd canh tranh, tang cudng phd'i hcfp, ngan chan, xfr ly kip thcti dam bao cho co che' canh tranh van hanh hidu qua va tich cue.
- Luc luong an ninh kinh te' phai lam tot edng tac tham mini gop phan xBy dung chfnh sach canh tranh co hidu qua, hudng dan cac nganh thuc hien dung quy dinh phap luat, phat hien ra cac thu doan med cua cac dd'i tac, am muu, y dd cua ben nudc ngoai
- Luc luong an ninh kinh te' edn phai ngan chan kip thdi, pha bo am muu cua dich khdng de gay ra hau qua thiet hai doi vdi nuorc ta
Trang 24d A ngTH| nhung
CO CHE TAC DONG■ ■CUA CANH TRANH
TRONG NEN KINH TE THI TRUONG 0 VIET NAM
ChuySn nganh: Kinh t6 chinh tri
LUAN ■ ■VAN THAC SI KINH T E
Ngudi hudng dan khoa hoc:
GS TS PHAM QUANG PHAN
moi - *007 i
Trang 25Hon nua, Viet nam da chfnh thuc la thanh vidn cua Td chuc Thuong
mai thd gidi, san sang dd'i pho vdi nhung tac ddng tat ydu va rat ldn cua nhung bidn ddng trong nen kinh td the gidi ma dac bidt la su tac ddng cua canh tranh qud'c td ddri qua trinh phat tridn kinh td' Do dd, vidc hidu duoc co chd tac ddng cua canh tranh dd phat huy nhung tac ddng tich cuc, han chd tac ddng tidu cuc cua canh tranh, td dd thay duoc nhung thuSn loi va co hdi cung nhu nguy co
va thach thuc trong qua trinh phat tridn kinh td' Didu nay cd y nghia dac bidt quan trong dd'i vdi Vidt Nam trong giai doan hidn nay
Tuy vSy, trong qua trinh phat tridn ndn kinh td' thi trudng d Vidt Nam, nhSn thuc vd canh tranh con rat han chd', co chd' tac ddng cua canh tranh khdng hidu qua, chua phu hop vdi ydu c£u cua thi trudng doi hoi phai cd su nhSn thuc dung dan vd van dd nay, phai xay dung va hoan thidn co chd tac ddng cua canh tranh, tao ddng luc v& mdi trudng dam bao cho ndn kinh td' thi trudng Vidt Nam phat tridn dn dinh va bdn vung
Vdi nhung ly do trdn, van dd “Ca che tac dong cua canh tranh
trong nen kinh te thi trtfdng d Viet Nam” duoc chon lam dd tai luSn van
thac si kinh td'
Trang 262 Tinh hinh nghien curu de tai
Trong lich sir cac tu tuong kinh te, v<£n dd canh tranh dupe nhieu nha kinh te nghidn curu va dd cap d cac khfa canh khac nhau nhu: Nguon gd'c canh tranh, vai tro cua canh tranh, cac hinh thurc canh tranh, led the canh tranh Con trong thuc tidn nghien cun d Vidt Nam cung co nhieu bai vidt, luan van, luan an, cong trinh nghien cun khoa hoc, cac cudc hoi thao ban vd canh tranh, nhung chua co edng trinh nao ban vd co chd' tac dong cua canh tranh dudi giac
dd kinh td' chinh tri VI vAy, va'n dd “Co chd' tac dong cua canh tranh trong nen kinh te thi trudng d Vidt Nam” dupe tac gia chon de nghidn cun
3 Muc dich va nhiem vu cua luan van
Muc dich cua luan van: Lam rd ndi dung khoa hoc cua canh tranh kinh
td' va co chd' tac ddng cua canh tranh trong ndn kinh td' thi trudng Tir do chi ra ton tai, han che cua co chd' tac ddng cua canh tranh trong nen kinh te' Viet Nam, dua ra nhung giai phap nham hoan thidn co chd' tac dong cua canh tranh trong nen kinh td' thi trudng Vidt Nam
Nhiem vu cila luan van:
- Trinh bay khai quat ly luan canh tranh tit do chi ra ban chat, ndi dung
va co chd' tac ddng cua canh tranh trong ndn kinh td' thi trudng
- Nghien curu thuc tidn canh tranh cua mdt sd' nude tren thd' gidi tur do rut ra bai hoc kinh nghidm cho Vidt Nam
- Phan tfch co che' tac ddng cua canh tranh trong nen kinh td' Vidt Nam
Dd xua't giai phap nham hoan thidn co che' tac ddng cua canh tranh trong nen kinh te' thi trudng Viet Nam
4 Doi tuong va pham vi nghien curu
Luan van chi tap trung nghidn curu co chd' tac ddng cua canh tranh trong ndn kinh td' thi trudng d Vidt Nam dudi giac dd kinh te' chinh tri, khdng di sau nghien curu cac ndi dung khac cua canh tranh
