Ảnh Hưởng Của Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương Đến Ngành Dược Phẩm Việt Nam Theo Lý Thuyết Tạo Lập Thương Mại.pdf

TRUONG DAI HOC K1NH TE QUOC DAN THAI VAN DIEU LINH ANH 11 l ()\G CUA HIEP DINH• • DOI TAC XUYEN THAI BINH DUONG DEN NGANH DlTOC PHAM VIET NAM• • THEO LY THUYET TAO LAP THIONG MAI• • • Chuyen nganh Kin[.]

THAI VAN DIEU LINH

ANH 11 l ()\G CUA HIEP DINH• •DOI TAC XUYEN THAI BINH DUONG

Chuyen nganh: Kinh te quoc te

NGUOI HUONG DAN KHOA HOC: PGS TS NGUYEN NHU BINH

THU'VIE;

VN-TVUfc

HA NOI -2017

•k k k

N H AN• • •XET LUAN VAN TH AC SY KINH TE

DE TAI: Anh hirong cua Hiep dinh doi tac xuyen Thai Binh Duong den nganh dupe

pham Viet Nam theo ly thuyet tao lap thuong mai

Hoc vien cao hoc: Thai Van Dieu Linh

Chuyen nganh: Kinh te quoc te

Ngubi huong dan khoa hoc: PGS TS Nguyen Nhir Binh

Luan van thuyet minh cu the tinh tat veu muc chch doi tupng, pham vi va phuong

phap nghien cuu Luan van bao dam tinh then su, y nghia khoa hoc va thuc tien Luan van chu yeu tap trung vao ho at dong xuat- nhap khau, dua tren ly thuyet tao lap thuong mai

khong de cap den cac khia canh khac cua su phat trien nganh dupe nhu san xuat, cong nghe, lao dong, he thong phan phoi, tieu thu Dieu nay bao dam luan van dupe thuc hien

dung muc tieu dat ra

Luan van khong co su trung lap so voi cac cong trinh, luan van, luan an da cong bo

va the hien dupe tinh moi cua nghien cuu

Ten de tai phu hop voi noi dung, noi dung luan van phu hop voi chuyen nganh Kinh

te quoc te

Luan van trinh bay dung quy dinh, bao dam su can doi can thiet, thong nhat giua cac

chuong Chuong 1 dupe trinh bay trong 23 trang, chuong 2 trong 34 trang, chuong 3 trong

15 trang Van phong trinh bay ro rang, mach lac

Phuong phap nghien cuu cua luan van phu hop voi noi dung Luan van co str dung nguon du lieu tu cac to chuc quoc te va co quan cung cap du lieu quoc gia chinh thuc bao dam do tin cay cua cac phan tich

Ve noi dung, luan van flat duoc nhung ket qua sau:

- Trinh bay nhung van de khai quat ve ly thuyet tao lap mau dich voi viec thanh lap

lien minh hai quan va khu vuc thuong mai tu do dac biet la cac tac dong cua viec thanh lap

ca lien minh hai quan va khu vuc thuong mai tu do Tao lap mau dich tao hieu qua cao hon

chuyen huong mau dich do phat trien cac nganh cd loi the so sanh Luan van cung chi ra dupe y nghia cua ly thuyet tao lap mau dich voi viec phan tich cac tac dong cua hiep dinh thuong mai tu do, dieu kien de cac nude thanh vien gia tang phuc lpi khi tham gia hiep dinh thuong mai tu do gom quv mb tham gia hiep dinh ap dung muc thue suat cao, sue canh

tranh cua moi quoc gia, kiem soat nhap khau, khoang each dia ly va quan he thuong mai,

kinh te giua cac nude thanh vien Luan van da dua mot rihan dinh mang tinh khai quat va kha quan trong b trang 28 la “Neu co quan he tot trudc khi tham gia ky ket FTA, qua trinh dam phan giua cac nude thanh vien cung se de dang hon, mat it thbi gian hon, khac biet ve

lpi ich, quan diem cung dupe han che”

Nhung diem can sua chua bo sung triroc khi nop luan van chinh thuc cho Vien

thieu tong quan ve Hiep dinh gan vdi nganh dugc, trinh bay thirc trang nganh dugc pham

Viet Nam trong dieu kien chuan bi tham gia TPP, dua ra mot so du bao anh hudng cua TPP

den nganh dune pham Viet Nam ca tich cue va tieu cue, chi ra nhung van de dat ra doi vdi nganh dugc Viet Nam truce nhung ca hoi va thach thirc do TPP tao ra

- De xuat dupe bien phap phap phat trien nganh duoc pham Viet Nam vdi nhung kich ban khac nhau cua Hiep dinh doi tac xuyen Thai Binh Duong dua tren dinh hudng va

muc tieu phat trien nganh duoc pham den nam 2020, kha nang co the xay ra doi vdi TPP va cac giai phap doi vdi tirng kich ban khac nhu nhu TPP khong thirc thi, TPP duoc thirc thi nhung khong co sir tham gia cua Hoa Ky, TPP duoc thirc thi vdi sir tham gia cua Hoa Ky Luan van dua ra cac kien nghi vdi co quan quan ly nha nude va cac doanh nghiep duoc

Mot so gop y them:

- Phan ly luan nen de cap sau them pham vi cua tac dong tao lap mau dich chu yeu

den xuat- nhap khau ma chu yeu la thi trudng xuat -nhap khau cua nganh cong nghiep

- Phan danh gia thirc trang nen chu y sau hon den khai niem va pham vi cua nganh

duoc pham thirc chat la nganh cong nghiep doc lap ca tir tao nguon nguyen lieu, lao dong,

dau tu, chien luge, co cau va mire do lien ket noi bo nganh, he thong tieu thu san pham cua

nganh, tinh hinh cac doanh nghiep trong nganh

- Phan dinh hudng va giai phap nen ggi y kich ban co tinh kha thi cao nhat nham tao end dua vung chac cho cac nha hoach dinh chinh sach dau tu phat trien nganh dugc nhu kich ban TPP thirc thi khong co sir tham gia cua Hoa Ky

Ve trinh bay, nen chu y them tinh can doi giua cac chuong de tranh mat can doi ve quy mo De cap them tac dong du kien cua TPP den viec binh on gia thuoc b Viet Nam de

thay tac dong sau rong va toan dien cua hiep dinh the he moi ca san xuat, tieu dung, nganh, sia ca

<— ■

* Danh gia chung: Mac du cd mot sb diem luu y tren day song luan van la mot cong trinh

nghien cuu doc lap, cong phu va nghiem tuc Luan van co the sir dung de lam tai lieu tham

khao de phan tich ro anh hudng cua Hiep dinh doi tac xuyen Thai Binh Duong den nganh

dugc pham Viet Nam theo ly thuyet tao lap thuong mai Luan van dap ting dugc nhung yeu

cau cua mot luan van thac sy kinh te chuyen nganh Kinh te quoc te Tac gia luan van - Thai

Van Dieu Linh xirng dang nhan hoc vi thac sy kinh te chuyen nganh Kinh te quoc te neu

bao ve thanh cong luan van trudc hoi dong

Ha Noi ngay 15 thing 8 nam 2017

Ngud’i nhan sety"")

PGS.TS Nguyen Thuong Lang Cau hoi: Theo tac gia, neu TPP khong dugc thong qua bdi Viet Nam thi cac anh hudng nhu phan tich trong luan van co xay ra khong? Vi sao? Giai phap de xuat se nhu the nao?

THAC SI KINH TE QUOC TE

nganh dieac pham Viet Nam theo ly thuyet tao lap thuong mai.

r r r

- Chuyen nganh: Kinh te qudc te

- Hoc vien• • •cao hoc: Thai Van Dieu Linh.

- Ngudi nhan xet: Tien si Ngo Cong Thanh - Pho Vu truong Vu Quan

Zjquy hoach, Bo Ke hoach va Dau tie.

tang truong kinh te Chi dau quan trong cua chinh sach nay la sir theo duoi quyet

liet cac hiep dinh thuong mai tu do (FTA) da phuong lan song phuong voi nhieu doi tac khac nhau. Trong so cac FTA Viet Nam dang theo duoi, TPP co tarn

quan trong dac biet Cac nude thanh vien TPP chiem toi 40% tong kim ngach xuat khau cua Viet Nam trong nhung nam gan day, viec hoi nhap sau hon voi cac nen kinh te nay se giup gia tang xuat khau cua Viet Nam Hien nay, Viet

Nam chua ky ket mot hiep dinh thuong mai tu do song phuong voi Hoa Ky,

TPP se la mot giai phap thay the de day manh xuat khau cua Viet Nam vao thi

truong quan trong nay Ngoai ra, dong von dau tu true tiep nude ngoai (FDI) ldn hon cd the la mot tac dong tich cue khac cua TPP doi vdi trien vong kinh te dai

han cua dat nude.

Neu TPP cd hieu luc, tuy Trung Quoc cd the van con la doi tac kinh te

hang dau cua Viet Nam trong tuong lai gan, ■> ' tarn quan trong tuong doi. cuanude

nay vdi Viet Nam se giam di do sir phat trien quan he kinh te giua Viet Nam va

dupe toe do tang truong GDP ldn hon, md rong xuat khau va thu hut nhieu dau

tu nude ngoai hon. Tuy nhien, do la thanh vien kem phat trien nhat trong cac nude tham gia TPP, Viet Nam can giai quyet nhieu thach thuc de cai thien kha

nang canh tranh va toi da hoa lpi ich tiem nang ma Hiep dinh mang lai.

