Kế Hoạch Thực Tế Chuyên Môn Học Phần Thực Địa Ngành Sư Phạm Địa Lý.pdf

1 TRƯỜNG ĐH THỦ DẦU MỘT CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM KHOA SỬ Độc lập – Tự do – Hạnh phúc Bình Dương, ngày 14 tháng 4 năm 2015 KẾ HOẠCH THỰC TẾ CHUYÊN MÔN Học phần Thực địa Ngành Sư phạm Địa lý L[.]

TRƯỜNG ĐH THỦ DẦU MỘT CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM KHOA SỬ Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Bình Dương, ngày 14 tháng 4 năm 2015

KẾ HOẠCH THỰC TẾ CHUYÊN MÔN Học phần : Thực địa

Ngành : Sư phạm Địa lý

Lớp : C13dialy

1 MỤC ĐÍCH

- Trang bị cho sinh viên những hiểu biết thực tế đặc điểm địa mạo, tự nhiên vùng Đông

Nam Bộ, Nam Tây Nguyên, Nam Trung Bộ về thổ nhưỡng, địa hình, khí hậu, thủy văn, sinh vật và những dạng địa hình đặc trưng của địa phương như núi lửa, thác nước, hồ, thung lũng

- Phân tích được vai trò mỗi thành phần tự nhiên và mối quan hệ giữa chúng; tổng hợp đặc

điểm tự nhiên các vùng; giải thích quá trình thành tạo cảnh quan tự nhiên

- Tạo điều kiện sinh viên tiếp xúc, tìm hiểu quá trình vận hành, sản xuất một số cơ sở kinh

tế xã hội quan trọng của vùng; bổ sung kiến thức thực tế về các đặc điểm kinh tế - xã hội khu vực Đông Nam Bộ, Nam Tây Nguyên, Nam Trung Bộ

- Giúp sinh viên có kiến thức tổng quát về việc sử dụng các nguồn lực tự nhiên – kinh tế

xã hội của vùng trong giai đoạn CNH - HĐH, hiểu được mối quan hệ qua lại giữa tự nhiên – đời sống con người trong quá trình tác động, khai thác các nguồn lực

- Hình thành, rèn luyện các phương pháp nghiên cứu địa lý; các kỹ năng đo đạc, khảo sát,

thu thập thông tin, quan sát thực địa

- Rèn luyện kỹ năng hoạt động thực tế, làm việc nhóm cho sinh viên

- Nâng cao kỹ năng nghiên cứu khoa học của sinh viên dưới dạng báo cáo kết quả chuyến

thực tế theo các đề tài

2 THỜI GIAN, TUYẾN THỰC TẾ VÀ THÀNH PHẦN THAM GIA

2.1 Thời gian: 6 ngày (từ 01/06/2015 đến 06/06/2015)

2.2 Tuyến thực tế: Bình Dương – Đồng Nai – Lâm Đồng – Nha Trang - Bình Dương

2.3 Thành phần tham gia

- Giảng viên: 03

1 ThS Phan Văn Trung: Giảng viên Địa lý tự nhiên – Trưởng đoàn –Phụ trách chung

2 ThS Nguyễn Thị Hoài Phương: Giảng viên Địa lý học – Trưởng bộ môn - Phó

đoàn – Phụ trách chuyên môn

3 ThS Vũ Hải Thiên Nga: Giảng viên Địa lí phương pháp – Thành viên – Phụ trách hậu cần, ngoại giao

- Sinh viên: 43 (danh sách đính kèm)

3 NỘI DUNG CHI TIẾT VÀ LỊCH TRÌNH CỦA HỌC PHẦN

Trong học phần Thực địa sinh viên cần thực hiện những công việc ở địa bàn cụ thể sau

đây:

3.1 Lịch trình chuyến đi

Ngày thứ nhất: Bình Dương – Đức Trọng 01/06/2015

- Khởi hành: Đại học Thủ Dầu Một – Bình Dương Đến các địa điểm:

