Luận Văn Xây Dựng Lộ Trình Phát Triển Sự Nghiệp Cho Nhân Viên Nghiên Cứu Tình Huống Của Công Ty Cổ Phần Dịch Vụ Công Nghệ Tin Học Hpt Tại Thành Phố Hồ Chí Minh.pdf

*T * *7 * *7 * •’F *£* *H NGUYEN THI PHUONG CHAM TRVONG BAI HOC KINH TE QUOC DAN * * * NGUYEN THI PHlTONG CHAM DAI HOC KTQD TT THONG TIN THtfVIENPHONG LUAN AN ■ TU LIEU XAY DUNG LO TRINH PHAT TRIEN SU[.]

*£* *H

NGUYEN THI PHUONG CHAM

NGUYEN THI PHlTONG CHAM

DAI HOC KTQD

TT THONG TIN THtfVIEN

PHONG LUAN AN ■ TU LIEU

XAY DUNG LO TRINH PHAT TRIEN SU* NGHIEP• • • •CHO NHAN VIEN: NGHIEN ClfU TINH HUONG CUA CONG TY CO PHAN DICH VU CONG NGHE• • •TIN HOC HPT TAI THANH PHO HO CHI MINH• •

Chuyen nganh: Quan tri nhan luc

LUAN VAN THAC SY QUAN TRI KINH DOANH

7M NGU'Ql HUQNG DAN KHOA HOC:

PGS TS VU THI MAI

Ha Noi, nam 2011

Tac gia cam doan luan van “Xay dung 16 trinh phat trien su nghiep cho nhan vien: Nghien cuu tinh huong cua Cong ty Co phan Dich vu Cong nghe Tin hoc HPT tai Thanh pho Ho Chi Minh” la cong trinh nghien cuu khoa hoc chua duoc cong bo tai bat ky dau Voi vai tro la Truong du an phat trien noi dung nghien cuu nay, cac ket qua thuc hien cua du an duoc trinh bay trong luan van duoc Cong ty HPT cong nhan thuoc so htru tri tue cua tac gia Cac so lieu trong luan van duoc su dung trung thuc va co su chap thuan cua Cong ty HPT.

Ha Noi, ngay 21 thang 09 nam 2011

Nguyen Thi Phuong Cham

DANH MUC CAC BANG SO LIEU

DANH MUC CAC SO DO, BIEU DO, DO THI

TOM TAT LUAN VAN

CHUONG 1: TONG QUAN VE NGHIEN CU*U 1

1.1 Dat van de nghien cuu 1

1.2 Muc tieu nghien cuu 2

1.3 Doi tuong va pham vi nghien cuu 3

1.4 Phuong phap nghien cuu 3

1.4.1 Cach thuc tiep can 3

1.4.2 Nguon dtr lieu 4

1.4.2.1 Nguon du lieu so cap 4

1.4.2.2 Nguon dtr lieu thu cap 4

1.4.3 Cac phuong phap phan tich dtr lieu 4

1.5 Y nghia khoa hoc va thuc tien cua luan van 5

1.5.1 Y nghia khoa hoc 5

1.5.2 Y nghia thuc tien 5

CHtTONG 2: CO SO LY LUAN 7

2.1 Ly luan ve su nghiep 7

2.1.1 Su nghiep trong quan diem xa hoi hoc 7

2.1.2 Su nghiep trong quan diem kinh te hoc ve lao dong 7

2.1.3 Su nghiep trong quan diem cua quan tri hoc 8

2.2 Ly luan ve phat trien su nghiep trong doanh nghiep 9

2.2.1 Dinh nghia 9

2.2.2 Y nghia cua phat trien su nghiep doi voi doanh nghiep va ngudi lao dong 10

2.2.2.1 Doi voi doanh nghiep 10

2.2.2.2 Doi voi ngudi lao dong 11

2.2.3 Vai tro trong viec phat trien su nghiep tai doanh nghiep 12

2.2.3.1 Doi voi nha lanh dao va quan ly 12

2.3.1 Cac yeu to thuoc ve doanh nghiep 14

2.3.1.1 Mo hinh co cau to chuc 14

2.3.1.2 Cac yeu cau cong viec trong doanh nghiep 16

2.3.1.3 Gia tri cua cong viec doi voi doanh nghiep 18

2.3.1.4 Trinh do nhan thuc va nang lire cua lao dong quan ly 21

2.3.2 Cac yeu to thuoc ve ngudi lao dong 22

A 7 2.3.2.1 Nhu cau phat trien cua ngudi lao dong 23

2.3.2.2 Dong luc cua ban than ngudi lao dong 24

2.4 Ly luan ve xay dirng 16 trinh phat trien su nghiep trong doanh nghiep 26

2.4.1 Khai niem 16 trinh phat trien sir nghiep trong doanh nghiep 26

2.4.2 Su can thiet cua 16 trinh phat trien su nghiep trong doanh nghiep 28

2.4.3 Dac trung va cac thuoc tinh cua 16 trinh phat trien su nghiep trong doanh nghiep 30

2.4.4 Vai tro cua viec xay dung 16 trinh phat trien su nghiep 32

2.4.5 Xay dirng 16 trinh phat trien sir nghiep trong doanh nghiep 32

2.4.5.1 Chinh sach phat trien sir nghiep 33

2.4.5.2 So do tong the 16 trinh phat trien sir nghiep trong doanh nghiep 34 2.4.5.3 Ban hudng dan 16 trinh phat trien sir nghiep 37

CHlTONG 3: THUC TRANG HOAT DONG PHAT TRIEN SU NGHIEP TAI CONG TY CO PHAN DICH VU CONG NGHE TIN HOC HPT 39

3.1 Gidi thieu chung ve Cong ty HPT 39

3.1.1 Qua trinh hinh thanh va phat trien cua Cong ty HPT 39

3.1.1.1 Tong quan ve Cong ty 39

3.1.1.2 Lich su hinh thanh va phat trien cua Cong ty 41

3.1.1.3 Ket qua hoat dong kinh doanh cua Cong ty 42

3.1.1.4 Phuong hudng hoat dong cua Cong ty den nam 2015 44

3.1.2 Co cau to chuc va tinh hinh nguon nhan luc cua Cong ty 46

3.2 Nhan thuc ve phat trien sir nghiep tai Cong ty HPT 50

3.2.1 Nhan thuc cua Ban lanh dao 50

3.2.1.1 Chinh sach nhan su 51

3.2.1.2 Chinh sach dao tao va phat trien nguon nhan luc 52

3.2.1.3 Gia tri nganh nghe, cong viec tai Cong ty HPT 55

3.2.2 Nhan thuc cua doi ngu can bo quan ly 56

3.2.3 Nhan thuc chung cua nguoi lao dong 61

3.3 Thuc trang phat trien su nghiep tai Cong ty HPT 62

3.3.1 He thong hudng dan nhan vien thuc hien cong viec 62

3.3.2 He thdng tieu chuan danh gia nang luc nhan vien 65

3.3.3 Hoat dong dao tao va phat trien nhan vien 68

3.3.4 Mot so ket qua phat trien su nghiep cua nhan vien 71

3.3.4.1 Muc do thay doi vi tri cong viec 71

3.3.4.2 Muc do gan bo cua nguoi lao dong 72

3.3.4.3 Muc do hai long cua nhan vien vdi cong viec va Cong ty 74

(HUONG 4: XAY Dl/NG SO DO TONG THE LO TRINH PHAT TRIEN SlT NGHIEP CHO NHAN VIEN CONG TY CO PHAN DICH VU CONG NGHE• • • • TIN HOC HPT DEN NAM 2015 77

4.1 Quan diem xay dung 77

4.2 Ke hoach thuc hien va ket qua du kien 78

4.3 Qua trinh thuc hien 86

4.3.1 Nguon tai lieu su dung 86

4.3.1.1 Tai lieu noi bo 86

4.3.1.2 Tai lieu ben ngoai 86

4.3.2 Cac ket qua trung gian 87

4.3.2.1 Mo hinh to chuc Cong ty HPT den nam 2015 87

4.3.2.2 Gia tri nganh nghe, cong viec trong Cong ty 88

NGHIEP TAI CONG TY CO PHAN DICH VU CONG NGHE TIN HOC HPT• • • • • •

DEN NAM 2015 - VI DU MAU CHO NGANH NHAN SU* 95

5.1 Quan diem xay dung 95

5.2 Ke hoach thuc hien va ket qua du kien 95

5.3 Qua trinh thuc hien 101

5.3.1 Nguon tai lieu su dung 101

5.3.1.1 Tai lieu noi bo 101

5.3.1.2 Tai lieu ben ngoai 101

5.3.2 Cac ket qua trung gian 102

5.3.2.1 Bieu mau ban huong dan phat trien su nghiep cho nhan vien 102

5.3.2.2 Nang luc cot loi cua nhan vien Cong ty 103

5.3.2.3 Cac nhan to thanh cong trong sir nghiep tai Cong ty 104

5.4 Ban huong dan 16 trinh phat trien sir nghiep cua nhan vien nganh Nhan sir Cong ty HPT den nam 2015 105

CHlTONG 6: KET LUAN VA KIEN NGHI 130

6.1 Ket luan 130

6.1.1 Danh gia ket qua nghien cuu 130

6.1.2 Nhung han che cua luan van 130

6.2 Kien nghi 131

6.2.1 De xuat phuong phap hoan thien nghien cuu 131

6.2.1.1 Bo sung phuong phap luan 131

6.2.1.2 Mo rong quy mo khao sat 131

6.2.2 Hoan chinh cac tai lieu ung dung va ho tro cho phat tri (in su nghiep tai doanh nghiep 132

TAI LIEU THAM KHAO 133 CAC PHU LUC

Bang 3.1: Phan tich doanh thu theo hang san xuat nam 2010 43

Bang 3.2: Ti le cac loai lao dong trong Cong ty HPT cac nam 2004, 2009 va 2010 50