Mac du nganh dupe pham cua Viet Nam khong phai la nganh chiu tac

dong qua ldn tir TPP, quy dinh cua TPP ve so huu tri tue cd the gay anh hudng

tdi cac chuong trinh y te cong cong cua Viet Nam, do viec kho tiep can hon vdi cac loai nguyen lieu va thuoc biet dupe cd nguon goc tu cac nude tham gia Hiep

2 Nhirng iru diem chu yeu cua luan van:

- Luan van khong trung lap vdi cac cong trinh nghien cuu da cong bo ma

r

chung toi dupe biet

- Trong chuong 1, luan van da he thong hoa dupe mot so van de mang tinh ly luan ve cac hinh thuc hoi nhap kinh te quoc te; phan tich noi dung cua lythuyet tao lap thuong mai va y nghia cua ly thuyet nay trong viec phan tich tac

dong cua hiep dinh thuong mai tu do (FTA); chi ra cac dieu kien de cac nudethanh vien gia tang loi ich khi tham gia mot hiep dinh thuong mai tu do theo ly

- Trong chuong 3, tren co so xem xet chien lupc quoc gia phat trien nganh

dupe Viet Nam den nam 2020, tarn nhin den nam 2030 va nhung kich ban cd the

xay ra vdi Hiep dinh TPP, tac gia da de xuat nhung bien phap phat trien nganh

dupe Viet Nam trong cac trudng hop: TTP khong dupe thuc thi, TPP dupe thuc thi trong dieu kien cd va khong co su tham gia cua Hoa Ky Nhung bien phap

neu trong luan van cd gia tri de cac co quan hoach dinh chinh sach tham khao

3 Ket cau noi dung, phuong phap giai quyet van de va hinh thuc luanvan:

Ngoai •> phan x md dau, ket luan, noi dung chinh cua luan van dupe ket cau

toi, cac phuong phap nghien cuu nay phu hop vdi de tai nghien cuu.

Cac thong tin su dung trong luan van dam bao do tin cay Van phong

trong sang de hieu

Ve hinh thuc trinh bay, luan van co ban dap ung dupe yeu cau quy dinhcua Bo Giao due va Dao tao doi vdi mot luan van thac si.

4.1 Luan van se hoan thien hem neu tac gia img dung ly thuyet tao lap thuong mai chung minh tac dong cua TTP den nganh dupe Viet Nam (doi vdi san pham nguyen lieu thuoc va thuoc) trong moi qua he Trung Qudc/EU -Viet

Nam - cac doi tac TPP, neu Hiep dinh dupe thirc thi

4.2 Luan van dam bao tinh logic hon neu tac gia ap dung ly thuyet taolap thuong mai de xac muc tieu, dinh hudng phat trien nganh dupe, dinh hudng

xuat nhap khau dupe pham cua Viet Nam va de xuat giai phap thirc hien theo

cac kich ban khac nhau doi vdi Hiep dinh TTP, thay cho viec trich dan dinh

hudng va muc tieu phat trien nganh dupe Viet Nam theo Quyet dinh so TTgcua Thu tudng Chinh phu.

68/QD-A

4.3 Luan van can dupe ra soat, sua cac loi ky thuat:

- Tu viet tit con thieu (BMI, GLP, IMS, SHTT, TCMR, VIRAC, USD ),

bo sung ten day du tieng anh doi vdi mot so tir viettat (ETC, OTC. ).

- Cach trich dan tai lieu tham khao chua chuan xac Danh muc tai lieu

tham khao con thieu, candupe bo sung them.

- Chinh xac hoa bieu do d hinh 1.2.

5 Danh gia chung ve luan van:

Tuy con mot so han che nhat dinh, luan van: Anh hudng cua Hiep dinh doi tac xuyen Thai Binh Ducmg den nganh dupe pham Viet Nam theo ly thuyet tao lap thuong mai” da dat dupe nhirng yeu cau ca ban cua mot luan van thac sikinh te quoc te. Noi dung va hinh thirc luan van chung to hoc vien cao hoc ThaiVan Dieu Linh da co nhieu nd lire trong nghien ciru, nam dupe ca sd ly luan va

Ha Noi, ngay 17 thang 8 nam 2017

NGUOl NHANXET

TS.Ngo Cong Thanh

TrangLai cam doan

Lai cam an

Danh muc cac chu viet tat

Danh muc bang va Danh muc hinh vc

Tom tat ket qua nghien cuu

Chuang 1 TONG QUAN VE LY THUYET TAO LAP THUONG MAI 6

1.2 Noi duugvv y nghiacua ly thuuett ao 1 ap thuong mai 16

dong cua hiep dinh thuong mai tu do (FTA)

1.3 Dieu kien de cac nude thann vien gia tann pthc lai kki thhm gia moi 22

hiep dinh thoang moi tu Uo Uua trnn ly thuyet too lap thoang moi

Chuang 2 ANH HUONG CUA HIEP DINH DOI TAC XUYEN THAI 29

BINH DUONG DEN DUOC PHAM VIET NAM THEO LY THUYET TAO LAP THUONG MAI

2.2 Thuc trong caa nganh Uuac pham Vint Nam trong diUu kinn chuan bi 39

tham gia hinp dinh TPP

2.2.4 Danh gid tong quan ve nganh duac Viet Nam 542.3 Dir bao anh hudng cua Hiep dinh Doi tac xuyen Thai Binh Duong den 56

nganh dupe pham Viet Nam do cam ket thue quan theo ly thuyet tao lap thuong mai

2.3.1 Du bao anh hudng cua hiep dinh den nganh duac pham Viet Nam do 56

cam ket thue quan

3.2 Nhung kha nang co the xay ra vdi Hiep dinh doi tac xuyen Thai Binh 67

Duong3.3 De xuat nhung giai phap phat trien nganh dupe trong nhung dieu kien 69

khac nhau cua Hiep dinh doi tac xuyen Thai Binh Duong

3.4 Kien nghi dieu kien thuc hien giai phap 77

TAI LIEU THAM KHAO

Toi da doc va hieu ve cac hanh vi vi pham su trung thuc trong hoc thuat Toi cam ket bang danh du ca nhan rang nghien cuu nay do toi tu thuc hien va khong vi pham yeu cau ve su trung thuc trong hoc thuat.

TAC GIA LUAN VAN

Thai Van Dieu Linh

Vai long kinh trong va biet on sau sac, toi xin cam on PGS.TS Nguyen Nhu- Binh, nguoi thay da true tiep hudng dan, danh nhieu thdi gian va tam huyet giup toi hoan thanh luan van nay.

Toi xin gui ldi cam on chan thanh tdi Ban Giam hieu Truong Dai hoc Kinh te Quoc dan, Vien Dao tao Sau dai hoc, Vien Thuong mai va Kinh te quoc te cung cac thay co da truc tiep giang day, giup do toi trong suot qua trinh hoc tap tai truong cung nhu trong qua trinh thuc hien luan van

Cuoi cung, toi xin gui loi cam on den gia dinh, ban be da ung ho, dong vien va giup do toi trong suot qua trinh hoc tap vua qua

Xin chan thanh cam on!

Ha Noi, ngay 30 thang 3 nam 2011

Hoc vien

Thai Van Dieu Linh

Ky hieu

viet tat

Ten day du Tieng Viet Ten day du Tieng Anh

Community

AFTA Khu vuc thuong mai tu do ASEAN ASEAN Free Trade Area

APEC Dien dan Hop tac Kinh te Chau A- Thai

Binh Duong

Asia-Pacific EconomicCooperation

ASEAN Hiep hoi cac quoc gia Dong Nam A Association of South East

Asian Nations

BMI Hang nghien cuu thi truong hang dau

the gidi

Business MonitorInternational

CARICOM Thi truong chung cac nude vung Caribe Caribbean Community

EEC Khoi thi truong chung chau Au The European Economic

Community

EFTA Hiep hoi mau dich tu do Chau Au European Free Trade

Association

EVFTA Hiep dinh thuong mai tu do Viet Nam -

EU

Vietnam-EU Free TradeAgreement

FDI Von dau tu truc tiep nudc ngoai Foreign Direct Investment

FTA Khu vuc thuong mai tu do Free Trade Area

FTA Hiep dinh thuong mai tu do Free Trade Agreement

FTAAP Khu vuc thuong mai tu do chau A -

Thai Binh Duong

Free Trade Area of the Pacific

Asia-GACP Thuc hanh tot trong trot va thu hai Good Agricultural and

GDP Tong san pham trong nudc Gross Domestic Product

GLP Tieu chuan thuc hanh tot phdng kiem

lien quan den quyen so huu tri tue

Intellectual Property RightsVCBS Cong ty chung khoan Vietcombank Vietcombank Securities

VKFTA Hiep dinh thuvng mai tu do Viet Nam -

Han Quoc

Vietnam - Korea Free TradeAgreement

Vietinbanksc Cong ty Co phan chung khoan ngan

hang cong thuong Viet Nam

Vietnam Joint StockCommercial Bank forIndustry and Trade Securities

VINANET Trang thong tin thi trudng hang hoa Viet

Nam

VIRAC Cong ty co phan nghien cun nganh va tu

van Viet Nam

Vietnam Industry ResearchAnd Consultant

UNIDO To chuc phat trien cong nghiep Lien hiep

quoc

The United Nations IndustrialDevelopment Organization

WHO To chuc Y te the gidi World Health OrganizationWTO To chuc thuong mai the gidi World Trade Organization

Bang 2.1 Cam ket thue nhap khau vdi mat hang dupe pham 37

cua cac nude doi tac trong TPP

Bang 2.2 Co cau thuoc nhap khau va san xuat d Viet Nam 43 Bang 2.3. Nhap khau nguyenlieu san xuat thuoccua Viet Nam (2011-2016) 45 Bang 2.4 Tinh hinh nhap khau dupe pham va thuoc tan dupe tu cac nude TPP 50

Bang 2.5. Gia trinhap khau thuoc tucac quoc gia TPP (2010-2016) 51 Bang 2.6 Gia tri va ty trong nhap khau dupe pham so vdi gia tri nhap khau hang 52

hoa cua Viet Nam tu cacnude TPP (2005-2015)Bang 2.7 Tinh hinh xuat nhapkhau dupe pham cua Viet Nam(2005 -2016) 53

