TRlTO’NG DAI HOC KINH TE QUOC DAN HQC ktqd T''''T'''' T''''HONGTINTHVvien PHQNGLUANAN TULIEU BUI THI TO TRINH TAO VIEC LAM CHO NGIOI LAO DONG• • • TREN DIA BAN TINH HA NAM DEN NAM 2020 Chuyen nganh Quan tri nh[.]
Trang 2HQC ktqdT'T'-T'HONGTINTHVvien
PHQNGLUANAN- TULIEU
BUI THI TO TRINH
TAO VIEC LAM CHO NGIOI LAO DONG• • •
TREN DIA BAN TINH HA NAM
DEN NAM 2020
Chuyen nganh: Quan tri nhan luc
LU AN VAN THAC SY QUAN TRI KINH DOANH
Ngirdi liud'ng dan khoa hoc:
PGS.TS NGUYEN NAM PHUONG
HA NOI-2011
Trang 3Trang Danh muc cac chfr viet tat
Danh muc bang bieu
Danh muc hinh ve
Tom tat luan van
MO' DAU 1
CHUONG 1: CO SO LY LUAN TAO VIEC LAM CHO NGU ’ OI LAO DONG 5
1.1 Cac khai niem ve lao dong, viec lam, tao viec lam cho nguai lao dong 5 1.1.1 Khai niem ve lao dong va ngubi lao dong 5
1.1.2 Khai niem ve viec lam, thieu viec lam, that nghiep 6
1.1.3 Khai niem ve tao viec lam 10
1.2 Mot so mo hinh ly thuyet tao viec lam cho ngud'i lao dong 12
1.2.1 Mo hinh cd dien tao viec lam (Tw do canh tranh tren thi trubng - muc luong linh hoat va sw toan dung lao dong) 12
1.2.2. Mo hinh tao viec lam, giam that nghiep cua Keynes 14
1.2.3 Mo hinh tap trung vao mOi quan he giua tich luy von, phat trien cong nghe va tao cong an viec lam 15
1.2.4 Mo hinh lwa chon cong nghephu hop, khuyen khich gia, tao viec lam 16
v 1.2.5 Lwa chon mo hinhphu hop van dung vao thwc te tai tinh Ha Nam 16
1.3 Nhdng nhan to anh hudng toi tao viec lam cho ngud’i lao dong 18
1.3.1 Dieu kien tw nhien, von va cong nghe. 18
1.3.2 Nhan to lao dong 19
1.3.3. Co che, chinh sach kinh te-xa hoi anh hubng ddn tao viec lam 20
1.4. Kinh nghiem tao viec lam tai mot so dia phuong cua Viet Nam 22
1.4.1 Kinh nghiem tao viec lam cua tinh Nam Dinh 22
1.4.2. Kinh nghiem tao viec lam cua tinh Hai Duong 25
1.4.3 Bai hoc kinh nghiem ve tao viec lam cho ngudi- lao dong 28
1.5 Sy can thiet tao viec lam cho nguai lao dong 29
CHUONG 2: PHAN TICH THUC • • TRANG TAO • • VIEC LAM CHO NGU'Ol LAO DONG TREN DIA BAN TINH HA NAM GIAI DOAN 2006 - 2010 32
2.1 Dac diem ty nhien, kinh te - xa hoi anh hirUng den tao viec lam cho nguoi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam 32
Trang 42.2 Phan ti'ch thirc trang tao viec lam cho lao dong tren dia ban tinh Ha
Nam trong giai doan 2006 - 2010 54
2.2.1 Quy md tao viec lam cho ngudi lao dong qua cac nam 54
2.2.2 Danh gid chung ve thuc trang tao viec lam cho ngudi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam giai doan 2006 - 2010 73
CHl'ONG 3 MOT SO GIAI PHAP TAO VIEC LAM CHO NGLO1 LAO DONG TREN DIA BAN TINH HA NAM DEN NAM 2020 78
3.1 Dinh huang phat trien kinh te - xa hoi cua tinh Ha Nam den nam 2020 78
3.1.1 Muc tieu tong quat 78
3.1.2 Quan diem va dinh huang phat trien 78
3.1.3 Mot so chi tieu kinh te - xa hoi den nam 2020 79
3.2 Dinh hu’ d ’ ng ve tao viec lam cho ngudi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam den nam 2020 82
3.2.1. Xu hu ffttg phat trien cua viec lam cho ngudi lao dong cua tinh Ha Nam trong thffigian toi 82
r 3.2.2. Muc tieu tao viec lam cho ngudi lao dong tren dia ban tinh den nam 2020 84
3.3 Mot so giai phap tao viec lam cho ngirdi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam den nam 2020 85
3.3.1. Chuyen ddi mo Itinh phat trien kinh te theo chieu sau 85
3.3.2. Phat trien cac nganh kinh te theo hud'ng ben vung, day manh CNH -HDH kinh te. 86
3.3.3 Day manh ddo tao vdphat trien ngudn nhan lire 90
3.3.4 Nang cao hieu qua boat dong cua cac trung tarn gid’i thieu viec lam 92
3.3.5 Day manh xuat khau lao dong 94
r r \ 3.3.6 Nang cao hieu qua tao viec lam thdng qua vay von tie Quy qudc gia ve viec r \ lam thuoc Chuong truth muc tieu qudc gia ve viec lam 96
3.3.7 Ban hanh cac chinh sach khuyen khich xa hoi hoa trong hoat dong tao viec lam cho ngtrdi lao dong. 98
KET LUAN 100
PHU LUC
Trang 5CNH - HDH Cong nghiep hoa - Hien dai hoa
(Gross domestic product)
(International Labour Organization)
TTGTVL Trung tarn gidi thieu viec lam
WTO To chuc Thuong mai The gidi 7 r
(World Trade Organization)
Trang 6Bang 2.1: Mot so chi tieu kinh te - xa hoi chu yeu cua Ha Nam giai doan 2006 -
2010 38
Bang 2.2: Dan so trung binh cua tinh Ha Nam phan theo gidi tinh, phan theo thanh thi, nong thon giai doan 2006 - 2010 44
Bang 2.3: Dan so Ha Nam chia theo nhom tuoi, gidi tinh va theo thanh thi/nong thon nam 2009 45
