Tăng cường năng lực cạnh tranh trong xuất khẩu gạo của việt nam với ấn độ

giai phap co gia tri tham khao cho viec ung dung doi vdi thuc tien, nhu Giai phap " ve nang cao chat luqng : Tang cudng tim hieu thi truong va doi tac; Nang cao chat luqng mat hang gao x

DIEP QUANG PHU

TT THONG TIN TH

PHONG LUAN AN

ven AN DO

Chuyen nganh: Kinh te quoc te

X6Z0

Ngudi hiring dan khoa hoc: PGS TS NGO THI TUYET MAI

Ha Noi, 2013

toi Cac s6 lieu, ket qua trinh bay trong luan van la trung thuc va

Ha Noi, ngayVZthang^nam 2013

Hoc vien

Diep Quang Phu

Chu tick Hoi dong

(Ky va ghi ro ho ten)

lucC

-.<24 CO m

Cam ket cua Hoc vien7

Io/ .X i A C j ?.^ /<.<J ZA

(/uJn eJunk.&<hk ^c?.o k

.(JzqikCAVX kp.l Jo .dim luQtl.Vdh

Hoc vien: Diep Quang Phu (Dai hoc Kinh te'Quoc dan)

Chuyen ngdnh\ Kinh te Doi ngoai

1 Tinh thiet thuc cua de tai:

the, viec hoc vien Diep Quang Phu lua chon chu de “Tang cudng nang luc xuat

khau gao cua Viet Nam vdi An Do ” de lam chu de nghien chu cho luan van cao

hoc cua minh la dieu dang hoan nghenh vakhich le

2 Ket cau va noi dung cua Luan van:

viet tat, Phu luc va Tai lieu tham khao, Luan van gdm ba Chuong noi dung nhu

- Chuang 1: Co so ly luan ve nang luc canh tranh trong xuat khau hang hoa

nang luc canh tranh trong xuat khau gao cua Viet Nam vdi An Do

3 Nhumg dong gop cua Luan van:

tranh va nang luc canh tranh trong xuat khau hang hoa, Luan van trdn cua Hoc

^z

luc canh tranh trong xuat khau cua Viet Nam vdi An Do, dua ra nhung danh gia

ve cac diem manh, diem yeu va nhung nguyen nhan chu yeu cua chung, dong

trong xudt khau gao cuaViet Nam vdi An Do

4 Mot so diem muon trao doi ciing hoc vien:

cac doanh nghiep xuat khau gao Viet Nam vdi nhau va vdi cac tac nhan khac

nhu Nha Nude, nha khoa hoc va nong dan trong cuoc canh tranh de nang cao

1

- De nghi hoc vien phSn biet “Nang luc canh tranh trong xua't khau gao” va

tranh trong xuat khau gao” va “Tang cudng nang luc canh tranh cua mat hang gao xuat khau”?

5 Tom lai:

noi dung cua Luan van, song chung toi van cho rang, noi dung nghien curu cua

duoc tot nhung yeu cdu cua mot Luan van Thac si thuoc chuyen nganh Kinh te

doi ngoai va ma so dao tao De nghi Hoi dong chain Luan van xem xet thong

Ha noi, Ngay 04 thang 12 nam 2013.

Ngudi nhan xet thur nhat

PGS TS Luu Ngoc Trinh,

Vien Kinh teva Chinh tri The giai.

2

Hoc vien cao hoc: Diep Quang Phu

De tai: Tang circmg nang lire canh tranh trong xuat khaugao cua Viet Nam vdi AnDo

Chuyen nganh: Kinh te quoc te

Quoc dan

l

Tinh cap thiet, thdi sir, y nghia khoa hoc va thuc tien cua luan van

Xuat khau gao la mot trong nhtrng linh vuc xuat khau co tarn quan tronghang dau cua nude ta Mac dau Viet Nam la mot trong nhtrng nude xuat khau gao

An Do la mot trong nhung doi thu canh tranh xuat khau gao cua Viet Nam

So vdi Viet Nam, tren thi tradng quoc te, mat hang gao cua An Dp co nhung lqi

the va bat loithenhat dinh Dovay rat can co nhtrng nghien danh giahientrang do

Tren giac do do day la mot detai coy ngia thuctien cao

vao nghien cuu mot khia canh dac thuve nang lirecanh tranh vdi An Do, luan van

conhtrng ket qua nghien cuu khongtrung lap vdi cac cong trinh da cong bo trade

day

1

5 Noi dungvaket qua nghien cuu da dat duoc

nang cao nang luc canh tranh cua xuat khau gao Nhung noi dung ly thuyet duoc

tac gia trinh bay gom khai niem ve canh tranh va nang luc canh tranh trong xuat

khau gao, chi tieu danh gia nang luc canh tranh xuat khau gao, cac nhan to anh hudng den nang luc canh tranh trong xuat khau gao Nhung van de ly thuyet duoc

•>

cho Viet Nam

- Phan tich va danh gia cac nhan to anh hudng den nang luctranh trong xuat khau

cong Bangphuongphap so sanh, tac gia da lam noibat duocnhtrng khac biet cua

- Phan tich thuc trang nang luc canh tranh trong xuat khau gao cua VietNam vdi

phan tich Nhtrng tieu chi do gom san luong va doanhthu, thi phan xuat khau, chat

luong gao, thuong hieu va uy tin 6 muc nay vdi nhung so lieu cap nhat, phong

- Dua ra nhung danh gia tong quan ve thuc trang nang luc canh tranh trong xuat khau gao cua Viet Nam vdi An Do Tac gia da chi ra nhtrng diem manh va diem

yeu cua Viet Nam sovdi An Do va nguyen nhan Dac biet nhung diem yeu tac gia

2

giai phap co gia tri tham khao cho viec ung dung doi vdi thuc tien, nhu Giai phap "