DANH MUC HINH VE

TrangHinh 1.1 Tac dong cua tao lap thuong mai va chuyen hudng thuong mai 19

khi hinh thanhlien minh hai quan

Hinh 1.2 Tac dong cua khu vuc thuong mai tu do- Truong hop 1 21

Hinh 1.3.Tacdong cua khu vuc thuong mai tu do - Truong hop 2 23

Hinh 2.1 Tang truong tong gia tri tieu thu thuoc va chi tieu binh quan dau ngudi 40

cho dupe phamd Viet Nam

Hinh 2.2 Co cau mat hang thuoc sir dung nguon nguyen lieu nhap khau 47

Hinh 2.3 Tinh hinh nhap khau thuoc cua Viet Nam (2008 -2015) 48Hinh2.4 Co cau thitruong thuoc nhap khau cua Viet Nam(Nam 2016) 49 Hinh 2.5. Ty trong nhap khau thuoc tu cac nude TPP (Nam 2010,2013 va 2015) 51

THAI VAN DIEU LINH

DOI TAC XUYEN THAI BINH DUONG

THEO LY THUYET TA O LAP THUONG MA I

Chuyen nganh: Kinh te quoc te

TOM TAT LUAN VAN • •THAC SY

Ha Noi, nam 2017

1 Ly do va muc tieu nghien ciru cua de tai

1.1. Ly do nghien cuu cua de tai

Trong boi canh hoi nhap kinh te toan cau, mb rong tu do hoa thuong mai, lan song ky ket cac Hiep dinh thuong mai tu do (FTA) phat trien manh va tro thanh mot

xu the moi trong quan he kinh te quoc te Khong nam ngoai xu the do, trong thbi gian qua, Viet Nam da tich cue tham gia ky ket nhieu hiep dinh FTA, mo ra nhung

co hoi phat trien kinh te - xa hoi Trong so cac FTA Viet Nam tham gia, Hiep dinh Doi tac xuyen Thai Binh Duong (TPP) dang nhan duoc nhieu chu y TPP duoc danh gia la hiep dinh thuong mai tu do co tinh chat “budc ngoat” cua the ky XXI, vdi su tham gia cua 12 quoc gia, trong do co hai cudng quoc kinh te cua the gidi la Hoa Ky va Nhat Ban Duoc ky chinh thuc vao thang 02/2016, nhung den nay, Hiep dinh nay dang roi vao nguy co “do vd” khi Hoa Ky tuyen bo rut khoi TPP Trude quyet dinh cua Hoa Ky, 11 quoc gia con lai, trong do co Viet Nam phai chuan bi cho minh nhung phuong an ung pho, dong thdi can nhac gitra viec tiep tuc duy tri TPP hay tu bo Hiep dinh nay TPP cd anh hudng den nhieu linh vuc, nganh nghe d Viet Nam, trong do duoc pham se la mot trong nhung linh vuc chiu tac dong true tiep Trong trudng hop TPP co the duoc thuc thi, nd se md ra nhung co hoi cho nganh duoc Viet Nam khi duoc hudng nhung uu dai thue suat, tao dieu kien thuan loi cho hoat dong nhap khau, dong thdi tang co hoi hop tac, dau tu vdi cac cong ty,

to chuc nude ngoai Tuy nhien, song song vdi do, ap luc canh tranh cung tang len

va mot thach thuc Ion dat ra cho nganh duoc Viet Nam la phai tuan thu nhung quy dinh ve bao ho so huu tri tue duoc pham kha “ngat ngheo” trong TPP

De danh gia tac dong cua mot hiep dinh thuong mai noi chung den nen kinh

te cua mot quoc gia can dua tren he thong mo hinh ly thuyet kinh te - thuong mai Ben canh nhung ly thuyet thuong mai dien hinh nhu Ly thuyet loi the tuyet doi, Ly thuyet loi the so sanh, Ly thuyet H-O thi Ly thuyet tao lap thuong mai tro thanh mot trong nhung ly thuyet nen tang duoc dung de giai thich cac tac dong cua viec

hinh thanh mot lien minh hai quan hoac khu vuc thuong mai tu do (goi tat la FTA) den sir phan bo phuc lpi cua cac quoc gia thanh vien Ly thuyet nay duoc xay dung

va dua ra lan dau bdi Jacob Viner khi ong de cap den nhung tac dong cua lien minh hai quan Theo do, ong da chung minh duoc rang khong phai luc nao viec tham gia lien minh cung mang lai loi l'ch cho cac nude thanh vien Dua tren nhung nghien cuu cua Viner, cac nha kinh te hoc khac da phat trien va mo rong pham vi ap dung cho ca truong hop khu vuc thuong mai tir do

Den nay, trong nude va ngoai nude cung da cd mot so bai bao, cong trinh nghien cuu cd lien quan den de tai Tuy nhien, hau het chung moi chi de cap den van de ve so huu tri tue trong TPP ma chua di sau nghien cuu ve nhung anh hudng

do cam ket thue trong TPP den hoat dong xuat nhap khau va san xuat dupe pham cua cac doanh nghiep va nganh dupe Viet Nam tren mot co so ly thuyet cu the nao Dac biet, trong tinh hinh phuc tap chua ro ve tuong lai cua Hiep dinh TPP, nhung

nghien cuu cho van de nay hau nhu chua dupe tim hieu

Xuat phat tir If do tren, de tai “Anh hudng cua Hiep dinh Doi tac Xuyen Thai Binh Duong den nganh duoc pham Viet Nam theo ly thuyet tao lap thuong mai” da dupe thuc hien

1.2 Muc tieu nghien cuu

Muc tieu nghien cuu cua luan van la van dung ly thuyet tao lap thuong mai de giai thich anh hudng cua Hiep dinh doi tac xuyen Thai Binh Duong den nganh dupe pham Viet Nam

Luan van dupe thuc hien vdi nhung muc tieu cu the nhu sau:

- Phan tich noi dung cua ly thuyet tao lap thuong mai

- Phan tich, danh gia thuc trang nganh dupe pham Viet Nam trong giai doan 2005-2016 khi Viet Nam tham gia dam phan TPP

- Du bao nhung anh hudng cua Hiep dinh Doi tac xuyen Thai Binh Duong den nganh dupe thong qua ly thuyet tao lap thuong mai

- De xuat cac giai phap phat trien nganh dupe pham Viet Nam theo tirng kich ban co the xay ra cua Hiep dinh TPP sau khi My tuyen bo rut khoi TPP

2 Co' so* ly luan va phuong phap nghien ciru

2.1 Co' so' !y luan

Luan van da sir dung ly thuyet tao lap thuong mai lam nen tang cho viec trien khai nghien cuu va phan tich thirc trang nganh duoc pham khi Viet Nam tham gia Hiep dinh Doi tac xuyen Thai Binh Duong

Trude het, tao lap thuong mai la khai niem duoc dua ra khi nhac den tac dong cua qua trinh hoi nhap kinh te khu vuc, cu the la tac dong tinh cua viec hinh thanh lien minh hai quan hoac khu vuc thuong mai tu do (goi chung la FTA) den sir phan bo phuc lqi cua cac nude thanh vien va cua toan bo the gidi Ly thuyet nay duoc de cap lan dau tien bdi Jacob Viner (1950) khi ban luan ve nhung van de cua lien minh hai quan, ong chung minh duoc khong phai moi truong hop tham gia lien minh cung deu mang lai lqi ich cho cac nude thanh vien Theo do, tac dong tinh cua mot FTA bao gom tao lap thuong mai va chuyen hudng thuong mai Tao lap thuong mai xay ra khi mot nude thay the hoat dong san xuat trong nude vdi chi phi san xuat cao bang viec nhap khau hang hoa do re hon tir mot nude thanh vien cua FTA, do hang hoa do duoc hudng iru dai ve thue Xu hudng nay tac dong tich cue den cac quoc gia thanh vien cung nhu lqi ich cua nen kinh te the gidi Nguqc lai, chuyen hudng thuong mai se gay ra nhirng anh hudng tieu cue Nd dien ra trong trudng hop mot quoc gia quyet dinh chuyen hudng nhap khau hang hoa, thay vi nhap hang tir mot nude ngoai khoi cd lqi the san xuat - the hien d chi phi san xuat thap, sang mot nha cung cap khac la mot trong so cac nude thanh vien FTA de duochudng nhirng iru dai thue quan, nhung nude nay lai cd chi phi san xuat hang hoa do

xu doi vdi nhung quoc gia phi thanh vien Noi dung va bieu hien cua hai xu hudng

cd su khac biet trong hai trudng hop dudi day

Gia dinh the gidi cd 3 quoc gia A (nude chu nha), B (nude doi tac trong lien minh), C (nude ngoai lien minh) cung san xuat, tieu dung mat hang X; chi phi san xuat mat hang X d ba quoc gia duoc gia dinh thap nhat la d quoc gia C, cao nhat d

quoc gia A (Pc < Pb < Pa) Ban dau, khi chua co lien minh hai quan, quoc gia A se nhap khau hang hoa tir quoc gia C Khi A va B thiet lap lien minh hai quan, quoc gia A se xoa bo thue nhap khau cho hang hoa den tir quoc gia B va van duy tri muc thue vdi hang hoa tir quoc gia C, dan den gia nhap khau hang hoa X tir quoc gia B

re horn so vdi gia hang hoa X tu quoc gia C Luc nay, quoc gia A se nhap khau X tir quoc gia B vdi muc gia Pb thay the mot phan qua trinh san xuat hang hoa X trong nude vdi muc chi phi Pa cao hon Day la bieu hien cua tac dong tao lap thuong mai