Bang 2.4: Luc luong lao dong tinh Ha Nam chia theo gidi tinh, nhom tuoi va theo thanh thi/nong thon giai doan 2006 - 2010 49
Bang 2.5: Luc luong lao dong tinh Ha Nam chia nhom tuoi nam 2009 50
Bang 2.6: Ty trong dan so tu 15 tuoi tro len chia theo trinh do van hoa nam 2009 51 Bang 2.7: Co cau luc luong lao dong chia theo trinh do chuyen mon ky thuat cua tinh Ha Nam nam 2010 52
Bang 2.8: Tinh hinh lao dong - viec lam tinh Ha Nam qua cac nam 54
Bang 2.9: Tong san pham tren dia ban Ha Nam theo gia thuc te chia theo nganh kinh te 56
Bang 2.10: Tinh hinh lao dong - viec lam cua Ha Nam chia theo nganh kinh te giai doan 2006-2010 57
Bang 2.11: Tong san pham tren dia ban Ha Nam theo gia thuc te chia theo thanh phan kinh te 59
Bang 2.12: Tinh hinh lao dong - viec lam cua Ha Nam chia theo thanh phan kinh te giai doan 2006 - 2010 60
Bang 2.13: Tinh hinh lao dong - viec lam cua Ha Nam chia theo thanh thanh thi/nong thon giai doan 2006 - 2010 62
Bang 2.14: Cac chuong trinh tao viec lam ma nguoi lao dong da tham gia 70
Bang 2.15: Cac hinh thuc tim viec cua nguoi lao dong 71
Bang 2.16: Mong muon cua nguoi lao dong doi vdi cong viec 72
Bang 3.1 : Xu hudng phat trien nganh nghe tren dia ban tinh Ha Nam trong thoi gian tdi 83
Trang 7Hinh 1.1: Luat cung cau quy dinh muc luong va so cong an viec lam: phuong phap
thi truong tu do theo truyen thong 13Hinh 2.1: Co cau dan so Ha Nam chia theo nhom tuoi nam 2009 46Hinh 2.2: Co cau luc lupng lao dong chia theo trinh do chuyen mon ky thuat cua
tinh Ha Nam nam 2010 52Hinh 2.3: Luc lupng lao dong cua Ha Nam qua cac nam 55Hinh 3.1: Cac giai doan cua qua trinh phat trien kinh te 85
Trang 8TRVO’NG DAI HOC KINH TE QUOC DAN
©GSGS -BUI THI TO TRINH
TAO VIEC LAM CHO NGLO’I LAO DONG • • •
TREN DIA BAN TINH HA NAM
DEN NAM 2020
Chuyen nganh: Quan tri nhan luc
TOM TAT LUAN VAN• •THAC SY
HA NO I -2011
Trang 9•? a.
MO DAU
1. Tinh cap thiet cua de tai
Tao viec lam luon la van de dang quan tam cua toan cau, anh huong den su phat trien cua moi quoc gia Tang viec lam va giam ty le that nghiep la mot bien phap trung tam cua chinh phu cac nuoc nham on dinh chinh tri, kinh te - xa hoi va nang cao doi song cua nguoi dan, dam bao su phat trien ben vung
Trong thoi gian qua, voi suc ep cua su gia tang dan so va toc do tang truong kinh te, van de quan ly luc luong lao dong va tao viec lam da boc lo nhieu han che, chua dap ung duoc nhu cau ve nguon nhan luc cho su nghiep cong nghiep hoa - hien dai hoa dat nuoc Thuc trang hien nay cho thay thi truong lao dong luon co mot so luong lon lao dong trong tinh trang that nghiep va thieu viec lam, chat luong lao dong thap dan den thu nhap thap Qua day cho thay da co mot su lang phi suc lao dong phuc vu cho hoat dong kinh te va dong thoi tao ra ganh nang cho xa hoitrong qua trinh thuc hien chinh sach an sinh xa hoi
Khong nam ngoai thuc trang chung cua ca nuoc, luc luong lao dong cua tinh
Ha Nam cung luon phai doi mat voi tinh trang that nghiep cua lao dong thanh thi va thieu viec lam cua lao dong nong thon Luc luong lao dong hien co cua tinh chiem 60,6% tong dan so Ben canh do, ty le lao dong qua dao tao cua Ha Nam dat 35%, luc luong lao dong co tay nghe va trinh do chuyen mon ky thuat cua tinh van con thap so voi cac tinh trong khu vuc va toan quoc
De dam bao muc tieu phat trien ben vung, rat can co nhung danh gia sat thuc
ve tinh hinh viec lam cua luc luong lao dong, tu do de xuat cac giai phap cu the cho tung doi tuong co lien quan den chinh sach tao viec lam cho nguoi lao dong trong thoi gian toi Viec thuc hien de tai luan van: “Tao viec lam cho nguoi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam den nam 2020” gop phan tra loi cho cau hoi: Lam the nao de tao nhieu co hoi cho nguoi lao dong cua tinh Ha Nam noi rieng va ca nuoc noi chung tim kiem duoc viec lam, tang thu nhap, on dinh doi song?
2 Muc tieu nghien cuu
Muc tieu nghien cuu cua luan van tap trung vao khai quat lai mot so co so ly
Trang 10luan tao viec lam cho nguoi lao dong Tac gia dua tren nhung phan tich thuc trang tao viec lam cho lao dong tai tinh Ha Nam giai doan 2006 - 2010, phan tich nguyen nhan cua nhung ton tai cua tao viec lam, dong thoi xac dinh nhung loi the cua tinh nham nang cao hieu qua tao viec lam trong thoi gian toi de de xuat mot so giai phap tao viec lam cho nguoi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam den nam 2020.
