Tong so mat hang nhay cam chi chiem khong qua 400 dong thue va 10% kim ngach nhap khau cua tung nude ASEAN va Trung Quoc.Doi vdi Viet Nam, Hiep dinh ve Thuong mai hang hoa ASEAN - Trung
Trang 2- j O S o QJGQGS ■
DAI HOC KTQD
TT THONG TIN THU VIEN
PHONG LUAN A N -TV LIEU
NGUYEN THI HUONG LAN
CHUYEN NGANH: KINH TE THE GI0I VA QUAN HE KINH TE QUOC TE
(KINH TE DOI NGOAI)
Nguoi hu’O’ng dan khoa hoc:
PGS TS NGUYEN THUdNG LANG
HA NO• 1, + I MAM 2011
Trang 3DANH MUC CAC CHU* VIET TAT
DANH MUC BANG
TOM TAT LU AN VAN
LCH MO DAU 1
1 Tinh cap thiet cua de tai 1
2 Tinh hinh nghien cihi lien quan den de tai 2
3 Muc dich nghien ciru cua de tai 3
4 Doi tuong va pham vi nghien ciru 3
5 Phuong phap nghien cuu 3
6 Ket cau Juan van 3
CHtTONG 1: TONG QUAN VE HIEP DINH THUONG MAI 4
TIT DO ASEAN - TRUNG QUOC 4
LI Noi dung cua Hiep dinh thuong mai tu do ASEAN - Trung Quoc 4
1.2 Tinh hinh thuc hien cac cam ket cua cac niroc ASEAN 4
1.2.1 Chuong trinh thu hoach sum 5
1.2.2 Ve thuong mai hang hoa 6
1.2.3 VS diutu 10
1.3 Tinh hinh thuc hien cac cam ket ACFTA cua Viet Nam 13
1.3.1 Ve thuong mai hang hoa 13
1.3.2 Chuong trinh thu hoach sum 17
1.3.3 Ve ddu tu 20
1.4 Kinh nghiem tham gia ACFTA cua mot so nuoc va bai hoc doi voi Viet Nam 26
1.4.1 Kinh nghiem mot so nuuc khi tham gia ACFTA 26
1.4.2 Bai hoc doi vui Viet Nam 29
CHITONG 2: CO HOI VA THACH THUC DOI VCH VIET NAM KHI THUC HIEN HIEP DINH THUONG MAI TU DO ASEAN - TRUNG QUOC 46
2.1 Quan he ASEAN - Trung Quoc 34
2.2 Quan he Viet Nam - Trung Quoc 36
2.3 Co hoi cua Viet Nam khi tham gia Hiep dinh thuong mai tu do ASEAN -Trung Quoc 39
Trang 4khau, thuc day quan he thuong mai 319
2.3.2 Tiep thu khoa hoc cong nghe moi 47
2.3.3 Tang cuong thu hut dau tu nuoc ngoai vao Viet Nam 48
2.4. Thach hue 52
2.4.1 Can can thuong mai Viet Nam co xu huong phat trien theo huong gia tang nhap sieu tu Trung Quoc 52
2.4.2 Suc ep canh tranh voi Viet Nam ngay cang lon ^7
2.4.3 Trinh do khoa hoc ky thuat cua Viet Nam con kem so voi cac nuoc ASEAN khac 59
CHUONG 3 : GIAI PHAP hAN DUNG hO HOI VA HAN CHE hHACH hHUC CUA VIEh NAM KHI hHUC HIEN HIEP DINH hHUONG MAI hU DO ASEAN - hRUNG QUOC 62
3.1 Dinh huong phCh hrien quan he ASEAN - hrung Quoc 62
3.2 Giai phcp han dung co hoi va han che hhcch hhiec cua Vieh Nam khi hhuc hien hiep dinh hhuong mai hu do ASEAN - hrung Quoc 63
3.2.1 Giai phap tan dung co hoi: 63
3.2.2 Giai phap han che thach thuc: 69
3.3. Kien nghi 79
3.3.1 Kien nghi voi Chi'nh phu 79
3.3.2 Kien nghi voi nguoi tieu dung 81
KEh LUAN 83
DANH MUC hAI LIEU hHAM KHAO 85
Trang 5STT Chfr viet tat Nghia day du
Trang 6STT Chw viet tat r Nghla day du
Nghla tieng Anh Nghla tieng Viet
Free Trade Area
Khu vuc mau dich tu do ASEAN
Trung Quoc
2 AFTA Asean Free Trade Area Khu vuc mau dich tu do ASEAN
Asean Japan Comprehensive Economic
Viet Nam
Preferential Tariff
Bieu thue quan uu dai hieu luc chung
12 FDI Foreign Direct Investment Von dau tu truc tiep nuoc ngoai
14 GDP Gross Domestic Product rTI /V , 7 1 7 A r A •
T ong san pham quoc noi
15 ISO International Organization
for Standardization
r-p a i r A / v
To chuc quoc te ve tieu chuan hoa
19 UNCTAD United Nations Conference
on Trade and Development
Dien dan cua Lien hop quoc ve thuong mai va phat trien
20 WTO World Trade Organization TO chuc thuong mai the gioi
Trang 7Bang 1.1: Ngoai thuong cua Indonesia va Trung Quoc 8
Bang 1.2: Kim ngach thirong mai cua Phillipine 9
Bang 1.3: Lo trinh cat giam thue cua Viet Nam - Danh muc thong thuong 14
Bang 1.4: Lo trinh cam ket cat giam thue cua Viet Nam trong EHP 18
Bang 2.1: Kim ngach xuat khau cua Viet Nam 43
Bang 2.2: Kim ngach xuat khau cua Viet Nam vao Trung Quoc 44
Bang 2.3: Cac mat hang xuat khau chu yeu cua Viet Nam 45
Bang 2.4: So lieu dau tu true tiep nude ngoai vao Viet Nam 51
Bang 2.5: Dau tu true tiep nude ngoai vao Viet Nam 51
Bang 2.6: Kim ngach thuong mai cua Viet Nam - Trung Quoc 53
Bang 2.7: Kim ngach nhap khau cua Viet Nam tu Trung Quoc nam 2007-2011 54
Bang 2.8: Nhap sieu cua Viet Nam tu Trung Quoc 55
Trang 8Hinh 1.1 Muc thue nhap khau trung binh voi hang hoa nhap khau tu ASEAN 10Hinh 1.2 FDI dau tu vao cac nuoc ASEAN 11Hinh 1.3 FDI dau tu vao cac nuoc ASEAN va ty le dong gop vao GDP 12Hinh 1.4 Toc do cat giam thue cua Viet Nam thong qua mot so FTA tieu bieu 15
Trang 9B0D ^I ^2 c SG
CHUYEN NGANH: KINH TE THE GIO ’ I VA QUAN HE KINH TE QUOC TE
( KINH TE DOI NGOAI)
/ _ _ ft A w m
Trang 10TOM TAT LUAN VAN•
Trung Quoc luon no luc tao dung hinh anh mot doi tac dangtin cay trong khu vuc, dac biet la voi cac quoc gia Dong Nam A (ASEAN) “Su troi day hoa binh” cua Trung Quoc tro thanh mot nhan to khong the khong tinh den trong chi'nh sach phat trien cua ASEAN ASEAN thuc su mong muon bienTrung Quoc tu mot nhan
to bat on tro thanh mot dong luc gop phan phat trien kinh te.Vi vay, h£u het cac nuoc ASEAN san sang nam bat co hoi hop tac voi Trung Quoc
Dau moc quan trong nhat, tao dung nen mong cho tuong lai hop tac kinh te giua ASEAN va Trung Quoc la su kien nguyen thu cua 11 nuoc ASEAN va Trung Quoc ky Hiep dinh khung ve Hop tac Kinh te toan dien ASEAN-Trung Qu6c vao thang 11/2002 Hiep dinh mo duong cho mot loat cac cuoc thuong thao nhieu cap
va toandien ve hop tac cua hai ben, trong do, noi bat nhat la muc tieu thiet lap khu vuc mau dich tu do ASEAN - Trung Quoc (ACFTA) vao nam 2012
Thang 11/2004, ASEAN va Trung Quoc hoan thanh Hiep dinh ve Thuong mai Hang hoa Tiep theo Hiep dinh nay, ASEAN va Trung Quoc se tiep tuc qua trinh thao luan de di den thong nhat nhieu van de quan trong khac nhu Hiep dinh ve thuong mai dich vu, dau tu Mot Khu vuc Mau dich Tu do ASEAN - Trung Quoc toan dien dang duoc dinh hinh, mo ra cho doanh nghiep hai ben nhung co hoi va thach thuc moi Hiep dinh ve Thuong mai Hang hoa ASEAN-Trung Quoc dua tren chuan muc la quy dinh cua WTO Theo do, thue quan la bien phap duy nhat hop phap cho muc tieu bao ho va duoc cac ben cam ket cat giam theo lo trinhchat che Cac hang rao phi thue quan nhu giay phep, han ngach khong phu hop voiquy dinh cua WTO can phai loai bo ngay lap tuc Thue quan co lo trinh cat giam thue khac nhau bao gom Nhom cac hang hoa thong thuong (NT) va Nhom cac hang hoa nhay cam (SEL) Nhom NT gom tren 90% so luong hang hoa (trong bieu thue) duoc cat giam theo mot lo trinh den nam 2010 Day la nhom chu yeu quyet dinh muc tieu hoan thanh Khu vuc mau dich tu do ASEAN - Trung Quoc vao nam 2010 Rieng doi voi cac nuoc Campuchia, Lao, Myanmar va Viet Nam (CLMV), lo trinh cat giam thue thong thuong keo dai them 5 nam, tuc la hoan thanh vao nam 2015 Nhom Danh muc nhay cam (SEL) gom cac san pham nhay cam co lo trinh cat giam
Trang 11thue cham han nhieu Tong so mat hang nhay cam chi chiem khong qua 400 dong thue va 10% kim ngach nhap khau cua tung nude ASEAN va Trung Quoc.