do hinh thanh lien minh hai quan Khi do, san luong san xuat mat hang X trong nude giam xuong; san luong tieu dung mat hang X d quoc gia A tang len (do gia hang hoa X re hon); san luong nhap khau tang len Mat khac, xu hudng chuyen hudng thuong mai cung duoc the hien d cho: viec hinh thanh lien minh hai quan giua hai quoc gia A va B da tao ra su chuyen dich nhap khau, thay vi lua chon quoc gia C cd chi phi san xuat thap hon, quoc gia A chuyen sang nhap khau hang hoa tir quoc gia B - mot doi tac thanh vien trong lien minh cd chi phi san xuat hang hoa X cao hon Nhu vay, dieu nay da tao dieu kien thuan loi cho quoc gia B va gay bat loi dang ke cho quoc gia C khi xuat khau hang hoa sang quoc gia A Ngoai anh hudng den nhap khau va san xuat, hai xu hudng tren con tac dong true tiep den phuc loi cua nhung chu the trong quoc gia A, cu the la thang du cua nha san xuat giam, thang du cua ngudi tieu dung tang va thu nhap thue cua chinh phu giam Tong hop lai, loi ich rong cua viec hinh thanh lien minh hai quan la chenh lech gitra tong loi ich do xu hudng tao lap thuong mai mang lai va khoan ton that do chuyen hudng thuong mai tao ra Tong loi ich cua tao lap thuong mai bao gom loi ich do thu hep san xuat kern hieu qua va loi ich do tang tieu dung Nhu vay viec hinh thanh lien minh hai quan cd the tac dong tich cue hoac tieu cue den phuc loi cua quoc gia thanh vien, dieu nay tuy thuoc vao muc do tac dong cua xu hudng nao ldn hon

2.1.2 Trudng hop thanh lap khu vuc thuong mai tu do

Gia dinh the gidi gom hai quoc gia A va B cung san xuat va tieu dung mot loai hang hoa X, chi phi san xuat hang hoa X d quoc gia A cao hon quoc gia B va ldn hon muc gia hang hoa X tren the gidi la Pw (Pa >Pb> Pw), dudng cau hang hoa

d hai quoc gia nhu nhau, dudng cung hang hoa d quoc gia A it co dan hon so vdi dudng cung cua qudc gia B.

Trude khi thanh lap khu vuc thuong mai tir do, qudc gia B tir san xuat va tieu dung hang hoa X Qudc gia A nhap khau tir phan con lai cua the gidi vdi muc gia

Pw Khi hai qudc gia A va B thiet lap khu vuc thuong mai tir do, thue nhap khau dupe xoa bo cho hang hoa cua qudc gia B, qudc gia A chuyen hudng nhap khau hang hoa tu phan con lai cua the gidi sang nhap hang hoa X tir qudc gia B Tuy nhien vdi luong hang hoa san xuat tai qudc gia B khong du de vira xuat khau sang qudc gia A vira phuc vu nhu cau trong nude, do vay qudc gia B phai nhap khau tir phan con lai the gidi vdi gia Pw mot luong hang hoa bang dung vdi luong hang hoa xuat khau sang nude A Do do, gia can bang chung dupe hinh thanh trong khu vuc thuong mai tu do se thap hon muc gia cua hai qudc gia thanh vien A va B trudc khi thiet lap FTA

Ve mat lpi ich, qudc gia A cd co hoi tieu dung hang hoa nhieu hon do gia hang hoa re hon Tac dong cua tao lap thuong mai trong truong hop nay dupe the hien bang tong dien tich (a+ [3), trong do a dai dien cho lpi ich dat dupe do thu hep san xuat trong nude kern hieu qua va [3 la lpi ich do tang tieu dung Tac dong cua chuyen hudng thuong mai lam chinh phu bi mat khoan thu nhap tir thue nhap khau

la co Truong hop nay, tac dong cua tao lap thuong mai ldn hon tac dong cua chuyen hudng thuong mai (a+p > co), nghia la thanh lap FTA se mang den lpi ich cho qudc gia A Vdi qudc gia B, vdi luong san xuat, tieu dung va gia ca nhu ban dau, qudc gia B se cd them nguon thu thue cua chinh phu Tom lai trong truong hop nay, hai qudc gia A va B deu dat dupe lpi ich tir viec thiet lap FTA

gia A

Trudc khi thanh lap khu vuc thuong mai tu do, ca hai qudc gia deu ap thue nhap khdu cao vdi hang hoa X Khi thiet lap khu vuc thuong mai tir do giua hai nude, mire thue nhap khau dupe xoa bo vdi hang hoa cua qudc gia B Tuy nhien,

trudng hop nay, quoc gia B khong du kha nang dap ung nhu cau cua quoc gia A, do

do gia ca trong khu vuc can bang d quoc gia A la Pfta Cung then gian do, tai quoc gia B, gia khong tang tren muc Pb, tai do muc nhap khau tir phan con lai cua the giai la san co Do do 2 muc gia can bang se ton tai trong khu vuc Tuong tir nhu trudng hop tren, tac dong cua tao lap thuong mai khi hinh thanh khu vuc thuong mai tir do doi vdi quoc gia A la tong lqi ich do thu hep san xuat kern hieu qua thay bang nhap khau hang hoa vdi chi phi thap hon va loi ich cua tieu dung tang do gia hang hoa giam Trudng hop nay khong co tac dong cua chuyen hudng thuong mai Quoc gia B se khong co thang du cua nha san xuat va thang du cua ngudi tieu dung, tuy nhien, chinh phu se thu duoc khoan thue nhap khau

2.2 Phuong phap nghien ciru

Luan van su dung co so ly thuyet tao lap thuong mai (ket hop vdi chuyen hudng thuong mai) de phan tich thirc trang; chu yeu ap dung phuong phap nghien cuu dinh tinh trong thu thap va xu ly thong tin

Luan van sir dung nguon du lieu thu cap duoc thu thap thong qua Internet (nhu website cua Trung tarn WTO, Tong cue Hai quan, Tong cue thong ke, Bo cong thuong, Cue quan ly duoc, thong tin tren cac trang web, sach va tap chi )

Ngoai ra, luan van str dung nhieu phuong phap khac nhau nhu thong ke, phan tich, tong hop, nham danh gia so lieu va lam rd cac van de va muc tieu nghien ciru So lieu thu thap dupe se dupe tong hop thanh bang bieu va do thi phuc vu phan tich, so sanh, tir do dua ra nhan xet va danh gia

3, Ket qua dat duoc

Tir nhirng nghien ciru, luan van rut ra dupe mot so ket luan:

❖ Thue trang nganh dupe Viet Nam trong dieu kien chuan bi tham gia TPP:

Nganh dupe pham Viet Nam co nhieu tiem nang nhung hien mdi chi d giai doan dau cua qua trinh phat trien Cong nghiep dupe Viet Nam da tir san xuat dupe thuoc generic va tham chi xuat khau dupe mot sd san pham Tuy nhien, cac doanh nghiep dupe cua Viet Nam mdi chi tap trung khai thac vao viec bao che cac dong thuoc generic pho bien, gia re, cd cong thirc gian don trong khi do, phan khuc thuoc

chuyen khoa dac tri, co gia tri cao thi hau nhu phai nhap khau hoac do cac doanh nghiep co von FDI nam giu Mot van de ldn ma nganh duoc Viet phai doi mat la tinh trang thieu nguon cung nguyen lieu, 90% nguyen lieu duoc pham phai nhap khau tir nude ngoai, chu yeu tir hai thi trudng Trung Quoc va An Do Ben canh viec nhap khau, san xuat thuoc de phuc vu thi trudng trong nude, cac doanh nghiep cung

da tien hanh hoat dong xuat khau, tuy nhien, gia tri xuat khau dupe pham con kha khiem ton Ve nhap khau, do san xuat trong nude moi chi dap ung khoang 50% nhu cau thi trudng, nen phan ldn thuoc tieu thu tai thi trudng Viet Nam la thuoc nhap khau Gia tri nhap khau thuoc cua Viet Nam lien tuc tang trong giai doan 2005-

2016, thi trudng cung ung chinh la Phap, An Do, Dire, Han Quoc, Hoa Ky, Anh Trong so do, cd 8 tren 11 nude trong TPP cd hoat dong xuat khau duoc pham sang Viet Nam Gia tri nhap khau mat hang dupe pham tir cac nude TPP chiem ty le 9- 11% gia tri thuoc nhap khau cua Viet Nam

❖ Anh hudng cua TPP den nganh dupe pham Viet Nam:

Vdi nhung cam ket ve thue cac nude dua ra khi dam phan TPP, trong trudng hop TPP cd the cd hieu lire, muc thue trung binh ap dung cho nhom hang dupe pham cua Viet Nam se dupe giam tir 2,5% xuong 0% Ve mat ly thuyet, khi thue nhap khau dupe xoa bo, san luong cua nhung mat hang dupe pham dupe san xuat trong nude vdi chi phi cao se giam va dupe thay the bang thuoc nhap khau tir cac nude TPP Dong thdi, xu hudng lira chon cac nha cung ung tir cac nude trong TPP

se tang len, nhung nude ngoai TPP da va dang la doi tac cung cap dupe pham cho Viet Nam se phai doi mat vdi su canh tranh Khi thue dupe xoa bo, thang du san xuat va thu nhap tir thue cua chinh phu giam, thang du tieu dung tang len Dieu nay cung xay ra tuong tir vdi nhom hang nguyen lieu dupe pham, tuy nhien, khi thue nhap khau ap cho nhom hang nguyen lieu giam xuong se cd loi cho doanh nghiep san xuat vi giam bdt dupe chi phi dau vao, dong thdi thuoc thanh pham cd kha nang dap ung dupe cac quy dinh ve quy tac xuat xu trong TPP, tir do khi xuat khau sang cac nude trong khu vuc se de dang hon Tuy vay, theo danh gia cua cac chuyen gia kinh te, vdi muc thue giam tir chi tir 2,5% xuong 0% se khong tac dong nhieu den

tinh hinh xuat nhap khau dupe pham cua Viet Nam trong tuong lai Co the thay, neu TPP duoc thuc thi no se mang lai nhung co hoi cung nhu thach thuc cho cac doanh nghiep va nganh duoc Viet Nam TPP tao dong lire cho cac doanh nghiep nang cao nang lire canh tranh Ngoai ra, khi gia nhap TPP cac doanh nghiep nude ngoai se tang cudng dau tu, lien ket, va thong qua hoat dong nay se md rong co hoi cho doanh nghiep noi dia duoc tiep can khoa hoc cong nghe hien dai, kinh nghiem quan

ly, trinh do chuyen mon den tu cac nude phat trien Khi thue duoc xoa bo se tao thuan loi cho hoat dong nhap khau thuoc, ngudi dan cd nhieu co hoi duoc su dung thuoc tot vdi gia re hon Song song vdi co hoi, thach thuc ve canh tranh, cac quy dinh ve SHTT la nhung van de doanh nghiep phai doi mat