Trang 275 Phuong phap nghien curu
Lu<in van sir dung phuong phap chung nghien ctfu khoa hoc, phirong phap nghien cdu cua kinh te chfnh tri hoc (trim tuong hoa khoa hoc, ldgic
va lich sir), ke't hop giua nghien cdu If luan va khao sat thuc tidn, phuong phap chuydn gia, phuong phap phan tich, tong hop, so sanh, td do dua ra nhan xet danh gia va lap luan chfnh xac, hop ly tren co sd cac ngudn dtf lieu thu thap duoc
6 Du kien dong gop va y nghia cua luan van
- Gop phfin he thdng hoa ly luan vd canh tranh, lam ro co che' tac dong cua canh tranh trong ncn kinh te' thi trudng
- Luan van dua ra du bao ngan han ve mdi trucmg kinh doanh cua nen kinh te' Viet Nam
- Luan van de xua't nhung giai phap nham hoan thien co che' tac ddng cua canh tranh trong nen kinh te' thi trudng d nude ta
- Luan van co mdt sd' kien nghi dd'i vdi nganh cdng an nham han che nhung tac dong tieu cue cua canh tranh dd'i vdi nen kinh te'
- Ke't qua nghien curu cua luan van cd the lam tai lieu tham khao trong nghien cdu d cac trudng dai hoc va cao dang khd'i kinh te'; Gop phAn vao viec xay dung co sd khoa hoc cua chinh sach canh tranh d Viet Nam
7 Ket cau cua luan van
Ngoai phfin md d;lu va ke't luan, lu|n van gom cd 3 chuong:
Chuang 1: Nhung vA'n de ly luan va thuc tien vd canh tranh va co che'
tac ddng cua canh tranh trong n6n kinh te' thi trudng
Chuang 2: Thuc trang co che' tac ddng cua canh tranh trong n£n kinh te'
thi trudng d Viet Nam
Chuang 3: Phuong hudng va giai phap nham hoan thien co che' tac
dong cua canh tranh trong nen kinh te' thi trudng d Viet Nam
Trang 28NHUNG VAN Lt LUAN VA THUC TlflN v£ CANH TRANH
KINH TtS THI TRUONG
1.1 Khai quat chung ve canh tranh
1.1.1 Khdi niem canh tranh
Vd mat thuat ngu, canh tranh theo gd'c tidng Latinh (competitio) cd
nghia la thi dua Tiic la su phan da'u vucm len khdng ngimg de vuot len so vdi
dd'i thu va dd gianh lay vi tri hang dfiu trong llnh vuc nao do Vi vay ncu khdng co canh tranh thi khdng thd tdn tai va phat tridn, do la quy luat ta't yeu trong ddi sd'ng xa hdi
Trong tidng Anh, canh tranh la each goi tat cua cum ttr canh tranh kinh
te (economic competition) co nghia Id su dau tranh Td didn Kinh td kinh
doanh Anh-Vidt cua Nha xua't ban Khoa hoc ky thuat (2000) dua ra khai
niem: Canh tranh Id su ddi dich giua cac hang kinh doanh tren cung mot thi trudng de gianh duoc nhieu khach hang, do dd nhieu thuan lai han cho ban than, thudng Id bang each ban theo gid cd thap hay cung cap mdt chat luong hang hod tot nhat.
Giao trinh Kinh td' chinh tri Mac-Ldnin cua Hdi ddng Trung uong chi dao bien soan giao trinh qud'c gia, dinh nghia: Canh tranh la sU ganh dua, su
dau tranh ve kinh tegiua cac chu the tham gia san xua't- kinh doanh vdi nhau nham gianh gidt nhung dieu kien thuan loi trong san xuat- kinh doanh, tieu thu hang hod vd dich vu de thu dUdc nhieu loi [ch nhat cho minh Muc tieu cua canh tranh la gianh loi ich, lei nhudn ldn nhat, bao dam suton tai vd phat trien cua chu the tham gia canh tranh.
Trang 29Ngoai ra, trong cac edng trinh nghidn curu khoa hoc do each tid'p can v£n dd nghien curu khac nhau ndn khai nidm canh tranh dua ra la khac nhau Nhin chung cac quan nidm vd canh tranh ddu co su tuong ddng ve noi dung nhung cd su khac bidt trong didn dat va pham vi.
Dd phan anh mdt each ddy du, khai quat vd canh tranh, dudi giac dd
kinh td chfnh tri, tac gia dua ra khai nidm canh tranh nhu sau: Canh tranh la qua trinh gianh giat nhung dieu kien thuan loi trong hoat dong kinh te giua cac chu the khi tham gia thi trudng de dat duuc muc dich kinh te nhat dinh, phan anh mdi quan he mau thuan ve loi ich kinh tegida cac chu the trong nen kinh te thi trudng.