3 Phuong phap nghien cuu
Viec tien hanh nghien cuu thuc hien de tai dua tren co so cac phuong phap nghien cuu chinh la tien hanh thu thap, tong hop va phan tich tai lieu su dung cho nghien cuu ly luan va phan tich mot cach he thong tinh hinh tao viec lam cho nguoi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam, ket hop voi phuong phap so sanh
Nguon du lieu duoc su dung trong luan van gom co hai nguon la du lieu so cap va du lieu thu cap Du lieu thu cap co nguon tu cac bao cao cua cac cuoc dieu tra ve lao dong va viec lam tren dia ban tinh, tu cac bao cao cua So Lao dong - Thuong binh va xa hoi cua tinh, tai lieu nghien cuu chuyen nganh Ket hop bo sd lieu Dieu tra lao dong va viec lam Viet Nam hang nam va Khao sat muc song ho gia dinh Du lieu so cap duoc thu thap thong qua su dung bang hoi doi voi nguoi lao dong dang tim viec lam, duoc tao viec lam moi tren dia ban thanh pho Phu Ly, huyen Kim Bang, huyen Duy Tien - tinh Ha Nam sd luong phieu dieu tra la 300 phieu Xu ly sd lieu dieu tra bang phan mem Excel
4 Ket cau cua luan van
Noi dung chinh cua luan van gom co so ly luan tao viec lam cho nguoi lao dong, phan tich thuc trang tao viec lam cho nguoi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam giai doan 2006 - 2010 Mot sd giai phap tao viec lam cho nguoi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam den nam 2020
Trang 11CHVONG 1
Trong phan co so ly luan ve tao viec lam, tac gia de cap den mot so khai niem co lien quan nhu lao dong, viec lam va tao viec lam cho ngudi lao dong Cac khai niem duoc trich dan dua tren mot so tai lieu chuyen nganh nhu cac giao trinh chuyen nganh duoc su dung giang day trong cac trudng dai hoc thuoc linh vuc kinh
te, Bo Luat Lao dong cua Viet Nam va cac tai lieu nghien cuu cua cac tac gia nudc ngoai da duoc dich va xuat ban tai Viet Nam Cung dua tren cac tai lieu tren, noi dung cua luan van khai quat lai mot so mo hinh ly thuyet tao viec lam cho ngudi lao dong Qua nghien cuu cho thay moi mo hinh ly thuyet deu co nhung uu diem va han che nhat dinh, khong the khang dinh duoc mo hinh nao la phu hop hoan toan vdi moi quoc gia, moi dia phuong trong van de tao viec lam cho ngudi lao dong De lua chon mo hinh phu hop van dung vao thuc te tai tinh Ha Nam noi rieng va ca nudc noi chung, cac nha hoach dinh chinh sach can dac biet chu trong den nhung gia dinh cua moi mo hinh va dieu kien thuc te cua dia phuong
Tao viec lam cho ngudi lao dong phu thuoc vao rat nhieu nhan to khac nhau Nhung nhan to nhu dieu kien tu nhien, von va cong nghe, nhan to lao dong, nhung
co che chinh sach kinh te - xa hoi co anh huong rat ldn den tao viec lam cho ngudi lao dong De nang cao hieu qua cong tac tao viec lam cho ngudi lao dong, chinh quyen dia phuong can nghiem tuc dang gia nhung tiem nang san co cua minh nhu dieu kien tu nhien (dat dai, khoang san, tai nguyen ), tiem luc ve von, cong nghe, quy mo va chat luong lao dong, cac co che chinh sach kinh te - xa hoi anh huong den tao viec lam
Qua tham khao mot so kinh nghiem tao viec lam tai mot so dia phuong co dac diem kinh te - xa hoi kha tuong dong vdi tinh Ha Nam nhu tinh Hai Duong, tinh Nam Dinh, tac gia co dua ra bai hoc kinh nghiem ve tao viec lam cho ngudi lao dong Doi vdi moi dia phuong can xac dinh cho minh mot the manh, loi the canh
Trang 12Viec lam la mot trong nhung tieu chi quan trong de danh gia su phat trien kinh te Phan tich dong thai thay doi cua viec lam cho phep danh gia tac dong cua chuyen doi kinh te va de xuat cac chinh sach viec lam phu hop tao dieu kien cho phat trien kinh te - xa hoi cua mot dia phuong, mot quoc gia Do vay, tao viec lam cho nguoi lao dong co y nghia quan trong trong qua trinh phat trien kinh te - xa hoi Tao viec lam cho nguoi lao dong nham giai quyet tinh trang thieu viec lam va that nghiep cho nguoi lao dong, tang thu nhap va on dinh xa hoi Tao viec lam cung nham dap ung quyen loi chinh dang cua nguoi lao dong.
Tao viec lam cho nguoi lao dong la bien phap trung tam cua moi quoc gia,
no cho phep khong chi giai quyet duoc cac van de kinh te ma ca cac van de xa hoi Tao viec lam gop phan giam ty le that nghiep, xoa doi giam ngheo, nang cao chat luong cuoc song va on dinh xa hoi
Trang 13CHVONG 2
HONG TREN DIA BAN TINH HA NAM GIAI DOAN 2006 - 2010 • • •
Noi dung chinh cua luan van tap trung phan tich thuc trang tao viec lam cho ngudi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam giai doan 2006 - 2010 Truoc het, tac gia
da khai quat mot so dac diem tu nhien, kinh te - xa hoi anh huong den tao viec lam cho ngudi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam Ha Nam la tinh thuoc vung Dong bang song Hong, nam trong vung trong diem phat trien kinh te Bac Bo, co vi tri la cau noi giua vung kinh te trong diem phia Bac va vung dong bang Nam Song Hong
Vi tri dia ly, su da dang ve dat dai, khoang san, dia hinh va tho nhuong, dieu kien khi hau thuy van thuan loi, nguon nhan luc doi dao, co kha nang tiep nhan va ap dung tien bo khoa hoc ky thuat - cong nghe, ha tang kinh te - xa hoi da phat trien cua Ha Nam la nhung yeu to tich cuc de phat trien mot nen cong nghiep hien dai, nong nghiep tien tien va da dang Tiem nang ve phat trien kinh te cua tinh con rat lon, voi su dau tu manh me, khai thac va su dung mot cach hop ly se thuc day su phat trien nhanh chong ve kinh te - xa hoi trong tuong lai
Nguon lao dong cua tinh dang o thdi ky thuan loi cho tang truong nhanh va phat trien kinh te - xa hoi ben vung Trong nhung nam gan day, nguon nhan luc cua tinh dang phat trien ca ve so luong va chat luong Quy mo lao dong lon va co su tang truong lien tuc da tao ra mot nguon lao dong doi dao phuc vu cho chien luoc phat trien kinh te - xa hoi cua tinh, nhung dong thdi cung tao ra ganh nang cho chinh quyen dia phuong trong van de tao viec lam cho ngudi lao dong de giam ty le that nghiep, tang nang suat lao dong va chuyen dich co cau
Xet trong mat bang chung, trinh do van hoa cua lao dong tren dia ban tinh co
su tuong duong voi cac tinh trong vung va cao hon trung binh ca nuoc Day la dieu kien thuan loi de ngudi lao dong co co hoi hoc nghe, chuyen mon de tim kiem viec lam Ha Nam co the manh ve nguon lao dong doi dao nhung luc luong lao dong co tay nghe va co trinh do chuyen mon ky thuat cua tinh van con thap, trinh do lao
Trang 14le thap so voi lao dong co tay nghe noi chung.