❖ Hien trang cua TPP va cac giai phap phat trien nganh Duoc:

TPP dang vap phai trd ngai khi Hoa Ky - doi tac quan trong nhat, giu- vai trd dan dat TPP tuyen bo rut khoi hiep dinh Hien nay, cd the cd 3 kha nang se xay ra vdi TPP:

Thu nhat TPP khong duoc thuc thi do thieu Hoa Ky, cac nude khong muon tiep tuc dam phan

Thu hai, TPP dupe tiep tuc duy tri, khong cd Hoa Ky Thay vao do, Nhat Ban se thay the Hoa Ky giu vai trd dan dat Hiep dinh

Thu ba, TPP dupe thuc thi vdi sir trd lai cua Hoa Ky, tuy nhien phai dam phan lai hoac bo sung mot so dieu khoan cd lpi cho Hoa Ky

Du trong kich ban nao, cac doanh nghiep va nganh dupe phai tir chuan bi nhtrng ke hoach, phuong an trng pho Trudc het la phai doi moi, nang cao nang luc canh tranh, chu trong dau tu, nghien cuu de phat minh ra cac loai thuoc moi, lien ket doanh nghiep, xay dung, phat trien nguon nguyen lieu dupe pham dau vao Tiep den la phai cap nhat thong tin Tuy theo timg kich ban, cd ke hoach dieu chinh hoat dong nhap khau san xuat cho phu hop Ve phia chinh phu, ngoai viec chu y den dien bien cua TPP, cap nhat thong tin cho doanh nghiep va nganh thi can day manh xue tien nhung hiep dinh FTA khac ma Viet Nam dang tham gia, dong thdi tan dung toi

da nhung ket qua dam phan da dat dupe trudc do trong TPP Trong truong hop TPP

khong duoc thue thi thi nhanh chong chuyen hudng sang dam phan song phuong vdi tirng quoc gia rieng le Ngoai ra, chinh phu can hoan thien he thong luat (Luat Duoc, Luat Sd huu tri tue) sao cho phu hop vdi dieu kien phat trien d trong nude va tuan thu theo nhung cam ket trong cac hiep dinh FTA va nen cd nhung ho trq ve chinh sach de thue day hoat dong nghien cuu, san xuat va cung ung thuoc.

Qua nghien cuu, luan van da cd nhung dong gop mdi trong viec de ra nhung giai phap thich ung de cd the phat trien nganh dugc Viet Nam tuong ung vdi cac kich ban khac nhau cua Hiep dinh Doi tac xuyen Thai Binh Duong cd the xay ra sau khi Hoa Ky tuyen bo rut khdi Hiep dinh

MO? DAU

1. Tinh cap thiet cua de tai

Xu the noi bat cua nen kinh te the gidi hien nay la hoi nhap kinh te quoc te Theo xu the do, ngay tir khi bat dau doi moi den nay, Viet Nam da thue day qua trinh hoi nhap vdi phuong cham “Da dang hoa, da phuong hoa quan he doi ngoai Viet Nam san sang la ban cua tat ca cac nude, chu dong va tich cue hoi nhap kinh te quoc te va khu vuc, mb rong hop tac tren nhieu linh vuc” (Van kien Dai hoi Dang lan thu X) Ben canh viec gia nhap lam thanh vien cua cac to chuc quoc te nhu To chuc thuong mai the gidi (WTO), Hiep hoi cac quoc gia Dong Nam A (ASEAN), Dien dan hop tac kinh te chau A - Thai Binh Duong (APEC) thi Viet Nam cung tham gia dam phan, ky ket nhieu HD thuong mai tu do song phuong va khu vuc Noi len trong thbi gian gan day, nhan dupe nhieu sir quan tarn, do la Hiep dinh Doi tac Xuyen Thai Binh Duong (TPP) Vdi sir gop mat cua 12 qudc gia, trong do co hai cubng qudc la Hoa Ky va Nhat Ban, TPP dupe danh gia la HD thuong mai co tinh chat toan dien va co muc do cam ket sau rong nhat ma Viet Nam tirng tham gia Dupe ky chinh thirc vao 04/02/2016 bbi tat ca cac thanh vien, nhung den nay, hiep dinh nay dang vap phai mot so trb ngai ldn, co nguy co “do vo” khi Hoa Ky tuyen

bo rut khoi TPP Trude sir thay doi cua Hoa Ky, 11 quoc gia con lai, trong do co Viet Nam phai chuan bi cho minh nhung phuong an ung pho, dong thbi can nhac gifra viec tiep tuc duy tri TPP hay tir bo hiep dinh nay

Lien quan den dam phan TPP, dupe pham se la mot trong nhung linh vuc chiu tac dong true tiep cua hiep dinh Dupe danh gia la nganh co nhieu tiem nang nhung nganh dupe Viet Nam hien mdi chi dap irng dupe chua toi mot nira nhu cau thi truong, hon 50% sb lupng thuoc tren thi truong la thuoc nhap khau Ngoai ra, de

co the san xuat, cac doanh nghiep cung phai nhap khau sb lupng ldn cac nguyen lieu, hoat chat dau vao Trong trudng hop hiep dinh TPP co the dupe thue thi, no se

mb ra nhung co hoi cho nganh dupe Viet Nam khi dupe hudng nhirng uu dai thue suat, tang co hoi hop tac va dau tu vdi cong ty, to chuc nude ngoai Tuy nhien, song

song vdi do, ap luc canh tranh cung tang len, va mot thach thuc ldn nua dat ra cho

nganh duoc la phai tuan thu nhung quy dinh ve bao ho sd huu tri tue duoc pham kha “ngat ngheo” trong TPP, nhung quy dinh nay tuong doi bat loi cho nhung doanh nghiep san xuat, phan phoi thuoc generic cung nhu nhung ngudi benh dang phai sodung nhung loai thuoc nay de dieu tri benh

De xem xct danh gia tac dong cua mot HD thuong mai noi chung den nen

kinh te, cu the den mot nganh cua mot quoc gia hay khu vuc can dua tren he thong

md hinh ly thuyet kinh te - thuong mai Ben canh nhung ly thuyet thuong gap nhu

“Ly thuyet loi the tuyet doi” cua Adam Smith, “Ly thuyet loi the so sanh” cua

David Ricardo hay “Ly thuyet Heckcher- Ohlin” (H-O) thi Ly thuyet tao lap

thuong mai ket hop vdi chuyen hudng thuong mai tro thanh mot trong nhung ly

thuyet nen tang duoc dung de giai thick cac tac dong cua viec hinh thanh mot lien minh hai quan hoac khu vuc thuong mai tu do (goi chung la FTA) den su phan bo

phuc loi cua cac quoc gia thanh vien Ly thuyet nay duoc xay dung va dua ra lan

dau bdi Jacob Viner khi dng de cap den nhung tac dong cua lien minh hai quan

Theo do, dng da chung minh duoc rang khdng phai luc nao viec tham gia lien minh

cung mang lai loi ich cho cac nudc thanh vien Dua tren nhung nghien cuu cua

Viner, cac nha kinh te hoc khac da phat trien va md rong pham vi ap dung cho ca trudng hop khu vuc thuong mai tu do

2 Nhfrng nghien ctru lien qmtn den de tai

Den nay, ca trong nudc va ngoai nudc cung da co mot so bai bao, cdng trinh nghien cuu co lien quan den de tai nhu: Phan tich ly thuyet ve tac dong cua HD

thuong mai tu do (FTA): Cac quan diem khac nhau” cua PGS.TS Bui Thanh Nam

(06/2016) ban ve nhung tac dong kinh te thuong mai cua cac hiep dinh FTA dudi quan diem khac nhau cua cac nha kinh te hoc; “The Trans-Pacific Partnership

Agreement: Implication for Access to Medicines and Public Health” - UNITAID (2014) ban ve anh hudng cua TPP den kha nang tiep can thuoc va cham soc suc khoe cong dong; “TPP va van de ban quyen duoc pham 2017” cua Tran Ngoc Huy

(2016) nghien cuu ve nhung anh hudng cua quy dinh so huu tri tue (SHTT) trong

TPP den tiep can thuoc d cac quoc gia dang phat trien; “Co hoi va thach thuc cua nganh duoc trudc van hoi TPP” cua TS Bui Van Dung (2016) Cac cong trinh tren da cung cap nhung co sd nghien cuu cung nhu cac thong tin huu ich cho luan van, tuy nhien, hau het chung mdi chi de cap den van de ve SHTT trong TPP va anh hudng cua no den viec tiep can thuoc cua ngudi dan tai cac nude dang phat trien bao gom Viet Nam, ma chua nghien cuu ve nhung anh hudng do cam ket thue trong TPP den tinh hinh xuat nhap khau, san xuat, phan phoi dupe pham cua cac doanh nghiep va nganh dupe cua Viet Nam tren mot co sd ly thuyet cu the nao Mat khac, trong boi canh phuc tap hien nay, chua rd ve tuong lai cua Hiep dinh Doi tac Xuyen Thai Binh Duong, cung chua co nghien cuu cu the nao ve van de nay.

