Cách tạo hệ huyền phù: đưa các hạt rắn vào môi trường lỏng và phân tán => tạo hệ phân tán đồng đều Hệ thống khuấy trộn để tạo huyền phù... Hoạt động ở tốc độ cao, tạo lực xé mạnhThích hợ
Trang 1CHẤT HOẠT ĐỘNG BỀ MẶT
PGS.TS Lê Thị Hồng Nhan
Đại học Bách Khoa TP.HCM
Chương 5: Chất hoạt động bề mặt & khả
năng tạo huyền phù
2014
Trang 2Huyền phù: hệ các pha rắn phân tán trong môi trường lỏng
=> rất khó thu được một hệ phân tán đồng nhất
Trang 3Cách tạo hệ huyền phù: đưa các hạt rắn vào môi
trường lỏng và phân tán => tạo hệ phân tán đồng đều
Hệ thống khuấy trộn để tạo huyền phù
Trang 4Nhiều dạng cánh khuấy có thể dùng để phân tán hệ rắn
vào pha lỏng
Cánh khuấy cho hệ thống phân tán rắn-lỏng
Trang 5Hoạt động ở tốc độ cao, tạo lực xé mạnh
Thích hợp khi phối trộn pha 2 vào, tạo phân tán rắn trong
lỏng có độ nhớt cao
Cánh khuấy cho hệ thống phân tán rắn-lỏng ở độ nhớt cao
Trang 6Các hình thái dòng chảy khác nhau khi sử dụng các dạng
Lưu ý: tùy thuộc hình dáng cánh khuấy và bồn thì tạo dòng chảy khác khau => mức độ phân tán sẽ khác nhau
Trang 7=> Hệ huyền phù không bền, không đồng nhất theo thời
gian
Trang 8Để tăng độ bền:
-Tăng mức độ chuyển động
-Ngăn cản sự kết tụ
-Giảm sự sa lắng
Trang 10Giảm sa lắng: Vận tốc lắng tính theo định luật Stoke
G: gia tốc trọng trường(9.8 m/s), rl
Khối lượng riêng chất lỏng (997 kg/m3 của nước ở 25oC),
ml độ nhớt (0.00089 Pa/s của nước ở 25oC)
=> Tốc độ lắng phụ thuộc nhiều vào kích thước hạt rắn và
độ nhớt pha lỏng
Trang 11Hạt rắn còn có dao động nhiệt với độ dịch chuyển Brown
tính theo thuyết Einstein
kB là hằng số Boltzman (1.38 x 10-23J/K), và T là nhiệt độ
Kelvin
2 k TtBx
Trang 12VD: Sự dịch chuyển của hạt rắn thay đổi với kích
thước khác nhau trong nước ở 25 o C
Hạt kích thước <1000 nm=> chuyển động Brown lớn hơn tốc độ lắng => tự lơ lửng
=> Giảm kích thước hạt càng nhỏ, hệ huyền phù càng bền
Trang 13Độ nhớt hay tính lưu biến của pha lỏng ảnh hưởng đến sự
sa lắng
=> Cần hỗ trợ phụ gia để thay đổi đặc tính lưu biến => tác
động giảm sa lắng
Độ lưu biến khác nhau: hệ Newton độ nhớt cao/trung
bình/thấp; hệ phi Newton; dòng chảy tự do/đặc; hệ phân
tán đục; gel; paste
Hệ phi Newton độ nhớt cao=> kem đánh răng
Hệ Newton độ nhớt thấp => nước lau bề mặt cứng
Trang 14Sự lựa chọn phụ gia lưu biến phụ thuộc:
• Loại dòng chảy hay tính lưu biến của hệ
•Đặc tính riêng của bản thân chất phụ gia
•bản chất của công thức
•sự tương thích vật lý, hóa học của phụ gia và các
thành phần khác trong hệ
Trang 15Phân loại phụ gia hỗ trợ tính lưu biến
Trang 16Chất hoạt động bề mặt cũng là một dạng chất tạo đặc tính
lưu biến cho pha lỏng
Trang 18Kết tụ:
Hạt rắn trong quá trình chuyển động có khả năng va
chạm và sự bám dính nhau xảy ra do lực hút van der
Waals
Trang 19=> Hạn chế kết tụ => giảm năng lượng bề mặt hoặc ngăn cản sự
tiến đến gần nhau
Trang 20Kết tụ:
•Thay đổi điện tích bề mặt => lực đẩy ngăn cản hạt tiến gần
•Hình thành lớp hấp phụ trên bề mặt hạt => ngăn cản hạt tiến gần nhau
và hút nhau
Trang 21Huyền phù gồm các hạt rắn ưa nước =>
Trong môi trường nước chúng sẽ tự hình
thành lớp vỏ hydrat hóa bảo vệ
Sự có mặt của phụ gia cũng gia tăng lớp
hydrate này
VD: Sự có mặt của chất điện ly làm gia
tăng kích thước lớp hydrat bao quanh hạt
Trang 22Kết tụ:
Huyền phù gồm các hạt rắn kỵ nước => chất
hoạt động bề mặt hấp phụ lên bề mặt hạt,
định hướng nhóm ái nước ra ngoài
Sự có mặt của phụ gia cũng gia tăng lớp
hydrate này
Trang 23VD: Sự có mặt của chất HĐBM và polymer điện ly làm gia tăng kích thước lớp hydrat bao quanh hạt và tạo mạng lưới ngăn cách hạt
Trang 24VD: Sự có mặt của chất HĐBM và polymer điện ly làm gia tăng kích thước lớp hydrat bao quanh hạt và tạo mạng lưới ngăn cách hạt
Trang 25Tóm tắt:
Để tăng độ bền vật lý của hệ phân tán:
•Tăng độ nhớt, thay đổi đặc tính lưu biến của pha ngoại
•Bảo đảm pha rắn tồn tại ở những kích thước nhỏ và hợp
lý => giảm sa lắng
•Tăng sức bền cơ học của bề mặt, sẽ giảm lực nhiệt động gây ra sự kết tụ
Trang 26Tóm tắt: Yếu tố ảnh hưởng độ bền
•Chất hoạt động bề mặt sử dụng và sự phối hợp các dạng khác nhau
Trang 27Mực in
Trang 28Sơn các loại
Trang 29Hệ thống phối trộn sơn
Trang 30Nhuộm vải, chỉ với thuốc nhuộm phân tán
Trang 31Mỹ phẩm, lotion chống nắng với các oxide kim loại
Trang 32Chăm sóc cá nhân
Trang 33Dược phẩm
Trang 34Hóa nông