Bang 3.3: Trinh do hoc van cua lao dong cong ty HPT cac nam 2001, 2002, 2004 -2007 va 2010 50

Bang 3.4: Phan tich boi so lirong binh quan gitra cac nhom nganh nghe trong Cong ty HPT nam 2010 55

Bang 3.5: Ti le thoi viec tai Cong ty HPT thoi ky tu nam 2003 - 2010 57

Bang 3.6: Ti le nhan vien thu hudng PTSN tai Cong ty HPT 71

Bang 3.7: Ti le thoi viec tai Cong ty HPT tu nam 2003 den 2010 72

Bang 3.8: Mot so ket qua khao sat muc do hai long cua nhan vien 75

Bang 4.1: Ke hoach xay dung So do tong the 10 trinh PTSN cho nhan vien Cong ty HPT dOn nam 2015 78

Bang 5.1: Ke hoach thuc hien xay dung Ban hudng dan PTSN cho nhan vien Cong ty HPT dOn nam 2015 95

Sa do 2.1: Lo trinh PTSN tai Cong ty Basicsalon, Anh quoc 27

So do 3.1: So do to chtrc tong the cua Cong ty HPT nam 2011 46

So do 4.1: Mo hinh PTSN cua Cong ty HPT den nam 2015 88

So dd 4.2: So do tong the du kien 16 trinh PTSN cho nhan vien Cong ty HPT d6n nam 2015 91

Do thi 3.1: Do thi toe do tang truong doanh thu thuan cua Cong ty HPT tu nam 1996-2010 42Bieu do 3.2: Bien dong nguon nhan luc Cong ty HPT tu nam 2000 - 2010 48

Do thi 3.3: Bien dong ti le tang trudng nguon nhan luc Cong ty HPT tu nam 2000 -

2010 49Bieu do 3.4: Tuong quan muc luong binh quan giua cac cap bac trong to chuc Cong

ty HPT nam 2010 55Bieu do 3.5: Ti le tham nien cua lao dong quan ly tai Cong ty HPT nam 2010 58Bieu do 3.6: Phan loai nhu cau PTSN tai Cong ty HPT nam 2009 61Bieu do 3.7: Ty le xep bac nang luc nhan su cua Cong ty HPT vao thang 10/2010 67Bieu do 3.8: So sanh xep bac nang luc giua cac khoi chuc nang cua Cong ty HPT vao thang 10/2010 67Bieu do 3.9: So sanh chi phi dao tao theo chuyen mon nam 2009 va 2010 cua Cong

ty HPT 70Bieu do 3.10: Ti le dao tao thuc te so vdi ke hoach nam 2010 cua Cong ty HPT 70Bieu do 3.11: So sanh bien dong cac nhom tuoi lao dong tai Cong ty HPT nam 2009,2010 73Bieu do 3.12: So sanh bien dong tham nien lam viec tai Cong ty HPT cua lao dong nam 2009, 2010 73

Bieu do 3.14: Bieu do khao sat nguyen vong cua ngudi lao dong chua hai long vdicong viec 75Bieu do 3.15: Bieu do so sanh cam nhan cua nguoi lao dong so voi cong ty/ co quancu 76

NGUYEN THI PHUONG CHAM

XAY DtfNG LO TRINH PHAT TRIEN SU" NGHIEP• • • •CHO NHAN VIEN: NGHIEN CU'U TINH HUONG CUA CONG TY CO PHAN DICH VU CONG NGHE• • •TIN HOC HPT TAI THANH PHO HO CHI MINH• •

TOM TAT LUAN• • VAN THAC SY

Ha Noi, nam 2011

Tom tat ket qua nghien ciru cua luan van:

Nghien cuu ve su nghiep, phat trifin su nghiep (PTSN) va each thuc xay dung 16 trinh PTSN cho nhan vien trong doanh nghiep Dua vao cac yeu to nay, luan van phan tich, danh gia thuc trang PTSN tai Cong ty C6 phln Dich vu Cong nghe Tin hoc HPT (goi tat la Cong ty HPT) trong nhung nam vua qua de thay dugc su can thiet cua viec xay dung lo trinh PTSN cho nhan vien Tiep theo, de xuat cu the cac giai phap xay dung 16 trinh PTSN cho nhan vien Cong ty HPT de ung dung vao thuc tien, do la: xay dung So do tong the 16 trinh PTSN cho nhan vien Cong ty HPT

va xay dung Ban hudng dan 16 trinh PTSN mau cho nganh Nhan su cua Cong ty Tir do, Cong ty HPT co the tiep tuc phat trien cho cac nganh khac nhau va lien ket giua cac nganh de co dinh hudng PTSN tong the cho nhan vien trong doanh nghiep Trong ngan han, 16 trinh PTSN ducrc ap dung se giup tao dong luc cho nhan vien gan bo, phat trien cung vdi Cong ty HPT va hudng den cai tien cong tac bo tri lao dong trong doanh nghiep Trong trung han, Cong ty dua vao 16 trinh PTSN de lam tien de hoach dinh nguon nhan luc dua tren nang luc, hoach dinh nhan luc ke thira, xay dung ke hoach dao tao va chuong trinh dao tao theo vi tri cap bac cong viec den nam 2015

Luan van gom 6 chuong:

Chuong 1: Tong quan ve nghien cuu

Trong pham vi doanh nghiep, luan van dua ra giai phap de cau thanh tong the dinh hudng cac con dudng PTSN cho toan bo nhan vien - tuc la nguoi lao dong - trong

Cong ty HPT O pham vi nganh, luan van chon phan rich cac ydu td cdn thidt de xay dung ban dinh hudng PTSN cho cac nhan vien nganh Nhan su cua Cong ty.

Luan van su dung cac phuong phap phan tich, tong hop dua tren cac nghien cuu dinh tinh, dinh luong ket hop vdi cac phuong phap dieu tra, khao sat, phdng vAn dua tren cac nguon du lieu phu hop trong va ngoai to chuc

Chirong 2: Co1 so Iy luan

Dua ra cor sd ly luan cua luan van Trong chuang nay, xac dinh nhung tien de can thief de lam can cur danh gid thuc trang PTSN va xay dung lo trinh PTSN tai Cong

ty HPT cho den nam 2015.

2.1 Ly luan ve sir nghiep

Ben canh cac quan diem xa hoi hoc, kinh te hoc ve lao dong hay quan tri hoc, dudi giac do nghien cuu cua luan van, su nghiep dupe nghien cuu trong moi quan he vdi doanh nghiep, duoc khai niem nhu sau: Su nghiep cua mot nguoi trong mot to chuc

la tong hoa cac qua trinh gia nhap vao - phat trien - rut lui khdi to chuc do

2.2 Ly luan ve PTSN trong doanh nghiep

PTSN trong doanh nghiep la hoat dong tac dong cua nguoi su dung lao dong vao tarn ly hanh vi cua nguoi lao dong nham dinh hudng su thay doi vi tri cong viec trong vong doi cong tac cua mot nguoi lao dong tai doanh nghiep

PTSN the hien qua su thay doi vai tro, nhiem vu hay vi tri cong viec

PTSN trong doanh nghiep cd the thong qua nhieu bien phap nhu: dao tao dap ung

su thay doi; dinh hudng phat trien theo lo trinh vach san; trao doi, tu van ve trach nhiem cong viec va nghe nghiep

PTSN ngay cang trd nen tat yeu doi vdi doanh nghiep va nguoi lao dong trong boi canh cd su canh tranh gay gat ve nguon nhan luc

Nha lanh dao va quan ly doanh nghiep co vai trd dinh hudng PTSN cho nhan vien Trong khi do, nhan vien giu vai trd chu chot trong quyet dinh PTSN cua ban than va

tu chiu trach nhiem ve su thanh cong trong su nghiep do

a r r r

2.3 Ly luan ve cac yeu to lien he den PTSN trong doanh nghiep

Cac yeu to thuoc ve doanh nghiep la: mo hinh co cdu td chuc, cac yeu cau cong viec trong doanh nghiep, gia tri cua cong viec ddi voi doanh nghiep, trinh do nhan thuc

va nang lire cua lao dong quan ly

- Cach thuc thiet ke co cau td chuc se quyet dinh cac kha nang xac lap nhung con dudng PTSN cua tirng vi tri cong viec trong doanh nghiep do

- Cac yeu cau cong viec giup phan tach cac chuc nang, vai tro giua cac vi tri cong viec cua ngudi lao dong va cdu thanh nen nganh, nghd trong td chuc Co nhieu loai van ban de chinh thuc hoa cac yeu cau cong viec nhu: Quy che hoat dong hay Dieu le cua doanh nghiep, ban mo ta cong viec va ban yeu cau cong viec Yeu cau cong viec la co sd de xay dung cac chi dan PTSN cho nhan vien

- Gia tri cua cong viec doi voi doanh nghiep la su the hien tam quan trong cua cong viec do “trong mat” cua lire luqng lao dong trong doanh nghiep