Xuat phat tu li do tren, de tai “Anh huong cua HD Doi tac xuyen TBD

den nganh duoc pham Viet Nam theo ly thuyet tao lap thuong mai” da dupe thuc

hien nham lam rd noi dung ly thuyet, dong thdi van dung ly thuyet vao viec giaithich, du bao nhung tac dong ma hiep dinh TPP co the mang lai cho nganh dupe

phap phat trien nganh tuy theo nhung kich ban khac nhau cua hiep dinh

3 Muc tieu nghien cuu

Muc tieu nghien cuu cua luan van la van dung ly thuyet tao lap thuong mai de giai thich, du bao anh hudng cua HD Doi tac xuyen TBD den nganh dupe pham, trong do tap trung chu yeu den tinh hinh xuat nhap khau dupe pham cua Viet Nam trong thdi gian toi, khi hiep dinh cd the dupe thuc thi

Luan van dupe thuc hien vdi nhung muc tieu cu the nhu sau:

- Phan tich noi dung cua ly thuyet tao lap TM trong truong hop hinh thanh lien minh hai quan va truong hop hinh thanh khu vuc TM tu do

- Phan tich, danh gia thuc trang nganh dupe pham Viet Nam trong giai doan 2005-2016 khi Viet Nam tham gia dam phan HD Doi tac xuyen TBD

- Du bao nhung anh hudng cua HD Doi tac xuyen TBD den hoat dong xuat, nhap khau cung nhu san xuat cua nganh dupe thong qua ly thuyet tao lap TM

- De xuat cac giai phap phat trien nganh dupe pham Viet Nam theo tirng kich ban co the xay ra cua hiep dinh TPP sau khi My tuyen bo rut khdi TPP.

4 Doi tirong va pham vi nghien cuu

4.1 Doi two'ng nghien cuu

Doi tupng nghien ciru cua luan van la nhirng anh hudng cua HD Doi tac xuyen TBD den nganh dupe pham Viet Nam

4.2 Pham vi nghien cuu

Ve mat noi dung, pham vi nghien ciru la anh hudng cua HD Doi tac xuyen TBD den nganh dupe pham Viet Nam, tap trung chu yeu vao hoat dong xuat nhap khau, dua tren ly thuyet tao lap TM

Ve mat khong gian, pham vi nghien ciru la nganh dupe pham Viet Nam, tap trung d hoat dong san xuat va xuat nhap khau

Ve mat thdi gian, pham vi nghien ciru chia theo hai giai doan:

- Giai doan 2005-2016, khi Viet Nam dang tham gia dam phan TPP, de cap den thue trang nganh dupe Viet Nam;

- Giai doan 2017- 2020, sau khi hiep dinh TPP dupe ky va co nhung thay doi, dua ra nhung du bao va de xuat nhung giai phap ung pho cua chinh phu, ban nganh va doanh nghiep nham phat trien nganh dupe trudc nhung kich ban khac nhau cua TPP trong tuong lai

5 Phuong phap nghien cuu

5.2 Loai va nguon die lieu

Du lieu dupe su dung trong luan van la cac nguon du lieu thu cap thu thap dupe thong qua Internet (nhu website cua Trung tarn WTO, Tong cue Hai quan,

Tong cue thong ke, Bo cong thuong, Cue quan ly duoc, thong tin tren cac trang web, sach va tap chi ) bao gom:

- Du lieu ve thuc trang cua nganh duoc pham o Viet Nam tir cac bao cao cua cac to chuc nhu FPT Securities, VietinBanksc, Sacombank- SBS, VBSC, Bo Y te

- Du lieu ve nhap khau duoc pham cua Viet Nam tu Tong cue thong ke, Tong cue hai quan, BMI Research

- Van kien va cac tom tat cua hiep dinh TPP tir website http://trungtamwto.vn va an pham “Cam nang doanh nghiep: Tom luoc Hiep dinh Doi tac xuyen Thai Binh Duong” do Phdng Thuong mai va Cong nghiep Viet Nam

- Trung tarn WTO va hoi nhap phat hanh

5.3 Phuong phap phan tich

Phuong phap dupe su dung trong luan van gom thong ke, phan tich, tong hop nham danh gia so lieu va lam sang to cac van de va muc tieu nghien cuu Sau khi thu thap, so lieu se duoc tong hop thanh bang va do thi phuc vu phan tich, so sanh, tir do dua ra nhan xet va danh gia

6 Ket cau de tai

Ngoai Muc luc, Mo dau, Danh muc tir viet tat, Danh muc cac bang va Danh muc cac hinh, Ket luan va Danh muc tai lieu tham khao, luan van duoc chia thanh 3 chuong

Chuong 1 Tong quan ve ly thuyet tao lap thuong mai

Chuong 2 Anh hudng cua Hiep dinh Doi tac Xuyen Thai Binh Duong den nganh duoc pham Viet Nam theo ly thuyet tao lap thuong mai

Chuong 3 De xuat giai phap phat trien nganh duoc pham Viet Nam vdi nhung kich ban khac nhau cua Hiep dinh Doi tac Xuyen Thai Binh Duong

Chuong 1.

TONG QUAN VE LY THUYET TAO LAP THUONG MAI

1.1 Cac hinh thirc h<5i nhap kinh tie khu virc

Trong xu the loan cau hoa cac quoc gia khong ngung nd luc thiet lap nhung mdi quan he hop tac tren moi phuong dien: kinh te chinh tri moi truong. xa hoi

va hoi nhap kinh te quoc te luon la van de duoc cac nuoc coi trong hang dau Thuc

chat hoi nhap kinh te quoc te la “qua trinh cac quoc gia thuc hien mo cua nen kinh

te tu do hoa thuong mai dau tu, tu do di chuyen cac yeu to san xuat tai chinh tien

te de tien toi hinh thanh mot thi truong thong nhat loai bo dan su phan biet doi

xugiua nhung chu the kinh te thuoc cac quoc gia khac nhau”. (Dd Duc Binh Ngo Thi Tuyet Mai. 2012. tr 52) Qua trinh nay gan lien voi xu huong tu do hoa thuong

mai va dien ra o hai cap do chinh la toan cau va khu vuc Q pham vi toan cau mot

he thong thuong mai da phuong duoc xay dung tu Hiep dinh chung ve thue quan va thuong mai (GATT) voi so thanh vien ban dau chi co 23 nuoc. sau do phattrien tro

thanh To chuc thuong mai the gioi (WTO) va so luong thanh vien khong ngung tang den thang 7/2016 la 164 quoc gia (Theo thong ke tai www.wto.com) da dua den nhung ket qua tu do hoa dang ke trongthuong mai va dau tu cua the gioi Q cap

do khu vuc hoi nhap kinh te dien ra duoi nhieu hinh thuc cung gop phan thuc day

tien trinh tu do hoa. mang lai nhung co hoi hop tac ve thuong mai va kinh te cho cac nuoc.

Ye khai niem “hoi nhap kinh te khu vuc” (hay “lien ket kinh te khu vuc” do

la “qua trinh cac quoc gia trong khu vuc tang cuong hop tac thong qua viec hinh thanh cac the che nham phoi hop va dieu chinh cac chuong trinh muc tieu phat

trien kinh te xa hoi cua cac thanh vien va loi ich giua cac ben tham gia giam bot su

khac biet ve dieu kien va trinh do phat trien cua mdi ben va thuc day quan he kinh te

quoc te phat trien ca ve be rong va be sau”. (Dd Duc Binh Ngo Thi Tuyet Mai.

2012. tr 52) Hoi nhap kinh te khu vuc la moi quan he kinh te vuot ra khoi lanh tho

cua mot nuoc hinh thanh dua tren su thoa thuan giua hai hay nhieu ben. o tam vi'

mo nham tao dieu kien thuan loi cho boat dong kinh te va thuong mai cua qudc gia

do phat trien. Qua trinh nay dua den vice hinh thanh nen mot thuc the kinh te mdi d

cap do cao hon vdi nhung mdi quan he kinh te qudc te phuc tap va da dang hon Ngoai ra khi nhac den lien ket kinh te khu vuc co hai khai nicm thuong duoc su dung la“khu vuc hoa” va “chu nghia khu vuc”. Khu vuc hoa duoc hieu la qua trinh phat trien cac lien ket khu vuc nham thiet lap lien minh hay khdi thuong mai - kinh

te khu vuc. Chu nghia khu vuc la su phat trien cua lien ket khu vuc bieu hien cu the

qua cac thoa thuan thuong mai khu vuc nham tao dieu kien thuan loi cho hoat dong

thuong mai va dau tu 'Thoa thuan thuong mai khu vuc (RTA) la nhung thoa thuan thuong mai uu dai mang tinh phan biet ddi xu. theo do, cac nudc tham gia se thiet lap mot khu vuc chung nham xoa bo nhung rao can thuong mai giua cac nudc

thanh vien, con ddi vdi cac qudc gia ngoai khdi (hay phi thanh vien) thi se co chinh

sach ngoai thuong rieng duoc ap dung

ve mat ly thuyet, lien ket kinh te khu vuc se tao nen su phan biet ddi xu vdi

cac nudc phi thanh vien do nhung uu dai chi ap dung cho nhung ddi tac trong khdi

dieu nay co phan mau thuan vdi quy tac khong phan biet ddi xu (MFN) cua WTO.