Khai nidm tren da chi ro:
Thd nhat: Canh tranh khdng phai la nhung hanh ddng nhat thdi dd giai
quyd't tinh hudng, ma canh tranh la mdt qua trinh tiep didn khdng ngtmg, didn
ra cac hanh vi tuong tac giiia cac chu thd trdn thi trudng, nham dat muc dfch kinh td' nhat dinh Cac hanh vi tuang tac do goi la hanh ddng canh tranh,
ngUdi thuc hien hanh ddng canh tranh goi la chu the canh tranh vd ho la nhung dd'i thu cua nhau, t hudng xuyen phai ganh dua, co xat, doi dau nhau tren thi trudng Pham vi cua qua trinh canh tranh co the didn ra d thi trudng
trong nude hay thi trudng quoc td' song ranh gidi nay ngay eang bi xoa dan di bed xu thd' hdi nhSp kinh td' toan efiu
Trong qua trinh tuong tac giua cac chu thd canh tranh (qua trinh canh tranh), didn ra nhieu mdi quan hd canh tranh da dang va phu'e tap, do la: Quan
hd canh tranh giua nhung ngUdi san xu£t trong cung mdt nganh; canh tranh giua nhung ngudi san xua't d cac nganh khac nhau; canh tranh gida ngUdi san xua't vdi cac nha cung cap d£u vao (tai chinh, vd'n, lao ddng, may moc thid't bi,
ky thuat, nguydn nhidn vat lieu ), vdi cac trung gian phan phd'i, cac dich vu van tai hay bao hidm; canh tranh giua dau ra- dfiu vao, giua ngudi san xua't va
Trang 30ngudi tieu dung, giua ngudi mua- ngudi ban, canh tranh giua nhttng ngudi tieu dung vdi nhau; quan he canh tranh trong khu vuc cdng, giua khu vuc cdng vdi
khu vuc tu nhAn.v.v Trong do quan he canh tranh gifta cac chu the co chfrc nang kinh doanh (cac doanh nghiep) la phdc tap nhat , quyet dinh nhat tren thi trudng
T ha hai: Dd'i tuong ma cac chu the’ canh tranh mudn gianh lay la nhung didu kien thuan loi trong hoat ddng kinh te' tuc la cac didu kien dam bao cho cac chu the tdn tai va phat trie’n tren thi trudng Ddi vdi ngudi san xuat, cac didu kien do cd the lien quan den ddu vao, ddu ra cua qua trinh kinh doanh nhu: Vdn, lao ddng, ky thuat, thi trudng, ye'u td' khdng gian, thdi gian, khach hang Ddi vdi ngudi tieu dung, cac didu kien do la: Chat luong hang hoa, dich vu, gia ca, dich vu di kem Qua do tha'y duoc canh tranh la hien tuong tat nhien va cd tinh quy luat trong ndn kinh te' thi trudng, la hoat ddng tat yeu
va chu ye'u cua bat cd mdt chu the nao khi tham gia thi trudng vi do khdng nhung la hoat ddng nham dam bao su tdn tai va phat trien cua cac chu the’ ma con la hoat ddng de’ chdng lai cac dd'i thu va dat duoc loi ch cao nhat
Khi tham gia thi trudng, mdi chu the co mdt didu kien hoat ddng kinh te'
va theo dudi mdt loi fch kinh te' khac nhau, de gianh lay didu kien thuan loi va
loi fch kinh te' cho minh budc ho phai canh tranh Song didu kien do lai ludn thay ddi va bien ddng tren thi trudng nen canh tranh lai khdng ngdng tiep dien Va khi kinh te' thi trudng cang phat trien, canh tranh tren thi trudng cang trd nen gay gat va phdc tap
Thu ba: Ban chat cua canh tranh la mdt quan he mAu thuin vd loi fch
kinh te' giua cac chu the’ kinh te' vi muc dich cua viec dua tranh la loi fch kinh
te' Chinh loi l'ch kinh te' la ddng luc truc tiep va manh me nhat thuc day cac chu the’ canh tranh tren thi trudng Hoat ddng canh tranh giua cac chu the’
trong ndn kinh te' chi xay ra khi no duoc kfch thfch bdi loi fch kinh te', khi no
Trang 31dap umg dupe nhu cdu thi£t than cua cac chu thd, khi cac chu thd xac dinh duoc bao nhidu loi fch va dac bidt khi co su chenh ldch vd loi (ch thi se cang thdi thuc cac chu thd tham gia canh tranh dd gianh la'y phan hcfn vd minh.