Nd bi tac dong bdi cac yeu td: quan diem cua cac nha lanh dao doanh nghiep, gia tri va gia ca cong viec trong xa hoi

- Nha quan ly chinh la ngudi true tiep thuc hien viec tac dong den tam ly

va nhan thuc, hanh vi cua ngudi lao dong Do vay, ngudi quan ly can co trinh do nhan thuc dung dan va nang luc tot de thuc hien tot vai tro trong viec dinh hudng PTSN cho nhan vien

Cac yeu td thuoc ve ngudi lao dong la: nhu cau phat trien cua ngudi lao dong va dong lire cua ban than ngudi lao dong

- Nghien cuu co ban cac hoc thuyet ve nhu cau chi rd rang nhan vien chi cd dong luc phat trien khi ho duoc thoa man cac nhu cau co ban d cac cap bac thap hon Do vay, doanh nghiep can thoa man cac loai nhu cau thiet yeu do, trong do viec xay dung lo trinh PTSN tao dieu kien thoa man cac loai nhu cau khac nhau nhu nhu cau an toan (dinh hudng cong viec lau dai), nhu cau ve thanh tich, cong bang

- Cac yeu to tac dong den dong luc cua ban than nguoi lao dong la: thai do, quan diem cua nguoi lao dong trong cong viec va doi vdi to chuc; nhan thuc cua nguoi lao dong ve gia tri va nhu cau ca nhan; nang luc va nhan thuc ve nang luc cua ban than nguoi lao dong va cudi cung la dac diem, tinh each cua nguoi lao dong Trong xu hudng quan tri hien dai, nguoi ta

2.4 Ly luan ve xay dtyng Id trinh PTSN trong doanh nghiep

Lo trinh PTSN la chang dudng dan mot nguoi lao dong di tir vi tri cong viec nay tdi mot vi tri cong viec khac tuy theo nhu cau cua ho va td chuc

Lo trinh PTSN cd the duoc hoach dinh hay khong tuy thuoc vao su nhan thuc va y chi cua nha lanh dao Tuy nhien, trong doanh nghiep luon cd su PTSN ton tai song hanh cung vdi su phat trien cua td chuc

Xay dung lo trinh PTSN la xu the mdi tren the gidi do cd su tac dong cua toan cau hoa va hoi nhap kinh te quoc te Nguoi lao dong ngay cang quan tarn den cac td chuc tao ra va dinh hudng cho ho co hoi PTSN

PTSN cd the tap trung vao mot nhom cac ca nhan co tiem nang, nhung lo trinh PTSN can phai duoc tien hanh tren tong the quy mo nguon nhan luc trong toan doanh nghiep

Lo trinh PTSN thudng khong phai la su cam ket cua nha lanh dao doanh nghiep Chinh vi vay, thong thudng khong cd str chac chan nao doi vdi nhan vien ve mot vi tri cu the trong tuong lai ma chi la su chi dan cd tinh dinh hudng

Tien trinh xay dung lo trinh PTSN trong doanh nghiep nhu sau:

- Dua ra mot chinh sach PTSN xac dinh cu the quan diem cua lanh dao ve PTSN, lo trinh PTSN trong doanh nghiep, muc dich va vai tro cua lo trinh PTSN

- Dua ra mot he thong cac “diem din” va cac “con duung” co thi co trong

Nhin chung, thong thudng lo trinh PTSN trong doanh nghiep dugc thi hien bang Su

do tong the 16 trinh PTSN (hay con goi la Ban do 16 trinh PTSN) trong t6 chuc va Ban hudng dan 16 trinh PTSN cho nhan vien

Chuong 3: Thuc trang hoat dong PTSN tai Cong ty Co phan Dich vu Cong nghe Tin hoc HPT

Luan van da tien hanh phan tich, danh gid thuc trang PTSN tai Cong ty HPT trong nhung nam qua Qua do cho thay, du la doanh nghiep CNTT hang dau tai Viet Nam vdi nhung dinh hudng chien lucre phu hap nhung Cong ty HPT con gap nhieu khd khan trong viec duy tri va phat trien nguon nhan luc Trong hoat dong thuc tien con ton tai nhung van de ve quan ly va quan diem cua lanh dao gay trd ngai cho su phat trien chung cua doanh nghiep, lam suy giam nang luc duy tri va phat trien ngudn nhan luc cua Cong ty Tuy nhien, cung cd nhieu mat tich cue tao thuan lai cho khd nang thuc hien thanh cong lo trinh PTSN.

3.1 Gidi thieu chung ve Cong ty HPT

Cong ty HPT dugc thanh lap ttr nam 1995, hoat dong trong linh vuc CNTT va truyen thong Trai qua hun 15 nam phat trien, Cong ty co vi tri Top 5 doanh nghiep CNTT hang dau Viet Nam Cung nhu cac cong ty CNTT khac trong thi truung, Cong ty HPT gap nhieu bien dong trong qua trinh kinh doanh, do do dan den nguon nhan luc thieu on dinh Cong ty da xay dung he thong thuung hieu mang ban sac

ngu neu khong co cac bien phap tao dong lire phu hop Qua phan tich su mit can bang ti trong cac loai lao dong trong Cong ty HPT cho thay nguon nhan luc hien tai cua Cong ty HPT chua dap ung kip nhu cau phat trien cua doanh nghiep.

3.2 Nhan thiec ve PTSN tai Cong ty HPT

Nhan thuc cua Ban lanh dao Cong ty HPT the hien qua cac noi dung: Chinh sach nhan su, Chinh sach dao tao va phat trien nguon nhan luc va gia tri nganh nghe, cong viec tai Cong ty

- Chinh sach nhan su cho thay quan diem quan triet cua Ban lanh dao Cong

ty HPT ve tam quan trong va cac yeu cau co ban de phat trien ngubn nhan lire cho sir phat trien chung cua Cong ty

- Qua tim hieu Chinh sach dao tao va phat trien nguon nhan luc cua Cong

ty HPT co the thay vai tro cua cac cong viec co chuyen mon ve CNTT duqc chu trong Ben canh do, cac cong viec lanh dao va quan ly cung la nen tang cho su phat trien thanh cong cua Cong ty

- Gia tri tuong doi cua cac nganh nghe, cong viec tai Cong ty HPT duqc phan tich thong qua danh gia muc luung binh quan gitra cac cap bac trong

to chuc

Nhan thuc cua doi ngu can bo quan ly cua Cong ty HPT duqc cung co thong qua qua trinh lam viec nhu cac bien phap ho trq cua Ban lanh dao Tuy nhien, nang lire quan ly cua doi ngu nay la van de bao dong khi ket qua duy tri nguon nhan luc toan Cong ty trong nhung nam qua giam sut Y thuc tham gia dao tao phat trien cua doi ngu nay cung chua tot Dieu nay la thach thuc doi vui PTSN vi doi ngu nay la nong cot trong viec dinh huong PTSN cho nhan vien; do vay, truuc tien, ho can phai nhan thuc duqc PTSN cho chinh minh

Phan tich du lieu qua khu, phan Ion nguui lao dong trong Cong ty HPT co mong muon gan bo phat trien cung Cong ty Ket qua phan tich nhu cau PTSN va ket qua khao sat nhanh ve PTSN cung cho thay ro dieu do

3.3 Thuc trang PTSN tai Cong ty HPT

Thong qua cac bien phap va cong cu quan ly chuc nang cung nhu he thdng quan ly doanh nghiep ISO 9001:2008, Cong ty HPT da xay dung nhieu van ban ho trp cho qua trinh lam viec va dinh hudng phat triSn cho nhan vien

He thong hudng dan nhan vien thuc hien cong viec tuy chua day du nhung cung da hudng dan cho nguoi lao dong cac nhan thuc v6 cong ty, cong viec dang thuc hien va moi quan he trong cong viec Qua do, ngudi lao dong cd the co ban tu dinh hudng duoc muc do phat trien mong mu6n hop ly cua ban than

- He thong tieu chuan danh gia nang luc nhan vien dupe hoan thanh co ban vao nam 2010 va thong qua ket qua khao sat nang luc tarn thdi doi ngu lao dong cua Cong ty HPT (thang 10 nam 2010) cho thay Cong ty chua that su cd nguon nang luc chat lupng cao dap ung yeu cau cho phat trien

chien lupc den nam 2015 Gia tri dang ghi nhan cua he thong nay la da xac dinh dupe nang luc cua cac chuc danh theo tung cap bac cong viec, tao tien de thuan loi cho xay dung 16 trinh PTSN tai Cong ty

- Hoat dong dao tao cua Cong ty HPT kha bai ban nhung con manh mun, thieu trong tarn Xet dudi goc do dap ung yeu cau cho phat trien, Cong ty HPT van chua hoach dinh co he thong va ro rang do viec xac dinh nhu cau dao tao cho tung nhan vien van chua dupe thuc hien Do vay, neu trien khai thuc hien dinh hudng PTSN cua nhan vien nha vao 16 trinh dupe vach san, Cong ty se thuc thi dupe cac van de ton tai neu tren

Luan van cung phan tich cac ket qua PTSN cua nhan vien tai Cong ty HPT thong qua cac so lieu ve ti le nhan vien thu hudng PTSN trong 2 nam 2009, 2010 Qua do

cho thay ti le nhan vien co su thay doi vi tri cong tac trong Cong ty dat gan 60%; tuy nhien, 42% trong so nay da rdi bo Cong ty cho thay viec xac dinh ke thua va

phat trien chua dupe thuc hien tot do chua co cong cu de hoach dinh ro rang

Danh gia muc do gan bo cua nguoi lao dong thong qua danh gia ti le thoi viec tu nam 2003 den 2010; ti trong giua cac nhom tuoi, cac nhom tham nien lam viec tai

Cong ty, cac nhom vong doi cong tac tai Cong ty HPT trong 2 nam v£ra qua tiSp tuc cho thay nang lire thu hut, duy tri lao dong chua xung dang voi vi th6 cua Cong ty trong linh vuc CNTT.