Doi vdi Viet Nam, Hiep dinh ve Thuong mai hang hoa ASEAN - Trung Quoc lan dau tien dat quan he thuong mai hai nude trong khuon kho mot thoa thuan khu vuc day du va phu hop vdi chuan muc thuong mai quoc te Vi vay, y nghia cua ACFTA doi vdi hai nude la rat ldn
Mot trong nhung cau hoi ldn dat ra la tac dong cua ACFTA doi vdi kinh te Viet Nam ra sao va Viet Nam nen cd quan diem the nao De gop phan nghien cuu
ve mat ly luan va thuc tien, tu do dua ra cac giai phap cd tinh kha thi nham tan dung
co hoi va han che thach thuc cua Viet Nam khi tham gia Hiep dinh thuong mai tu
do, de tai: “ Cor hoi va thach th tec vdi Viet Nam khi thuc hien Hiep dinh thuong
mai tu' do ASEAN- Trung Qudc ” da duoc chon de nghien cuu.
Noi dung cua luan van trinh bay cac cam ket cua Viet Nam va cac nude ASEAN khi tham gia Hiep dinh thuong mai tu do ASEAN - Trung Qudc, tinh hinh
quan he kinh te Viet Nam - Trung Qudc qua do chi ra nhung co hoi va thach thuc
Nam tan dung co hoi va han che thach thuc khi tham gia Hiep dinh thuong mai tu
do ASEAN - Trung Qudc
Cu the, sau khi nghien cuu cac cam ket cua Viet Nam va quan he kinh te
Viet Nam - Trung Qudc, luan van di vao phan tich co hoi va thach thuc cua Viet
Nam khi tham gia ACFTA trong thdi gian qua vdi nhung diem chinh nhu sau:
Co hoi cua Viet Nam khi tham gia Hiep dinh thuong mai tu do ASEAN - Trung Qudc bao gom:
Thu nhat: Tiep can mot thi trudng quy mo ldn nhat the gidi gop phan tang xuat khau, thuc day quan he thuong mai Vdi gan 2 ty ngudi tieu dung ACFTA la thi trudng cd quy mo ldn nhat the gidi Vdi Viet Nam ca ASEAN va Trung Qudc hien dang la cac doi tac thuong mai hang dau Tong gia tri thuong mai vdi cac nude nay chiem 35% tong kim ngach thuong mai cua nude ta vdi the gidi Trung Qudc la mot thi trudng ldn day tiem nang va da dang vdi dan so 1,7 ti ngudi, vdi nhieu uu dai de phat trien thuong mai, dieu kien dia ly lai gan vdi Viet Nam, nhan to Trung
mot thi trudng ldn de xuat khau cac san pham nong, lam thuy san
Trang 12Thu hai: Phat trien quan he thuong mai ASEAN- Trung Quoc vdi viec hinh thanh Khu mau dich tu do ACFTA con tao co hoi cho Viet Nam tiep thu khoa hoc cong nghe moi, tiep thu kien thuc va kinh nghiem quan ly kinh te va quan tri kinh doanh tu ngay cac nude phat trien nang dong va co hieu qua trong khu vuc.
Thu ba: Tang cudng thu hut dau tu nuoc ngoai vao Viet Nam Viec tang cudng hop tac kinh te ASEAN - Trung Quoc va viec thanh lap Khu vuc mau dich tu
do ASEAN - Trung Quoc se khong chi day manh hon nua tien trinh hop tac thuong
mai ASEAN - Trung Quoc hien nay ma con gop phan tang cuong cai thien moi trudng dau tu hap dan hon va ma rong tiem nang dau tu cua ASEAN va Trung Quoc vao Viet Nam
Thach thuc cua Viet Nam khi tham gia Hiep dinh thuong mai tu do ASEAN
- Trung Quoc bao gom:
Can can thuong mai Viet Nam co xu huong van dong theo huong Viet Nam gia tang nhap sieu tir Trung Quoc
Sue ep canh tranh vdi Viet Nam ngay cang Ion: Ve mat thuong mai hang hoa, ACFTA tao ra sue ep Ion voi canh tranh hang hoa cua Viet Nam Tren thi truong the gidi, Trung Quoc la thi trudng xuat khau chinh cua Viet Nam trong khi Viet Nam chua phai la thi trudng trong diem cua Trung Quoc Dieu nay dan tdi su canh tranh khoc liet cho Viet Nam khi tham gia thuong mai vdi cac nude khac Hon nua, Viet Nam cd kha nhieu loi the tuong dong vdi Trung Quoc va cac nude ASEAN khac (tai nguyen, co cau san pham), do vay se gap kho khan trong viec xuat khau hang hoa vao thi trudng the gidi, dac biet la cac thi trudng ldn nhu My,
EU, Nhat Ban, Trung Quoc lai cd dieu kien co xat vdi thi trudng thuong mai
hang hoa va dich vu the gidi sdm hon, lai la nude ldn cd tiem luc kinh te manh nen
cd dieu kien tang cuong nang luc va sue canh tranh Chinh dieu nay da va se lam tang sue ep doi vdi Viet Nam trong viec giu va md rong thi phan Ben canh do, co
Trang 13tin ) Trung Quoc deu da va dang phat trien manh, voi nang luc canh tranh cao Khi hang rao thue va phi thue duoc ha thap, hang hoa va doanh nghiep Trung Quoc
de dang tham nhap thi trudng Viet Nam, va doanh nghiep Viet Nam rat vat va de co the dung vung tren thi truong noi dia
Va cuoi cung la trinh do khoa hoc ky thuat cua Viet Nam con kern so vdi cac nuoc ASEAN khac
La mot trong nhung nen kinh te nang dong vdi toe do tang trudng kinh te cao
r r \ r r \ r \ \
nhat Dong Nam A cong them nhieu yeu to tuong dong vdi Trung Quoc ve dieu kien
tu nhien, van hoa, xa hoi, Viet Nam co rat nhieu co hoi de dat duoc su tang trudng cao hon nua ve thuong mai, dau tu cung nhu vai tro chinh tri mot khi Khu vuc mau dich tu do ASEAN - Trung Quoc dupe thanh lap Tuy vay, cung giong nhu cac nude thanh vien ASEAN khac, Viet Nam cung phai doi mat vdi khong it thach thuc trong san choi canh tranh vdi ngudi lang gieng khong 16 Trung Quoc Hon nua, can nhan thuc nhung thach thuc do chi mang tinh chat tarn thdi va dang sau nhung thach thuc la nhung lpi ich lau dai Dieu quan trong la Viet Nam can phai co nhung dieu chinh thich hop de nam bat, tan dung co hoi va ung pho vdi nhung thach thuc nham dupe hudng lpi nhieu nhat tu ACFTA trong tuong lai Nham dat dupe nhung muc tieu nay, dua tren nhung diem han che con ton tai, tac gia dua ra mot so giai phap chu yeu nham tan dung co hoi va han che thach thuc khi tham gia ACFTA cua Viet Nam nhu sau:
Thu nhat, day nhanh toe do cai each kinh te song song vdi tang cudng tu do hoa thuong mai va xue tien dau tu Dieu nay chinh la chia khoa de Viet Nam md cua hoi nhap sau hon vao kinh te khu vuc va the gidi, tro thanh mot nen kinh te du manh de chong choi vdi su canh tranh khoc liet tu cudng quoc khu vuc la Trung Quoc
Thu hai, tich cue phat huy lpi the ve vi tri dia ly de nang cao kim ngach thuong mai song phuong, tro thanh cua ngo cua Trung Quoc d thi trudng ASEAN
Thu ba, tich cue hop tac vdi cac nude trong khoi ASEAN, thu hep khoang each phat trien giua Viet Nam va cac nude thanh vien khac, thuc day viec hinh thanh Cong dong ASEAN nham tang cudng hoi nhap kinh te quoc te va nang cao nang luc canh tranh, tu do di den nhat the hoa thi truong khu vuc, tao nen sue manh
Trang 14tong hop de doi pho vdi nhung rui ro nay sinh tir sur ra doi cua Khu vuc mau dich tu
do ASEAN - Trung Qudc
Thu tu, chuyen mon hoa san xuat va che bien nhung mat hang xuat khau co lui the canh tranh hon so vdi Trung Qudc Thuc hien bien phap nay giup Viet Nam
cd co hoi md rong xuat khau, tan dung toi da the manh cua minh, phan bo nguon luc hop ly vao nhung nganh duoc su dung cd hieu qua va nang suat hon
Thu nam dao tao nguon nhan luc cd tay nghe, cd trinh do nham nang cao nang luc canh tranh cua Viet Nam Thi trudng Trung Qudc- ASEAN doi vdi Viet Nam luon duuc xac dinh la trong diem, truyen thong va gan gui ve van hoa, doi hoi doi ngu can bo kinh doanh va quan ly phai nhan thuc day du tarn quan trong cua nd
de khai thac tot cac lai ich kinh te ma ACFTA mang lai
Cuoi cung, nd luc dam phan vdi Trung Qudc de duuc hudng nhung dieu kien
uu dai hon trong viec md cua thi trudng va thuc hien nguyen tac toi hue qudc, giup Viet Nam nhanh chong thich umg trong moi trudng canh tranh mdi Day cung la dieu kien tien quyet de thuc day hon nua va nang cao chat luong tham gia cua Viet Nam vao Khu vuc mau dich tu do ASEAN - Trung Qudc noi rieng va he thong thuong mai toan cau noi chung
Trang 15- J
TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN
CHUYEN NGANH: KINH TE THE GIOI VA QUAN HE KINH TE QUOC TE
( KINH TE DOI NGOAI)
Ngiroi hirong dan khoa hoc:
PGS TS NGUYEN THUONG LANG
Trang 16LCD Md DAU
1 Tinh cap thiet cua de tai
Hiep dinh thuong mai tu do ASEAN - Trung Quoc co hieu luc chinh thuc tir 01/01/2010 Tir dau nam 2010, Trung Quoc va cac nude ASEAN 6 gom Bruney, Indonesia, Malaysia, Philippine, Singapore va Thai Lan da ap dung muc thue xuat nhap khau 0% vdi 90% hang hoa thuoc nhom hang hoa cat giam thue thong thuong Viet Nam nam trong so nhom nude dupe gia han thdi gian thuc hien nay den 2015
ASEAN va Trung Qudc la nhung nude dang phat trien va dang d nhung giai doan phat trien kinh te khac nhau song cung phai doi mat vdi nhung co hoi
va thach thuc trong mot the gidi thay doi nhanh chong Viec ky ket mot hiep dinh thuong mai tu do va tang cudng quan he song phuong la mot quyet dinh sang sudt cua hai ben trong qua trinh theo duoi nhung co hoi phat trien moi Trong boi canh kinh te toan cau tang trudng cham lai, Hiep dinh thuong mai tu