Thii tit: Didu kidn tdn tai cua canh tranh la dieu kien ton tai cua kinh td
thi tnrdng vi canh tranh chi didn ra khi cac chu thd duoc hoat dong theo nguyen tac tu do trdn thi trudng va didu nay chi co trong ndn kinh te thi trudng Chinh didu kidn nay da duoc C.Mac khang dinh trong hoc thuydt kinh
td cua Ong: Su ra ddi va tdn tai cua canh tranh trudc het phai dua vao hai didu kidn co ban la phan edng lao dong xa hoi va su tdn tai cac chu thd kinh td ddc lap, co loi ich rieng bidt That v|y, co phan edng lao ddng xa hdi mdi co su trao ddi, co thi trudng va do dd mdi cd canh tranh Ddng thdi, mdi chu thd khi hoat dong tren thi trudng ho duoc tu chu va co mot loi ich ridng, khi ho theo duoi loi ich ridng a'y se tao nen ddng luc cho canh tranh trong nen kinh td Ngoai ra, edn phai co nhung didu kidn vat chat c;ln thidt, hd thd'ng kdt cd'u ha tang tuong ddi phat tridn nhu: hd thd'ng tai chinh, tin dung, ngan hang, giao thong van tai, thi trudng de cac hoat ddng canh tranh didn ra thuan loi
Nhu vay, canh tranh chi xua't hien trong ndn kinh td thi trudng va la dac trung co ban, la ddng luc phat tridn cua kinh td thi trudng Ngupc lai, neu khdng co canh tranh thi khdng thd co mdt ndn kinh td thi trudng hoan chinh
1.1.2 Chitc nang cua canh tranh
Trong ndn kinh td thi trudng, canh tranh co vai trd rat quan trong, no khdng nhung la dong luc cua su phat trien ma con la ydu td' quan trong lam lanh manh cac quan hd kinh td Vai trd dd cua canh tranh dupe thd hien thong qua cac churc nang ma nd dam nhan sau day:
Mot la: Canh tranh giai han quyen lite cua nha mtefe vd cd chitc nang kiem sodt site manh kinh te Trong ndn kinh td thi trudng, tren co sd tu do canh
tranh, cac hoat ddng kinh td do cac chu thd kinh td ddc lap true tiep dieu khien
Trang 32la chfnh va tuAn theo yeu cdu cua cac quy luat kinh te' khach quan, trong do co quy luat canh tranh Nha nudc khdng the’ can thiep truc tiep vao cac hoat ddng
kinh te' nhu trong ndn kinh te' chi huy, do do quydn luc cua nha nudc se bi han che' mdt cach tuong ddi
Hem nua thdng qua canh tranh, viec xuat hien cac chu the co the' luc tren thi trudng la tat yeu Song chi ai gianh duoc nhung didu kien kinh doanh thuan loi vdi cac bien phap thfch hop (canh tranh vd gia, vd chat luong san phdm, dich vu ), bang chfnh tidm nang cua ban thAn ho thi mdi thanh cdng tren thi trudng, mdi co the' manh vd kinh te', mdi co kha nang chi phdi tren thi
trudng Nhu vay canh tranh co churc nang kiem soat sdc manh kinh te' cua cac chu the’ tren thi trudng
Hai la: Canh tranh co chuc nang dinh hudng cac hoat ddng theo nhu cau cua xa hdi That vay, trong qua trinh canh tranh, moi hoat ddng ddu hudng vao muc tieu lA khach hang Cac chu the ludn cho rang chfnh khach hang la ngudi tao ra thu nhap cho ho, khach hang la ngudi nudi sdng ho va de
co duoc long tin cua khach hang ddi vdi minh, gianh lay khach hang vd minh, cac chu the thudng xuyen tao ra cac hang hoa, dich vu tdt, cha't luong cao, ce cau chung loai phong phu, gia ca phai chang, tueng ddi dn dinh, dich vu mua ban thuan loi thoa man tdi da nhu cdu cua khach hang Do do, thdng qua canh tranh, moi hoat ddng kinh te' ddu hudng vao nhu cdu cua xa hdi, ddu dap ting nhu cdu xa hdi mdt cach tdt nhat
Ba la: Canh tranh tao suc ep budc phai su dung tdi uu cac ngu6n luc
Trong qua trinh canh tranh, vdi muc dfch tdi da hoa loi fch, cac chu the ludn
tim cach su dung mdt cach td'i uu va hop ly nhat cac ye'u td san xuat sao cho
chi phi la thap nhat, hieu qua cao nhat Chfnh vi vay cac yeu td nhu vdn, lao ddng, tai nguyen, cdng nghe se khdng ngdng duoc chuyen dich tu nei co hieu qua tha'p den nei co hieu qua cao, tu ngdnh co loi nhuAn thap sang nganh
Trang 33cd lai nhuan cao Ket qua la do co canh tranh ma cac nguon luc duqc phan phd'i lai mot each hop ly trong xa hdi, giam duqc chi phi vd cac yeu td san xua't va dem lai nang sua't cao.