Luan van con danh gia muc do hai long cua nhan vien doi voi cong viec va Cong ty

va ket qua cho thay ngu Cong ty HPT tap trung PTSN cho nhan vien se co tac dung Ion trong viec duy tri nguon lire lao dong dap ung yeu ciu phat trien

Qua phan tich va tong hop cac van de tren cho thdy Cong ty HPT co nhieu diSu kien

de xay dung va thuc hien lo trinh PTSN thanh cong

Chuong 4: Xay du-ng So1 do tong the lo trinh PTSN cho nhan vien Cong ty Co phan Dich vu Cong nghe Tin hoc HPT den nam 2015

Sau khi danh gid ve kha nang thuc thi lo trinh phat trien su nghiep cua Cdng ty HPT, chuang nay tien hanh xay dung lo trinh PTSN dua tren quan didm cua Ban lanh dao Cong ty HPT Trong do, bat dau bang Sa dd tong the lo trinh PTSN cho nhan vien - la hinh anh moi quan he phat trien vi tri cong viec cua tat cd cac nhom nganh chuc nang trong noi bo to chuc.

Xem xet quan diem xay dung lo trinh PTSN cho nhan vien cua Ban lanh dao Cong

ty ve viec su dung nguon lire noi bo de thuc hien, luan van da neu ra ke hoach chi tiet va tien do trien khai thuc hien lo trinh, bao cao cac nguon tai lieu da su dung khi

thuc hien du an cung nhu cac ket qua trung gian va san pham cuoi cung la So do tong the lo trinh PTSN cho nhan vien Cong ty HPT den nam 2015

Cac ket qua trung gian la:

- Mo hinh to chuc cua Cong ty HPT den nam 2015 xay dung tren co so mo hinh ma tran giup khac phuc cac van de ton tai hien nay cua to chuc dap ung cac yeu cau phat trien chien luge ma Cong ty da de ra

- Gia tri nganh nghe, cong viec cua Cong ty HPT duoc doi ngu can bo

ma sap xep thu hang giua 15 nhom nganh nghe co ban cua Cong ty Tu

do, cau true thanh Ban do dinh vi nganh nghe tai Cong ty

So do tong the lo trinh PTSN cho nhan vien Cong ty HPT den nam 2015 dupe phat trien tu Ban do dinh vi nganh nghe, co bo sung them cac kha nang phat trien theo chieu doc, ngang, da hudng tren co sd phan tich du lieu qua khu cua Cong ty va trao ddi thao luan thdng nhdt cua nhom chuyen gia trong du an

So do tong the du kien lo trinh PTSN cho nhan vien tai Cong ty HPT den nam 2015

do vay cd gia tri ung dung thuc tien cao

Chuong 5: Xay dung Ban hirdng dan Io trinh PTSN tai Cong ty C6 phan Dich

vu Cong nghe Tin hoc HPT den nam 2015 - Vi du mau cho nganh Nhan su*

Chitong nay phat trien mot nhanh doc (cac vi tri cong viec cd moi quan he cung

Ban hudng dan lo trinh PTSN cho nhan vien dupe xay dung nham muc dich chuyen

chung, phat trien vi du mau cho nganh Nhan su cua Cong ty HPT trudc (PTSN theo chieu doc) Cac sir phat trien ngang, da hudng hay phat trien khac se dupe tham chieu theo nhieu ban hudng dan cua tirng nganh phu hop

Tuong tu nhu tren, luan van cung da neu ra ke hoach chi tiet va tien do trien khai thuc hien, bao cao cac nguon tai lieu da su dung khi thuc hien cung nhu cac ket qua trung gian va san pham cuoi cung la Ban hudng dan lp trinh PTSN cua nhan vien nganh Nhan sir Cong ty HPT den nam 2015

Cac ket qua trung gian la:

- Bieu mau ban hudng dan PTSN cho nhan vien vdi 8 noi dung co ban la: ldi gidi thieu; dinh nghia cac thuat ngtr su dung trong ban hudng dan; so

do chi ra cac lo trinh su nghiep tiem nang trong moi nganh tai Cong ty

kinh nghiem thanh cong cua nhung nguoi tien nhiem; mo ta nhung nang luc then chot ma nhan vien can tich luy hay phat tridn d mdi cdp bac va cuoi cung la tom tat nhung nhan to thanh cong trong ngh6 nghiep tu nhung buoi trao doi vdi Ban lanh dao va nhung ngudi co kinh nghiem.

- Nang luc cot loi cua nhan vien duoc Cong ty HPT xac dinh gdm co: nhom nang luc ve giao tiep; nhom nang luc ve to chuc cong viec va nhom nang luc ve nghe thuat lanh dao va quan ly (khong chi la quan ly con ngudi ma con la quan ly cong viec va thdi gian

- Cac nhan to thanh cong trong su nghiep tai Cong ty HPT duoc xac dinh la: niem dam me, dong luc phu hop va kha nang thau hieu khach hang (khong chi la khach hang ben ngoai ma con doi vdi ca khach hang noi bo

la can bo nhan vien trong Cong ty)

Ban hudng dan 16 trinh PTSN cua nhan vien nganh Nhan su Cong ty HPT den nam

2015 do nhom chuyen gia nhan su cua Cong ty cung phoi hop thuc hien do vay co tinh ung dung thuc tien cao

Chirong 6: Ket luan va kien nghi

Rut ra cac ket luan va danh gid nhung diem con han che cua luan van Ben canh do cung khuyen nghi Cong ty HPT cac cong tac can chu y khi dua lo trinh PTSN vao thuc hien.

Ben canh cac gia tri ung dung va khoa hoc cua luan van da neu d phan Tong quan

ve nghien cuu, luan van co nhung han che nhat dinh ve cac phuong phap thuc hien

va nguon luc khao cuu Do vay, de 16 trinh PTSN co the the hien day du ban chat gia tri nganh nghe, cong viec tai Cong ty trong moi tuong quan vdi xa hoi, nghe nghiep tren thi trudng va tinh thuyet phuc vdi nhan vien can bo sung them phuong phap luan va md rong quy mo khao sat

D6 dua 16 trinh vao dinh hudng phat trien cho nhan vien thi Cong ty HPT can hoan chinh cac tai lieu ung dung va ho tro cho phat trien su nghiep tai doanh nghiep

NGUYEN THI PHUONG CHAM

XAY DUNG LO TRINH PHAT TRIEN SU NGHIEP• • • •CHO NHAN VIEN: NGHIEN CU*U TINH HUONG CUA CONG TY CO PHAN DICH VU CONG NGHE• • •TIN HOC HPT TAI THANH PHO HO CHI MINH• •

NGUQl HUQnG DAN KHOA HOC:

PGS TS VU THI MAI

Ha Noi, nam 2011

CHtfONG 1: TONG QUAN VE NGHIEN ClTU

1.1 Bat van de nghien cuu

Cac doanh nghiep ngay cang gia tang sir phat trien ngudn nhan luc noi tai, dac biet la d Chau A.1

Bao cao chi so nang luc toan cau nam 2011 cua tap chi Economist do Heidrick va Struggles thuc hien cho thay rang phan Ion cac doanh nghiep tham gia khao sat cam thay chua hai long ve nguon nhan lire trong hai nam 2009, 2010 la d Chau A Ho tra ldi trung lap hoac bi quan ve trien vong phat trien trong tuong lai Bao cao cung cho thay mot nua nha dieu hanh Chau A dang danh nhidu thoi gian va tidn bac cho phat trien nhan vien hon trudc do, vi khu vuc nay co su khan hiem nguon lire tai nang nhieu hon bat cu dau Ti le doanh nghiep Chau A tra loi ve loi ich dem lai cho nhom lao dong quan ly va chuyen gia trong 2 nam qua, ngoai cac ydu td loi ich thong thuong nhu dao tao va phat trien (48%), quyen tu chu va ra quyet dinh (41%) cung nhu muc luong cao hon (37%); ho cung chu y den viec dua ra nhtrng cu hoi Ion ve phat trien nghe nghiep (39%) va thang tien len cac vi tri lanh dao (42%)

Co the thay, xu hudng phat trien nguon nhan lire tren the gidi khong con la md rong theo chieu rong ma tang cudng theo chieu sau

Nganh cong nghe thong tin (CNTT) co vai trd ngay cang quan trong trong ddi song cua con ngudi va hoat dong kinh te quoc dan Nhan thuc ro van de nay, Chinh phu Viet Nam ngay cang tao nhieu dieu kien cho cac doanh nghiep CNTT bang chien luuc, chinh sach va cac uu dai phat trien, do do rao can gia nhap nganh hien nay haunhu khong co De canh tranh, cac doanh nghiep CNTT phai xay dung cho duuc lui

lire quyet dinh cong nghe

Hien nay, ngudn nhan lire CNTT chat luong cao ngay cang khan hiem tren thi trudng md d Viet Nam Sir dich chuyen lao dong trong nganh rat ldn, do do cac Tap

1 Trang 3 - The Global Talent Index Report: The Outlook to 2015 - Heidrick va Struggles - nSm 2011

doan CNTT ldn do nhu cau lao dong cao da xay dung (hoac sap nhap vdi) cac Trung tam dao tao nguon nhan luc Ben canh do, ho con co nang luc thu hut ngudn nhan luc tren thi truong md tot hon - mot phan do thuong hieu, phdn khac do vung thi truong rong va tiem luc tai chinh manh.