do ASEAN - Trung Qudc dac biet cd lpi doi vdi tiem nang tang trudng kinh te cua hai ben Hon nua, dieu nay tao ra co che quan trong nham bao dam su on dinh kinh te d khu vuc, cho phep ASEAN va Trung Qudc cd tieng noi ldn hon trong cac van de thuong mai qudc te
Ben canh nhung co hoi do, viec thiet lap Hiep dinh thuong mai tu do ASEAN - Trung Qudc trong thdi gian tdi chac chan se tao ra nhieu thach thuc ldn doi vdi cac nude tham gia Ban than Viet Nam cung nhu cac nude thanh vien ASEAN luon muon duy tri moi quan he hop tac tot dep vdi Trung Qudc Nam 2010 danh dau mot moc quan trong tren con dudng thuc thi hiep dinh thuong mai tu do ASEAN Trung Qudc doi vdi cac nude ASEAN noi chung cung nhu Viet Nam noi rieng
Chinh vi vay, viec nghien cuu nhung co hoi va thach thuc cua Viet Nam khi thuc hien Hiep dinh thuong mai tu do ASEAN - Trung Qudc la mot trong nhung van de cd tinh thdi sir va co y nghia thiet thuc trong boi canh hien nay de giup Viet Nam chuan bi day du de, thuc hien cd hieu qua Hiep dinh thuong mai tir do
ASEAN - Trung Qudc, de tai nghien cuu duoc chon la “ Cff hoi va thach thicc ddi
vffi Viet Nam khi thuc hien Hiep dinh thieffng mai tic do ASEAN- Trung Qudc ”
Trang 172. Tinh hinh nghien cihi lien quan den de tai
“Hiep dinh khung ve hop tac kinh te toan dien” giua ASEAN va Trung Quoc duoc ky ket tu cuoi nam 2002, md dau qua trinh hinh thanh Hiep dinh thuong mai
tu do ASEAN - Trung Quoc Muc tieu cua Hiep dinh la thiet lap mot khu vuc mau dich tu do ASEAN-Trung Quoc trong vong 10 nam Rieng cac nude thanh vien mdi cua ASEAN gom Campuchia, Lao, Myanmar va Viet Nam co nhtrng doi xu dac biet, khac biet va linh hoat, cu the: cat giam va xoa bo thue quan trong khu vuc ASEAN-Trung Quoc co ban duoc hoan thanh vao nam 2010 doi vdi ASEAN 6 va Trung Quoc, vao nam 2015 doi vdi cac nude thanh vien mdi cua ASEAN Ve co
ban, cac nude khi tham gia vao khu vuc mau dich tu do ASEAN-Trung Quoc sedanh cho nhau cac uu dai dac biet trong cac linh vuc thuong mai hang hoa (cat giam
va xoa bo thue quan, ), thuong mai dich vu, hop tac dau tu
Qua trinh hinh thanh Hiep dinh thuong mai tu do ASEAN - Trung Quoc cung vdi nhung tac dong cua nd den hoi nhap kinh te quoc te ngay cang trd thanh mdi quan tarn rong rai cua gidi nghien cuu
Cho den nay, d trong va ngoai nude da cd nhieu bai nghien cuu, khao sat ve
tap chi chuyen nganh va cac cong trinh nghien cuu sau:
Nghien cuu cua tac gia Vo Dai Luge vdi bai “Mot so y kien ve Hiep dinh thuong mai tu do ASEAN - Trung Quoc”
Nghien cuu cua tac gia Nguyen Hoang Giap - “Su phat trien quan he Trung Quoc - ASEAN tac dong den quan he quoc te d khu vuc Chau A - Thai BinhDuong
Luan van tien si cua tac gia Dam Quang Vinh, Dai hoc Kinh te Quoc dan, 07/2003 ve “Anh hudng cua qua trinh tu do hoa thuong mai trong khu vuc tu do ASEAN den hoat dong thu hut dau tu true tiep nude ngoai tai Viet Nam”
Luan van “Khu vuc mau dich tu do ASEAN - Trung Quoc, mot so giai phap thuc day hoi nhap cua Viet Nam”, cua tac gia Dinh Thi Viet Thu, 12/2003
Cac cong trinh, bai viet neu tren da tiep can mot so van de ve noi dung, ve
trien vong va anh hudng cua Hiep dinh thuong mai tu do ASEAN - Trung Quoc doi vdi Viet Nam noi rieng cung nhu cac nude trong khu vuc noi chung Tuy nhien van
Trang 18con it cong trinh de cap den co hoi va thach thuc cua Viet Nam khi thuc hien Hiep dinh thuong mai tu do ASEAN - Trung Quoc.
Muc dich nghien cuu la lam ro nhung co hoi va thach thuc vdi Viet Nam khi thuc hien Hiep dinh thuong mai tu do ASEAN - Trung Quoc, dong thdi de xuat cac giai phap de Viet Nam tan dung co hoi va vuot qua thach thuc trong thuc hien Hiep dinh
dinh hudng den nam 2015
Cac phuong phap nghien cuu khoa hoc duoc su dung bao gom: phuong phap phan tich tong hop, so sanh, nguon dtr lieu su dung trong de tai duoc lay tir Tong cue Thong ke, Tong cue Hai quan Qua do su dung cac tai lieu, so lieu, bieu do
de phan tich mot each khach quan, khoa hoc, toan dien nham giai quyet van de dat ra
Ngoai ldi md dau, ket luan va danh muc tai lieu tham khao, luan van duoc trinh bay trong 3 chuong:
Quoc
Chuang 2: Nhung co hoi va thach thuc doi vdi Viet Nam khi thuc hien Hiep
Chuong 3: Giai phap de tang cudng co hoi va han che thach thuc cua Viet Nam khi thuc hien Hiep dinh thuong mai tu do ASEAN - Trung Quoc
Trang 19CHUONG 1: TONG QUAN VE HIEP DINH THlTONG MAI
TU" DO ASEAN - TRUNG QUdC
1.1 Noi dung cua Hiep dinh thuong mai tir do ASEAN - Trung Quoc
Noi dung chinh cua Hiep dinh thuong mai tu do ASEAN - Trung Quoc la chuong trinh cat giam thue quan de md rong thuong mai Muc tieu cua hiep dinh la thiet lap mot Khu vuc Mau dich Tu do ASEAN-Trung Quoc (ACFTA) trong vong
10 nam Rieng cac nude thanh vien mdi cua ASEAN gom Campuchia, Lao, Myanmar va Viet Nam co nhung ddi xu dac biet, khac biet va linh hoat
Theo quy dinh, lo trinh tu do hoa thue quan cua cac nude ASEAN-Trung Qudc duoc chia thanh 4 loai danh muc hang hoa, bao gom: danh muc loai tru hoan toan, danh muc thu hoach sdm, danh muc nhay cam va danh muc thong thuong Trong qua trinh dam phan chia lam 2 khoi nude, khoi thu nhat se thuc hien tu do hoa nhanh hon bao gom ASEAN 6 va Trung Qudc, trong khi khoi thu 2 bao gom ASEAN 4 (CLMV) se tien hanh tu do hoa vdi thdi giam cham hon Cu the: cat giam va xoa bo thue quan trong khu vuc ASEAN-Trung Qudc co ban duoc hoan thanh vao nam 2010 ddi vdi ASEAN 6 va Trung Qudc va vao nam 2015, vdi mot so linh hoat den 2018, doi vdi cac nude thanh vien mdi cua ASEAN
Hiep dinh duoc bat dau vdi viec ASEAN va Trung Qudc ky ket Hiep dinh khung ve hop tac kinh te toan dien ASEAN - Trung Qudc vao thang 11/2002
De cu the hoa hiep dinh khung nay, ASEAN va Trung Qudc da dam phan va
ky ket Hiep dinh thuong mai hang hoa ASEAN - Trung Qudc vao thang 11/2004, Hiep dinh dich vu ASEAN - Trung Qudc vao nam 2007 va Hiep dinh dau tu ASEAN - Trung Qudc nam 2009 Cd the noi, hiep dinh nay la khuon kho phap ly toan dien dieu chinh quan he kinh te, thuong mai giua ASEAN va Trung Qudc, tao nen mot khu vuc thuong mai tu do nang dong vdi gan 2 ty ngudi va tong GDP len tdi tren 6.000 ty USD
Hiep dinh khung ve hop tac kinh te toan dien giua ASEAN va Trung Qudc ki ngay 4/ 11/ 2002 gom tong cong 16 dieu va 4 phu luc Noi dung chinh cua hiep dinh
duoc chia lam 3 phan: Phan 1 (tu dieu 3 den dieu 6) de cap den thuong mai hang
Trang 20hoa, thuong mai dich vu, dau tu va chuong trinh thu hoach sum; Phan 2 (dieu 7) la
ve hop tac kinh te tren cac linh vuc khac; Phan 3 (tu dieu 8 den dieu 16) cung laphan cudi cung gom cac quy dinh ve khung thdi gian cua cac chuong trinh hop tac,
ve che do dai ngo MFN, cac ngoai le chung, co che giai quyet tranh chap, ke hoach
dinh
1.2.1 Chuong trinh thu hoach soon
Day la noi dung duoc de cap ky nhat va cu the nhat trong Hiep dinh khung, cung la mot diem dac biet cua Hiep dinh khung nay Vi nhu tren da neu, thdi gian thoa thuan hoan thanh ACFTA la trong vong 10 nam, ket thuc vao 2010 doi vdi Trung Quoc va ASEAN 5 (rieng Philippine khong tham gia vao Chuong trinh thu hoach sdm), vao 2015 doi vdi 4 nude ASEAN mdi Tuy nhien, cac ben da linh dong trong dam phan dua ra mot chuong trinh thuc hien sdm mot so linh vuc trong khuon kho hop tac nham mang lai loi ich ngay cho cac ben trudc thdi han hoan thanh ACFTA
Noi dung chinh cua Chuong trinh thu hoach sdm (EHP) la nhung thoa thuan xoa bo hang rao thue quan doi vdi mot so mat hang, chu yeu la hang nong san can thuc hien giua cac nude ngay sau khi ki ket hiep dinh Cac mat hang cu the gom dong vat song, thit va cac bo phan noi tang, sua va cac san pham tu sua, cac san
da co 2 nude da dam phan xong vdi cac ben con lai ve danh muc san pham loai trir nay, do la Campuchia va Viet Nam Danh muc loai trir cua Campuchia gom co 30 mat hang, trong do nhieu nhat la cac mat hang thuoc ma 02, 07 va 08, chi co mot loai mat hang thuoc ma 01 va mot loai mat hang thuoc ma 03 Danh muc loai trir cua Viet Nam cd 15 mat hang thuoc ma 01, 02, 04 va 08 Cac nude Bruney, Indonesia, Myanmar, Singapore, Thai Lan va Trung Quoc khong dupe dua ra danh muc loai trir
Trang 21Ngoai 8 nhom mat hang nong san tren, con co mot so san pham rieng bao gom ca nhung san pham cong nghiep cung duoc dua vao EHP nhung chi duoc ap dung giua Trung Quoc voi ttrng nude ASEAN tren goc do song phuong Cac nude ASEAN nay deu thuoc ASEAN 6 Indonesia va Thai Lan da hoan thanh dam phan vdi Trung Quoc ve cac san pham nay.