Trong nhung nam gan day, cong tac giai quyet viec lam cho lao dong tren dia ban tinh da dat duoc ket qua dang khich le Thong qua cac chuong trinh phat trien kinh te- xa hoi cua tinh, su chuyen dich co cau kinh te va phat trien cac lang nghe
da tao mo va thu hut giai quyet viec lam cho nhieu lao dong
De lam ro tinh hinh viec lam, tao viec lam cho lao dong tren dia ban tinh Ha Nam trong nhung nam qua, luan van da de cap den thuc trang lao dong va tao viec lam qua cac tieu chi tao viec lam theo nganh kinh te, theo thanh phan kinh te, theo khu vuc thanh thi - nong thon va chi phi tao viec lam chung cua tinh
Xet theo nganh kinh te, co cau kinh te cua tinh co su dich chuyen theo xu huong tat yeu cua phat trien kinh te, do la ty trong cua kinh te khu vuc NLN giam, khu vuc CN - XD, khu vuc DV tang Qua trinh chuyen dich co cau kinh te theo huong tich cuc da gop phan tang ty trong lao dong trong nganh CN - XD va DV, giam ty trong trong nganh NLN, dap ung voi yeu cau cua su nghiep CNH - HDH Dong thdi, co cau viec lam moi duoc tao ra trong khu vuc NLN va DV dang giam dan, ty trong viec lam moi trong nganh CN - XD co xu huong tang
Xet theo thanh phan kinh te, kinh te co su dich chuyen co cau theo thanh phan kinh te da keo theo su dich chuyen lao dong giua cac thanh phan kinh te so lao dong lam viec trong thanh phan kinh te ngoai Nha nuoc chiem ty trong cao nhat
va co xu huong tang dan, tiep do la den khu vuc kinh te Nha nuoc, khu vuc co von dau tu nuoc ngoai co so lao dong lam viec la thap nhat Co cau ty trong viec lam moi duoc tao ra trong khu vuc kinh te Nha nuoc dang giam dan, ty trong viec lam moi trong khu vuc kinh te ngoai Nha nuoc, khu vuc kinh te co von dau tu nuoc ngoai co xu huong tang Qua su dich chuyen co cau viec lam moi duoc tao ra giua cac thanh phan kinh te cho thay chinh quyen tinh Ha Nam da thuc su chu trong den yeu cau dap ung lao dong cua su nghiep CNH - HDH
Trang 15Xet theo khu vuc thanh thi - nong thon, trong nhung nam gan day, dan so thanh thi tang, cung voi toc do do thi hoa va tinh trang di cu da tac dong den tinh trang lao dong, viec lam giua khu vuc thanh thi va khu vuc nong thon, Sd lao dong lam viec d khu vuc thanh thi dang tang nhanh, sd lao dong lam viec tai khu vuc nong thon dang co tang nhung khong dang ke Tao viec lam d khu vuc thanh thi co
xu huong tang va tuong doi on dinh, tao viec lam d khu vuc nong thon thi nguoc lai dang co xu huong giam
Tao viec lam cho ngudi lao dong la mot trong nhung chu truong lon cua Dang va Nha nuoc nham khai thac, su dung co hieu qua nguon nhan luc phuc vu cho su nghiep CNH - HDH dat nuoc Trong nhung nam qua, chinh quyen tinh Ha Nam da co nhieu chinh sach de thuc hien muc tieu phat trien kinh te, giai quyet van
de viec lam cho ngudi lao dong, on dinh xa hoi Mot sd chu truong, chinh sach ma chinh quyen Ha Nam da ap dung nhu: Day manh cong tac dao tao nghe gan voi viec lam; Tang cudng hoat dong cua he thong Trung tam gioi thieu viec lam cua tinh; Khuyen khich va thu hut dau tu truc tiep de tao viec lam; Khuyen khich xuat khau lao dong; Ho tro vay von giai quyet viec lam thong qua Quy quoc gia giai quyet viec lam Nhung chinh sach nay da co tac dong rat lon den tao viec lam cho ngudi lao dong tren dia ban, giam ty le that nghiep cua Ha Nam Tuy nhien, ben canh nhung thanh tuu quan trong da dat duoc, cong tac tao viec lam cho ngudi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam van con ton tai nhung han che Trong noi dung cua luan van co de cap den mot so nguyen nhan chinh cua nhung han che nay, co y nghia tham khao cho cac nha hoach dinh chinh sach
Trang 16CHUONG 3 MOT SO GIAI PHAP TAO VIEC LAM CHO NGtfCII LAO DONG• • • •
TREN DIA BAN TINH HA NAM DEN NAM 2020
Mot so giai phap tao viec lam cho nguoi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam den nam 2020 duoc dua ra dua tren nhung phan tich thuc trang tao viec lam cua tinh trong giai doan 2006 - 2010 va dua tren dinh hudng phat trien kinh te - xa hoi, dinh hudng ve tao viec lam cho nguoi lao dong tren dia ban tinh den nam 2020 Cac giai phap nay tap trung chu trong den phat trien kinh te Ha Nam theo hudng ben vung, nang cao chat luong nguon nhan luc cua tinh de tao tien de cho muc tieu tao
“viec lam ben vung” cho nguoi lao dong tren dia ban tinh Dong thoi, nang cao hieu qua cua cac chu truong, chinh sach da co cua tinh nhu day manh hoat dong cua cac trung tam gidi thieu viec lam, hoat dong xuat khau lao dong, tao dieu kien giup nguoi lao dong tiep can duoc cac nguon von vay de tu tao viec lam tu cac chuong trinh, chinh sach ho tro cua Nha nudc va chinh chinh quyen dia phuong, thuc day
xa hoi hoa trong cdng tac tao viec lam cho nguoi lao dong