Cong ty Co phan Dich vu Cong nghe Tin hoc HPT (goi tit la Cong ty HPT) la cong

ty co quy mo vira va nhd nhung nhieu nam qua van giu vi tri hang dau trong nganh CNTT Viet Nam nhu Top 5 Cong ty CNTT hang dau va Top 3 trong linh vuc Tich hop he thong Tuy nhien, vdi xu hudng canh tranh hoi nhap toan clu hoa, viec giu vung va phat huy vi the dau nganh dat ra thach thuc rat ldn doi vdi Ban lanh dao Cong ty

Khong tranh khoi quy luat chung, su bien dong ngudn nhan luc cua Cong ty HPT rat ldn, ke ca d mot so vi tri can bo lanh dao va quan ly chu chot Dieu nay gay anh hudng den hoat dong kinh doanh va de doa den kha nang thuc thi chien luqc phat trien den nam 2015 cua Cong ty

Muon phat trien dap ung kha nang canh tranh cao trong nganh CNTT thi viec duy tri tot luc luqng lao dong chat xam can cac yeu to tao dong luc, ma trong do lo trinh phat trien sir nghiep (PTSN) la yeu to quan trong va cap thiet hien nay dat ra doi vdi Cong ty HPT Lao dong chat xam tre ngay cang tiep can nhieu tri thuc va bat dau co kha nang dinh hudng duqc sir phat trien cho chinh ban than minh Do vay, neu Cong ty HPT tien hanh xay dung Lo trinh PTSN cho nhan vien thi qua do, ca hai ben, Cong ty va ngudi lao dong deu cd the nam bat duqc nhu cau phat trien cua nhau de xac dinh duqc kha nang hqp tac va cam ket lau dai cho sir phat trien

1.2. Muc tieu nghien cuu

Luan van he thong cac van de co ban ve su nghiep, PTSN, lo trinh PTSN cung nhu phuong phap xay dung lo trinh PTSN trong doanh nghiep

Luan van con phan tich danh gia thuc trang PTSN tai Cong ty HPT, ttr do de xuat cac giai phap xay dung lq trinh PTSN va trien khai van ban hudng dan PTSN tai Cong ty HPT

- Luan van de xuat Sa dd tdng the Lo trinh PTSN cho CBNV tai Cong ty HPT den nam 2015.

- Luan van cung de xuat bieu mau Ban hudng dan lo trinh PTSN cho CBNV (nganh Nhan sir) cua Cong ty HPT den nam 2015, qua do giup nhan vien nganh Nhan su nhan biet mong muon va cac dieu kien cua Cong ty dd co thd tir dinh hudng phat trien cho ban than

1.3 Doi tuong va pham vi nghien cuu

Doi tuong nghien cuu cua luan van la su nghiep, PTSN va lo trinh PTSN tai doanh nghiep trong boi canh nen kinh te thi trudng cd su tac dong cua toan c&u hoa va hoi nhap kinh te quoc te; trong do cd dinh hudng PTSN cua mot so td chuc, doanh nghiep nganh CNTT tai Viet Nam

Luan van tap trung nghien cuu cau true td chuc, gia tri cua cac nganh nghd, cong viec cung nhu nhan thuc ve PTSN va thuc trang PTSN tai Cong ty HPT Tir do luan van de xuat giai phap nham PTSN nhan vien tai Cong ty

Ngoai nghien cdu pham vi toan bo Cong ty HPT de xay dung So do tong thd lo trinh PTSN, luan van tap trung vao nghien cuu nganh Nhan su cua Cong ty - nui tac gia lam viec (nen co su thuan loi trong nhan thuc va hieu biet nhat dinh) - de xay dung Ban hudng dan mau lo trinh PTSN cho nhan vien

1.4 Phuong phap nghien cuu

1.4.1 Cach thuc tiep can

Luan van sir dung cac ly thuyet ve cac yeu td lien he den PTSN trong doanh nghiep

de phan tich nhan thuc va thuc trang PTSN tai Cong ty HPT

Luan van con str dung cac mo hinh cu cau td chuc, mo hinh PTSN de de xuat Su do tong the lo trinh PTSN tai Cong ty HPT Ben canh do, luan van cung bo sung them cac nghien cuu ve nhu cau, dong luc PTSN cua ngudi lao dong cung nhu cac yeu cau cong viec cho nganh Nhan su de de xuat Ban hudng dan mau lo trinh PTSN cho nhan vien nganh Nhan su trong Cong ty

1.4.2 Ngudn die lieu

1.4.2.1 Nguon du lieu so cap

Luan van tien hanh lay y kien cac ca nhan thong qua bang cau hoi dieu tra Doi tuqng tham gia la cac can bo lanh dao va quan ly cua Cong ty HPT Ben canh do, tac gia tien hanh tham do lay y kien tu phia cac ca nhan nhu cac nha lanh dao Cong

ty HPT, nhung chuyen gia co kinh nghiem cong tac lau nam trong nganh CNTT, trong linh vuc quan tri doanh nghiep, quan tri nhan su trong va ngoai nude; cac can

bo va chuyen gia Nhan su da tirng cong tac tai Cong ty HPT

1.4.2.2 Nguon du lieu thu cap

Luan van su dung nguon du lieu thu thap tu cac tai lieu, thong tin noi bo cua Phong Nhan su, Phong He thong thong tin cua Cong ty HPT Cac nguon du lieu ben ngoai dupe thu thap tir cac trang web va cac sach bao nude ngoai khac Cac ngudn du lieu nay dupe trich dan true tiep trong luan van va dupe ghi chu chi tiet trong phan tai lieu tham khao

1.4.3 Cac phuong phap phan tich die lieu

Trong phan ly luan, tac gia sir dung phuong phap phan tich va tong hop mot so luan diem cua cac nha khoa hoc dang tin cay trong va ngoai nude de nhan dinh ve PTSN

va xay dung 16 trinh PTSN trong doanh nghiep Cac yeu to lien he den PTSN dupe xay dung tren co sd nghien cuu cac giao trinh Hanh vi to chuc, Quan tri nhan luc cua Truong Dai hoc Kinh te Quoc dan - Ha Noi dang dupe su dung rong rai de giang day cho sinh vien Ly luan ve lo trinh PTSN dupe xay dung tren tai lieu

“Career Paths, charting courses to success for organizations and their employees” cua cac tac gia Carter, Cook va Dorsey Tai lieu nay nam trong loat an pham ve

“Cac yeu to thiet yeu de quan tri tai nang” dupe bien tap boi Giao su Steven Rogelberg, Giam doc Vien khoa hoc to chuc thuoc trudng Dai hoc Charlotte, Bac Carolina, Hoa Ky.2

2 Theo website: http://as.wiley.com/WileyCDA/Section/id-380015.html - Truy cap ngay 16/08/2011.

Trong phan thuc trang, tac gia su dung phuong phap nghien cuu dinh tinh de xu ly cac du lieu thu cap ve hoat dong kinh doanh va nhan thuc v£ PTSN tai Cong ty HPT Cac so lieu so cap va thu cap thu thap trong 2 nam 2009, 2010 cung dupc tien hanh phan tich dinh lupng, cung vdi khao sat bang hoi chon mdu ngau nhien tren mot so lao dong cua Cong ty HPT de danh gia cac kha nang ap dung lo trinh PTSN vao thuc te.

Trong phan giai phap cua luan van, tac gia su dung phuong phap dieu tra bang diem tren nhom can bo lanh dao, quan ly Cong ty ket hpp phan tich dinh lupng de danh gia lai gia tri nganh nghe, cong viec tai doanh nghiep Ngoai ra, de co cai nhin bao quat hon va gan lien vdi thi truong, tac gia dieu tra them mot sO can bo nhan vien da thoi viec tai Cong ty bang phuong phap bang hoi truc tuyen Cuoi cung, tac gia trao doi, phong van vdi cac chuyen gia noi bo doanh nghiep de tien hanh xay dung So

do tong the lo trinh PTSN va Ban hudng dan PTSN cho nhan vien nganh Nhan su tai Cong ty HPT

1.5 Y nghia khoa hoc va thuc tien cua luan van

v

1.5.1 Y nghia khoa hoc

Luan van lam ro ban chat va vai tro cua PTSN trong doanh nghiep, cac yeu to can quan tam trong qua trinh xay dung lo trinh PTSN trong doanh nghiep

Luan van cung phan tich thuc trang PTSN tai Cong ty HPT de tu do khSng dinh nhung uu, nhupc diem va co hoi trong viec xay dung lo trinh PTSN tai Cong ty Tu

do luan van se de xuat cu the So do tong the lo trinh PTSN cung nhu ban hudng dan mau PTSN cho nhan vien Cong ty