Bort la: Canh tranh co chftc nang phan phd'i vd dieu hod thu nhap theo nang sua't tren thi trudng Trong hoat ddng kinh td, vide co duqc thu nhap la
do nang luc cua cac chu the trdn thi trudng quyd't dinh Thu nhap do phu thudc vao ket qua hoat ddng kinh td cua chu the trong qua trinh canh tranh, phu hqp vdi su dong gop cua cac chu thd tren thi trudng Ddng thdi, thu nhap cua cac chu thd luon bi de doa bdi su canh tranh cua cac dd'i thu khac, ho khdng the giu mai duqc mure thu nhap cao trong sud't qua trinh kinh doanh ma bi san se bdt cho ngudi khac, tham chi bi rcfi hoan toan vao tay cac dd'i thu manh hern do dd'i thu co nhung bidn phap canh tranh tich cue Nhu vay canh tranh cung la mdt ydu td' tac dong tfch cue den vide phan phdi va dieu hoa thu nhap trong nen kinh td
Nam la: Canh tranh cd chute nang kich thich su doi mdi, thuc day su linh hoat vd tiep can nhung edi mdi Trong canh tranh, muc dich cua cac chu
thd la dat duqc lqi l'ch kinh td cao nha't song phai ludn chien thing duqc dd'i thu tren thuong trudng, phai giu duqc sure manh kinh td va vi thd lau dai tren thi trudng Muon vay, cac chu the ludn thuc diy vide ddi mdi san pham, doi mdi phuong phap san xua't, su dung edng nghe hien dai, kfch thich ngudi laodong nSm vung thanh thao ky nang, nang cao nang luc quan ly, linh hoat vdi nhung bidn doi cua ndn kinh td Kdt qua la qua trinh canh tranh gay gat va
sang tao, dan den truydn ba nhung cai mdi vao toan bd ndn kinh td
Tir chirc nang cua canh tranh ta tha'y: canh tranh cd tac ddng rat ldn den ndn kinh td, thuc day su sang tao ky thuat, doi mdi td churc quan ly, nang cao nang sua't lao ddng lam cho luc luqng san xua't phat trien
Trang 341.1.3 Tac dong cua canh tranh
Theo C.Mac, canh tranh lam hinh thanh gia tri thi trudng hang hoa, hinh thanh loi nhuan binh quan va gia ca san xuat, lam gia ca xoay xung quanh gia tri, lam hinh thanh loi nhuan sidu ngach, lam di chuydn cac nguon luc san xua't, phan phd'i loi nhuan gifra cac tap doan tu ban, tao ddng luc va sdc
ep ddi vdi tfch luy tu ban, ddi mdi ky thuat san xuat Ket qua la chi phi va gia
ca san phdm giam xud'ng, tieu dung duoc md rdng nhd co hang hoa phong phu, da dang ve mau ma, chat luong tdt hon, cao hon va xa hdi duoc hudng loi
do nang sua't cua cac doanh nghidp tang ldn tao ra Con theo tac gia, tac ddng cua canh tranh duoc thd hien d nhung mat sau day:
Mot la: Canh tranh da thuc day luc luong san xuat phat trien, thuc ddy
su tien bd cua khoa hoc ky thuat va cdng nghe, nang cao trinh do quan ly va
oc sang tao cua cac chu the trong ndn kinh td Bdi vi chfnh canh tranh da tao
ra ddng luc buoc cac chu the phai ludn ludn ap dung cdng nghe mdi, ddi mdi
ky thuat, nang cao nang sudt va chat luong san phdm, nhay ben, nang dong, khac phuc tinh trang be trd cdng vide va cai tien vide sap xdp td chuc trong san xuat de giam chi phf san xua't, gianh duoc uu thd so vdi ddi thu va dat duoc muc dfch kinh doanh cua minh
Hai Id: Canh tranh thuc day su phat tridn cua nen kinh td thi trudng,
lam cho nen kinh te trd n6n sdi ddng hon, hieu qua hon, nang sua't cung nhu td'c dd tang trudng nang sua't cua ndn kinh td tang ldn Bdi vi canh tranh da dan ddn ngay cang co nhidu chu the’ tham gia thi trudng, ho duoc tu do kinh doanh, duoc binh dang trong hoat dong kinh td, duoc tu do lua chon cac linh vuc d^u tu ma minh co kha nang, co thd manh (trong khudn khd phap luat), duoc tu chu trong vide quydt dinh cac phuong an kinh doanh cung nhu vide lua chon va sd dung ky thuat cdng nghe cao, tu chu trong vide huy ddng va su dung cac ngudn luc mdt each hop ly, tu chu trong vide lua chon phuong phap
Trang 35san xua't, each thiic td chuc, quan ly, didu hanh tien tid'n, hidn dai va do do cac chu thd se la ngudi quyd't dinh hidu qua va nang sua't trong nen kinh te Hem nua, str gia nhap vao thi trudng cua cac chu the? da tao ra nhidu edng an vide lam cho ngudi lao ddng, giai quyd't duoc v£n dd thtJt nghidp, dem lai ngudn thu nhap cho chinh ban than minh va cho xa hdi ndn lam cho ddi song kinh te ngay mdt nang cao.