ve nang cao chat luqng : Tang cudng tim hieu thi truong va doi tac; Nang cao

chat luqng mat hang gao xuat khau; Giai phap ve phat trien thi truong gao xuat

- Cac so lieu trong luan vannhin chung cap nhat, co nguon goc rorang Luanvan

6 Veketcau cualuan van

8 Gia trithuc tiencua ket qua nghiencuu

sach cua chinh phu, cho viec hoc tap d cac truong dai hoc chuyen nganh kinh te

duqc nhung thanh congdang ghi nhan Toi de nghi, toi de nghi VienThuong mai

-Hoi dong chamluan van thac si denhanhoc vi thac si

3

DANHMUC BANG VA HINH

TOM TAT LUAN VAN i

LOI MO DAU 1

CHUONG 1: CO SO LY LUAN VENANG LUC CANH TRANH TRONGXUAT KHAUHANG HOA CUA QUOC GIA 6

1.1 Cac quan niem 've canh tranh va nang luc canh tranh trong xuat khau hang hoa 6

1.1.1 Cac quan niem ve canh tranh 6

1.1.2 Cac quan niem ve nang luc canh tranhtrong xuat khau hang hoa 8

1.2 Cac tieu chidanh gia nang luc canh tranhtrong xuat khau gao 12

1.2.1 San luqng va doanh thu gao xuat khau 12

1.2.2 Thiphan gao xuat khau 13

1.2.3 Chat luqng gao xuat khau 14

1.2.4 Thuong hieu vauy tin gao xuatkhau 14

1.3 Dac diem va cac nhan to anh huong den nang luc canh tranh trong xuat khau gao 15

1.3.1 Dac diem khac biet cua mat hang gao co anh huong den nang luc canh tranh trong xuatkhau 15

1 3.2 Cac nhan to anh huong den nangluccanh tranh trongxuatkhaugao 19 1.4 Kinh nghiem cua mot so nuoc ve giai phap nang cao nang luc canh tranh trong xuat kh£u gao 22

1 4.1 Kinh nghiem cua Thai Lan 23

1.4.2 Kinh nghiem cua Hoa Ky 24

1.4.3 Bai hoc kinh nghiem cho Viet Nam 217 CHUONG 2: THUC TRANG NANG LUc CANH TRANH TRONG XUAT a •> r Ji — KHAU GAO CUA VIET NAM VOI AN DO 30

2.1 Phan ti^hi ccc iiMn to anh hucmn den nann lv^c ccnli tranh troon xuat khau gao cuaViet Nam voi AnDo 30

2.1.1.Nguon luctu nhien 30

2.1.2 Ky thuat vacong nghe san xuat 311 2.1.3 Congnghe chn binn va bao quan 34

2.1.4 Phong tuc, tap quan cua ngubi tieu dung 36

2.2.1 San luong va doanh thu gao xuat khau 43

2.2.2 Thi phan gao xuat khau 47

2.2.3 Chat luong gao xuatkhau 52

2.2.4 Thuong hieu va uy tin gao xuatkhau 53

2.3 Danh gia thuc trang nang luc canh tranh trong xuat khau gao cua VietNam vdi An Do 55

2.3.1 Nhtrng diem manh cuaViet Nam so vdiAnDo va nguyen nhan 55

2.3.2 Nhung diem yeu cua Viet Nam so vdi An Do va nguyen nhan 58

CHUONG 3: DINH HIRING VA GIAI PHAP NHAM TANG CU'ONG NANG LVC CANH TRANH TRONG XUAT KHAU GAO CUA VIET NAM VOl AN DO 66

3.1 Du bao va dinh hudng chien luge canh tranh trong xuat khau gao cua Viet Nam 66

3.1.1 Du bao vethuong mai mathanggao trenthe gidi 66

3.1.2.Dinh hudng chien luge canh tranh trong xuat khau gao cua Viet Nam 68 3.2 Giai phap nham tang cudng nang luc canh tranh trong xuat khau gao cua VietNam vdiAn Do 71

3.2.1 Giai phap ve dieu chinh quy hoachvung nguyen lieu 71

3.2.2 Giai phap ve nangcao chat lugngmathang gaoxuat khau 72

3.2.3 Giai phap ve phat trien thi trudnggao xuat khau 77

3.2.4 Giai phap ve phattrien thuong hieu gao xuat khau 78

3.2.5 Giai phap ve td chuc xuatkhau 79

3.2.6 Giai phapve xue tien xuat khau 80

3.2.7 Giai phap ve phat triinnguonnhan luc 81

r x r i 3.3 Kien nghi nham tang cudng nang luc canh tranh trong xuat khau gao cua VietNam vdi AnDo 83

3.3.1 Kien nghidoi vdi cac doanh nghiep va ngudi nong dan 84

3.3.2 Kiennghi doi vdi hiep hoi Luong thuc Viet Nam 86

KET LUAN 89

TAILIEU THAM KHAO 91

PHULUC pl

2 3G-3T 3 giam- 3 tang

8 NHNN&PTNT NganhangNongnghiepva Phat trien nong thon

9 NN&PTNT Nong nghiep va Phat trien nong thon

DANH MUC Tl !' VIET TAT TIENG ANH STT tCviet

TAT

NGHIA TIENG ANH NGHIA TIENG VIET

4 ASEM The Asia-Europe Meeting Dien dan hop tac A- Au

5 DAC DepartmentofAgricultureand

Cooperation

CucNong nghiep va hop tac -

Bo Nong nghiep An Do

7 FDI Foreign Direct Investment Daututructiepnuoc ngoai

10 GMP Good manufacturing practices Thuc hanh san xuattot

11 HACCP Hazard Analysis and Critical

ControlPoints

Phantich moi nguy va diem

kiem soat toi han

12 IPM IntegratedPests Management Chuong trinh quan lydichhai

14 ITC InternationalTradeCentre Trungtam thuong mai quoc te

Agriculture

Bo Nong nghiep Hoa Ky

18 WTO WorldTrade Organization To chuc thuong mai the gioi

x r 7 r r r r

Bang 2.2: Thi phan gao xuat khau tren thi trudng the gidi cuamot so quoc gia xuat

khau hang dau giai doan 2002-2013 48

Bang 2.3: Co cau thi trucmg xuat khau gao cua Viet Nam nam 2011 49

Bang 2.4: Co cau thitrucmg xuatkhau gao cua An Donam 2011 va 2012 49

Bang 2.5: Khdi luong gao xuat khau cua Viet Nam va An Do vao mot so thi trucmg nam 2011 va 2012 50