1.2.2 Ve thuong mai hang hoa
Hiep udc thuong mai tu do giua Trung Quoc va sau nude ban dau cua ASEAN bat dau cd hieu luc tu 1/1/2010 Cac nude nay la Bruney, Indonesia, Malaysia, Philippine, Singapore va Thai Lan Trung Quoc va cac nude du tru xoa
bo thue quan cua 90% hang nhap khau
Thuc hien cam ket nay, thue suat vdi 97% cac mat hang thuoc danh muc thong thuong giua cac nude ASEAN 6 (Bruney, Indonesia, Malaysia, Philipines, Singapore va Thai Lan) va Trung Quoc da duoc dd bd Cac ben con lai cua ACFTA cung dang thuc hien cam ket giam thue theo cac thdi han quy dinh trong hiep dinh thuong mai hang hoa giua hai ben Vdi nhieu rao can thuong mai bi dd bd, ACFTA
da md dudng thong thoang cho hoat dong thuong mai song phuong giua ASEAN
va Trung Quoc, qua do tao hieu qua rd ret trong viec thuc day thuong mai song phuong tang trudng nhanh Neu nhu thuong mai hai chieu giua ASEAN va Trung Quoc giam tu 196,9 ti USD trong nam 2008 xuong con 178,2 ti USD trong nam
2009 (giam 9,5%) thi budc sang nam 2010, khi ACFTA bat dau duoc thuc thi, thuong mai hai chieu giua hai ben bat dau co su gia tang rat dang ghi nhan Cu the theo Thong ke cua Tong cue Hai quan Trung Quoc (GAC), 6 thang dau nam 2010, kim ngach thuong mai hai chieu giua Trung Quoc va ASEAN dat 136,5 ty USD, tang 55% so vdi cung ky nam trudc Trong do, Trung Quoc xuat sang cac nude ASEAN vdi tong gia tri dat 64,6 ty USD, tang 45% so vdi cung ky nam 2009 Rieng ASEAN xuat khau sang Trung Quoc vdi tong gia tri 71,9 ty USD, tang hon 64% so vdi cung ky nam 2009 Qua do, ASEAN da vuqt Nhat Ban trd thanh doi tac thuong mai ldn thu ba cua Trung Quoc Budc sang nam 2010, kim ngach thuong mai hai chieu giua Trung Quoc va ASEAN tang trudng rd ret Ngoai hudng loi tu
su phuc hoi tang trudng cua thuong mai quoc te sau khung hoang tai chinh toan cau, hai ben con duoc loi tu chinh sach thue quan 0% cua ACFTA, gop phan thuc
Trang 22day tinh tich cue cua cac doanh nghiep xuat nhap khau song phuong tang cao hon bao gio het.
Trong nhung nam gan day, quan he hop tac giua hai ben khong ngung duoc day manh, su giao luu ve chinh tri, hoi dam cap cao cung khong ngirng duoc tang cudng hon Ben canh do, hop tac kinh te khong ngirng md rong, quan he mau dich duoc thuc day manh me Trung Quoc va ASEAN deu la thi trudng va la ddi tac quan trong cua nhau Ngoai ra, su giao luu hop tac giua hai ben tren linh vuc giao luu van hoa, phat trien du lich cung ngay cang soi dong; ASEAN da va dang trd thanh mot diem den du lich hap dan cua nhung du khach Trung Qudc
ACFTA giup hai ben hot phu thuoc vao thi trudng ben ngoai Cho den nay,
Trung Qudc va ASEAN deu la nhung nen kinh te huong ngoai Mot khoi luong ldn cac san pham cua Trung Qudc va ASEAN xuat sang My va Chau Au Viec thanh lap khu vuc tu do thuong mai thuc day trao doi thuong mai giua hai ben
Thuong mai song phuong giua ASEAN va Trung Qudc da co nhung budc nhay vot an tuong tir khi Hiep dinh khung ve Hop tac Kinh te giua Trung Qudc va ASEAN duoc ky vao nam 2002 Su hinh thanh Khu vuc mau dich tu do ASEAN (ACFTA) da tao ra kha nang tot hon va thuc day vi the cua ASEAN trong viec mor rong ddi tac thuong mai va dau tu tiem tang, trong do co Trung Qudc nham duy tri su phat trien on dinh trong khu vuc Viec thuc hien hiep dinh ACFTA bat dau vao thang 01/2005 da tao da thuc day thuong mai giua Trung Qudc va ASEAN manh hon nua Sau thang dau nam 2005, thuong mai giua Trung Qudc va ASEAN tang 25% va dat kim ngach gan 60 ty USD Viec cat giam thue quan giua Trung Qudc va ASEAN co hieu luc vao thang 07/2005 thuc day manh me hon ntra thuong mai hai chieu Trung
Quoc va ASEAN cam ket cat giam tat ca cac dong thue cho 6 nude ASEAN vao nam
2010 va cho cac nude con lai thuoc ASEAN Hien tai ASEAN la ddi tac thuong mai ldn thu ba cua Trung Qudc, rieng nam 2004, Trung Qudc da dau tu 226 trieu USD vao ASEAN Muc tieu cua hai ben khi thiet lap khu vuc tu do hoa thuong la kim ngach thuong mai vao nam 2005 phai dat 100 ty USD, mot muc tieu ma vao nam
2004 da duoc thuc hien vdi tong kim ngach dat 206 ty USD
Theo bao cao cua Bo Thuong mai Trung Qudc, kim ngach trao ddi thuong mai giua nude nay va Hiep hoi cac Nude Dong Nam A (ASEAN) nam 2005 da dat muc
ky luc 130,4 ty USD, tang 23% so vdi nam 2004 trong do trao doi buon ban vdi Viet
Trang 23Nam, Lao, Myanmar, Thai Lan va Campuchia chiem khoang 32 ty USD Ngoai thuong cua cac nuoc ASEAN lien tuc tang, toe do tang trung binh ~ 20%/nam Tong kim ngach ngoai thuong trong khoi cac nuoc ASEAN tang 2,08 lan trong gan 10 nam Tuy nhien viec thuc thi ACFTA cung da co nhung anh hudng tieu cue den can can thuong mai, gay ra tinh trang nhap sieu doi vdi mot so nude nhu Viet Nam, Philippine, Lao, Indonesia (Chi tiet so lieu tai Bang kim ngach ngoai thuong cua cac nude ASEAN, phu luc 1).