- Nhà máy thủy điện Trị An

- Rừng Nam Cát Tiên

- Miệng núi lửa ở Định Quán

- Chiều khởi hành đi Đà Lạt

- Nghỉ đêm ở Đức Trọng

Ngày thứ hai: Đức Trọng – Đà Lạt 02/06/2015

Đến các địa điểm:

- Khu du lịch sinh rừng Madagui

- Thác Ponguor

- Chiều khởi hành đi Đà Lạt

- Nghỉ đêm ở Đà Lạt

Ngày thứ ba: Đà Lạt 03/06/2015

Đến các địa điểm:

- Vườn hoa thành phố

- Đồi Mộng Mơ

- Bảo tàng Lâm Đồng

- Tìm hiểu mô hình sản xuất nông nghiệp (Nhà vườn Nguyễn Văn Hiếu)

- Tìm hiểu mô hình trang trại Has farm

- Hồ Xuân Hương

Nghỉ đêm tại Đà Lạt

Ngày thứ tư: Đà Lạt 04/06/2015

Đến các địa điểm:

- Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV

- Nhà thờ Mai Anh (Domaine de Marie)

- Nhà thờ Con Gà

- Viện Nghiên cứu khoa học Tây Nguyên

- Núi Langbiang

- Điểm văn hóa cồng chiêng Tây nguyên

- Nghỉ đêm tại Đà Lạt

Ngày thứ năm: Đà Lạt 05/06/2015

Đến các địa điểm:

- Chợ Đà Lạt

- Thiền Viện Trúc Lâm

- Khởi hành đi thành phố Nha Trang

Ngày thứ sáu: Đà Lạt 06/06/2015

Đến các địa điểm:

- Tháp Bà Po Nagar

- Viện Hải dương học Nha Trang

- Khu du lịch Bảo Đại

- Trở về Đại học Thủ Dầu Một – Bình Dương

Lưu ý: Địa điểm có chữ in nghiêng có thể bỏ qua nếu thời gian thực tế của đoàn không cho phép

3.2 Nội dung công việc

Ngày thứ nhất:

1 Tìm hiểu cơ chế vận hành, vai trò nhà máy thủy điện Trị An trong hệ thống lưới điện quốc gia và đời sống kinh tế - xã hội vùng Đông Nam Bộ

2 Xác định niên đại, Kiểu miệng núi lửa ở Định Quán, địa hình núi lửa, các sản phẩm núi lửa ở Định Quán và vai trò của chúng

3 Phân tích thổ nhưỡng ở Định Quán

- Tầng, chiều dày

- Màu sắc của đất, tên đất

- Độ ẩm của đất (xác định bằng cảm giác)

- Độ chặt

- Thành phần cơ giới

4 Địa mạo

- Xác định dạng địa hình và các quá trình địa mạo chủ yếu (mức độ chia cắt, xâm thực, bào mòn)

- Tìm hiểu vai trò hoạt động kinh tế của con người tới các quá trình địa mạo

5 Nguồn gốc hình thành vườn quốc gia Nam Cát Tiên

6 Tìm hiểu các đặc điểm của vườn quốc gia về địa hình, đất đai, khí hậu, thủy văn, hệ sinh thái, tác động của con người

7 Nghiên cứu vai trò tự nhiên – kinh tế xã hội của vườn quốc gia Nam Cát Tiên

Ngày thứ hai:

1 Khu du lịch sinh rừng Madagui

- Tìm hiểu các điều kiện xây dựng một khu du lịch sinh thái

- Vị trí của du lịch sinh thái trong hoạt động du lịch

- Khả năng thu hút khách du lịch

2 Thác Ponguor

- Tìm hiểu các quá trình địa chất của dòng chảy thường xuyên

- Xác định các các loại đá và đất chính ở khu vực nghiên cứu

Ngày thứ ba:

1 Vườn hoa thành phố

- Tìm hiểu các loài sinh vật đặc trưng của khí hậu lạnh

- Thế mạnh du lịch của Đà Lạt

2 Đồi Mộng Mơ

- Tìm hiểu vị trí địa lý

- Các yếu tố phát triển du lịch tại Đồi Mộng Mơ

- Tình hình hoạt động du lịch tại Đồi Mộng Mơ

3 Bảo tàng Lâm Đồng

- Lịch sử phát triển vùng Tây Nguyên

- Đặc trưng văn hóa vùng Tây Nguyên

4 Mô hình sản xuất nông nghiệp

- Quy trình sản xuất

- Mối quan hệ giữa hoạt động sản xuất nông nghiệp và điều kiện tự nhiên

- Các sản phẩm đặc trưng khí hậu vùng núi cao

- Vai trò hoạt động sản xuất nông nghiệp

5 Hồ Xuân Hương

- Nguồn gốc hình thành, vai trò sinh thái của hồ

- Đo đạc một số yếu tố thủy văn của hồ

Ngày thứ tư:

1 Trung Tâm Lưu trữ Quốc gia IV

- Vai trò, nhiệm vụ của Trung Tâm Lưu trữ Quốc gia IV

- Tìm hiểu một số hiện vật được lưu trữ tại Trung Tâm

2 Nhà thờ Mai Anh

- Vai trò đối với đời sống tinh thần người dân địa phương

- Giá trị kiến trúc, văn hóa nhà thờ

3 Viện Nghiên cứu khoa học Tây Nguyên

- Tìm hiểu các loại động thực vật, các hệ sinh thái đặc trưng vùng Tây Nguyên

- Ảnh hưởng điều kiện tự nhiên đến sự hình thành và phát triển giới sinh vật Tây

Nguyên

4 Núi Langbiang

- Nghiên cứu tổng thể địa mạo:

thực, bào mòn)

+ Tìm hiểu vai trò hoạt động kinh tế của con người tới các quá trình địa mạo

- Phân tích thổ nhưỡng:

+ Tầng, chiều dày

+ Màu sắc của đất, tên đất

+ Độ ẩm của đất (xác định bằng cảm giác)

+ Độ chặt

+ Thành phần cơ giới

- Xác định các yếu tố của khí hậu (nhiệt độ, độ ẩm, hướng gió, tốc độ gió)

- Các loại hình du lịch ở núi Langbiang

5 Văn hóa công chiêng Tây Nguyên

- Đời sống văn hóa tinh thần dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên

Ngày thứ năm:

1 Chợ Đà Lạt

- Hoạt động kinh doanh của chợ

- Những sản phẩm đặc trưng phục vụ du lịch của vùng

- Vai trò chợ đối với đời sống kinh tế - xã hội của TP

2 Thiền Viện Trúc Lâm

- Giá trị kiến trúc

- Vai trò thiền viện đối với đời sống tinh thần người dân

Ngày thứ 6:

1 Tháp Bà Po Nagar

- Tìm hiểu lịch sử hình thành

- Những giá trị kiến trúc, văn hóa

2 Viện Hải dương học Nha Trang

- Lịch sử hình thành và nhiệm vụ của Viện

- Tìm hiểu đời sống một số loài động, thực vật hải dương

3 Khu du lịch Bảo Đại

- Tìm hiểu các giá trị về văn hóa, lịch sử

- Tiềm năng phát triển du lịch

3.3 Kết quả nghiên cứu: Báo cáo theo các đề tài

1 Báo cáo kết quả tìm hiểu thực tế về sự hình thành, phát triển, chức năng, ý nghĩa nhà máy Thủy điện Trị An

2 Xây dựng Lát cắt địa hình từ rừng Nam Cát Tiên đến núi Langbiang và phân tích sự thay đổi của các thành phần tự nhiên qua mỗi địa điểm nghiên cứu