Ba la: Canh tranh da lam cho cac chu thd’ ludn luon co ddi mdi, co su
sang tao, tu phat tridn, tu ldn ldn, td dd nang cao sure canh tranh cua minh trdn thuemg tnrdng nhat la trong mdi trudng qud'c te Dac bidt, canh tranh con thuc ddy cac chu thd phai md rdng thi trudng ra bdn ngoai, phai lidn doanh lien kd't
dd khai thac ydu td' vd'n dfiu tu, khoa hoc- edng nghd, kinh nghiem quan ly, phat huy tidm luc ben trong nham thuc ddy kinh td' tang trudng va phat tridn, tang vi the' cua minh tren trudng qud'c td'
Bon la: Canh tranh kich thi'ch su hoan thidn va ddi mdi thd chd' kinh td',
tang cudng nang luc va hidu qua quan ly kinh td' cua nha nudc Nha nudc se khdng can thidp true tid'p vao cac hoat dong kinh td' cua cac chu the nhu trudc kia ma chi tao mdi trudng thich hop cho canh tranh mdt each edng bang vdi moi chu thd, thong qua vide ban hanh cac luat: luat doanh nghiep, luat d;iu tu, luat canh tranh dam bao cho ta't ca cac chu thd’ tham gia hoat ddng kinh te' edng bang hem, khach quan hem, khdng dai ngd co chdnh ldch dac bidt doi vdi bat ky ai trdn thi trudng
Canh tranh con lam cho cac thd chd' trd nen hidu qua hay kern hidu qua hem do no tac ddng tdi thu nhap tuemg dd'i va lam thay ddi ca'u true ddng luc led l'ch cua cac chu thd tham gia thi trudng Canh tranh cung cd thd hoat dong nhu mot su thay the' cho cac td chiic khac, co thd la su thay the' hum hieu cho mot he thd'ng pha san bdi nd gay ra ap luc budc cac doanh nghiep lam an khdng hidu qua phai giai thd’ Canh tranh cd thd thay thd' cho su kidm soat chat
Trang 36che cua cac c6 dong tai cac doanh nghiep de’ nang cao nang sua't Canh tranh manh me hem lam tang nang sua't d mdt sd' doanh nghiep khdng co c6 ddng ben ngoai chi phd'i va no se khdng co cac tac ddng tfch cue den nang sua't khi
cd ddng ben ngoai cd cd phfin chi phd'i Canh tranh trong cac khu vuc edng se giup cho viec cai thien va nang cao chat luqng cua khu vuc nay, lam cho nd phuc vu xa hdi td't hem
Nam la: Canh tranh edn dan dd'n viec tfch tu va tap trung san xua't nen
tat ye'u se hinh thanh cac t6 chiic doc quydn cd sure manh chi phoi thi trudng That vay, trong qua trinh canh tranh cac chu the canh tranh deu mudn trd thanh ddc quydn vi cd led the' ap dat mure gia cao, cd kha nang chi phd'i thi trudng, han che' cac chu thd khac gia nhap thi trudng Song ddc quydn xua't hidn khdng thu tidu duqc canh tranh, ddc quydn ludn tdn tai cung vdi canh tranh va khi cac ddc quydn xua't hidn, nd cung canh tranh vdi nhau lam cho canh tranh eang trd nen gay gat va kich lidt, gay ra mdt sd' mau thuSn, va cham, xung ddt dan dd'n thidt hai cho xa hdi Vi vay dd'i vdi xa hdi doi hdi phai xoa bd ddc quydn, phai cd luat chd'ng ddc quy^n, bao ve canh tranh
Sau la: Canh tranh ludn tdn vinh nhung chu the nang dong sang tao, cd
su d6i mdi, cd chid'n luqc kinh doanh dung dan, hieu qua, thfch nghi, phat tri£n duqc trong mdi trudng canh tranh ngay eang khd'c lidt Song canh tranh cung se dao thai nhung chu thd yd'u kern tren thi trudng, khdng cd trinh dd va kha nang dd’ tdn tai trdn thi trudng Do dd canh tranh eang gay gat va khd'c lidt thi nd eang lam phan hoa ngudi san xua't trdn thi trudng, dan dd'n hidn tuqng pha san hang loat doanh nghidp, that nghiep, lam cho khoang each chdnh lech
ve thu nhap, ve mure sd'ng va vd trinh dd ngay mdt tang Cung td dd canh tranh lam xua't hidn va gia tang nhung hanh vi canh tranh khdng lanh manh, Ida dao, gian trd, tro'n lau thud', an cap ban quydn, hdi Id, tung tin that thidt, nhung hanh vi gdy rd'i loan thi trudng va dan den ton hai lqi fch cua ngudi tidu dung, cua dd'i thu cung nhu lqi fch cua toan xa hdi, de doa dd'n an ninh kinh td' cua