Tuy nhien, tren thuc te WTO khong ngan cam cac thoa thuan thuong mai khu vuc

Chung duoc xem nhu nhung truong hop ngoai le cua nguyen tac MFN va duoc quy dinh bdi 3 nhom dieu khoan trong khuon khd WTO

Nhom quy dinh thu nhat thuoc Dieu khoan XXIV cua Hiep dinh chung ve

Thue quan va Thuong mai (GATT) quy dinh viec hinh thanh va hoat dong cua cac Lien minh Hai quan (CU) va HD thuong mai Tu do (FTA) giua cac nudc thanh

vien WTO, linh vuc la thuong mai hang hoa (goi tat la Dieu khoan XXIV/'GATT) Theo dieu XXIV/GATT, ba yeu cau ddi vdi bat ky mot cu hay FTA nao neu duoc

hinh thanh:

- ThU nhat. lien minh hai quan hay khu vuc TM tu do (sau day goi tat la FTA) khi thanh lap, ve tdng the khong duoc lam tang hang rao ddi vdi hoat dong

thuong mai cua benthu ba, nghia la cac thanh vien WTO khac khong tham gia FTA

(Dieu khoan XXIV.5/GATT);

- Thu hai, FTA do phai co quy dinh ap dung vdi hau nhu tat ca cac hoat dong

thuong mai cua cac ben tham gia FTA (Dieu khoan XXIV.8/GATT)

- Thu ba, FTA do phai duoc hinh thanh trong mot khoang thdi gian hop ly

(Dieu khoan XXIV.5(c)/GATT) Theo thong le va each hieu cua GATT/WTO la trong vong 10 nam ke tu ngay ky ket

Nhom quy dinh thu hai lien quan tdi cac thda thuan tu do hoa thuong mai hang hoa gitra cac thanh vien quoc gia va vung lanh tho kinh te dang phat trien thuoc Quyet dinh “Doi xu khac biet va uu dai hon, doi ung va su tham gia day du hon cua cac nudc dang phat trien” cua Hoi dong GATT vao nam 1979 (goi tat la Dieu khoan Cho phep) Theo do, cac nudc thanh vien dang phat trien cua WTO cd the ky ket cac thda thuan thuong mai vdi nhau ma khong can thda man Dieu khoan XXIV.8/GATT ve pham vi tu do hoa, nghia la hai hay nhieu nudc dang phat trien

cd quyen trao doi nhung uu dai thuong mai ma cac ben cd the nhat tri, khong nhat thiet phai tu do hoa thuong mai day du Ngoai ra, dieu khoan nay cung cho phep cac nudc phat trien duoc quyen trao uu dai thue quan mot phan va mot chieu cho cac nudc dang phat trien, do do, cac nudc dang phat trien cd the tan dung loi ich tu uu dai thue quan ma cac nudc phat trien danh cho trong khuon kho uu dai thue quan pho cap (GSP) de thuc day xuat khau

Nhom quy dinh thu ba lien quan den cac thda thuan tu do hoa thuong mai dich vu thuoc Dieu khoan V ve “Hoi nhap kinh te trong Hiep dinh Chung ve Thuong mai Dich vu” (goi tat la Dieu khoan V/GATS) Ve tong the, cau true va noi dung cua Dieu khoan V/GATS quy dinh cho linh vuc thuong mai dich vu tuong tu vdi Dieu khoan XXIV/GATT quy dinh cho linh vuc thuong mai hang hoa Diem khac can ban la Dieu khoan V/GATS chon each tiep can theo nganh, nghia la trong linh vuc thuong mai dich vu, mot FTA neu hinh thanh phai cd pham vi cam ket

“hau het cac nganh dich vu” (Muc l.a Dieu khoan V/GATS) Thuat ngu “hau het”duoc hieu tren phuong dien so nganh dich vu cam ket, khoi luong va kim ngach thuong mai trong dien dieu tiet va cac phuong thuc cung ung dich vu, do do yeu cAu “hau het cac nganh dich vu” duoc hieu la chi ap dung vdi nhung nganh dich vu

co cam ket chu khong theo nghia “toan dien va tong the” nhu yeu cau trong linh vuc thuong mai hang hoa Muc l.b cua Dieu khoan V/GATS cung quy dinh “hau het cac phan biet doi xu” phai duoc xoa bd doi vdi nhung nganh dich vu trong pham vi cam ket cua FTA duoc lap nen.

Can cu vao muc do tham gia lien ket cd the chia ra cac hinh thuc lien ketchinh la: Khu vuc TM tu do, Lien minh hai quan, Thi truong chung va Lien minh kinh te Hinh thuc dau tien - hinh thanh khu vuc TM tu do duoc coi la cap do hoi

phi thue quan, muc tieu huong den la tu do hoa thuong mai hang hoa thuan tuy.Nhung hinh thuc con lai duoc phan loai vao nhom thoa thuan hoi nhap “sau”, bao ham cac noi dung ve hai hoa cac van de chinh sach trong bien gidi qudc gia thanh vien, dieu phoi va xay dung chinh sach chung cho toan nhom thanh vien va d muc

do nao dd la hinh thanh nhung the che khu vuc cd tu each phap ly cao hon the che qudc gia thanh vien

1.1.1 Khu vuc th wong mai tw do (Free Trade Area - FTA)

To chuc Hop tac va Phat trien kinh te (OECD) dinh nghia khu vuc TM tu do

la “nhom cac qudc gia, trong do thue quan va cac rao can phi thue quan duoc bai bdgiua cac nude thanh vien, nhung khong cd chinh sach thuong mai ap dung chung cho cac nude khong phai thanh vien” Vdi hinh thuc nay, tat ca qudc gia thanh vien

rao thue quan va phi thue quan doi vdi phan ldn hang hoa va dich vu, tao dieu kien cho cac san pham duoc de dang tham nhap giua cac qudc gia thanh vien, hudng den hinh thanh mot thi truong thong nhat ve hang hoa va dich vu Tuy vay, mdi qudc gia van duoc quyen ap dung chinh sach thue quan va chinh sach TM danh rieng cho nhung qudc gia khac ngoai khoi Nhung uu dai noi bo ma cac nude danh cho nhau

se dan den su phan biet doi xu vdi cac qudc gia khong thuoc khu vuc, nhung su phan biet doi xu nay van dupe WTO chap nhan va quy dinh ro trong 3 dieu khoan

da neu d tren Khi do, thoa thuan/HD thuong mai tu do (FTA - Free Trade Agreement) dupe ky ket giua hai hay nhieu nude thanh vien se la co sd phap ly

hinh thanh nen khu vuc TM tu do Vi du cho hinh thuc nay la Khu vuc TM tu do chau Au (EFTA), Khu vuc TM tu do bac My (NAFTA), Khu vuc TM tu do ASEAN (AFTA)

Trong cac HD thuong mai tu do, mot trong nhung noi dung quan trong nhat lien quan den linh vuc thuong mai hang hoa la cam ket cat giam, loai bo thue quan (chu yeu la thue nhap khau) cua moi quoc gia cho hang hoa cua cac quoc gia thanh vien khac trong khdi Cac hiep dinh deu co nhung quy dinh cu the ve so lupng dong thue phai cat giam ve muc 0% va thdi gian thuc hien, thong thuong co khoang 90%

so dong thue dupe yeu cau phai loai bo dan trong thdi gian la 10 nam Nhung nudc dang phat trien se dupe hudng nhung uu dai linh hoat hon ve lo trinh cung nhu dien cam ket Ngoai ra, trong cac FTA, mot so dong thue khong bai bo hoac co giam nhung khong dua ve mire 0% se dupe quy dinh trong danh muc “san pham loai trir”

va “san pham nhay cam” cua hiep dinh Thong thuong, Hiep dinh FTA chia cac cam ket cat giam, loai bo thue quan cua cac quoc gia thanh 5 nhom: (i) “dua thue suat ve 0% ngay khi Hiep dinh FTA co hieu luc”; (ii) “dua thue suat ve 0% theo 16 trinh” (cat giam tuyen tinh); (iii) “cat giam thue quan nhanh trong nam dau tien, sau

do cat giam tirng budc mot trong nhung nam tiep theo” (frontload); (iv) “khong cat giam thue quan trong thdi gian dau, viec cat giam dupe thuc hien vao cac nam cuoi cua lp trinh” (backload); va (v) “khong cam ket” “Ngoai ra, cac ben tham gia FTA cung co the dua ra cam ket ve han ngach thue quan Thong thuong, nhap khau trong han ngach tir cac doi tac se dupe hudng thue suat uu dai, con neu so lupng nhap khau vupt qua muc quy dinh phai chiu thue suat ngoai han ngach, nhieu trudng hop

se ap muc thue suat ngoai han ngach theo cam ket WTO Ben canh thue nhap khau, trong mot so FTA, thue xuat khau cung dupe cac nudc thao luan, cam ket, can cu vao muc tieu chinh sach cua cac ben” (Du an MUTRAP, 2012, tri 1) Mot noi dung quan trong khac thuong dupe dua ra thao luan trong cac hiep dinh FTA la quy tac xuat xu Day la mot trong nhung dieu kien co ban va cd anh hudng true tiep den qua trinh dam phan ve thue quan giua cac qudc gia, vi hang hoa se dupe hudng muc thue quan uu dai dua ra trong Hiep dinh chi khi dap ung dupe day du cac quy tac

xuat xu nay Mat khac, quy tac xuat xir cung giup ngan chan hanh vi gian lan hay hien tupng chech hudng thuong mai, han che viec chuyen hang nhap khau vao lanh tho hai quan cua mot nudc thanh vien co muc thue quan thap, sau do xuat sang cac quoc gia thanh vien khac nham khai thac chenh lech ve thue.