Bang 2.6: Chung loai gao xuat khau cuaVietNam nam 2011, 2012 52

DANH MUC HINH• Hinh 1.1:4 yeu to mo hinh “Kim cuung” cua M Porter 10

Hinh 1.2: 5 yeu to tacdong toi nang lurecanh tranh cuanganh,doanh nghiep 10

Hinh 1.3: Qua trinh taoragia tri va suecanhtranh mat hang gao xuat khau 17

Hinh 2.1: Nang suat lua cuaViet Namgiai doan 2002-2013 32

Hinh 2.2: Bien dong san luong gao xuat khau thui ki 2002-2012 43

Hinh 2.3: Bien dong thi phan gao xuat khau thui ki 2002-2012 47

DIEP QUANG PHU

x ~

Ha Noi, 2013

TOM TAT LUAN VAN

Trong hon 25 nam qua, san xuat lua gao Viet Nam da co budc tien vuot bac

gia xuat khau Ion tren the giai Hoat dong san xuat va xuat khau gao da gop phan giai quyet viec lam mang lai thu nhap on dinh cho dai bo phan ngudi nong dan, dap

ung yeu cau ve dam bao an ninh luong thuc, on dinh tinh hinh xa hoi, dong gop toIon vao tang trudng kinh te cua Viet Nam Tuy da dat duoc nhung thanh qua cao, nhung thuc tien hoat dong san xuat va xuat khau gao cua Viet Nam van con nhtrng

tu cho hoat dong san xuat chua phu hop, co che quan ly cua Nha nude chua kich thich duoc san xuat va kinh doanh, thi truong xuatkhau chua vtrngchac Nhtrngton

Ben canh nhtrng van de noi tai, su troi day manh me cua An Do trong xuat

khau gao da anh hudng xau den vi the cua VietNam tren thi trudng gao the gidi

Xuat phat tu yeucau thuc tien, van de “Tang cu&ng nang luc canh tranh trong xuat

khau gao cua Viet Nam vdi An Bo” duoc luachon lam de tai nghien cuu

trangnang luc canh tranh trong xuat khau gao cua Viet Namvdi An Do Tren co sd

gian la trong giai doan2002-2013, dexuat giai phap va kien nghi cho den nam 2020

Luan van tiep can doi tuong nghien cuu dua tren co sd van dung phuong

thanh 3 chuong nhu sau:

Chuang 1: Ca sd ly luan ve nang luc canh tranh trong xuat khau hang hoa

CO SO LY LUAN VE NANG LUC CANH TRANH TRONG• • •

XUAT KHAU HANG HOA CUA QUOC GIA

1.1 Khai niem ve nang lire canh tranh trong xuat khau hang hoa

quoc gia tao ra va duy tri nhung lai the canh tranh trong san xuat va xuat khau

hang hoa so vdi cac doi thu canh tranh khac nham dam bao su ton tai va phat trien

ben vimg cho hang hoa do tren thi trudng the gidi ”

1.2 Cac tieu chi danh gia nang luc canh tranh trong xuat khau gao

1.2.1 San lirang va doanh thu gao xuat khau

Doanh thu cua mat hang gao dunetinh bang cong thuc sau:

1.2.2 Thiphan gao xuat khau

Thiphan cua gao xuat khautren thi trucmg duoc tinhtheo cong thuc:

MS = — x 100%

M

Trong do: MS la thi phan cuamathanggao;

M la tongso luong gao dupe tieu thu tren thitrudng;

hon de duqc su dung nhung san pham, dichvu co chat luqng cao nenyeu cau dat ra

luqng cao nham thoa man nhu cau ngay cang da dang va khat khe cua nguoi tieu dung Vi le do, chat luqng gao xuat khau la tieu chi co y nghia quan trong va quyet

dinh tdi nang luc canh tranh trong xuat khaugao

1.2.4 Thirffng hieu va uy tin gao xuat khau

hieu san pham khong chi don thuan la dau hieu duqc su dung de nguoi tieu dung nhan biet va phan biet san pham cua cac doanh nghiep, cac nude ma no con la tai

1.3 Dac diem va cac nhan to anh huong den nang luc canh tranh trong xuat khau gao

1.3.1 Dac diem khde biet cua mat hang gao co anh huang den nang lire

r •>

canh tranh trong xuat khau

hinh thanh thong qua cac quatrinh cd tinh chat hoan toan khac nhau

viec su dungva khai thac lqithe so sanh cua tung quocgia

Thu tu, nang cao nang luc canh tranh trong xuat khau gao cd lien quan chat

che denviec dam bao chat luqng cua sanpham gao xuat khau

Thu nam, tong san luqng gao tren thi truong the gioi cd he so co gian rat

thap doi vdi gia ca

1.3.2 Cac nhan to anh hicd’ng den nang lire canh tranh trong xuat khau gao

Thu hai, kythuat va congnghe san xuat.