1.5.2 Y nghia thuc tien

Luan van thuc hien xay dung So do tong the lo trinh PTSN cung nhu Ban hudng dan mau lo trinh su nghiep cho nhan vien nganh Nhan su, tu do Cong ty HPT co the

md rong ra xay dung cho nhieu nhom nganh con lai Tong hoa cua cac ban hudng dan nay se trd thanh Bo tai lieu ve hudng dan PTSN tai Cong ty Dieu nay co y nghia rat ldn trong viec tao dong luc cho nhom lao dong chuyen gia tai Cong ty, giup Cong ty giai quyet van de duy tri luc lupng lao dong trong ngan han

Khi 16 trinh duoc trien khai ap dung thuc te cung vdi danh gia nang luc, Cong ty co

co so khoa hoc cho cac cong tac bo tri lao dong trong ngan han

Van dung thanh cong 16 trinh PTSN la tien de de Cong ty HPT chuin bi thuc hien cac muc tieu khac trong chien lucre phat trien nguon nhan lire trung han nhu: hoach dinh nguon nhan luc dua tren nang luc, hoach dinh nhan luc ke thua, xay dung k6 hoach dao tao va chuong trinh dao tao theo vi tri cap bac cong viec den nam 2015

CHlTONG 2: CO SO LY LUAN

2.1 Ly luan ve su- nghiep

2.1.1 Sir nghiep trong quan diem xa hoi hoc

0 tarn vi md, xet chu the la con nguoi: Su nghiep la qua trinh hoat dong cua 1 con nguoi tir luc sinh ra, trudng thanh den luc mdt di Vi du: sir nghiep cua ong A Theo thong tuc trong dan gian, sir nghiep con co thd duoc xem nhu mot giai doan nao do trong qua trinh ton tai cua mot con nguoi, gan lien vdi mot chuc nang, vai trd cua ngudi do Vi du: su nghiep hoc tap cua ong A, sir nghiep cam quan cua ong B

0 tarn vi md, xet chu the la sir vat/ hien tuong: Sir nghiep duoc hieu la qua trinh thuc hien mot (hay nhieu) muc tieu (song con) cua mot quoc gia, dan toe, the che chinh tri, to chuc

Theo tu dien tieng Viet , su nghiep la “nhung cong viec to ldn, cd ich loi chung va lau dai cho xa hoi” Sir nghiep con la “cac hoat dong cd tinh chat nghiep vu rieng biet, phuc vu cho san xuat kinh doanh va cho sinh hoat” Su nghiep d day duoc nhac den nhu la cong viec, hoat dong, tuc chi sir md rong cua viec lam

Su nghiep la chuoi cac vi tri cong viec hay cac vai trd ma mot ngudi nam giu- suot

th di ky lao dong trong mot doi ngudi Nhu vay, sir nghiep chinh la sir keo dai cac cong viec cua mot ngudi trong cuoc ddi lao dong cua ho

Trong khi nghe nghiep chi ra “mot tap hop nhung cong viec tuong tu ve noi dung

va cd lien quan vdi nhau d mot muc do nhat dinh vdi nhung dac tinh von cd” thi sir nghiep chinh la sir md rong cua nghe nghiep, bao trum cac nghe nghiep khac nhau trong suot mot cuoc ddi lao dong

Cac thuoc tinh cua su nghiep:

3 Tir di£n tiSng Viet - http://www.inbiguatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/- Ho Ngoc Due - Truy cap ngay 05/08/2011

4 Trang 44 - Giao trinh Quan tri nhan luc - Truong DHK.TQD - nSm 2010

Sy nghiep co chu the la con nguoi, gan lien vdi ngudi lao dong trong qua trinh ho ton tai Su nghiep khong cd tinh ke thua hay ke tuc cho ngudi khac hay cho the he tiep theo, nhu truyen thong.

- Su nghiep gan lien vdi nganh nghe hay linh vuc dac thu trong xa hoi Vi du: su nghiep trong nghe nhan sir, sir nghiep trong linh vuc tai chinh, chinh tri

Tam quan trong cua su nghiep:

- O tarn vi mo: tir nhung nam dau the ky 21, trong qua trinh toan ciu hoa

va hoi nhap kinh te quoc te, su nghiep bat dau dupe quan tarn d cAp do nganh va tham chi la quoc gia khi nha lanh dao xem ngudn nhan luc la nang luc canh tranh Hiep hoi tu van Hoa Ky thanh lap To chuc phat trien nghe nghiep quoc gia (NCDA); hau het cac trang web cua cac co quan trung uong deu cd nhung noi dung ve hudng dan PTSN5 0 Nhat, nganh CNTT cd tieu chuan ITSS de xac dinh cac cap do phat trien nang luc ma cac ky su can cd dugc su dung kha pho bien trong nganh cong nghiep phan mem tren the gidi

- 0 tarn vi md: cac doanh nghiep quan tarn den su nghiep vdi muc dich nham quan tri nghe nghiep cua con ngudi trong to chuc thong qua viec tim each kiem soat va dinh hudng tarn ly cua ho trong qua trinh lao dong

2.1.3 Su’ nghiep trong quan diem cua quan tri hoc

Sir nghiep cua mot ngudi trong mot to chuc la tong hoa cac qua trinh gia nhap vao - phat trien - rut lui khoi to chuc do

Vi viec bien che lam viec suot doi trong mot to chuc chi con ton tai kha han che va nhung thoa thuan hop dong lao dong trd nen pho bien trong nen kinh te, su nghiep gid day chi la mot chu ky nhat dinh trong ddi ngudi nhung chua han la toan bo cuoc ddi lao dong cua mot con ngudi

5 Tim hi£u ve Career Pathways tren Wikipedia - http://en.wikipedia.org/wiki/Career Pathways - Truy cap ngay 23/06/2011.

Su nghiep du co thuoc tinh la gan lien vdi ca nhan cua ngudi lao dong, tuy nhien nd

cd the dupe dinh hudng bdi cac to chuc su dung lao dong Trong nghien cuu nay, tac gia de cap den su nghiep cua ngudi lao dong gin liln vdi mot doanh nghiep

6 Trang 154 - Giao trinh Quan tri nhan lire - Truong DHKTQD - nSm 2010

PTSN trong doanh nghiep la hoat dong tac dong cua ngudi su dung lao dong vao tam ly hanh vi cua ngudi lao dong nham dinh hudng su thay doi vi tri cong viec trong vong ddi cong tac cua mot ngudi lao dong tai doanh nghiep

Mdi ngudi lao dong thong thudng deu cd mot vong ddi cong tac trong mot doanh nghiep, gom cd 3 qua trinh, do la: gia nhap - phat trien - rut lui Trong do, hoat dong PTSN trong doanh nghiep la nham muc dich tac dong vao qua trinh phat trien cua ngudi lao dong trong td chuc Qua trinh phat trien cua ngudi lao dong cd the chia thanh nhieu giai doan hoat dong trong doanh nghiep Dac trung cua mdi giai doan do la gan ket ngudi lao dong vdi mot vai tro, nhiem vu hay vi tri cong viec cu the Nhu vay, doi vdi ngudi lao dong, PTSN the hien qua su thay doi vai tro, nhiem

vu hay vi tri cong viec

Vdi dinh nghia nay, cd the noi rang, du su nghiep la do ca nhan ngudi lao dong tu quyet dinh ddi vdi cuoc ddi minh nhung viec PTSN trong mot doanh nghiep lai chiu

su tac dong cua nha lanh dao doanh nghiep Neu khong cd su tac dong do, ngudi lao dong xem nhu khong cd su PTSN trong doanh nghiep

hop dong chu khong la su thoa thuan Viec ra quyet dinh chap nhan hay khong mot cong viec con phu thuoc vao nguoi lao dong.

PTSN trong doanh nghiep thong qua nhieu bien phap nhu: dao tao dap ung su thay doi; dinh hudng phat trien theo lo trinh vach san; trao doi, tu van ve trach nhiem cong viec va nghe nghiep

PTSN trong doanh nghiep the hien qua cac hinh thuc: luan chuyen, thuyen chuyen,

bo nhiem/ de bat, bai nhiem, bo tri kiem nhiem

dong

2.2.2.1 Doi vdi doanh nghiep

Ngay nay, PTSN la nhu cau, dong luc phat trien va tat yeu song con cua moi doanh nghiep

Dong luc noi tai de thuc day su phat trien cua doanh nghiep chinh la con nguoi Mot doanh nghiep khong the phat trien neu khong co su phat trien cua nhung ca nhan trong doanh nghiep ay (dac biet la nhom lao dong lanh dao va quan ly) Trong qua trinh hoat dong, doanh nghiep phai luon co nhung ca nhan nong cot, gan bo cam ket lau dai de co giup doanh nghiep thuc thi thanh cong cac muc tieu thach thuc va/ hay dai han Do vay, bat cu doanh nghiep nao cung phai luon tim cach “giu chan” nhung nguoi tai gioi, co “nang luc” va dinh hudng phu hop de cung phat

trien Neu khong co nhung con nguoi gan bo, doanh nghiep tat yeu se di vao suy thoai va bi loai khoi thi truong, nhat la doi vdi nhom doanh nghiep co su canh tranh gay gat, viec gia nhap hay roi bo nganh kinh doanh rat de dang

Qua trinh toan cau hoa va hoi nhap kinh te quoc te cung doi hoi cac doanh nghiep phai co nguon nhan luc phu hop, tuc la dap ung vdi cac chien luoc phat trien mdi

va cac muc tieu, yeu cdu cong viec ngay cang cao hon va thach thuc hon Trong khi

do, nguon luc “chat xam” co trinh do cao va su phu hop nhat dinh vdi to chuc ngay cang khan hiem tren thi truong Do vay, yeu cdu tat y€u doanh nghiep phai tap trung vao phat trien nguon nhan luc noi bo va “giu chan” nhung nguoi tai gioi