KET LUANTrong nhung nam qua, Nha nudc noi chung va chinh quyen tinh Ha Nam noi rieng da xay dung va thuc hien hang loat cac chinh sach, chuong trinh kinh te - xa hoi nham thuc day viec dam bao quyen lam viec cua nguoi lao dong, lam giam ty le that nghiep cua lao dong thanh thi va ty le thieu viec lam cua lao dong nong thon Ben canh nhung ket qua dat duoc, tao viec lam cho nguoi lao dong tren dia ban tinh van con ton tai nhung han che, yeu kem De giai quyet tot van de tao viec lam cho nguoi lao dong tren dia ban tinh, trong chien luoc phat trien kinh te - xa hoi den nam 2020, Ha Nam can tap trung vao cac giai phap ve phat trien kinh te ben vung, nang cao chat luong nguon nhan luc va hieu qua cua cac chu truong, chinh sach tao viec lam cho nguoi lao dong trong thoi gian tdi./
Trang 17BUI THI TO TRINH
TAO VIEC LAM CHO NGC’O'I LAO DONG • • •
TREN DIA BAN TiNH HA NAM
DEN NAM 2020
Chuyen nganh: Quan tri nhan lu-c
Ngii'd ’ i hiring dan khoa hoc:
PGS.TS NGUYEN NAM PHUONG
HA NOI- 2011
Trang 18MO ’ DAU
1 Tinh cap thiet cua de tai
Tao viec lam luon la van de dang quan tam cua toan cau, anh huong den su phat trien cua moi quoc gia Tang viec lam va giam ty le that nghiep la mot bien phap trung tam cua chinh phu cac nude nham on dinh chinh tri, kinh te - xa hoi va nang cao doi song cua nguoi dan, dam bao su phat trien ben vung
Dan so Viet Nam tinh den ngay 01/4/2009 la 85,847 trieu ngudi, trong do 60,4 trieu ngudi d nong thon, chiem 70,4% tong dan sd Ca nude cd 49,2 trieu ngudi tir 15 tuoi trd len thuoc luc luong lao dong, chiem 57,3% tong dan sd Trong thoi gian qua, voi sue ep cua su gia tang dan sd va toe do tang truong kinh te, van
de quan ly luc luong lao dong va tao viec lam da boc lo nhieu han che, chua dap ung duoc nhu cau ve nguon nhan luc cho su nghiep cong nghiep hoa - hien dai hoa dat nude Thuc trang hien nay cho thay thi truong lao dong luon co mot sd luong lon lao dong trong tinh trang that nghiep va thieu viec lam, chat luong lao dong thap
47,7 trieu ngudi cd viec lam va 1,5 trieu ngudi that nghiep Qua day cho thay da cd mot su lang phi sue lao dong phuc vu cho hoat dong kinh te va dong thoi tao ra ganh nang cho xa hoi trong qua trinh thuc hien chinh sach an sinh xa hoi
Ha Nam la dia phuong cd tiem nang ve dat dai, tai nguyen va khoang san Dan sd cua tinh den nam 2010 la 786,3 nghin ngudi, trong do dan sd sinh song d khu vuc nong thon chiem 89,5% Luc luong lao dong hien co cua tinh la 476,7 nghin ngudi (chiem 60,6% tong dan sd) Ben canh do, ty le lao dong qua dao tao cua Ha Nam dat 35%, luc luong lao dong co tay nghe va trinh do chuyen mon ky thuat cua tinh van con thap so voi cac tinh trong khu vuc va toan quoc Khong nam ngoai thuc trang chung cua ca nude, luc luong lao dong cua tinh Ha Nam cung luon phai doi mat voi tinh trang that nghiep cua lao dong thanh thi va thieu viec lam cua lao dong nong thon Vi vay, tao viec lam, tao thu nhap on dinh cho lao dong tai dia phuong dang la yeu cau cap bach khong chi doi voi tinh Ha Nam ma con la chung cua toan xa hoi
Trang 19De dam bao muc tieu phat trien ben vung, rat can co nhung danh gia sat thuc
ve tinh hinh viec lam cua luc luong lao dong, tu do de xuat cac giai phap cu the cho tung doi tupng co lien quan den chinh sach tao viec lam cho ngudi lao dong trong thdi gian tdi
Viec thuc hien de tai luan van: “ Tao viec lam cho ngiroi lao dong tren dia
nhieu co hoi cho ngudi lao dong cua tinh Ha Nam noi rieng va ca nudc noi chung tim kiem duoc viec lam, tang thu nhap, on dinh ddi song?
Trong nhung nam gan day, van de lao dong va tao viec lam da thuc su thu hut duoc su quan tarn cua cac nha nghien cuu kinh te, xa hoi, cac nha hoach dinh chinh sach cung nhu cua toan xa hoi
Trong nam 2010, Vien Khoa hoc Lao dong va Xa hoi - Bo Lao dong Thuong binh va xa hoi da thuc hien Bao cao Xu hudng Lao dong va Xa hoi Viet Nam 2009/10 vdi su ho trp cua To chuc Lao dong Qudc te - ILO Bao cao da cung cap tong quan ve xu hudng thi trudng lao dong Viet Nam trong thdi gian gan day, dong thdi danh gia nhung tac dong cua khung hoang kinh te toan cau va cac van de cua thi trudng lao dong Viet Nam trong Thap ky Viec lam ben vung chau A
Den nam 2011, Trung tarn Qudc gia Du bao va Thong tin Thi trudng Lao dong - Cue Viec lam - Bo Lao dong Thuong binh va xa hoi tiep tuc thuc hien bao cao Xu hudng Viec lam Viet Nam 2010 vdi su giup do cua To chuc Lao dong Qudc
te - ILO va Uy ban chau Au Nhung nghien cuu trong bao cao tap trung phan tich thuc trang phat trien thi trudng lao dong Viet Nam giai doan 2007 - 2009 ve phat trien luc lupng lao dong, viec lam, that nghiep va cac yeu to thi trudng lao dong nhu
vi the cong viec, nang suat lao dong, thieu viec lam theo thdi gian Ben canh do, bao cao da dua ra nhung du bao cua mot so chi tieu chinh cua thi trudng lao dong den nam 2020 va de xuat mot so bien phap de dat duoc muc tieu viec lam day du, nang suat va ben vung trong thdi gian tdi
Tu nam 2007 den nay, Tong cue Thong ke - Bo Ke hoach va Dau tu deu tien hanh thuc hien Dieu tra lao dong va viec lam nham thu thap thong tin co ban ve thi
Trang 20trudng lao dong, tinh trang viec lam va nhung chi tieu lien quan den ngudi lao dong.