Thu ba,cong nghe che bien va bao quan

Thutu, phong tuc,tap quancua nguditieu dung tai moi thitruong xuat khau

1.4 Kinh nghiem cua mot so nude ve bien phap nang cao nang luc canh tranh trong xuat khau gao

1.4.1 Kinh nghiem cua Thai Lan

nay chinh la nhuvao chinhsach doi moi cua Thai Lan trong phattrien nong nghiep,

nude Ben canh do, Thai Lan da xay dung va thuc hien mot so giai phap nhu: dau tu

cac chinh sach hd trq hoat dong san xuat va xuat khau lua gao; dau tu day chuyen

che bien tien tien; dau tu xay dung he thong co sd ha tang phuc vu xuat khaugao.v.v

1.4.2 Kinh nghiem cua Hoa Ky

De nang cao nang lire canh tranh trong xuat khau gao, cac doanh nghiep Hoa

Ky da gan ket true tiep mat hang gao xuat khau vdi thi trudng theo cac nguyen tac

co ban la gao san xuat ra phai dam bao tinh an toan, cd chat luong cao va gia ca

phu Hoa Ky da de ra nhtrng giai phap va chinh sach ho trq cho qua trinh san xuat,

ung dung cong nghe sinh hoc, cong nghe san xuat, co gidi hoa, cong nghe che bien

1.4.3 Bai hoc kinh nghiem cho Viet Nam

Thu nhat, xac dinh rd vadungvai trd, vi tri cua nganh luagaotrong qua trinh phat trien kinh te cuaVietNam

Thu hai, chu trong dau tu phat trien cong nghe sinh hoc de cung cap cac loai

dong sanxuat, che bien va xuatkhau gao.

Thu nam, can phai quan tarn toi viec quy hoach vung nguyen lieu co tinh

chuyen mon hoacao

Thu sdu, tang cuong ho tro doanh nghiep xay dung, dang ky va quang ba

CHVONG 2

TH l.• C TRANG NANG • H• ' C CANH TRANH TRONG XUAT•

KHAU GAO CUA VIET NAM VOI AN D• • •O

2.1 Phan tich cac nhan to anh huong den nang lu c canh tranh trong xuat khau gao cua V i et Nam vo l An Do

Di£u kien thoi tiet, khi hau va dat dai co anh huong ion toi hoat dong san

xuat va xuat khau cua ca Viet Nam va An Do Nhung so voi An Do, Viet Nam co

nhieu thuan ioi hon ve nguon iyctu nhien, da gop phan thuc day hoat dong san xuat

va xuat khau iua gao Do do, Viet Nam phai co nhung bien phap de tan dung toi danhung ioi the do tu nhien dem iai, phat trien manh hoat dong san xuat iua gao gop

phan nang cao nang iuc canh tranh trong xuatkhau gao cuaVietNam

r

Ky thuat va cong nghe san xuat da co tac dung nang cao nang suat va chat iuong gao xuat khau cua Viet Nam va An Do Trong giai doan 2002-2013, An Do

va Viet Nam deu da chu trong quan tam toi hoat dong nghien cuu, chuyen giao va

ap dung KH&CN vao hoat dong san xuat iua gao nhu dinh huong phat trien va

chuyen giao KH&CN; coi trong viec nghien curu va tao giong iua cho nang suat va

chat iuong cao; ap dung cac ky thuat canh tac tien tien Nhung so voi An Do, trinh

do nghien cuu va ap dung KH&CN vao san xuat cua Viet Nam con nhieuhan che

da iam cho nang iuc canh tranh trong xuatkhau gao cua Viet Nam suy giam so voi

An Do

Viet Namcung nhu AnDo dang danh nhieuquantam cho viecmo rong mang

iuoi co soche bien, dau tu vao cac hoat dong nghien cuu va doi moi cong nghe che bien, ky thuat va phuong tien bao quan, phuong phap dong goi bao bi.v.v Do nhanduoc su quan tam dau tu va co chien iuoc toan dien nen hien nay viec ap dung

KH&CN vao hoatdong che bien va bao quan iua gao cua An Do dang nhinh hon so

voi VietNam

2.1.4 Phong tuc, tap quan cua nguvi tieu dung

truyen thong kha tuong dong vdi Viet Nam nen chung ta cd loi the hon so vdi An

Do d phan khuc thi trudng gao trang thudng Nhung hien nay, su thay doi cham

khau da khien cho loi the cua Viet Nam dang mat dan Xet ve phan khuc gao thorn thi cdthe khang dinh Viet Nam con khoang each kha xaso vdiAn Do

2.1.5 Cac chinh sack hd tret cua Nha nuetc

dung trong viec thuc day hoat dong san xuat va xuat khau gao Tuy nhien, trong

chinh sach nhu chinh sach bao ho san xuatnong nghiep, ho tro hoat dong san xuat gao, chien luge tu tuc luong thuc.v.v cua cac nude nhap khau gao cung nhu cac

doi thu canh tranh khac tren thi trudng gao the gidi da cd anh hudng ldn tdi hoat

giam nang luc canh tranh trong xuat khau gao cua Viet Nam

2.2 Phan tich thuc trang nang luc canh tranh trong xuat khau gao cua • • CT CT • • CT CT •

Viet Nam vol An Do • •

r ?

2.2.1 San luong va doanh thu gao xuat khau

Su tang giam san luong va kim ngach gao xuat khau cuaViet Namva An Do

cd tac dong qua lai lan nhau Ben canh do, sir bien dong ve san luong san xuat va

xuat khau gao cua cac doi thu canh tranh khac tren thi trudng cung nhu su bien dong cua gia ca tren thi trudng the gidi cung cd tac dong ldn tdi hoat dong xuat khau gao cuaca hai quoc gia

2.2.2 Thi phan gao xuat khau

Su tang len ve san luonggaoxuat khau da lam cho thi phan gao cua Viet Nam

tren thi trudngthe gidi tang len Neu nhu nam 2002, thi phan gao xuat khau cuaViet

hiencho chung ta thay su thieu On dinhtrong viec duy trithi phan, co nhung nam thiphan gao xuat khau cua An Do chiem toi hon 17% nhu nam 2002, 2007, 2012 nhung

co nam lai giamxuong duoi 10% nhu nam 2009 va 2010

Sovoi gao An Do, gao cua Viet Nam hien nay kem hon ve chat luong va su

dadang ve chung loai

r •>

Viet Nam voi vi the la mot cuong quoc xuat khau gao tren the gioi voi beday hon 20 nam nhung cho den nay Viet Nam vln chua co mot thuong hieu du

manh.Trong khi AnDo cothuong hieu gaobasmati duoc ca thegioi biet den

2.3 Dauli g i a th ire trang nang; 1 ire canh tranh trong xuat khau gao cua

V i e t Nam vol An Do • •

2.3.1 Nhung diem manh cua Viet Nam so vdi An Do va nguyen nhan

2.3.1.1 Nhung diem manh

Ben canhnhung no luc trong hoat dong nghien cuu, ung dung khoahoc cong

nghe vaohoat dong san xuatthi nhung uu dai cuathiennhien da giupcho hoat dong

san xuat lua gao khong ngung phat trien.Ngoai ra, viec dam bao an ninhluong thuc

da tao nen tang cho Viet Nam tiep tuc duy tri va tung buoc nang cao nang luc canh

tranhtrong xuat khau gao

Chat luong gao xuat khau cua Viet Nam trong giai doan vua qua da duoc cai thien dang ke