Du la phat trien d muc do nao chang ntra thi su cam ket gan bo cua nguoi lao dong vdi doanh nghiep la yeu cau tat yeu can thiet de doanh nghiep hoach dinh duoc quy

md va chon lua nguon luc cho sir phat trien

Thuc te phat trien nguon nhan luc xa hoi cho thay rang, phan lorn lao dong co trinh

do tay nghe cao, chuyen mon gioi, nang luc tot thudng co mong muon phat trien lencac vi tri cao hon, co thu nhap tot hon va co nhieu quyen luc hon Doanh nghiep bat dau co xu hudng ndi rong co cau td chuc, phat trien them cac cap bac de ngudi laodong phan dau di len cac “nac thang” trong td chuc - do chinh la “dau hieu nhanbiet” dau tien cua PTSN trong doanh nghiep Vi vay, doanh nghiep muon duy tri va phat trien trong nen kinh te canh tranh toan cau can phai xem viec PTSN la tat yeu.Tuy theo quy md, kha nang va sir lira chon ma doanh nghiep xac dinh nhom nhan vien nao can thiet de hoach dinh PTSN Thong thudng, cac doanh nghiep tap trung vao nhom can bo lanh dao va quan ly chu chot Tuy nhien hien nay, do kha nang dap ung nhu cau lao dong cd chat luqng cao tren thi trudng ngay cang khan hiem, nhieu doanh nghiep md rong quy md PTSN den cac nhom lao dong nay Ca biet, trong mot so nganh nghe, cong viec doi hoi cd “chuan muc” rieng, viec dao tao de nhan vien dap ung duoc yeu cau cong viec do gay ra sir ton kem chi phi ldn Do do, doanh nghiep cung se thay can thiet khi dua nhom nhan vien “dac thu” nay vao tien trinh quy hoach chung ve PTSN

2.2.2.2 Ddi vdi ngudi lao dong

PTSN cung la nhu cau va tat yeu doi vdi ngudi lao dong

Trong qua trinh cong tac, cac yeu td dong lire trong cong viec tac dong thuc day ngudi lao dong thay doi ban than cho phu hop Chang han, khi nhan ra mot cong

r

viec khong phai la sd trudng hay dam me cua minh, ngudi lao dong mong muon duoc thu sue d mot linh virc nganh nghe khac; hay neu gap ngudi quan ly khong

phu hop, khi nay ngudi lao dong lai muon chuyen sang mot vi tri mdi

Dii cho mdi ngudi lao dong cd nhu cau dong luc khac nhau nhu the nao di chang

ntra, nhung trong qua trinh lao dong, ho deu hieu rang can phai dap ung mong muon cua Cong ty vdi minh - do la phai phat trien ban than de hoan thien cac yeu cau

ngay cang cao cho cong viec Trong nen kinh te thi truong canh tranh gay git, nhung ngudi lao dong thieu tinh than cau tien, khong phat huy duqc nang luc se dSn

bi mat “cho dung”, vai tro cua ho trong to chuc md nhat di, ho trd nen kem cSn thi£t

va tat yeu se bi dao thai khdi doanh nghiep

PTSN cung con la mong muon cua ngudi lao dong Ho hieu ring, qua nhung nd luc thuc hien tot cong viec, ho duqc “xem trong”, duqc “ton vinh” hay duqc danh gia

“xung dang” Tu do, ho cd the tang thu nhap cho ban than hay/ va cd co hoi phat trien tdi cac vi tri tot hon PTSN trd thanh nhu cau de ngudi lao dong vuon len, vi

cd “vi tri” trong doanh nghiep cung duqc xem nhu la cd “vi tri” trong xa hoi

2.2.3 Vai trd trong viec phat trien sir nghiep tai doanh nghiep

Ngudi lao dong, can bo quan ly va nha lanh dao deu cd vai trd xac dinh trong viec hoach dinh, hudng dan va PTSN Tuy nhien, ngudi lao dong phai luon biet rang su thanh cong trong PTSN la do chinh ban than ho

2.2.3.1 Ddi vdi nha lanh dao va quan ly

Trach nhiem cua cac nha lanh dao doi vdi PTSN phu thuoc vao su gan ket cua ngudi lao dong vdi doanh nghiep Do vay, trong qua trinh phong van, ho can xac dinh chinh xac ngudi lao dong phu hop vdi nghe nghiep nao va cac yeu cau cong viec cd phu hqp vdi nang luc va su quan tam cua ung vien hay khong Qua trinh hoc viec hay thu viec cung rat quan trong Ddi vdi nhung sinh vien sap tot nghiep, nha lanh dao cd the ho trq ho tiep can cong viec, cd nhung kinh nghiem can thiet de tir do danh gia danh gia tiem nang phat trien cua ho vdi nghe nghiep va trong doanh nghiep Dieu nay con giup ngan chan nhung cu soc that su trong trudng hqp nha lanh dao dat ki vong cao qua sue ngudi lao dong, hay ngudi lao dong nhiet tinh gap phai mot cong viec kem thach thuc va buon chan

Cac nha quan ly can dua ra cac danh gia cd dinh hudng nghe nghiep, tuc la khong chi danh gia ket qua hien tai ma xem xet den su phu hqp mot lo trinh su nghiep ro rang vdi diem manh, diem yeu cua mot ca nhan Bang each dinh ky luan chuyen

cong viec giup cho ngudi lao dong cd hinh anh thuc te hon ve the manh cua moi ngudi va xac dinh vi tri cong viec mdi cho ho mot each tot nhat

Co the tom tat cac trach nhiem cua nha lanh dao va quan ly trong doanh nghiep nhusau:

- Cung cap nhung chinh sach va quy trinh giup ket noi vai tro nhiem vu cua cac cong viec trong doanh nghiep ro rang cho ngudi lao dong hi£u ro

vi tri ma ho dam nhan

- Cung cap cac co hoi dao tao va phat trien, bao gom ca hoi thao, cac chuong trinh ho tro hoc tap

- Cung cap cac thong tin nghe nghiep nhu vai tro va yeu ciu cong viec cung nhu cac chuong trinh, ke hoach phat trien ca nhan

- Cung cap cac co hoi tu van de hd tro cho tang trudng nang suit lao dong

va giup ngudi lao dong tu dinh hudng PTSN

2.2.3.2 Doi vdi ngudi lao dong

Doi vdi moi ca nhan, tien trinh hoach dinh su nghiep chinh la viec ket hup nhung diem manh, diem yeu cua minh vdi nhung co hoi va thach thuc trong nghe nghiep Ngudi muon theo duoi cong viec, nghe nghiep va su nghiep thanh cong thudng hieu duoc nang luc, gia tri cung nhu giu vung thai do va niem dam me cua minh

Ngudi lao dong can nhin nhan vai tro cong viec dung dan trudc khi co quyet dinh

ve su thay doi hay phat trien nghe nghiep Ho co yeu thich cong viec ma ho dang

lam khong, hay chi la yeu thich ngudi quan ly va dong nghiep ma khong hieu vai tro cua minh d vi tri cong viec do Neu nhu vay, ho can xem xet lai de thay doi nghe nghiep Mot trudng hop khac la nhung yeu to ngoai quan lam suy giam dong luc cua ho trong cong viec, vi du nhu cach thuc quan ly cong viec cua ngudi quan ly co van de Vay lieu ho co can thiet phai chuyen sang mot nghe nghiep khac chi de giam thdi gid lam viec qua tai hien tai khong?

Co the thay, ngudi lao dong co the co nhieu loai quyet dinh trong viec thay doi nghe nghiep Dieu quan trong la ho phai biet minh tim kiem dieu gi trong mot cong viec

va diem gi trong cong viec do dap ung duoc nhu cau cua minh Ho co the tham gia vao cac nhom lam viec da chuc nang, thao luan ve cac vai trd trach nhiem khac nhau vdi nhung ngudi tien nhiem thanh cong trong cac to chuc nghe nghiep phi loi nhuan Neu ho hai long vdi nghe nghiep va noi lam viec nhung khong phai la cong viec dang lam, ho can xem xet nhung su sap xep khac cho cong viec nhu lam viec ban thdi gian, hay vdi gid giac linh hoat, hay lam viec tir xa, giam bdt cac chuc nang cong viec ma ho it yeu thich de tim kiem nhung vai tro mdi thach thuc Vi du nhu nhung can bo quan ly co kinh nghiem co the duoc xem xet vai trd co van dieu hanh doanh nghiep va doanh nghiep nen thuc day bang each khuyen khich hay tudng thudng cho ho

Co the khai quat vai tro cua ban than ngudi lao dong ddi vdi viec PTSN cua chinh minh la:

- Chiu trach nhiem ve nghe nghiep cua chinh minh

- Danh gia ve nhung mdi quan tarn, cac ky nang va gia tri ban than

- Tim kiem cac nguon luc ho tro va thong tin ve nghe nghiep

- Thiet lap cac muc tieu va hoach dinh su nghiep

- Tan dung cac co hoi phat trien

- Trao doi vdi CBQL ve su nghiep cua ban

- Tham gia vao cac ke hoach su nghiep ly tudng ma cong ty vach ra

2.3 Ly luan ve cac yeu to lien he den phat trien sir nghiep trong doanh

nghiep

2.3.1.1 Md hinh cor cau to chuc

Co cdu td chuc la he thong cac nhiem vu, mdi quan he bao cao va quyen luc nham duy tri hoat dong cua td chuc Co cau td chuc xac dinh each

thuc phan chia, tap hop va phoi hop cac nhiem vu cong viec trong to chuc nham dat dupe muc tieu cua to chuc.7