Ben canh do la cac cong trinh nghien cuu ca nhan khac nhu cac bai viet dang tren cac tap chi, cac nghien cuu luan an tien sy, luan van thac sy da dua ra nhung phan tich toan dien va sau sac ve van de giai quyet viec lam, tao viec lam cho ngudi lao dong Cac tac gia dong thdi dua ra nhung de xuat, kien nghi nham nang cao hieu qua tao viec lam cua he thong chinh sach cua Nha nudc
3 Muc tieu nghien cuu
- Khai quat lai mot so co sd ly luan tao viec lam cho ngudi lao dong
- Danh gia thuc trang tao viec lam cho lao dong tai tinh Ha Nam giai doan
2006 - 2010, phan tich nguyen nhan cua nhung ton tai cua tao viec lam, dong thdi xac dinh nhung loi the cua tinh nham nang cao hieu qua tao viec lam trong thdi gian tdi
- Dua ra mot so giai phap tao viec lam cho ngudi lao dong den nam 2020
4 Doi tu’o’ng va pham vi nghien cuu
- Doi tuang nghien cuu: Cong tac tao viec lam cho ngudi lao dong tren dia
ban tinh Ha Nam
- Pham vi nghien cuu: Tinh Ha Nam Giai doan 2006 - 2010.
5 Phuong phap nghien cuu
Viec tien hanh nghien cuu thuc hien de tai dua tren co sd cac phuong phap nghien cuu chinh sau day:
- Tien hanh thu thap, tOng hop va phan tich tai lieu su dung cho nghien cuu
ly luan va phan tich tinh hinh tao viec lam cho ngudi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam
- Su dung phuong phap phan tich he thong, so sanh
- Nguon du lieu:
+ Du lieu thu cap cua cac cuoc dieu tra ve lao dong va viec lam tren dia ban tinh So lieu thu cap duoc lay tu cac bao cao cua Sd Lao dong - Thuong binh va xa
Trang 21hoi cua tinh, tai lieu nghien cuu chuyen nganh Ket hop bo so lieu Dieu tra lao dong
va viec lam Viet Nam hang nam va Khao sat muc song ho gia dinh
+ Du lieu so cap duoc thu thap thong qua su dung bang hdi doi voi ngudi lao dong dang tim viec lam, duoc tao viec lam moi tren dia ban thanh pho Phu Ly, huyen Kim Bang, huyen Duy Tien - tinh Ha Nam so luong phieu dieu tra la 300 phieu Cu the:
Thanh pho Phu Ly: 100 phieu
Huyen Duy Tien: 100 phieu
Huyen Kim Bang: 100 phieu
Xu ly so lieu dieu tra bang phan mem Excel
6 Nhung dong gop moi
Luan van la cong trinh nghien cuu khoa hoc co y nghia ly luan va thuc tien,
la tai lieu ho tro cac co quan, chinh quyen tinh Ha Nam xay dung chien luoc phat trien nguon nhan luc, tao viec lam ben vung cho ngudi lao dong tren dia ban tinh, gop phan nang cao muc song cho ngudi dan, phat trien kinh te - xa hoi cua tinh den nam 2020
Luan van da co nhung nghien cuu, phan tich, danh gia kha toan dien ve thuc trang tao viec lam cho ngudi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam trong giai doan
2006 - 2010 Dong thdi, de xuat nhung phuong huong phat trien viec lam va giai phap chu yeu co y nghia thiet thuc nham tao viec lam cho ngudi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam den nam 2020
7 Ket cau cua luan van
Ngoai phan md dau va ket luan noi dung cua luan van gom 3 chuong:
Chuong L Co sd ly luan tao viec lam cho ngudi lao dong
Chuong 2: Phan tich thuc trang tao viec lam cho ngudi lao dong tren dia ban tinh Ha Nam giai doan 2006 - 2010
Chuong 3: Mot so giai phap tao viec lam cho ngudi lao dong tren dia bantinh Ha Nam den nam 2020
Trang 22CHUONG 1
1.1 Cac khai niem ve I ao dong, viec 1 am, tao viec lam cho ngiroi I ao dong
1.1.1 Khai niem ve lao dong va ngudi lao dong
Lao dong la hoat dong co muc dich cua con nguoi, thong qua hoat dong do
con nguoi tac dong vao gioi tu nhien, cai bien chung thanh nhung vat co l'ch nham dap ung nhu cau nao do cua con nguoi1
1 Tran Xuan Cau va Mai Quoc Chanh Giao trinh Kinh te nguon nhan luc NXB Dai hoc Kinh te qu6c dan,
2009, tr 10
Trong kinh te hoc, lao dong duoc hieu la mot yeu to san xuat do con nguoi tao ra va la mot dich vu hay hang hoa Nguoi co nhu cau ve hang hoa nay la nguoi san xuat Con nguoi cung cap hang hoa nay la nguoi lao dong Cung nhu moi hang hoa va dich vu khac, lao dong duoc trao doi tren thi truong, goi la thi truong lao
dong Gia ca cua lao dong la tien cong thuc te ma nguoi san xuat tra cho nguoi lao
dong Muc tien cong chinh la muc gia cua lao dong
Hoat dong lao dong co ba dac trung co ban:
- Hoat dong lao dong phai co muc dich (co y thuc) cua con nguoi
- Hoat dong lao dong phai tao ra san pham nham thoa man nhu cau nao do cua con nguoi
- Hoat dong cua con nguoi phai la su tac dong vao tu nhien lam bien doi tu nhien va xa hoi nham tao ra cua cai vat chat va tinh than phuc vu loi ich cua con nguoi