That vay, khi tham gia vao khu vuc ACFTA, hang rao thue quan da dupe ha
can thuong mai cua Indonesia Nam 2004, trudc khi cd ACFTA, Indonesia thang du thuong mai vdi Trung Quoc la 195 trieu USD va con so nay len den 819 trieu USD khi bat dau cat giam thue theo cam ket ACFTA ngay 01/01/2005 Thang du thuong mai ngay cang tang cao, len tdi 1,7 ty USD nam 2006 Lan cat giam thue thu hai vao ngay 01/01/2007 va Indonesia van tiep tuc thang du thuong mai Tuy nhien muc do thang du cd giam hon so vdi nam trudc 35% dat 1,1 ty USD
Bang 1.1: Ngoai thirong cua Indonesia va Trung Quoc
Nguon: Central Statistic Agency BPS
Nam 2008 Indonesia ghi nhan muc tham hut thuong mai la 3,6 ty USD Trong nam 2008, dau tu cua Trung Quoc vao Indonesia tang dang ke, dan tdi gia tri nhap khau dat 15,3 ty USD gap doi so vdi nam trudc Chinh dieu nay dan tdi tham hut thuong mai cua Indonesia Mat hang nhap khau chu yeu gom cac phu lieu nhu nhom, sat, thep va dien tu Trong nam 2009, tham hut giam xuong con 2,6 ty USD, chu yeu la do su gia tang xuat khau phi dau va nhap khau giam gan 10% Trong ca
Trang 24nam, xuat khau va nhap khau gia tri deu giam, phan anh gian tiep tac dong cua cuoc khung hoang kinh te toan cau.
Con ve phan Phillipine, can can thuong mai nuoc nay thuong xuyen tham hut Tu khi tham gia ACFTA nhin chung kim ngach thuong mai cua Phillipine co
xu hudng tang dan qua cac nam, tham hut trong can can thuong mai cung tang tuong ung
Dan vi: Trieu USD
Bang 1.2: Kim ngach thirong mai cua Phillipine
Nam Tong XNK Xuat khau Nhap khau Chenh lech
Nguon: National Statistics Office
Qua bang tren co the thay trong giai doan tu 2000 - 2010, thuong mai
cua Phillipine thucmg xuyen tham hut Tham hut thuong mai nhieu nhat la
tham hut la 6.164 trieu USD va nam 2008 - nam khung hoang kinh te toan
Trang 25Don vi tinh: %
8-1
Hinh 1.1 Mire thue nhap khau trung binh vdi hang hoa nhap khau tir ASEAN
Nguon: AEC Chartbook 2010
Nhin vao hinh tren co the thay mure thue trung binh doi vdi hang nhap khau
tu cac nude ASEAN da giam nhieu qua cac nam, giam nhieu nhat la cac nude ASEAN 4 Nam 2010 muc thue nhap khau trung binh cua cac nude ASEAN 6 la 0,05%, con ASEAN 4 la 2,61%, muc thue nhap khau trung binh cua ca khu vuc ASEAN khoang 1,06%
1.2.3 Ve dau tie
Nguon von dau tu true tiep nude ngoai (FDI) la nguon von quan trong cho dau tu va phat trien doi vdi cac nude ASEAN Nguon von nay co ban khac vdi cac nguon von nude ngoai khac d cho viec tiep nhan nguon von nay khong phat sinh no cho nude tiep nhan von FDI mang theo toan bo tai nguyen kinh doanh vao nude nhan von nen no thuc day phat trien cac nganh nghe mdi, dac biet la nhung nganh doi hoi cao ve ky thuat, cong nghe hay can nhieu von Vi the nguon von nay co tac dung cue ky to ldn vdi qua trinh cong nghiep hoa, chuyen dich co cau kinh te va toe
do tang trudng nhanh d nude nhan dau tu
Trang 26FDI (trieu USD)
Cambodia -' lao FOR S Myaiwar Hf Viet Nani
Nguon: AEC Chartbook 2010
Trong khoi cac nude ASEAN giai doan tir 2004 - 2009, Viet Nam la nude duy nhat cd FDI tang dan qua cac nam Trong khu vuc, Singapore la qudc gia tham gia nhieu khu vuc thuong mai tu do nhat, cung chinh dieu nay da dem lai led ich cho Singapore trong viec thu hut duoc nhieu FDI nhat so vdi cac nude trong khu vuc
Ddi vdi Viet Nam, sau hon 20 nam thuc hien chinh sach ddi mdi va md cua, nguon von FDI da tung budc gop phan bo sung von quan trong cho dau tu phat trien, tang cudng tiem luc de khai thac va nang cao hieu qua su dung cac nguon luc trong nude nhu dau khi, dien luc, buu chinh vien thong Tinh den thang 06/2011 tren pham vi ca nude da co hon 12.000 du an duoc cap phep vdi tong so von dau tu gan 200 ty USD Cho den nay Viet Nam da thu hut duoc khoang 70 qudc gia va vung lanh tho dua von vao dau tu dudi nhieu hinh thuc khac nhau
Trang 27Hinh 1.3 FDI dau tu- vao cac nuoc ASEAN va ty le dong gop vao GDP
Nguon: AEC Chartbook 2010
Dau tu true tiep trong noi bo cac nuoc ASEAN khong thay doi nhieu qua cac nam, trai nguoc han so vdi bien dong manh cua dau tu ngoai khoi Ty le dong gop cua FDI vao GDP vdi cac nude ASEAN ngay cang cao,co xu hudng tang dan trong giai doan tu 2000 - 2009 (Rieng Singapore va Bruney ty le dong gop vao GDP cua FDI giai doan 2005 - 2009 giam so vdi giai doan 2000 - 2005) Trong so cac nude ASEAN thi ty le dong gop cua FDI cho GDP nhieu nhat phai ke den Singapore dan
dau vdi muc 13%, tiep den la Viet Nam va Campuchia Nude cd thay doi ro ret nhat
ve FDI la Indonesia, neu tir 2000 - 2005, ty le dong gop cua FDI la am thi sang giai doan 2005 - 2009 da dat 2% Ty le dong gop cua FDI vao GDP cua Viet Nam tu
2005 - 2009 tang gap doi so vdi giai doan trudc Dieu nay chung to rang FDI ngay cang dong vai tro quan trong trong tang trudng kinh te cua Viet Nam
Viec trien khai ACFTA cung nhu cac co che hop tac dau tu khac cd tac dung trong viec nang cao sue hap dan va canh tranh thu hut dong FDI noi chung vao timg nude va toan khu vuc Theo danh gia cua cac chuyen gia Trung Quoc va ASEAN, nhung tac dong tich cue doi vdi mdi trudng dau tu toan khu vuc the hien d nhung mat chu yeu sau:
Trang 28- Kha nang rui ro va bat on cua dau tu nuoc ngoai d khu vuc se giam dang kd vdi viec cac nude cam ket tu do hoa dau tu, tang cudng tinh minh bach va cd the du doan trudc cua he thong luat phap, chinh sach ve FDI;
- Tinh canh tranh cao va hieu qua kinh te ldn se kich thich cac nha dau tu nude ngoai dau tu nhieu hon vao cac du an nghien cuu-phat trien, thuc day sang kien cong nghe;
- Tu do hoa thuong mai se tao moi trudng canh tranh binh dang d Trung Quoc
va cac nude ASEAN, lam cho cac doanh nghiep noi dia d cac nude nay hoat dong theo co che thi trudng, tao moi trudng kinh doanh thuan loi va tir do tang cudng sue hap dan thu hut FDI
- ACFTA cimg vdi Hiep dinh dau tu trong dinh che nay tao dieu kien de cac thanh vien su dung hcrp ly nguon luc ve von, lao dong, tai nguyen thien nhien
Hien nay, chi co Singapore, Thai Lan, Malaysia la nhung nude co kha nang dau tu ra nude ngoai noi chung va dau tu vao Trung Quoc noi rieng Do vay, ngoai tac dong tich cue doi vdi kha nang canh tranh thu hut dau tu nude ngoai cua toan khoi noi chung thi viec thanh lap ACFTA va thuc hien cac cam ket ve tu do hoa dau
tu se cd loi trudc het cho 3 nude noi tren trong viec tiep can thi trudng dau tu Trung Quoc Nhung cam ket ve md cua thi trudng dich vu cua Hiep dinh cung vdi cam ket
ve van de nay cua Trung Quoc trong khuon khd WTO se tao dieu kien de nha dau tu cua cac nude nay tiep can thi trudng nhieu nganh dich vu cua Trung Quoc, dac biet la dich vu ngan hang, bao hiem, du lich, van tai Ngoai ra, dau tu cua cac nude nay vao cac nganh san xuat, lap rap linh kien, phu tung o to xe may cung cd dieu kien tang manh vdi viec Trung Quoc ndi long va/hoac xoa bo cac yeu cau hoat dong cua du an dau tu trong cac nganh nay (nhu dieu kien xuat khau, noi dia hoa, chuyen giao cong nghe )
1.3.1 Ve thuong mai hang hoa
Trong so cac hiep dinh thuoc ACFTA, Hiep dinh thuong mai hang hoa cd noi dung tac dong true tiep nhieu nhat tdi hoat dong thuong mai giua ASEAN va Trung Quoc, dac biet la hoat dong xuat nhap khau Lo trinh cat giam thue quan theo Hiep dinh thuong mai hang hoa gom 3 nhom khac nhau: Chuong trinh “Thu hoach sdm” (EHP), danh muc giam thue thong thuong (NT), danh muc nhay cam (SL)
Trang 29Tuy nhien, do co su khac biet ve trinh do phat trien nen Viet Nam, Lao, Campuchia
va Myanmar dugc hudng uu dai Theo do, cac lo trinh giam thue cua Viet Nam cham va linh hoat hon lo trinh giam thue cua Trung Quoc va cac nude ASEAN-6
Ve co ban, lo trinh cam ket giam thue cua Viet Nam trong ACFTA tuong ddi nhdt quan ve pham vi va nguyen tac cam ket trong cac FTA khac ma Viet Nam tham gia Viet Nam cam ket loai bo thue quan co lo trinh ddi vdi khoang 90% so luong dong thue 10% so luong dong thue con lai co lo trinh cam ket giam thue dai, tham chi khong co cam ket giam thue xuong 0%
Thuc hien lo trinh tu do hoa thuong mai doi vdi hau het cac mat hang trong
9 r •> r •>
Bieu thue nhap khau theo cam ket cu the trong Hiep dinh thuong mai hang hoa ASEAN - Trung Qudc, duoc ky ket thang 11/2004 va bat dau thuc hien tu ngay 1/7/2005 Cac mat hang thong thudng duoc cat giam thue theo lo trinh cu the sau:
Bang 1.3: Lo trinh cat giam thue cua Viet Nam - Danh muc thong thudng
Dan vi: %
- - 5 - 7 - V -L -7 - 7 - r
Nguon: Uy ban qudc gia ve hap tac kinh te qudc te
Cac mat hang nhay cam se khong co lo trinh cat giam thue hang nam, thay vi
- Cac mat hang nhay cam cao se cat giam xuong khong qua 50% vao nam
2018 Khong dieu chinh tang muc thue suat MFN
Trang 30khi, xi mang, nhua, san pham det, nhua, phu tung dto, xe may, may moc thiet bi.