7 Trang 197 - Giao trinh Hanh vi to chuc - Truong DHK.TQD - 2009

Co cau to chuc giup cho ngudi lao dong hieu ro vi tri va mdi quan he tuong quan cua ho vdi nhung ngudi lao dong khac trong doanh nghiep No anh hudng tdi su thuc hien cong viec cung nhu tinh than va su thoa man cong viec cua ngudi lao dong Do vay, co cau to chuc la dieu kien dau tien lien he den PTSN trong doanh nghiep Cach thuc thiet ke co cau to chuc se quyet dinh cac kha nang xac lap nhung con dudng phat trien cua tirng vi tri trong doanh nghiep do Hau het nhung ydu td tac dong den each thuc thiet ke td chuc (nhu co cau nganh nghe, co cau quyen luc, pham vi quan ly, chinh thuc hoa/ muc do tieu chuan hoa ) cung tac dong ddn PTSN trong doanh nghiep, tac gia se de cap ro hon d cac noi dung tiep theo

Mdi doanh nghiep se chon lira md hinh co cau td chuc phu hop dua tren chien luoc, cong nghe, quy md va mdi truong rieng cua doanh nghiep do Cd 3 dang md hinh

co cau pho bien nhu sau:

- Md hinh co cau don gian thudng danh cho cac doanh nghiep co quy md nho, ngudi chu cung la ngudi dieu hanh va quyen luc tap trung hoan toan vao ngudi do

- Md hinh co cau quan lieu lai phu hop vdi cac doanh nghiep cd tinh chinh thuc hoa va tieu chuan hoa cao; theo do ngudi lao dong lam viec theo quy dinh va each thuc san cd, quyen luc van tap trung vao cap quan ly cao nhat

- Md hinh co cau ma tran la sir ket hop giua phan chia cong viec theo chuc nang va san pham/ dich vu, do vay ton tai he thong dieu hanh kep vdi hai

he thong menh lenh Md hinh nay phu hop vdi cac doanh nghiep cd nhieu hoat dong phuc tap va phu thuoc lan nhau trong dieu kien ngudn lire han che va cd nhieu tac dong ngoai quan vao hoat dong cua doanh nghiep

2.3.1.2 Cac yeu cau cong viec trong doanh nghiep

Yeu cau cong viec trong doanh nghiep la nhung ddi hoi ma to chuc hay cac nha quan ly trong doanh nghiep mong muon mot ngudi hay nhom ngudi lao dong thuc hien de tao ra hieu qua hoat dong chung nham dat dugc muc tieu cua to chuc

Yeu cau cong viec phu thuoc chu yeu vao co cau nganh, nghd, cong viec trong doanh nghiep

“Cong viec la tat ca nhung nhiem vu dugc thuc hien bdi mot ngudi lao dong hay la tat ca nhung cong viec giong nhau dugc thuc hien bdi mot sd ngudi lao dong” Bieu thi cua cong viec cua mot ngudi la vi tri cong viec, the hien “cho dung” cua ho trong doanh nghiep

“Nghe la tap hgp nhung cong viec tuong tu ve noi dung va co lien quan vdi nhau d muc do nhat dinh vdi nhung dac tinh von co, doi hoi ngudi lao dong phai co nhung hieu biet dong bo ve chuyen mon nghiep vu, co nhung ky nang, ky xao va kinh nghiem can thiet de thuc hien”.8 9

8 Trang 44 - Giao trinli Quan tri nhan luc - Truong DHKTQD - nam 2010

9 Trang 44 - Giao trinh Quan tri nhan luc - Truong DHKTQD - nSm 2010

Nganh/ linh vuc trong doanh nghiep la tap hgp nhung nghe hay nhom nghe co lien quan vdi nhau trong to hgp chuc nang cong tac co vai trd va y nghia nhat dinh doi vdi moi doanh nghiep Khac vdi quan diem phan nganh xa hoi, su phan nganh trong doanh nghiep tuy thuoc chu yeu vao quan diem quan tri cua cac nha lanh dao, nham muc dich ket hgp nhung nhom ngudi khac nhau cung chia se mot hay mot vai ngudn luc (co su han che) chung Vi du: Nganh Tai chinh - Ke toan - Xuat nhap khau gom co nhieu nghe lien quan den tai chinh, ke toan, xuat nhap khau

Viec dat ten cho nganh, nghe, cong viec trong doanh nghiep co rat khac nhau, tuy theo quan diem cua nha quan tri Thong thudng vi tri cong viec dugc dat theo trinh

do chuyen mon (ky su, chuyen vien ) va theo chuc nang chinh (nhu chuyen vien tuyen dung), hay theo san pham/ dich vu ma ngudi hay nhom ngudi do tao ra (nhu

ky su phdn mdm), hay co the chi la dai dien cua mot trong cac nhom chuc nang (nhu nhan vien ke toan)

Yeu cau cong viec neu duoc chinh thuc hoa se the hien qua cac hinh thuc van ban sau:

- Quy che hoat dong hay Dieu le cua doanh nghiep - trong do bao gom cac quy dinh ve chuc nang, nhiem vu cua cac don vi truc thuoc (Trung tam/ Chi nhanh/ phong/ ban ) cung nhu trach nhiem, quydn han cua nhung nguoi dung dau trong td chuc va hoat dong quan ly cac don vi do

- Ban mo ta cong viec - chia se vai tro, trach nhiem cu the cua tung canhan cung nhu cac hoat dong tac nghiep ma ho phai thuc hien

- Ban yeu cau cong viec - chia se cac yeu cau ve nang luc (trinh do, ky nang, kinh nghiem, tham nien ) de thuc hien cong viec va cac ket qua mong muon tu nha quan ly

Ban yeu cau cong viec co the duoc ket hop vdi ban mo ta cong viec (tuy theo cach thuc su dung ma co the duoc dung cho vi tri cong viec hay cho tung con nguoi cu the trong doanh nghiep) cung vdi viec chia se vai tro, chuc nang cua don vi minh dang cong tac, nha quan ly se giup nguoi lao dong hidu ro hon vi tri va cach thuc thuc hien cong viec sao cho co hieu qua va nang suat Muc do tieu chuhn hoa trong cac van ban nay cang cao, vi tri va nang luc cua nguoi lao dong cang duoc the hien

ro rang, tao thuan loi cho viec danh gia de phan cong cong viec phu hop

Viec thiet ke cong viec trong doanh nghiep dua tren cac yeu to: noi dung cong viec, cac trach nhiem doi vdi td chuc, cac dieu kien lao dong, tap hop cac ky nang, tinh xac dinh va tam quan trong cua nhiem vu, muc do tu quan, su phan hoi ket qua lamviec.10

Viec thiet ke nganh, nghe td chuc trong doanh nghiep dua tren cac co sd: muc do chuyen mon hoa (phan cong lao dong nhu the nao), bo phan hoa (phan chia cong viec theo chuc nang hay san pham), pham vi quan ly (kiem soat d muc do rong hay hep), he thong dieu hanh (quyen luc roi vao tay nhung ai), co cau quyen luc (tap

1 0 Trang 45 - Giao trinh Quan tri nhan luc - Truong DHKTQD - nam 2010

DAI HOC KTQD

TT THONG TIN THC VIEN

quyen hay phan quyen) cung nhu chinh thuc hoa (cac luat le ki£m soat cong viec va cac hoat dong cua ngudi lao dong d muc do nao).11

Nhu vay, co the thay rang, ngudi lao dong cang hieu ro yeu cau cong viec vdi ban than bao nhieu thi cang co loi cho ho trong viec xac dinh kha nang cung nhu hudng phat trien cua minh de dang hon

2.3.I.3 Gia tri cua cong viec doi voi doanh nghiep

Gia tri cua cong viec doi vdi doanh nghiep la su the hien tdm quan trong cua cong viec do “trong mat” cua luc luong lao dong trong doanh nghiep

Cac yeu to tac dong den gia tri cua cong viec trong doanh nghiep la:

- Quan diem cua cac nha lanh dao doanh nghiep

Gia tri cua cong viec trong doanh nghiep chiu su chi phoi chinh yeu cua quan diem cua cac nha lanh dao doanh nghiep Vi ho la ngudi lap ra doanh nghiep, xac lap van hoa to chuc, ho cung tao ra tam anh hudng ve cac gia tri trong to chuc, trong do co gia tri cua nghe nghiep/ cong viec

Cac quan diem nay tao ra gia tri tam ly cua cong viec, trong do viec xac dinh mot cong viec quan trong d cap do nao phu thuoc vao cam tinh cua ngudi ra quyet dinh

la chinh Viec xac dinh gia tri cho mot cong viec trong doanh nghiep neu muon co

su cong bang tuong doi thi dieu can thiet dau tien phai co la nhung ngudi lanh dao that su sang suot, dan chu, cdi md va khong thien kien

Quan diem cua nha lanh dao con chi phoi den su phan cap, phan quyen trong doanh nghiep Muc do phan quyen quyet dinh cac tang nac trong lanh dao va quan ly doanh nghiep va muc do phan cap (dua vao su xep loai/ phan hang - chinh thuc hay