3 Báo cáo tiềm năng và các hướng phát triển du lịch thành phố Đà Lạt

4 Phân tích mối quan hệ giữa các thành phần tự nhiên đối với việc hình thành cảnh quan

TP Đà Lạt

5 Báo cáo về quá trình hình thành, đặc điểm và vai trò các dạng địa hình đặc biệt ở TP Đà Lạt: Núi, thung lũng, hồ

6 Hoạt động sản xuất nông nghiệp của Đà Lạt

7 Báo cáo về kết quả tìm hiểu thực tế đặc điểm kinh tế - xã hội của TP Đà Lạt

8 Nguồn gốc hình thành, các hệ sinh thái đặc trưng, đặc điểm địa chất và vai trò vườn quốc gia Nam Cát tiên

9 Vai trò của loại hình du lịch sinh thái, phân tích lợi thế của loại hình du lịch sinh thái so với các loại hình du lịch khác

10 Phân tích quá trình địa chất do dòng chảy thường xuyên (thác)

11 Tìm hiểu các phân hệ động thực vật ở vườn quốc gia Nam Cát Tiên và Tây Nguyên

12 Tìm hiểu vai trò, nhiệm vụ, giá trị các hện vật của bảo tàng Lâm Đồng, Trung Tâm Lưu trữ Quốc gia IV

13 Quá trình hình thành, phát triển, những thuận lợi, khó khăn của khu du lịch sinh thái Madagui

14 Vai trò, nhiệm vụ, các loài động, thực vật đặc trưng của Viện Nghiên cứu khoa học Tây Nguyên

15 Các giá trị lịch sử, kiến trúc, văn hóa của tháp Bà Po Naga

16 Các giá trị văn hóa, kiến trúc, cảnh quan du lịch của khu du lịch Bảo Đại

17 Lịch sử hình thành và nhiệm vụ của Viện Hải dương học Nha Trang, tìm hiểu đời sống một số loài động, thực vật hải dương ở Viện

4 PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP VÀ NGHIÊN CỨU

4.1 Phương pháp nghiên cứu chung

4.1.1 Phương pháp thu thập thông tin

- Thu thập các tư liệu dưới dạng văn bản tại Bình Dương và ở các địa điểm trong chuyến

thực tế (các báo cáo, kết quả nghiên cứu đặc điểm tự nhiên địa bàn…)

- Nguồn tài liệu trên internet: Sinh viên tham khảo các trang thông tin điện tử có liên

quan đến những địa bàn thực hành

- Tư liệu thực tế: Thông qua phỏng vấn, quan sát điểm nghiên cứu, vẽ sơ đồ, chụp ảnh, để có

thông tin sơ cấp phục vụ cho công tác học tập và nghiên cứu

4.1.2 Thảo luận nhóm

- Thảo luận, phân tích kết quả đo đạc, khảo sát địa bàn nghiên cứu theo nhóm, tổng hợp kết quả nghiên cứu theo ý kiến chung của nhóm

- Nhận xét và đánh giá kết quả học tập và nêu ra nhưng vấn đề cần tìm hiểu thêm, các đề tài nghiên cứu khoa học

4.1.3 Phương pháp xử lý dữ liệu

- Phân tích định tính: Sử dụng phương pháp phân tích văn bản, giới thiệu, thuyết minh của

người hướng dẫn

- Phương pháp định lượng: Từ các số liệu đo đạc, thu thập được rút ra kiến thức về các

đặc điểm địa bàn nghiên cứu

4.2 Phương pháp chuyên ngành

4.2.1 Phương pháp bản đồ

Sử dụng hệ thống bản đồ tự nhiên vùng Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và Nam Trung Bộ

để xác định vị trí địa lý, khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội địa bàn nghiên cứu Sử dụng hệ thống bản đồ để khái quát kết quả nghiên cứu thực tế