2.3.I.2 Nguyen nhan dan dennhung diem manh

Thu nh at, nhung doi moi ve cai cach luat phap, chinh sach quan ly xuat khau, mo cua thi truong da gop phan hoan thien hon moi truongphap ly va co che

chinh sach lien quan den kinh doanh xuat khau, tao hanh lang phap ly quan trongcho hoat dong dau tu va xuat khau phat trien, khuyen khich su tham ra cua nhieudoanh nghiep vaohoatdong san xuat va xuat khaugao

Thu hai, cong tac huy dong von dau tu da tang cudng dang ke nguon lire cho hoat dong san xuat va xuat khau lua gao, gop phan quan trong md rong quy mo san

xuat va xuat khau gao cua Viet Nam

Thu tu, chat luqng nguon nhan luc da duqc nang cao mot each tuong doi

toi chat luqng lao dong trong cac doanh nghiep da gop phan nang cao sy hieu qua

2.3.2 Nhirng diem yeu cua Viet Nam so vdi An Do va nguyen nhan

So luqng thi truong xuat khau cuaViet Nam nhieu,nhung da phan vanlacac thi truong co quy mo nhd va thieu on dinh

dong cuagiagao tren thitruong the gioiva luonthap hon so vdiAn Do

Chat luqng va mure do dap ung yeu cau ve chat luqng ve sinh an toan thuc

pham cua mat hang gao xuat khau cua Viet Nam trong giai doan vura qua da duqc

cai thien nhieu nhung hien van bi danh giathap hon so vdiAn Do

Tinh hinh xay dung va phat trien thuong hieu gao cua Viet Nam tren thi truong the gioi con yeu kern hon rat nhieu so vdi An Do, dan toi sy thua thiet khi

canh tranhtren thi truongthe gioi

Thu nhat, hoat dong dau tu, phat trien san xuat va xuat khau lua gao con thieu dongbo, chua tuan theo quy hoachtongthe

Thu hai, cong nghe sau thu hoach va che bien gao cua Viet Nam van trong

tinh trang lac hauso vdi An Do

Thu ba, co so ha tang phuc vu luu thong va xuat khau mat hang gao cdn

Thu tu, nang luc kinh doanh va kha nang lien ket gitra cac luc luong thamgia thi trudng van con hoc lo nhieu yeu kem, khong hieu qua

Thu nam, hangnong san noi chung va mat hang gao noi riengtren thi trudng

the gidi van duqc bao ho rat nang ne bdi cac rao can phi thue quan khien cho viec phat trien thi trudng doi vdi hoat dong xuat khau gao cua Viet Nam gap rat nhieu

Thu sau, lan song ky ket cac Hiep dinh thuong mai tu do song phuong, da

phuong giua cac nude da lam thay doi chinh sach va luong thuong mai mang den

CHUONG3 DINH HUONG VA GIAI PHAP NHAM TANG CUONG

CUA VIET NAM VOI AN DO• •3.1 Dur bao va dinh hirdng chien luoc canh tranh trong xuat khau gao cua Viet Nam

3.1.1 Du- bao ve thuong mai mat hang gao tren the gidi

Theo bao cao cua FAO, thuong mai mat hang gao toan cau dat toe do tang

nhat the gidi Thi trudng nhap khau gao chu yeu van la thi trudng chau A Co cau

dich gao the gidi, vdi Dong Bac A la thi trudng ldn nhat Gao thorn, chuyeu la gao basmati va jasminechiemhau het phan con lai cua mau dich gao the gidi va chu yeuxuat khau vao thi trudngTrung Dongva cac nude phat tridn

3.1.2 Dinh hirerng chien lucre canh tranh trong xuat khau gao cua Viet Nam

3.1.2.1 Muc tieu phat trien xuat khau gaocuaViet Nam

tan/nam la phu hop

- Giai doan 2016-2020, dieu chinh khoi luong gao xuat khau giam dan so vdi

giai doantrudc, den nam 2020 con khoang 4-4,5 trieutan, kim ngach dat3,5 tyUSD

Tronggiai doan tu nay den nam 2020, d£ nang cao nang luc canh tranh trong xuat khau gao, Viet Nam can phai thuc hien chien luge canh tranh ve chat luong

san pham

3.2 Giai phap nham tang circrng nang luc canh tranh trong xuat khau gao cua Viet Nam voi An Do

3.2.1 Giai phap ve dieu chinh quy hoach vung nguyen lieu

che bien gao tren pham vi ca nuoc va d tung dia phuong, tung vung de xay dung

muc do phu hop, cho hieu qua kinh te cao

Nha nude can phai cd nhung bienphap thiet thuc de khac phuc triet de tinh

3.2.2 Gidiphap ve ndng cao chat lirffng mat hang gao xuat khau

3.2.3 Gidiphap vephat trien thi trirdng gao xuat khau

Nha nude can ho tro cung cap thongtin day du va kip thdi vethi trudng xuat

khau gao phu hop ddng thdi cung co va md rong moi quan he doi ngoai, hop tac

phoi hop chat che trong viec xay dung va quang ba thuong hieu gao Viet Nam ra

3.2.4 Gidiphap ve phat trien thirorng hieu gao xuat khau

Nha nude can phai noi long chinh sach quan ly dongthdi ho tro va tao dieu

hieu; xay dung cac chuong trinh, bien phap ho trp doanh nghiep trongviec dao tao,