Sue lao dong la pham tru chi kha nang lao dong cua con nguoi, la tong hop
the luc va tri luc cua con nguoi duoc con nguoi van dung trong qua trinh lao dong Theo c Mac, suc lao dong hay nang luc lao dong la toan bo nhung nang luc the chat va tinh than ton tai trong mot co the, trong mot con nguoi dang song va duoc nguoi do dem ra van dung moi khi san xuat ra mot gia tri su dung nao do
Trang 23Ngird'i lao dong la ngudi it nhat du 15 tudi, co kha nang lao dong va co giao
ket hop ddng lao dong (Dieu 6, Bo Luat Lao dong) Trong Luat Lao dong co quy dinh ro rang, cu the ve cac quyen va nghia vu cua ngudi lao dong khi tham gia lao dong, quy dinh ve hop dong lao dong, xu ly tranh chap hop dong lao dong, cac che
do chinh sach dai ngo, phuc loi xa hoi bat buoc
Tu goc do kinh te hoc, ngudi lao dong la nhung ngudi truc tiep cung cap suc lao dong - mot yeu to san xuat mang tinh ngudi va cung la mot dang dich vu/ hang hoa co ban cua nen kinh te Nhung ngudi dang lao dong la nhung ngudi co cam ket lao dong, san pham lao dong doi vdi td chuc, ngudi khac
Can cu vao Dieu 6 va Dieu 145 cua Bo Luat Lao dong, do tudi lao dong cua ngudi Viet Nam duoc xac dinh nhu sau:
Nam tu du 15 tudi den du 60 tudi
Nu tu du 15 tudi den 55 tudi
1.1.2. Khai nigpve viec lam, thieu viec lam, that nghiep
Viec lmm la moi hoat dong tao ra nguon thu nhap, khong bi phap luat cam
deu duoc thua nhan (Dieu 13, Bo Luat Lao dong)
Theo do, mot hoat dong duoc coi la viec lam can thoa man hai dieu kien sau:
- Hoat dong do phai co ich va tao ra thu nhap cho ngudi lao dong va cho cac thanh vien trong gia dinh Dieu nay chi ro tinh huu ich va nhan manh tieu thuc tao
ra thu nhap cua viec lam
- Hoat dong do khong bi phap luat cam Dieu nay da the hien tinh phap ly cua viec lam Hoat dong co ich khong gidi han ve pham vi va nganh nghe, hoan toan phu hop vdi su phat trien cua thi trudng lao dong d Viet Nam trong qua trinh phat trien nen kinh te nhieu thanh phan Ngudi lao dong co quyen tu do tim kiem viec lam, hoac tao viec lam cho ngudi khac trong khuon khd phap luat, khong bi phan biet doi xu cho du lam viec trong hay ngoai khu vuc nha nudc
Hai tieu chuan tren co moi quan he chat che vdi nhau, la dieu kien can va du cua mot hoat dong duoc thua nhan la viec lam
Tuy nhien, khai niem nay van co nhung han che, do la:
Trang 24- Tinh hap phap cua mot hoat dong duoc thua nhan la viec lam tuy thuoc vao luat phap va the che cua moi quoc gia va cung co the thay doi theo tung thdi ky Co hoat dong duoc thua nhan d quoc gia nay nhung lai khong duoc thua nhan d quoc gia khac.
- Khong phai moi hoat dong co ich va can thiet cho gia dinh, cho xa hoi deu tao ra thu nhap mac du no gop phan giam chi tieu cho gia dinh thay vi thue ngudi lam cong, vi du nhu cong viec noi tra cho chinh ngudi trong gia dinh
Ngoai ra con co khai niem: Viec lam la pham tru de chi trang thai phu hop giua suc lao dong va nhung dieu kien can thiet (von, tu lieu san xuat, cong nghe )
de su dung suc lao dong do2
2 Pham Due Thanh va Mai Quoc Chanh (1998): Giao trinh Kinh te lao dong, NXB Giao duc, tr 262
Theo khai niem nay, viec lam co mot so dac trung sau:
- Viec lam la su bieu hien quan he cua hai yeu to suc lao dong (V) va tu lieu san xuat (C)
- Viec lam mang lai lai ich (vat chat va tinh than) cho xa hoi
- Viec lam la trang thai phu hop giua suc lao dong va tu lieu san xuat hoac nhung phuong tien ma ho su dung de thuc hien hoat dong Su phu hop duoc the hien d ca hai mat so luong va chat luong Trang thai phu hop nay co the duoc bieu hien bang moi quan he c/v.
Dua vao khai niem nay de phan tich cac nhan td anh hudng den tao viec lam
va cac mo hinh tao viec lam
Theo To chuc Lao dong Quoc te (ILO) cung dua ra khai niem: “Viec lam la nhung hoat dong lao dong duoc tra cdng bang tien va bang hien vat”
Tong cuc Thong ke cua Viet Nam co phan loai viec lam gom co viec lam duoc tra cong va viec tu lam
+ Viec lam duac tra cdng: bang tien, hoac dudi cac hinh thuc khac ma ngudi nhan tien luong, tien cong phai hoan thanh trong mot thdi gian nhat dinh vdi yeu cau cu the ve so luong va chat luong cong viec do ngudi hoac noi tra luong, tra cong quy dinh, khong phan biet ngudi do hoac noi do la ca the hay co quan, doanh
Trang 25nghiep Hop dong lao dong (bang giay hoac thda thuan mieng) cho phep ho nhan duoc tien luong, tien cong co ban ma khoan thu nhap nay khong phu thuoc true tiep vao ket qua hoat dong cua co quan/don vi noi ho lam viec.