Trang 37cac chu thd Ben canh do vific canh tranh chay theo loi nhuan va Icri ich rieng
se lam can kiet ngudn tai nguyCn, gay 0 nhidm mOi trucmg sinh thai, gay ra nhung ba't 6n vd kinh td, chfnh tri, xa hoi Day chfnh la tac dong tieu cue cua canh tranh trong ndn kinh te' va cAn phai co su didu tie't cua Nha nudc de khac phuc, han che' mat tieu cue nay
Vay ben canh nhung tac ddng tfch cue cua canh tranh la: thuc day su phat tridn cua luc luong san xua't, thuc day su phat tridn cua khoa hoc ky thuat
va cdng nghe cao, giao due tfnh nang ddng nhay ben, su sang tao cua cac chu the kinh te', khuye'n khfch su tien bo Canh tranh con co nhung tac ddng tieu cue dd'i vdi ndn kinh te ma trong qua trinh canh tranh cac chu thd cAn chu y han chd den mtic td'i thidu mat nay
1.1.4 Mot so ly luan ve canh tranh trong lich su:
Nhu chung ta da bie't, canh tranh hay tu do canh tranh va didu tie't cua nha nudc la nhung hidn tuong kinh te' cua ndn kinh te' hang hoa, ndn kinh td' thi trudng ma trong lich sir chung bidu hidn ra la nhung va'n de cua ndn kinh
luan vd canh tranh, vd tu do canh tranh va vai trd cua nha nudc da qua nhidu giai doan phat tridn vdi su xua't hidn cua cac trudng phai kinh te' khac nhautrong lich su
Mot la: Ly luan canh tranh cua kinh te hoc tu: san co dien
Trong kinh te' hoc tu san cd didn, canh tranh la mdt trong nhung thuat ngu trung tarn cua If luan kinh te' Ngudi tieu bidu cho trudng phai nay la A.Smith Theo Ong, chi co xa hdi nao co san xua't va trao ddi hang hoa hoan toan tu do, tu do canh tranh mdi la mdt xa hdi binh thudng, phu hop vdi “trat tu tu nhidn” Do do mdt chfnh sach kinh te' phu hop vdi “trat tu tu nhien” phai 1& chfnh sach tu do canh tranh Nhd canh tranh tu do ma gia ca hang hoa se re di, tu san tang cudng tfch luy, tu ban ldn se de bep tu ban
Trang 38nhd Chi cd thong qua canh tranh thi gia ca thi trucfng cua hang hoa mdi ngang vdi gia ca tu nhidn cua nd, nhffng tfnh quy dinh tu nhidn cua tu ban mdi vach duoc con dudng di cho minh Nhu vfly theo A.Smith, canh tranh
thuc chat la tu do canh tranh, co nghia la tu do mua ban, tu do ban site lao ddng, tu do hoat dong de theo duoi led ich rieng hay tu do kinh te Tu do
canh tranh duoc xem nhu la luc luong td chiic va can bang trong xa hdi giao dich, la didu kidn de cac quy luSt kinh td hoat ddng, la su phu hop vdi trdt
tu tu nhidn va U co chd didu tiet cua “ban tay vd hinh” Vdi quan nidm dd, A.Smith chua chi rd duoc ban chat va ndi dung cua canh tranh Song Ong
da danh gia rat cao vai trd cua canh tranh trong ndn kinh td, dd cao tu do canh tranh va con dd xua't ly thuydt didu tidt bang “ban tay vd hinh” cua ndn kinh td thi trudng Ong edn cho rang: Trong sd nhung ydu td can trd canh tranh thi ddc quydn la ydu td' quan trong nhat edn phai loai bo Vide thieu tfnh canh tranh vcfi thd gidi ben ngoai da han chd tridn vong tang trudng va phat trien cua cac qud'c gia
Theo A.Smith: canh tranh co thd pho'i hop kinh td mdt each nhip nhang,
co loi cho xa hdi va ly do khic'n cac chu thd thay ddi each ting xu cua minhchinh la canh tranh trong ndn kinh td Su tac ddng cua canh tranh dd'i vdi nen
kinh td duoc A.SMith md ta thdng qua so dd (1.1)
Sudo 1.1: Striae ddng cua canh tranh trong nen kinh te
Nguon: : A.Geledan (2000), Lich siitutudng kinh te, tapl, NXBKHXH, HN
Trang 39Hai Id: Ly luan canh tranh cua C.Mac
Tren co sd ly luan cua trudng phai c6 dien, C.Mac da xay dung hoc thuyet kinh td' cua minh trong do co ly luan ve canh tranh Canh tranh mac du khdng duqc C.Mac nghien curu ridng nhung duqc xem nhu la mdi trudng, la tidn dd ludn tdn tai, la ccf sd cua moi van ddng kinh td'khac Canh tranh, mdt mat duqc C.Mac xem la quan hd co sd nen tang cua nen kinh td hang hoa, duqc phat trien va the hidn day du trong nen kinh td thi trudng Mat khac, C.Mac phan tfch ban chat tu ban chu nghia cua quan hd canh tranh do trong chu nghia tu ban