3.2.5 Giai phap ve to chfrcxuat khau

3.2.6 Giaiphap ve xue tien xuat khau

Nha nude can phai ho tro doanh nghiep trong viec cung cap thuong xuyen

thong tin va du bao diSn bien ve thi truong gao, dac biet la nhung thi trudng trong

Day manh va doi mdi phuong thuc hoat dong xue tien thuong mai theo huong cung cap cac dich vu hotroxuetien thuong mai

Tangcudng vai tro, trach nhiem cua cac coquan thamtan thuong mai

3.2.7 Giaiphap ve phat trien nguon nhan lire

Doi vdi nguoi nong dan true tiep sanxuat lua

Doi vdi doi ngu nhan luc lam cong tac nghien cuuKH&CN

3.3 Kien nghi nham tang circrng nang luc canh tranh trong xuat khau gao cua Viet Nam vdi An Do

3.3.1 Kien nghi doi vdi cac doanh nghiep va ngird’i nong dan

Thu nhat, to chuc tot cong tac nghien cuu va thong tin thi trudng lam co so

tu xay dung vung nguyenlieu phuc vu cho mucdich xuat khau

3.3.2 Kien nghi doi vdi hiep hoi Luang thuc Viet Nam

ho tro doanh nghiep ap dung KH&CN vao hoat dong sanxuat

KET LUAN

nghi nhtrng giai phap nham nang cao nang luc canh tranh trong xuat khau gao cua

Viet Nam voi An Do noi rieng va voi cac doi thu canh tranh khac noi chung la van

de quan trong khong chi ve mat nhan thuc, ly luan ma cdn co y nghiave mat thuc

r r x

luan van da tap trung giai quyet nhtrng van de sau:

ve canh tranh va nang luc canh tranh cua hang hoa

trongxuat khau gao nhu nhu san luong va doanhthu tu xuat khau gao, thi phan, chat

luong va ve sinh antoan thuc pham, thuong hieu va uy tin cuasan pham

- Nghien cuu kinh nghiem cua Thai Lan va Hda Ky tu do rut ra bai hoc kinh

gao

- Thuc hien phan tich va dua ra danh gia ve nang luc canh tranh trong xuat

hudng phattrien xuat khau gao trong thdi gian tdi, luanvan da dua ra mot hethong

An Do

DIEP QUANG PHU

TANG CIONG NANG LI C CANH TRANH TRONG XUAT KHAU GAO CUA VIET NAM

VCH AN DO

Chuyen ngdnh: Kinh te quoc te

Ngircri hinrng dan khoa hoc: PGS TS NGO THI TUYET MAI

Ha Noi, 2013

LO’I Md DAU

1 Tinh cap thiet cua de tai

va Nha nude da de ra hudng vao muc tieu Cong nghiep hoa - Hien dai hoa dat

lua gao Viet Nam cung da cd budc tien vugt bac, dua Viet Nam tu mot quoc gia

phai nhap khau gao trdthanh mot trong nhung quoc gia xuat khau ldn tren the gidi

Hoat dong san xuat va xuat khau gao ngay cang phat trien da khong chi gop phan giai quyet viec lam mang lai thu nhap on dinh cho dai bo phan ngudi nong dan, dap ung yeu cau dam bao an ninh Iuong thuc, on dinh tinh hinh xa hoi ma con cd dong

gopto ldnvao qua trinh phattrienkinhte cuaVietNam Cho tdi nay, VietNam tuy

cua mot nen san xuat nhd vdi trinh do ky thuat con thap, cong nghe che bien, bao

da dangnhung chuavung chac.v.v Nhung van de con ton tai nay da cd nhung anh

Ben canh nhung van de noi tai, su bien dong kho ludng tren thi trudng gao

the gidi cung da cd nhung tac dong nhat dinh den nang luc canh tranh trong xuat

khau gao cua Viet Nam Hien nay, muc do canh tranh tren thi trudng gao the gidi

dang ngay cang trd nen gay gat, vi the cua cac quoc gia xuat khau gao co su xaotron nhat dinh Noi bat len trong so cac quoc gia nay la An Do, vi the cua An Do

tren thi trudng gao the gidi khong ngung dugc cai thien nhanhchong kettr khi quoc

qua cao nhat ma An Do dat duoc la vuot qua Thai Lan va Viet Nam de tro thanh

quoc gia xuat khau gao ldnnhat the gidi trong nam 2012 Su vuon len manh me cua

An Do tren thi trudng gao the gidi trong nhung nam qua cho thay nang luc canhtranh trong xudt khau gao cua qudc gia nay dang khong ngungduoc cai thien Dieu nay da cotac dong khong nho tdi vi the cua Viet Namtren thi trudng gaothe gidi

Dung trudc thuc trangva kho khan nay, can thiet phai nghien cuu de tim ra

hudng phat trien mdi cho hoat dong xuat khau gao va mot trong nhung cach tiep can khoa hoc latang cudng nang luc canh tranh trong xuat khau gao cua VietNam

tren coso so sanh vdiAn Do

Xuat phat tu yeu cau thuc tien, van de “ Tang cudng nang luc canh tranh trong x u at khau gao cua Viet Nam vdi An Do ” duoc luachon lam de tai nghiencuu

Tang cudngnang luc canh tranhkhong chi gopphan nang cao va giu vungvi the cuaViet Nam tren trudng quoc tema con gop phan gan tangtruong kinh te vdi hieu qua

va benvung, daynhanh qua trinhCong nghiep hoa- Hien daihoa,giai quyet cac van

de xa hoi, xay dung nudctatro thanh nudc cong nghiep theo hudng hien dai

2. T i nh h i nh nghien cu u de tai

Trong nhung nam qua da co nhieu de tai, du an cua cac Bo, cac trudng Dai

hoc, cac Vien nghien cuu decap tdi van de nang luc canh tranh trongxuatkhau gao

cua nudc ta Trongso do cothe ke tdi mot so cac cong trinh tieubieu sau:

Du an Hop tac ky thuat TCP/VIE/8821 (2000) ve “ Kha nang canh tranh cua nganh nong nghiep Viet Nam: Mot su phan tich so bo trong boi canh hoi nhap ASEAN va AFTA ” do BoNong nghiep va Phat trien nong thdn thuc hiennhd sutai

tro cua To chuc Nong luong cua Lien Hop Quoc (FAO) Du an bao gom nhieu bao

cao co de cap tdi kha nang canh tranh cua mot so mat hang nong san cua Viet Nam nhu gao, dudng, ca phe dudi goc do chi phi san xuat va tiep thi, nang suat lao

dong, kim ngach xuat khau, gia ca Thdi gian phan tichcua cac bao cao trong du annay bi gidi han dennam 1999

Detai cap Bo, ma so 98-98-036 ve “ Nhung giai phap nham phat huy co hieu qua lai the canh tranh cua Viet Nam trong tien trinh hoi nhap vao thi trudng khu vuc

va the gidi ” (2000) do Vien Nghiencuu Khoahoc thi trudng gia ca thuc hien Detai

nay da lua chon ra mot so nganh hang de di sau nghien cuu dien bien kha nang canh

tranh nhu: nganh hang lua gao, nganh xi mang va nganh mia dudng Thai gian phan

tich cua de tai bi han che den nam 1999 va cac giai phap duuc dua ra chu yeu tap

De an “ Chien luge phat trien ndng nghiep - ndng thon trong cong nghiep

hoa, hien dai hoa thdi ky 2001 - 2010” (2000) cua Bo Ndng nghiep va Phat trien

canh tranh trung binh, canh tranh yeu Trong qua trinh thuc hien nghien ctru, mat

hang gao duuc xep vao nhom cd kha nang canh tranh cao Cac giai phap chu yeu

chung cho tat ca cac loaihang ndngsan

Bao cao khoa hoc ve “Nghien cuu nhung gidi phap chu yeu nham phat huy

Igi the ndng cao kha ndng canh tranh va phat trien thi trudng xuat khau ndng san trong thdi gian tdi: cd phe, gao, cao su, che, dieu” (2001) cua Bo Ndng nghiep va Phat trien ndng thon, do TS Nguyen Dinh Long lam chu nhiem de tai, da dua ra

nhung dac diem vadua ranhung chitieu danh gia lui the canh tranhcua mot so mat

pham, kieu dang va mau ma,v.v va cac chi tieu mang tinh chat dinh luung nhu:

muc lui the so sanh, chi phi nguon luc noi dia So lieu nghien cuu su dung trong de

dong san xuat va xuatkhau gao cua Viet Nam tronggiai doan 1989 -2000 trong do

co dua ra nhtrngphantich ve kha nang canh tranh quoc te cua Viet Nam trong xuat

khau gao Tuy nhien thui gian cua nghien cuu mui chi dung lai u nam 2000 va

Ngo Thi Tuyet Mai, da di sau phan tich va danh gia thuc trang canh tranh mot so

te quoc te trong do co mat hang gao Viecphan tichva danh gia duqc thuc hien tren

Tom lai, cho den nay chua co cong trinh nghien cuu nao nghien cuu mot

each toan dien, day du va cap nhap van de tang cudng nang Iuc canh tranh trong xuat khau gao cua Viet Nam tren co sd so sanh vdi mot quocgia ma cu the d day la

chung Vi vay, co the noi de tai duqc lua chon nghien cuu mang tinh thdi su cao,

3 Muc tieu va nhiem vu nghien ciru cua de tai

3.1 Muc tieu nghien cuu

Van dung co sd ly luan ve canh tranh, nang luc canh tranh trong xuat khau

hanghoa de phan tich, danh gia thuc trang nang luc canhtranh trongxuat khau gao

cua Viet Nam vdi An Do tfr do de xuat giai phap nham tang cudng nang luc canh

3.2 Nhiem vu nghien curu cua de tai

- He thong hoa nhung van de ly luan ve canh tranh va nang luc canh tranh

trong xuat khau hanghoa

- Phan tich cac nhan to tac dong va thuc trang nang luc canh tranh trong

xuatkhau gao cuaViet Namvdi An Do, rut ra danh gia vediem manh, diem yeu va

- De xuat giai phap va kien nghi nham tang cudng nang luc canh tranh

4 Doi tirong va pham vi nghien ciru cua de tai

4.1 Doi two'ng nghien ciru cua de tai

Doi tuqng nghiencum cua de tai la nhung van de ly luan va thuc tiln venang

4.2 Pham vi nghien ciru

chi tap trung dua ra nhung giai phap kinh te, khong de cap tdi cac giai phap mang

khau.Viec nghien cuu duoc thuc hien chu yeu d cap do nang luc canh tranh cua

hang hoa va thdi gian nghien cuu trong thdi gian tu nam 2002 den nam 2013 va de

5 Phiro’ng phap nghien ciru

Phuong phap phan tich, so sanh, tong hop truyen thong: Cac phuong phapnay duoc su dung de thuc hien phan tich va danh gia nang luc canh tranh cua mat

su dung pho bien de lam sang to hon nhtrng ket luan ve nang luc canh tranh cua

Viet Nam so vdiAn Do

Phuong phap nghien cicu tai lieu: Thuc hien nghien cuu tai lieu tren co sd

hotrq doanh nghiep quoc teva khu vuc

6 Ket cau de tai

Ngoai phan mo dau, ket luan, tai lieu tham khao, phu luc de tai duoc bo cue

thanh 3 chuong nhu sau:

Chuong 1: Co sd ly luan ve nang luc canh tranh trong xuat khau hang hoa

cua quocgia

Chuong 2: Thuc trang nang luc canh tranh trong xuat khau gao cua Viet Nam vdiAn Do