Doi vdi cac mat hang trong danh muc thong thuong (NT), muc do cam ket trong ACFTA cd 16 trinh kha cham trong 5 nam dau thuc hien Thue suat trung binh ACFTA trong giai doan tu 2005-2010 hau nhu tuong duong vdi muc thue MFN cua Viet Nam Tu nam 2010-2015, toe do giam thue dien ra nhanh hon Tu nam 2015 trd di, cam ket trong ACFTA cua Viet Nam hau nhu tuong duong vdi muc cam ketCEPT/AFTA
Trong so cac FTA ma Viet Nam tham gia thi ACFTA la FTA cd toe do giam nhanh va muc thue giam nhieu nhat
Toe do cat giam thue cua Viet Nam thong qua mot so FTA tieu bieu
Nguon: AEC Chartbook 2010
Hinh 1.4.
Tu nam 2004, Trung Quoc da vuon len trd thanh doi tac thuong mai ldn nhat
cua Viet Nam xet ve kim ngach Toe do tang trudng thuong mai hai chieu binh
quan tren 25%/nam Nam 2010, kim ngach thuong mai Viet - Trung dat tren 27 tyUSD, tang tren 700 lan so vdi kim ngach nam 1991 Muc nhap sieu cua Viet Nam kha ldn vdi tren 12,7 ty USD
Trang 31Do each thurc cam ket giam thue cua Viet Nam co xu hudng don viec thuc thi cat giam thue vao giai doan sau nen tu khi ACFTA co hieu luc den nay, tac dong do cam ket giam thue doi vdi nhap khau cua Viet Nam khong ldn Ty le su dung Mau
E cua Trung Quoc tren tong kim ngach xuat khau cua Trung Quoc sang Viet Nam chi chiem dudi 7% Tu nam 2010, lo trinh giam thue cua Viet Nam di vao thuc chat hom, thue suat cao duoc giam thieu dang ke Tuy nhien, cac mat hang nhay cam va nhay cam cao hau nhu khong bi tac dong bdi lo trinh giam thue do cam ket giam
dong cua ACFTA
Qua hon 6 nam thuc hien, cac doanh nghiep cua Viet Nam da tan dung kha tot cam ket trong ACFTA de thuc day xuat khau sang Trung Quoc Viet Nam la mot trong hai nude cd ty trong hang xuat khau su dung mau xuat xu form E kha cao, tren 10% (sau Thai Lan 11%) Tieu bieu la nam 2009, ty le su dung mau E tang 264% so vdi nam 2008
Thue nhap khau cua nhieu san pham Trung Quoc vao thi trudng Viet Nam se giam dang ke trong nam 2012, theo lo trinh cat giam thue duoc cam ket trong Hiep dinh thuong mai hang hoa ACFTA Theo bieu thue nhap khau uu dai dac biet ACFTA giai doan 2012 - 2014 do Bo Tai chinh dua ra mdi day de lay y kien, nhieu san pham nhap khau tir Trung Quoc vao Viet Nam trong nam 2012 se co thue suat giam dang ke so vdi 2011, trung binh giam khoang 5-10 diem phan tram Cu the, cac loai gao, nhu gao nep, gao Thai Hom Mali, gao lam chin so, hay cac loai nude,
Trang 32nhu nude khoang va nude cd ga, giam tir muc thue suat 15% xuong con 10% Thue nhap khau cua cac loai dau tir d liu va cac loai hat, nhu hat cai, cung duoc giam 5-
10 diem phan tram Ngoai ra, mot so san pham go (mac treo quan ao, go de lam diem, tarn, que kern, ), hang may tre, lieu gai cung giam tir thue suat 15% xuong con 10% Mot so san pham bang giay cd thue suat giam tir 17% xuong con 10%, cac bo do an, do nha bep bang su cung giam tir 25% xuong con 20%, Trong khi
do, nhieu nong san, gia cam, quan ao, nguyen lieu da,., van giu nguyen thue suat nhu nam 2011
Trong Hiep dinh thuong mai hang hoa ASEAN-Trung Qudc duoc ky ket vao nam 2004, Viet Nam cam ket bo thue quan cd lo trinh vdi 90% dong thue (hoan tat vao nam 2015), 10% dong thue con lai (cac san pham duoc bao ho) cd lo trinh cat giam dai hon, theo thong tin tir Du an ho trq thuong mai da bien EU-Viet Nam Mutrap 3
Viet Nam cd lo trinh cat giam thue kha cham trong 5 nam dau theo cam ket trong ACFTA, tuc tir 2005 den 2010, nhung dien ra nhanh hon trong giai doan tir 2010-2015 Tir ngay 1/1/2008, Viet Nam da ap dung thue suat 0% vdi cac mat hang nong san chua che bien (tir chuong 1 den chuong 8 trong bieu thue nhap khau)
Theo bieu thue nhap khau uu dai dac biet Hiep dinh thuong mai hang hoa ASEAN (ATIGA) giai doan 2012 - 2014, nhieu san pham nhap khau tir ASEAN vao Viet Nam, nhu nong san, san pham che bien tir gia cam, gia sue, cd thue suat giam tir 20% (2011) xuong con 10% trong nam 2012
Theo mot so doanh nghiep, vdi thue nhap khau giam, hang hoa tir cac nude ASEAN va Trung Qudc se gay ap luc canh tranh vdi san pham Viet Nam
1.3.2 Chuong trinh thu hoach so’m
Qua mot qua trinh dam phan kha dai, ngay 04/11/2002, Hiep dinh khung ve hop tac kinh te toan dien giua ASEAN va Trung Qudc da duoc nguyen thu cua 10 nude ASEAN va Trung Qudc ky ket tai Campuchia, tao tien de thanh lap khu vuc mau dich tu do ASEAN-Trung Qudc vao nam 2010 ddi vdi cac nude ASEAN 6 va
2015 ddi vdi cac nude Campuchia, Lao, Myanmar va Viet Nam Hiep dinh ve hop tac kinh te toan dien ASEAN-Trung Qudc dieu chinh 4 mang ldn: hang hoa, dich
vu, dau tu va cac linh vuc hop tac kinh te khac EHP la mpt noi dung trong Hiep
DAI HOC KTQD
TT THONG TIN THU VIEN
Trang 33dinh khung ve hap tac kinh te toan dien ASEAN-Trung Quoc va dieu chinh mot phan trong thuong mai hang hoa.
EHP la mot ca che uu dai thue quan dugc dat ra nham thuc hien sum cac lgi ich cua uu dai thue quan trong khuon kho khu vuc mau dich tu do ASEAN-Trung Quoc tren ca sd co di co lai
Viet Nam co 484 mat hang danh thue suat uu dai cho Trung Quoc va cac nude ASEAN khac trong EHP, bao gom cac san pham nong san va thuy san nam trong Chuang 1 den Chuang 8 cua Bieu thue nhap khau uu dai hien hanh (ban hanh theo Quyet dinh so 110/2003/QD-BTC ngay 25/7/2003 cua Bo Tai chinh)
Ngay 25/2/2004, Chinh phu da ky Nghi dinh so 99/2004/ND-CP ban hanh 16 trinh giam thue nhap khau cho danh muc EHP cua Viet Nam giai doan 2004-2008
Ngay 10/3/2004, Bo Tai chinh cung da co thong tu so 16/2004/TT-BTC de hudng dan thuc hien Nghi dinh nay
Viet Nam loai trir 15 mat hang nam trong Chuang 1 den Chuang 8 cua Bieu thue nhap khau uu dai khong tham gia vao EHP gom: gia cam giong vit, ngan, ngong, ga tay, thit va cac bo phan noi tang cua gia cam, trung chim va trung gia cam, va cac qua co mui nhu: chanh, budi Muc dich cua viec loai trir cac san pham nay trong EHP la nham dam bao an toan ve sinh thuc pham, bao ve sue khoe ngudi tieu dung va bao ho san xuat trong nude
Viet Nam bat dau thuc hien cat giam thue tir 1/1/2004 nhung hoan thanh khong muon han 1/1/ 2008
Dan vi: %
Bang 1.4: Lo trinh cam ket cat giam thue cua Viet Nam trong EHP
hon 1/1/2004
Khong muon horn 1/1/2005
Khong mu$n hon 1/1/2006
Khong muQn hon 1/1/2007
Khong muon hffn 1/1/2008 Nhom 1: Cac mat hang cd
thue suat bang hoac cao hon
Nhom 2: Cac mat hang co
Nhom 3: Cac mat hang cd
Nguon: Uy ban hoi nhap kinh te quoc te
Thuc hien EHP tir 1/1/2004, Trung Quoc da thuc hien cat giam dan 206 dong thue nhap khau tir Viet Nam xuong thue suat 0% trudc 1/1/2006 Nguqc lai, Viet Nam phai cat giam dan 88 ddng thue nhap khau tir Trung Quoc xuong bang 0%
Trang 34trudc 1/1/2008 Trong 7 chuong dua vao danh muc thu hoach sdm tu I - VII, Viet Nam cd mot so san pham ducrc quan tarn la: cac san pham tir dong vat, rau, qua, hat, dac biet la rau qua tuoi.