4.2.2 Phương pháp đo đạc, khảo sát thực tế

Khảo sát các đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội địa bàn nghiên cứu Đo đạc, phân tích các chỉ số tự nhiên như nhiệt độ, độ dày tầng phong hóa, độ dốc, sinh vật…Tổng hợp, xử lý các dữ liệu kinh tế xã hội thu thập được

4.2.3 Phương pháp địa mạo động lực

Phương pháp địa mạo động lực nghiên cứu sự phát triển và biến đổi địa hình – động lực của

nó dưới tác động chiếm ưu thế của các quá trình ngoại sinh

4.2.4 Phương pháp đánh giá tổng hợp

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu từng đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội, tổng hợp thành đặc điểm chung của địa bàn nghiên cứu Xem xét chúng trong mối quan hệ giữa các thành phần và mối quan hệ với toàn vùng

5 ĐIỂM SỐ THỰC HÀNH CỦA SINH VIÊN

Điểm số của học phần thực địa là trung bình cộng điểm báo cáo nhóm và báo cáo cá nhân

6 CÔNG TÁC TỔ CHỨC

6.1 Nguyên tắc:

- Bảng phân công có tính tương đối, có thể thay đổi tùy tình hình thực tế nhưng phải được thống nhất của sinh viên phụ trách chung và giảng viên hướng dẫn thực hành

- Các cá nhân phải tuân thủ người phụ trách trực tiếp của mình, mọi thắc mắc sẽ được giải quyết trong các cuộc họp

6.2 Phân công:

6.2.1 Giảng viên: 03

1 ThS Phan Văn Trung– Trưởng đoàn

Đi tiền

trạm, hướng dẫn thực hành, chuẩn bị nội dung thực hành, phối hợp tốt với giảng viên phụ trách hướng dẫn sinh viên thực hành, đánh giá tổng hợp kết quả thực hành Liên hệ và phối hợp tốt với tổ chức đoàn tại địa bàn thực hành Tổ chức đời sống đoàn tại địa bàn

2 ThS Nguyễn Thị Hoài Phương– Phụ trách chuyên môn

Đi tiền trạm, hướng dẫn thực hành, chuẩn bị nội dung thực hành Hướng dẫn sinh viên khảo sát trên thực địa Tham gia nhận xét, đánh giá thái độ sinh viên, tham mưu cho trưởng đoàn đánh giá kết quả cuối đợt thực tế

6 ThS Vũ Hải Thiên Nga – Thành viên

Tổ chức, quản lý tư tưởng, ý thức sinh viên Đánh giá kết quả sinh viên

Sinh viên: 43 (danh sách đính kèm)

- Sinh viên phụ trách chung: Nguyễn Tấn Tiến

- Sinh viên phụ trách học tập: Nguyễn Huỳnh Yến Nhi

- Sinh viên phụ trách ngoại giao, hậu cần: Trần Thị Minh Châu

Bảng 2: Bảng phân công công việc giảng viên và sinh viên

Nhóm công việc Giảng viên phụ trách Số lượng SV

CHUẨN BỊ

- Thiết kế chương trình thực hành - ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

- ThS Phan Văn Trung

- ThS Vũ Hải Thiên Nga

- Xây dựng đề tài NCKH - ThS Phan Văn Trung

- ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

- Tiền trạm, dẫn đường, giám sát - ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

- ThS Phan Văn Trung

- Hậu cần, y tế, xe, in ấn, công

văn, công lệnh, tài liệu…

- ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

- ThS Phan Văn Trung

TẠI THỰC ĐỊA

- Thu thập dữ liệu sẵn có (dưới

nhiều dạng khác nhau )

- ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

- ThS Phan Văn Trung

- Chụp hình - ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

- Phỏng vấn sâu (bán cấu trúc) - ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

- Quà lưu niệm với địa phương - ThS Vũ Hải Thiên Nga

SAU THỰC ĐỊA

- Viết báo cáo, nhận xét, chấm

điểm

- ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

- ThS Phan Văn Trung

- ThS Vũ Hải Thiên Nga

- Thanh toán chi phí - ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

6.2.2 Nhiệm vụ của giáo viên phụ trách:

- Tập huấn sinh viên: nội dung và cách thức thu thập và xử lý thông tin, cách hoàn thành sản phẩm, các qui định trong sinh hoạt nhóm