Chuong 3: Dinh hudng va giai phap nham tang cudng nang luc canh tranh

CHlTONG 1

XUAT KHAU HANG HOA CUA QUOC GIA

1.1 Cac quan niem ve canh tranh va nang lac canh tranh trong xuat khau hang hoa

1.1.1 Cac quan niem ve canh tranh

“Canh tranh ” lathuat ngtr dupe su dung pho bienvanhan dupe suquan tam

quan su.v.v Trong moi linh vuc, moi tac giaco each tiep can van de dudi mot goc

do khac nhau tuy thuoc vao tinh chat rieng biet cua tung linh vuc va d tung giai

tam nghien cuu nhung cho den nay thuat ngu “ canh tranh ” van chua co mot dinh nghia thong nhat, cu theva rorang

trongnen kinh te ma d do cac ca nhan dau tranh chen ep nhau thi canh tranh se tao

chinh xac Neu moi ca nhan chi co muc dich ldn lao nhung lai khong cd dong co

su co gang ldn nao Nhu vay, trong quan diem nay canh tranh dupe coi la dong luc

quocdan

Quan diem cua Karl Marx lai cho rang, canh tranh tu ban chu nghia la su

ganh dua, su dau tranh ve mat kinh te cua cac nha tu ban nham gianh giat nhung

dieu kien thuan lpi trong hoat dong san xuat va tieu thu hang hoa de thu dupe lpi nhuan sieu ngach Cuoc ganh dua cua cac nha tu ban dien ra d ba goc do: goc do

tranh giua cac nganh thong quaviec gia tang tinh luu dong cua tu ban nham phan

chia gia tri thang du Ba goc do co ban nay dien raxoay quanh viec quyet dinh gia

tri, thuc hien gia triva phan phoi gia tri thang du Nhu vay, canh tranh kinhte la sanpham cua mot nen kinh te hang hoa, su ganh dua cua nhung nguoi san xuat hang

hoa dua tren thuc luc kinh te cuaho

Micheal E Porter cho rang, canh tranh thuc chat la viec gianh giat lay thi phan Ban chat cot loi cua canh tranh la huong toi khoan lpi nhuan cao hon muc lpi nhuan trung binh ma cac doanh nghiep dang co va ket qua cua qua trinh canhtranh

la su binh quan hoa lpi nhuantrong nganh theo chieu sau dan den he qua gia ca cothe giam di

Theo cuOn tu dien bach khoa cua Lien Xo thi canh tranh dupc coi la cuoc

dau tranh doi khang giua cac nha san xuat hang hoa nham gianh giat nhung di£u kien thuan lpi nhat ve san xuat va tieu thu hang hoa de thu lpi nhuan tOi da Con

theo cuon tu dien kinh doanh cua Anh, canh tranh dupc xem la mot hien tupng xa hoi the hien su ganh dua, su kinh dich giua cac nha kinh doanh nham tranh gianh

cung mot loai tai nguyen hoac cung mot loai khach hang ve phia minh Tu di£nBachkhoa Viet Namthi lai dinh nghia canhtranh la hoatdong ganh dua giua nhung nguoi san xuat hang hoa, giua'cac thuong nhan, cac nha kinh doanhbi chi phOi bbi

Tu nhung quan diem dien hinh neu ra b tren, du xet tren khia canh nao thi

canh tranh deu bieu hien cho su ganh dua, su dau tranh gay gat giua cac chu the

kinh doanhtren thi truong hang hoa cu the nham muc dichcudi cungla thu duoc loi nhuan cao va thuc day san xuat phat trien.

Nhu vay, luan van su dung khai niem canh tranh nhu sau: “ Canh tranh la cuoc dau tranh gay gat, quyet liet giica cac nha san xuat, kinh doanh vai nhau tren

kien cho hoat dong san xuat phat trien

1.1.2 Cac quan niem ve nang luc canh tranh trong xuat khau hang hoa

nghiep, cuanganh va cua san pham Do edntontai nhieu quan diem khac nhau nen

“ nang luc canh tranh ” van la khai niem chua cd suthongnhat

Neu canh tranh duoc hieu la cuoc dau tranh gay gat va quyet liet giua cac

chu the kinh doanh tren thi truong thi trong qua trinh canh tranh de gianh lay thi phan trudc cac doi thu canh tranh, cac chu the kinh doanh phai ket hop nhieu bien phapnham duy tri va phat trien vi the cua minh tren thi trudng Cac bien phap duoc

su dung the hien mot khia canh nang luc nao do cua chu the, duoc goi la nang luc

loai hang hoanay thuocmot doanh nghiep nao do, mot nudc nao do thi deu su dung

7

thuat ngu “nang luc canh tranh cua hang hoa ”, thuat ngtr nay cung dung de chi

nay van chua cd su thong nhat ve khai niem “nang luc canh tranh ” d cac giac do

diem cuaUy ban canh tranh cong nghiep Hoa Ky, nang luc canh tranh doi vdi mot

quoc gia la muc do canh tranh duoc hinh thanh trong dieu kien thi trudng hang hoa

tu do va cong bang tren pham vi the gidi, quoc gia co kha nang san xuat hang hoa

va dich vu khong nhung dap ung duqc nhu cau cua khach hang trong nude ma condap ung duqc nhu cau cua khach hang trenthi trudng quoc te, dong thdi duy tri va nang cao duqc thu nhap thuc te cho ngudi dan nude do

hieu la khanang dat duqc nhung thanh qua nhanh va ben vung ve muc song ngudi

cau thay doi cua thi trudng, dam bao cac nguon luc duqc phan bo hieu qua, nhanh

chong dat duqc va duy tri muc tang trudng kinh te cao, ben vung.

nghiep: M Porterdachi ra moi quan hegiuanang luc canh tranhquoc gia va nang luccanh tranh cua doanh nghiep, mot quoc gia se cd nang luc canh tranhcao ve mot mat

canh tranh, sue manh canhtranhdo chinh lanang suat lao dong cao Vdi each tiepcan

nhu vay, M Porter da xay dung mo hinh cac nhan to anh hudng tdi Iqi the canh tranh

goi la md hinh “Kim cuomg” vdi 4 nhom yeu to bao gomnhom cac dieu kien ve nhan

yeuto nay tacdongqua lai taonen moi trudngkinhdoanhcua nganh