Theo Bo Cong Thuong, trong nam dau tien thuc hien EHP, Viet Nam da cap chung nhan xuat xu (C/O) mau E cho chuong trinh nay cho cac doanh nghiep xuat khau hang sang Trung Quoc vdi 4.067 C/O, tri gia hang hoa 17,6 trieu do la My Nam sau, tuc nam 2005 vdi 9.065 C/O mau E vdi tri gia tang manh, dat 299 trieu do
la My va tir do ve sau, kim ngach xuat khau hang hoa cua Viet Nam sang Trung Quoc duoc hudng thue suat uu dai cua EHP tang manh Tren binh dien tong the, ke tir khi Viet Nam - Trung Quoc thuc hien chuong trinh EHP, giao dich thuong mai hai chieu tang manh Neu nhu cuoi nam 2004, kim ngach hai nude dat 5 ti do la My (vuert muc de ra cho nam 2005) thi nam 2007 da len tdi 16 ti do la My, nam 2008 hon 20 ti do la My; con trong 9 thang dau nam 2009 hon 14,5 ti do la My
Dac biet, chuong trinh EHP da dem lai hieu qua tich cue cho xuat khau cua Viet Nam Vdi viec Trung Quoc va ASEAN 6 giam thue xuong 0% doi vdi cac mat hang trong EHP (nong san, thuy san) tir ngay 1/1/2006, Viet Nam da lien tuc xuat sieu sang Trung Quoc vdi quy mo ngay cang tang, dat 462 trieu USD vao nam
2009 10 thang dau nam 2010, Viet Nam cung da xuat khau sang Trung Quoc gan
600 trieu USD cac mat hang nay Tuy nhien, tham gia chuong trinh EHP, Viet Nam cung phai md cira cho hang nong san va hai san cua Trung Quoc Vdi ly do nay, tir nam 2006, tren thi trudng da xuat hien nhieu rau qua on ddi va can nhiet ddi
co xuat xu Trung Quoc Trong boi canh tieu dung noi dia tang trudng d muc 20- 30%/nam nhung san xuat trong nude mdi tang khoang 6%/nam thi viec nhap khau
bo sung tir Trung Quoc va mot so nude khac la dieu kho tranh khdi Tuy nhien, co the thay nong san Viet Nam van giu duoc loi the canh tranh tren thi trudng noi dia Nam 2010, mot so mat hang nhu ca rot, bap cai, hanh, tdi da giam ve kim ngach nhap khau, dac biet bap cai giam 16,1% ve luung va 16,9% ve tri gia, hanh giam 56,6% ve luung va 71,6% ve tri gia so vdi cung ky nam 2009 Dieu nay cho thay nhap khau tir Trung Quoc chi dang bo sung cho hang hoa san xuat trong nude, dac biet vao nhung thdi diem thieu hut
Ve dai han, tir nam 2010, Viet Nam co co hoi khai thac tdi da uu dai xuat
khau cua Trung Quoc vdi 90% so dong thue dat 0-5% Qua trinh nay se gop phan
Trang 35day nhanh toe do thay doi co cau xuat khau cua Viet Nam theo hudng tich cue hon, tang xuat khau cac san pham che bien, giam xuat khau khoang san va san pham che bien tho.
Theo Vien Chinh sach va Chien luge phat trien nong nghiep nong thon thuoc
Bo Nong nghiep va Phat trien nong thon, xuat khau cua Viet Nam sang Trung Quoc
ke tu khi thuc hien EHP tang manh nhung khong tang nhanh bang toe do hang hoa Trung Quoc tham nhap thi trudng Viet Nam, nen nhap sieu cung gia tang nhanh chong
1.3.3 Ve dau tie
Nhu da phan tich d tren FDI ngay cang chiem ty trong cao trong viec dong gop vao tang trudng GDP d Viet Nam Tinh tu dau nam den thang 07/2011, Trung Quoc co 805 du an dau tu true tiep dang trien khai d Viet Nam vdi tong von dang
ky 3,184 ty USD
FDI cua Trung Qudc vao Viet Nam cho den het nam 2010 dung thu 15 trong
so cac nude va lanh tho dau tu vao Viet Nam Quy md tuyet ddi khong nho va toe
do tang nhanh trong nhung nam gan day la hai dac trung quan trong cua dong dau
tu nay Tuy trong quan he so sanh vdi mot so chi so nhu kim ngach ngoai thuong giua hai nude, su gan ke ve dia ly, hay so vdi khoi luong tong dau tu true tiep ra
nude ngoai cua Trung Qudc thi nhung con so neu tren con khiem ton
Mot loat cac du an dau tu ldn Trung Qudc da va dang duoc trien khai d Viet Nam nhu: Du an ldn nhat la nha may san xuat phoi thep cua Cong ty TNHH Fuco dat tai khu cong nghiep Phu My II (Ba Ria - Vung Tau) vdi von dang ky 180 trieu
do la My Mot vai du an khac co von dang ky tren 100 trieu do la thuoc ve cac linh vuc kinh doanh khach san, khu cong nghiep, khu che xuat tai Tp Ho Chi Minh, Hai
va Lao Cai Tuy nhien, nhin tong the so sanh loi the mot so chi tieu nhu mdi quan he hieu biet sau sac, su gan gui ve dia ly giua nha nude, kim ngach thuong mai hai chieu, khoi luong tong dau tu true tiep nude ngoai thi Trung Qudc chua phai nha dau tu ldn tai Viet Nam
Ngoai ra, mac du ACFTA co hieu luc da tao them thuan loi ve thue quan cho hang hoa Trung Qudc vao Viet Nam nhung dudng nhu nhung dieu kien khach quan tren van chua cai thien dang ke tinh hinh thu hut dau tu cua Trung Qudc vao Viet Nam Nhieu nha nghien cuu Trung Qudc tai Viet Nam ly giai, thuc te khong phai
Trang 36nhu vay, hien tai cac dac khu kinh te phat trien nhanh cua Trung Quoc nhu Tham Quyen, San Dau, Ha Mon, Chu Hai dang co nhu cau di chuyen cong nghe ra cac quoc gia khac de tiep nhan cong nghe cao hon Va Viet Nam hay cac nude ASEAN dang la nhung doi tac day tiem nang de Trung Quoc thuc hien muc tieu nay bdi cac thuan loi nhu khoang each gan nhau ve dia ly, hoa hop ve van hoa.
Tren tong the, viec thu hut dau tu cua Trung Quoc va ASEAN vao Viet Nam can hudng vao cac du an ma cac nude va khu vuc nay cd the manh va kinh nghiem, chu trong vao cac du an vtra va nhd san xuat hang tieu dung, che bien nong - lam - hai san xuat khau, khai thac, che bien khoang san cd gia tri gia tang cao Can cu vao linh vuc thu hut dau tu cua Viet Nam cung nhu tiem nang cua cac nha dau tu Trung Quoc, ASEAN, cd the xac dinh cac nganh muc tieu nhu sau (theo thu tu uu tien):
Nong, lam, ngu nghiep va che bien nong san, thuc pham: Cac nha dau tu ASEAN va Trung Quoc deu cd kha nang dau tu trong cac nganh nay do cong nghe che bien thich hop, thi trudng trong nude cung nhu xuat khau deu cd tiem nang rat ldn Dac biet, nhu cau tieu thu cua Trung Quoc doi vdi cac loai rau, hoa qua va nong san che bien tai thi trudng Viet Nam ngay cang tang trong nhung nam gan day Do vay, ben canh viec tang cudng xuat khau cac san pham nay nham tan dung cac loi the ve tiep can thi trudng da dat duoc trong khuon kho ACFTA, can tap trung thu hut dau tu cua Trung Quoc va ASEAN vao cac du an nudi, trong cac loai nong, lam, thuy san gan vdi che bien, dac biet la cac du an che bien san pham cd gia tri gia tang cao, dat tieu chuan xuat khau tai cac dia ban cd dieu kien tu nhien va khi hau thich hop
Cong nghiep det, may, giay dep: Det may va giay dep la cac nganh cong nghiep cd loi the phat trien va tiem nang xuat khau ldn, thu hut nhieu lao dong
Hien nay, mot so du an dau tu cua ASEAN trong cac nganh nay dang duoc trien khai cd hieu qua, gop phan tang nang luc xuat khau cua Viet Nam Do vay, can tiep tuc thu hut cac nha dau tu ASEAN de day manh xuat khau cac san pham nay, dap
ung tot hon nhu cau trong nude va tung budc tham gia vao mang ludi phan phoi toan cau cua cac tap doan xuyen quoc gia Tuy nhien, can cd giai phap nang cao hieu qua dau tu cua ASEAN trong cac nganh nay nham chuyen dich ve co ban co
Trang 37cau san pham theo hudng san xuat cac loai hang mot thdi trang, tang dan san pham
co gia tri cao va ty le noi dia hoa trong san pham xuat khau
Cong nghiep dien tu: Tuy khong phai la cac doi tac co cong nghe nguon trong linh vuc nay, nhung do da co thoi gian dai tiep nhan dau tu va cong nghe cao cua cac tap doan xuyen quoc gia tu Nhat Ban, Hoa Ky va EU nen mot so nude ASEAN (Singapore, Malaysia, Thai Lan), da co kinh nghiem phat trien nganh cong nghiep dien tu va co kha nang dau tu ra nude ngoai Do vay, cd the van dong cac ddi tac nay dau tu vao cac du an san xuat thiet bi dien tu, linh kien may tinh va dien
tu dan dung de md ra kha nang hop tac san xuat quy mo ldn, phuc vu lap rap hang dien tu dan dung trong nude va xuat khau Mat khac, can xue tien trien khai cac du
an san xuat he thong dieu khien tu dong hoa phuc vu cho cac nganh cong nghiep hien dang duoc ung dung rong rai tren the gidi