Theo C.Mac, lich suf phat Irian cua san xua't khdng phai luc nao cung co
su tu do canh tranh ma ddn mdt gicti han nha't dinh cua luc luqng san xua't xa hdi (co tidn bo san xua't, khoa hoc- ky thuat phat trien, he thdng giao thong van tai phat trien, quan he tai chfnh tin dung va thdng tin lidn lac phat trien) tao didu kidn cho cac nha kinh doanh co lqi mdi xua't hidn tu do canh tranh
Tu do canh tranh la tu do cai tidn ky thuat, ap dung nhung thanh tuu mdi vao san xua't; tu do hqp ly hoa san xua't, tuyen dung va sa thai edng nhan; tu do dau tu vd'n ddn nefi nao cd lqi, tu do lidn doanh, lidn kdt, gia nhap va rut lui khdi thi trudng
Trong ly luan canh tranh, trong diem nghidn curu cua Mac la canh tranh giua nhffng ngudi san xua't va lidn quan tdi la canh tranh giffa ngudi san xua't
va ngudi tidu dung Cac cudc canh tranh didn ra dudi ba goc dd: canh tranh gia thanh thdng qua nang cao nang sua't lao dong giua cac nha tu ban nham thu duqc gia tri thang du sieu ngach; canh tranh cha't luqng thdng qua nang cao gia tri su dung hang hoa, cai thien chat luqng hang hoa de thuc hidn gia tri hang hoa; canh tranh giffa cac nganh thdng qua vide gia tang tfnh luu ddng cua
tu ban nham phan chia gia tri thang du Ba goc dd canh tranh ccf ban nay didn
ra xoay quanh su quye't dinh gia tri, su thuc hidn gia tri va su phan phd'i gia tri thang du, chung tao nen ndi dung ccf ban trong ly luan canh tranh cua C.Mac
Trang 40Theo C.Mac canh tranh bao g6m: canh tranh trong ndi bd nganh va canh tranh giua cac nganh Canh tranh trong ndi bd nganh la sir ganh dua vd kinh td' giua cac doanh nghidp cung san xua't mdt loai hang hoa nham muc dich tieu thu hang hoa co loi hon va tim kid'm loi nhuan sidu ngach Phuong thiic cua canh tranh ma cac doanh nghiep ap dung la dua nhau cai tid'n ky thuat, ap dung cdng nghd mdi, hop ly hoa san xua't lam cho nang sua't ca biet cao hon nang sua't lao ddng xa hdi, gia tri ca bidt tha'p hem gia tri xa hdi Kd't qua cua canh tranh ndi bo nganh la lam cho ky thuat san xua't trong nganh tien
bo len, hinh thanh loi nhuan sidu ngach, ty sua't loi nhuan trong nganh giam va hinh thanh gia tri xa hdi hay gia tri thi trucmg cua hang hoa
Canh tranh giua cac nganh la su ganh dua vd kinh te' gida cac nganh trong nen kinh td' hay la su ganh dua giua cac chu the san xua't ra nhung loai hang hoa khac nhau nham tim noi ctAu tu co loi hem va gianh la'y loi nhuan ldn nhat Phuong thiic cua canh tranh la cac chu th£ canh tranh tu do di chuydn tu ban sang nganh cd ty sua't loi nhuan cao hcfn Kd't qua cua canh tranh giQa cac nganh la hinh thanh ty sua't led nhuan binh quan, loi nhuan binh quan va gia ca san xua't
Nhu vay, theo Mac, canh tranh la cuoc ddu tranh giifa nhitng ngtf&i san
xuat hang hod tit nhan nham gianh giqt nhitng dieu kien san xuat vd tieu thu
co loi hem, la cuoc ddu tranh giita cac nhd tit ban nham thu diMc loi nhuan ldn nhat Ban chat cua canh tranh la quan hd mau thuan vd loi fch kinh td' giua
nhung ngudi san xua't hang hoa tren co sd chd' dd tu huu tu ban chu nghTa duocthd hidn ra la viec “ca ldn nud't ca be”, la san xua't “vd chfnh phu” Chu thecanh tranh chu yd'u la cac nha tu ban, U nhung ngudi san xua't, ho chay dua ve
ky thuat dd thuc hidn muc tidu td'i da hoa loi nhuan
Ve tac dong cua canh tranh, nd'u xet goc dd luc luong san xua't la thuc day su sang tao ky thuat, d6i mdi to chiic, nang cao nang sufft lao ddng lam