Ngoai nhung noi dung lien quan den thuong mai hang hoa, thdi gian gan day, cac HD thuong mai tu do cd xu hudng md rong pham vi dieu chinh sang cac linh vuc khac nhu dich vu, dau tu, so huu tri tue, chinh sach canh tranh, lao dong, hop tac moi trudng va mua sam chinh phu Nhung quy dinh trong cac hiep dinh cung ngay cang chat che vdi muc do tu do hoa sau hon va chung duoc thiet lap tren

co so lien ket giua cac doi tac thuoc cung khu vuc hoac d nhung khu vuc dia ly khac nhau, dac biet la giua cac nudc phat trien va dang phat trien Chung duoc goi

la cac “FTA the he moi” Dien hinh nhu HD thuong mai tir do ASEAN - Han Quoc, ASEAN - Nhat Ban, Viet Nam - EU (EVFTA), HD Doi tac xuyen TBD (TPP), HD Doi tac Kinh te Toan dien Khu vuc (RCEP)

Trong giai doan gan day, sd luong cac HD thuong mai tir do cd chieu hudng tang nhanh, cd the ke den nhung nguyen nhan sau:

tir do song phuong hay khu vuc thuong mat it thdi gian hon, dien ra tuong doi de dang hon so vdi dam phan thuong mai da phuong Li do la bdi cac HD thuong maitir do thuong gidi han sd luong thanh vien; trong khi do, dam phan thuong mai da phuong dien ra vdi sd luong ldn thanh vien, moi quoc gia lai cd nhung quan diem

du ve vong dam phan Do-ha cua To chuc thuong mai the gidi WTO Tuy bat dau khdi dong vao nam 2001 nhung vong dam phan nay lien tuc vap phai nhung kho khan khi cac nudc lien tuc bat dong ve loi ich, quan diem va gan nhu roi vao tinh trang mat dan dong lire dam phan Den nay, trien vong ket thuc dam phan van chua

cd loi giai dap Khong mot quoc gia thanh vien nao san sang chap nhan danh mat co hoi chi dd cho cho sir hoi phuc tro lai cua WTO, du do la nhung quoc gia “trung thanh nhat” vdi He thong TM da bien Bdi vay, FTA noi len nhu mot “co che thay

the” huu hieu, giup cac quoc gia thuc hien dupe cac mong muon trong viec md rong hop tac thuong mai, phat trien kinh te cung nhu nhung lpi ich khac ve ngoai giao, chinh tri.

Thu hai, ve mat chu quan, viec tham gia FTA giup cac quoc gia dat dupe

nhieu lpi ich, trong do co hai lpi ich quan trong nhat la chinh tri va kinh te Day la nguyen nhan chinh khien cho cac nude lua chon FTA ngay cang nhieu Trudc het,

ve dong co chinh tri, vdi mong muon cai thien, tang cudng cac mdi quan he chinhtri, ngoai giao, dac biet hien nay khi xu the tren the gidi dang cd su dich chuyen,

nhau nhung uu dai ve kinh te, thuong mai, do do FTA trd thanh cong cu de thuchien dieu nay Neu nhu d giai doan trudc, cac FTA chu yeu dien ra gitra cac nude, hay khu vuc cd su tuong dong nhat dinh ve trinh do phat trien, che do chinh tri, cau true thi truong vi du nhu Khu vuc Thuong mai tu do ASEAN (AFTA), Khu vuc Thuong mai tu do Bac My (NAFTA) thi trong thdi gian gan day, cac FTA xuat hien

cd tinh chat md rong va dupe dieu chinh linh hoat hon ve pham vi, doi tac, chap nhan ca nhung su khac biet ve dia ly, quan diem, tu tuong chinh tri, trinh do phat trien, vdi su gop mat rong rai cua nhieu nen kinh te, bao gom cac nen kinh te mdi noi nhu Nga, Trung Qudc, An Do, cac khdi kinh te khu vuc nhu ASEAN, Khoi thi truong chung Nam My (MECORSUR) va ca cac cudng qudc kinh te nhu EU, Hoa

Ky, Nhat Ban Tao lap cac FTA de gay dung va cung cd sue manh canh tranh va anh hudng cua minh vdi cac doi tac khac dang la each ma nhieu qudc gia tren the gidi lua chon Cac FTA gan day giua ASEAN vdi Trung Qudc, Nhat Ban, Han Qudc, Australia, FTA ASEAN - EU, EU - Malaysia hay TPP la minh chung rat ro cho thay tarn ly nay Nhin chung, du dien ra duoi hinh thuc nao thi bat nguon cua FTA luon dua tren nen tang mdi quan he chinh tri, ngoai giao Tiep den, noi dung

va hinh thuc lien ket FTA dupe xac lap chu yeu dua vao dong co kinh te Lpi ich giua cac ben tham gia se dupe xac dinh can cu theo dac diem cua tung doi tac, hay muc do tuong quan ve trinh do phat trien O muc do thong thudng, van de cat giam thue quan giua hai hay nhieu ben dupe dua ra dam phan de xac lap mot FTA ve

hang hoa nhu Khu vuc TM tu do ASEAN (1996) 6 cap do cao hon, FTA se bao ham ca nhung van de tu do hoa dich vu, dau tu va cac thoa thuan hop tac kinh te khac ngoai nhung noi dung lien quan den thuong mai hang hoa, dich vu, vi du nhu

HD Doi tac xuyen TBD (TPP) Khi nhung lien ket FTA da “chin muoi”, cac nudc

xay dung lien minh hai quan hoac lien minh kinh te Mat khac, khi xem xet loi ich

ma cac quoc gia muon dat duoc trong dam phan FTA co the thay nhung diem khac biet ve muc tieu giua nhom cac nudc dang phat trien va nhom cac nudc phat trien Khi tham gia FTA, muc tieu chinh ma cac qudc gia dang phat trien mong muon de quyet dinh khdi dong dam phan la md rong thi trudng xuat khau, nhat la vdi cac ddi tac la nhung thi trudng ldn, quan trong nhu Hoa Ky, EU, Nhat Ban Trong nhieu trudng hop, cac nudc trong cung mot khu vuc se cung nhau thiet lap FTA vdi cac doi tac ldn do khong muon chiu phan thua thiet so vdi cac ddi thu canh tranh co cung co cau xuat khau Dien hinh nhu trudng hop Thai Lan, Malaysia, Singapore cung tham gia dam phan FTA vdi Australia la minh chung Mot so qudc gia co hoat dong ngoai thuong va dau tu nudc ngoai phat trien, co xu hudng tham gia nhieu vao cac FTA nham phat huy vi the trung tarn cua minh trong cac lien ket kinh te khu vuc 0 mot so trudng hop khac, FTA trd thanh cong cu de cac nudc thiet lap “kenh nhap khau on dinh”, nhat la vdi cac loai hang hoa la nguyen nhien lieu, may moc, thiet bi phuc vu cho muc tieu tang trudng va phat trien kinh te Ngoai ra, co the ke den nhung loi ich khac, do la co hoi cho cac nha xuat khau va nha dau tu trong nudc md rong kinh doanh sang cac thi trudng trong diem d nudc ngoai; cai thien kha nang tiep can thi trudng; thuc day tinh canh tranh Khong chi vay, qua trinh nay cung mang lai loi ich cho ngudi tieu dung d cac nudc thanh vien khi ho duoc tiep can va su dung nhung hang hoa va dich vu vdi gia tri tot hon Tat ca dieu nay gop phan thuc day thuong mai noi khdi Con vdi cac quoc gia phat trien nhu NhatBan, EU, Hoa Ky ngoai cac loi ich TM thong thuong, cac nudc nay quan tarn nhieu den van de ve sinh an toan thuc pham, tieu chuan ky thuat (ke ca tieu chuan

ve mdi trudng, an ninh, chat luong lao dong) day la nhung van de vuot ngoai

pham vi dieu chinh cua WTO Vdi nhung loi the san co ve von va cong nghe, cac nudc phat trien luon chu truong tim kiem co hoi dau tu vao cac nganh che tao va dich vu, hudng den muc tieu “gay dung va da dang hoa cac chudi cung ung gia tri trong pham vi khu vuc va toan cau” Thong qua cac FTA, bien gidi kinh te cua cac nudc phat trien cd kha nang duoc day di, vuot ra khoi bien gidi hai quan truyen thong, moi lien he gitra co cau kinh te cua ho vdi cac nen kinh te cua cac doi tac duoc duy tri mot each ben chat Khac biet ve quan diem loi ich la ly do de cac nudc phat trien va dang phat trien luon cd co hoi dam phan, trao doi; tuy vay, chinh dieu nay cung cd the se khien dam phan FTA tro nen kho khan hon Tom lai, cac HD thuong mai FTA tren the gidi du duoc thiet lap vdi dong co chinh tri hay kinh te deu se mang den nhung loi ich nhat dinh cho cac nudc thanh vien, bdi vay chung ngay cang duoc cac quoc gia lira chon nhieu hon, dac biet trong bdi canh dam phan thuong mai da phuong cua WTO dang gap be tac Ben canh do, tuy bi rang buoc bdi mot so quy tac cua WTO nhung cac FTA van luon duoc tim ra hudng di rieng, vuot ra khoi cac thong le trong TM de hudng den mot moi trudng TM, dau tu thong thoang, an toan hon va dac biet la phu hop hon vdi moi quan tarn cua cac ben tham gia.

1.1.2 Lien minh hai quan (Customs Union)

Day la hinh thuc hoi nhap d muc do sau hon so vdi khu vuc TM tir do Ben canh thda thuan ve viec cat giam, loai bo hang rao thue quan va phi thue quan anh hudng den tir do luu chuyen hang hoa, dich vu giua cac nudc thanh vien, cac quoc gia se thiet lap bieu thue quan chung ap dung cho hang hoa, dich vu nhap khau tir phan con lai cua the gidi Vi du dien hinh cho hinh thuc lien ket nay la Lien minh hai quan Benelux - (1948) gom Bi, Ha Lan, Luxembourg; Khoi thi trudng chung Nam My (MECORSUR) - (1991) gom 4 nudc: Brasil, Argentina, Uruguay, Paraguay

Tuong tir nhu trudng hop khu vuc TM tir do, cac nudc muon thanh lap lien minh hai quan se ky ket vdi nhau mot thda thuan thuong mai tu do lien quan den viec loai bo thue quan va cac rao can khac doi vdi toan bo hoac mot phan hoat dong