Cong nghe thong tin: Day cung la nganh mot so nude ASEAN cd the manh, dac biet la Singapore va Malaysia Tuy nhien, trong thdi gian qua, cac du an dau tu trong linh vuc nay hoat dong rat kho khan, ty le thanh cong thap do dung luong thi trudng Viet Nam con qua nho be, chiu anh hudng cua tinh trang suy thoai edng nghe thong tin toan cau va nan xam pham ban quyen con rat nghiem trong Do do, ben canh viec hoan thien khung phap ly ve bao ve quyen sd huu tri tue, can cd giai phap van dong cac ddi tac nay thuc hien cac du an gia cong phan mem xuat khau, san xuat he thong dieu khien tu dong hoa phuc vu cho cac nganh cong nghiep Cac
du an nay can tap trung tai cac khu cong nghiep phan mem, khu cong nghe cao va d cac thanh pho ldn
Cong nghiep khai thac, che bien khoang san: Trong nhung nam qua, nganh khai thac khoang san dat duoc toe do tang trudng cao San luong khoang san khai thac va tieu thu (nhu dau tho, than da, quang sat ) tang cao do nhu cau trong nude
va the gidi tang manh, nhat la thi trudng Trung Quoc Tuy nhien, cong nghiep khai khoang nude ta con an chua yeu to chua ben vung the hien d nang luc che bien sau con han che, chua trd thanh nganh san xuat nguyen lieu cho cac nganh cong nghiep trong nude Mat khac cong tac quan ly nha nude ve khai thac khoang san con nhieu bat cap do mot so loai khoang san duoc xuat khau d dang tho nen gia tri khong cao, lang phi tai nguyen quoc gia
Trang 38Trung Quoc co nhu cau rat ldn trong viec tieu thu cac loai khoang san, nguyen lieu khong san co hoac dang can kiet d trong nude nen quan tam dac biet den cac du an khai thac khoang san d Viet Nam Viet Nam cung cd nhu cau va dieu kien thu hut dau tu nude ngoai trong linh vuc nay Do vay, ngoai viec xue tien cac
du an noi tren va ho tro trien khai mot so du an khoang san dang hoat dong, can tiep
tuc thu hut dau tu cua Trung Qudc de thuc hien du an tham do, khai thac, che bien
sau khoang san cd gia tri gia tang cao
Cac nganh cong nghiep cof khi: Tuong tu nhu nganh cong nghiep dien tu, ca ASEAN va Trung Qudc deu khong cd cong nghe nguon trong nganh nay Tuy nhien, mot so du an quy md vua va nho cua Trung Qudc, ASEAN, dac biet la cac
du an san xuat cac san pham phuc vu nong nghiep, nong thon (nhu: may dong luc nho, may bom nude, thiet bi che bien nong san, thuy san ), da duoc thuc hien thanh cong do thich hop vdi dieu kien tu nhien va thi hieu tieu dung d Vet Nam Do vay, can tiep tuc thu hut dau tu de thuc hien cac du an loai nay, dong thdi day manh thu hut dau tu cua ASEAN, Trung Qudc de san xuat phu tung, linh kien phuc vu chuong trinh noi dia hoa cac san pham o to, xe may
Cong nghiep khai thac, che bien dau khi, hoa chat: Hien nay, chi cd Malaysia, Singapore, Thai Lan cd du an dau tu trong linh vuc tham do, khai thac va che bien dau khi d cac muc do khac nhau Trung Qudc cung dang tim kiem kha nang dau tu trong linh vuc quan trong nay cua Viet Nam Tuy nhien, do trinh do cong nghe va kha nang tai chinh con han hep, cac ddi tac nay (trir Malaysia) it cd dieu kien tham gia true tiep vao cac du an thuong nguon (tham do, khai thac daukhi) ma chi cd kha nang cung cap cac dich vu cd lien quan Vi vay, cd the thu hut dau tu cua ASEAN vao cac du an cung cap dich vu cho hoat dong tham do, khai
pham hoa chat tu dau khi
Xay dung ha tang va kinh doanh bat dong san: do thi trudng Viet Nam con nhieu tiem nang va cd xu hudng ngay cang md rong do nhung cai thien gan day
Trang 39so cong trinh ket cau ha tang voi quy md vira va nhd, thich hop vdi kha nang tai chinh va cong nghe cua cac doi tac nay.
Ve dia ban, ben canh viec xuc tien thuc hien cac du an khai thac, che bien khoang san, che bien nong san gan vdi vung nguyen lieu, cac du an dau tu vao cac tinh mien nui, mien Trung, can tap trung van dong dau tu cua Trung Quoc va ASEAN vao cac khu cong nghiep tap trung da duoc hinh thanh theo quy hoach
Cung nhu cac thanh vien ASEAN khac khong thuoc nhom cac nude Singapore, Thai Lan, Malaysia, viec tham gia ACFTA se cd loi cho viec cai thien mdi trudng dau tu cua Viet Nam hon la thuc day hoat dong dau tu cua Viet Nam vao Trung Quoc va cac nude ASEAN Thuc tien gan 7 nam trien khai Hiep dinh khung
ve khu vuc dau tu ASEAN cho thay, do nhung tuong dong ve co cau kinh te va han che ve tiem luc dau tu ra nude ngoai, Viet Nam khong tan dung duoc nhung loi the
va uu dai quy dinh tai Hiep dinh noi tren de tiep can thi trudng dau tu cua cac nude ASEAN Mat khac, cho den nay, cac doanh nghiep Viet Nam cung chua cd kha nang
va dieu kien dau tu vao Trung Quoc
So vdi cac nude ASEAN, Viet Nam cd 3 loi the co ban trong viec thu hut FDI,
do la:
Thu nhat, trong boi canh da tang trudng kinh te toan cau cd dau hieu suy giam, tinh hinh chinh tri, kinh te d mot so nude trong khu vuc va tren the gidi cd nhieu bien dong phuc tap thi Viet Nam da noi len nhu mot dia diem dau tu an toan
va hap dan vdi mot che do chinh tri, xa hoi on dinh, nhip do tang trudng kinh te cao
Thu hai, Viet Nam cd uu the noi troi ve so luong va chat luong lao dong Theo danh gia cua To chuc xuc tien thuong mai Nhat Ban JETRO, luong cong nhan
va ky su Viet Nam chi bang 60-70% cua Thai Lan, Trung Quoc va bang 18% cua Singapore Vdi dan so dung thu 13 tren the gidi (tren 80 trieu nguoi), muc song cua nguoi dan ngay cang duoc cai thien (binh quan mdi nam tang khoang 4-5%), thi trudng Viet Nam da va dang md ra nhieu co hoi cho nha dau tu nude ngoai
Thu ba, khung phap luat, chinh sach ve dau tu nude ngoai tai Viet Nam lien tuc duoc hoan thien va duoc danh gia la co sue hap dan, canh tranh so vdi cac nude trong khu vuc ca ve kha nang tiep can thi trudng va he thong uu dai dau tu
Tuy nhien, mdi trudng dau tu nude ngoai tai Viet Nam con kem hap ddn so vdi cac nude trong khu vuc, the hien d cac yeu to chu yeu sau:
Trang 40+ So vdi Trung Quoc va ASEAN, hinh thuc dau tu nude ngoai tai Viet Nam chua phong phu Hon mudi nam qua, dau tu nude ngoai tai Viet Nam chi thuc hien theo 3 hinh thuc: doanh nghiep lien doanh va doanh nghiep 100% von dau tu nude ngoai (theo hinh thuc cong ty trach nhiem htru han), hop tac kinh doanh tren co sd hop dong; chua md duoc cac kenh mdi thu hut dau tu nude ngoai.
sach dang trong qua trinh hoan thien nen chua dam bao tinh rd rang va du doan duoc trudc; mdi trudng kinh doanh con nhieu han che Mot so van ban phap quy, chinh sach lien quan den dau tu nude ngoai thay ddi nhieu, cd
trudng hop chua tinh ky den loi ich chinh dang cua nha dau tu lam dao Ion phuong an kinh doanh va gay thiet hai cho ho Nhieu vudng mac cua doanh nghiep lien quan den pham vi dieu chinh cua cac luat, quy dinh chuyen nganh (nhu dat dai, quan ly ngoai hoi, cong nghe mdi trudng, lao dong, phap lenh thi hanh an, ) cham duoc sua ddi Nhieu van ban dudi luat ban hanh cham so vdi quy dinh, cd xu hudng xiet lai, de them quy trinh, dan den tinh trang “tren thoang, dudi chat"
+ Cac nha dau tu nude ngoai vao Viet Nam chu yeu vdi dong co kiem loi nhuan
va nham vao thi trudng noi dia gan 80 trieu dan Nhieu linh vuc dau tu cd sue hap dan trong nhung nam trudc day, nhung hien tai dang bao hoa (khach san, van phong cho thue, lap rap oto xe may, dien tu gia dung, xi mang, mia dudng, chat tay rua )
dien, cudc van chuyen container, cudc dien thoai quoc te, thue thu nhap ca nhan ) Thi trudng hang hoa, dich vu quan ly chua tot nen van con tinh trang kinh doanh trai phep, tron lau thue, gian lan thuong mai da anh hudng tdi cac nha san xuat Thi trudng von, thi trudng cong nghe phat trien cham; co sd ha tang kinh te - xa hoi con nhieu han che
nhat la thu tuc sau Giay phep cham duoc cai tien Hien tuong sach nhieu, tieu cue van con ton tai; tinh trang thanh tra, kiem tra con chong cheo, phien ha; viec hinh su hoa cac quan he kinh te cd xu hudng tang len Nhung viec tren