- Hỗ trợ liên hệ các địa điểm thực tập, chuẩn bị người dẫn đường, thực hiện sự phối hợp trong nội bộ, hướng dẫn sinh viên kiểm tra mẫu, hỗ trợ điều phối cho nhóm công cụ thực hiện thu thập thông tin

- Quản lý sinh viên thực tập, giải quyết các vấn đề chính trị, tư tưởng liên quan đến sinh viên trong nhóm

- Theo dõi, hỗ trợ, quản lý tiến độ thực tập, bảo đảm các chỉ tiêu được giao cho công

cụ của mình, báo cáo tiến độ công tác và tình hình sinh viên trong các cuộc họp mỗi ngày

6.2.3 Nhiệm vụ của sinh viên phụ trách chung:

- Là cầu nối giữa giảng viên và các nhóm trưởng

- Điều phối mọi hoạt động của nhóm

- Triển khai nhiệm vụ đến nhóm trưởng:

Bảng 3: Phân công phụ trách các công tác khác

1 - Kiểm tra đôn đốc chung

- ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

- ThS Phan Văn Trung

- SV Nguyễn Tấn Tiến (LT)

2 - Thủ tục với Phòng Đào tạo

- Giấy giới thiệu, công lệnh

- ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

4 - In và photo tài liệu

- Các mẫu báo cáo

- ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

- ThS Phan Văn Trung

- SV Nguyễn Huỳnh Yến Nhi(LP)

5 - Y tế, tài chính, nước uống

- - ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

- - Nhân viên y tế

- SV Nguyễn Huỳnh Yến Nhi(LP)

6 - Quà lưu niệm địa phương, cơ quan - ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

SV Trần Thị Minh Châu (BT)

7 - Chụp hình

- Băng rôn; văn nghệ

- ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

- SV Nguyễn Tấn Tiến (LT)

8 - Chuẩn bị nội dung thông tin cần thu thập

- ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

- ThS Phan Văn Trung

SV Nguyễn Tấn Tiến (LT)

SV Trần Thị Minh Châu (BT)

9 - Công tác sau thực hành

- Viết báo cáo

- ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

- ThS Phan Văn Trung

- 43 SV

10 - Thanh toán chi phí - - ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

7 KẾ HOẠCH THỰC HIỆN (từ 03/2015 đến 06/2015)

Bảng 4: Kế hoạch thực hiện

03/2015 - Chuẩn bị nội dung và kế hoạch thực

hành

ThS Phan Văn Trung

03/2015 - Thiết kế, điều chỉnh các loại mẫu biểu ThS Phan Văn Trung

04/2015

- Thực hiện các thủ tục hành chính: giấy giới thiệu, công lệnh, chi tiêu tài chính, y tế, nước uống,…

ThS Phan Văn Trung ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

SV Nguyễn Huỳnh Yến Nhi(LP)

05/2015

- Liên hệ địa phương đi tiền trạm

- Chuẩn bị các tài liệu: đề cương nghiên

cứu, kế hoạch thực địa (gửi các địa phương trong chương trình thực tế)

ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

ThS Phan Văn Trung

43 SV

05/2015

- Thu thập tài liệu tại thư viện

- Tập huấn sinh viên nội dung thực hành

- Hướng dẫn viết báo cáo sau thực hành

ThS Phan Văn Trung ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

43 SV

01 - 06/06/2015

Thực tế ở địa bàn:

- Thu thập tài liệu dưới dạng văn bản

- Đo đạc, khảo sát thực tế

- ThS Nguyễn Thị Hoài Phương

- ThS Phan Văn Trung

- ThS Vũ Hải Thiên Nga

- 43 SV