Viec tu lam: la cac cong viec ma thu nhap phu thuoc truc tiep vao loi nhuan
thu duoc tu hoat dong san xuat hang hoa va dich vu Viec tu lam gom cac cong viec
tu lam cua ban than de tao thu nhap hoac lam cho kinh te ho cua gia dinh minh khong hudng tien luong, tien cong
Thieu viec lam (con goi la ban that nghiep hoac that nghiep tra hinh) la
nhung ngudi lam viec it hon muc ma minh mong muon (hang ngay, hang tuan hoac theo tung mua)3
3 Michael p Todaro (ban dich 1999): Kinh te hoc cho the gidi thu ba, NXB Giao duc, Ha Noi - 1999, tr 269
4 Michael p Todaro (ban dich 1999): Kinh te hoc cho the gidi thu ba, NXB Giao duc, Ha Noi - 1999, tr 268
5 David W.Pearce: Tu dien Kinh te hoc hien dai, NXB Chinh tri quoc gia - Dai hoc Kinh te quoc dan, Ha Noi - 1999, tr 1053
Thieu viec lam duoc bieu hien dudi hai dang, hoac la ngudi lao dong khong
co du viec lam theo thdi gian quy dinh trong tuan, trong thang hoac lam nhung cong viec co thu nhap qua thap khong dam bao cuoc song nen muon lam them viec de co thu nhap
Theo nghien cuu cua Giao su Edgar o Edwards ve cac van de cong an viec lam d cac nudc dang phat trien da chi ra rang: “Ngoai so ngudi that nghiep cong khai, ma nhieu ngudi trong so nay co the nhan duoc cac khoan thu nhap toi thieu, cung can phai xem xet nhung khia canh nhu thdi gian (nhieu ngudi trong so dang lam viec muon lam nhieu gid hon trong mot ngay, trong mot tuan hay trong mot nam), cudng do cong viec (lien quan den van de suc khoe va dinh dudng) va nang suat (ngudi ta thudng do loi cho nang suat thap la do thieu cac nguon luc bo tro cho cong viec)4
That nghiep la nhung ngudi lao dong khong co viec lam, bao gom ca nhung
ngudi dang trong giai doan tim viec lam mdi hoac nhung ngudi khong the tim duoc viec lam vdi dong luong thuc te hien hanh5
Trang 26Nhu vay, dinh nghia “that nghiep” can cu vao ba tieu chuan sau: (i) hien khong lam viec; (ii) dang tim kiem viec lam; va (iii) san sang lam viec Cac yeu to nay phai duoc thoa man dong thoi.
Theo Giao trinh Kinh te lao dong: “That nghiep la su mat viec lam hay la su tach roi suc lao dong khoi tu lieu san xuat, no gan lien voi nguoi co kha nang lao dong nhung khong duoc su dung co hieu qua”
Viec lam, thieu viec lam va that nghiep la nhung pham tru luon di lien voi nguoi lao dong Vi vay chung ta cung can xem xet den cac khai niem nhu: nguoi co viec lam, nguoi thieu viec lam va nguoi that nghiep
Ngudi co viec lam la nhung nguoi lam viec trong khoang thoi gian xac dinh
cua cuoc dieu tra ke ca lao dong lam nghe giup viec gia dinh duoc tra cong, hoac tam thoi nghi viec do om dau, tai nan, nghi le, nghi phep hoac tam thoi nghi viec do thoi tiet xau
Ngudi thieu viec lam la nhung nguoi lam viec duoi 35 gio trong mot tuan,
muon va san sang lam them viec (theo quy dinh cua Tong cuc Thong ke Viet Nam)
Nguoi thieu viec lam gom nhung nguoi trong khoang thoi gian xac dinh cua cuoc dieu tra co tong so gio lam viec nho hon so gio quy dinh trong tuan, trong thang hoac trong nam va co nhu cau lam them gio; hoac la nhung nguoi co tong so gio lam viec bang so gio theo quy dinh trong tuan, thang, nam nhung co thu nhap qua thap nen muon lam them de co thu nhap
Ngudi that nghiep la nhung nguoi trong tuan nghien cuu khong lam viec,
nhung da co nhung buoc di cu the de tim viec lam va san sang lam viec (theo quy dinh cua Tong cuc Thong ke Viet Nam)
Nguoi that nghiep gom nhung nguoi trong khoang thoi gian xac dinh cua cuoc dieu tra khong co viec lam nhung dang tich cuc tim viec lam va co nhu cau duoc lam viec Nhung dac diem chinh cua nguoi that nghiep la dang khong co viec lam, tich cuc tim viec lam, co kha nang lao dong va co nhu cau lam viec
Trang 27Theo To chuc Lao dong Qudc te - ILO: “Ngudi that nghiep la nhung ngudi khong co viec lam nhung dang tich cue tim viec lam hoac dang chd duoc trd lai lam viec
Cac khai niem nay chu yeu duoc dung trong qua trinh thuc hien dieu tra ve viec lam - that nghiep do cac co quan quan ly lao dong Trung uong (Bo Lao dong - Thuong binh va Xa hoi, Tdng cue Thong ke) va dia phuong tien hanh
1.1.3 Khai niem ve tao viec lam
Theo nhu khai niem chung nhat ve viec lam cho thay, thuc chat cua viec lam
la trang thai phu hop giua yeu to sue lao dong va yeu to tu lieu san xuat the hien d
ca mat so lupng va chat lupng, dong thdi can phai cd moi trudng thuan loi cho su ket hop hai yeu td nay va duy tri su ton tai lau dai trang thai ket hop gitra chung
lupng va chat lupng sue lao dong va cac dieu kien kinh te xa hoi khac de ket hop tu lieu san xuat va sue lao dong6
6 Tran Xuan Cau va Mai Qu6c Chanh Giao trinh Kinh t£ nguOn nhan lire NXB Dai hoc Kinh tS qu6c dan,
- Tao ra so lupng va chat lupng sue lao dong: So lupng lao dong phu thuoc vao quy mo dan so, quy dinh ve do tudi lao dong va su di chuyen dan cu Chat lupng cua lao dong phu thuoc vao sir phat trien cua he thong giao due dao tao, y te, the thao va cham soc sue khoe cong dong
Trang 28- Tao moi truong thuan loi cho su ket hop cua hai yeu to sue lao dong va tu lieu san xuat: He thong cac chinh sach phat trien kinh te xa hoi, khuyen khich va thu hut lao dong, bao ho san xuat, thu hut dau tu, tro cap that nghiep
- Thuc hien cac giai phap de dam bao duy tri viec lam on dinh va co hieu qua cao, gom co: cac giai phap ve quan ly dieu hanh, ve thi truong cac yeu to dau vao
va dau ra cua san xuat; cac giai phap nham khai thac co hieu qua cac nguon lire, duy tri va nang cao chat luong lao dong
Tao viec lam, hanh dong duoc hieu theo nghia rong nhat la giam so nguoi that nghiep trong thoi ky suy thoai, hoac bang each giam toe do nguoi bi sa thai do
du thira hoac bang each tang toe do nguoi that nghiep tim kiem dupe viec lam Tao viec lam co the true tiep hoac gian tiep Tao viec lam true tiep la tao viec lam cho khu vuc cong cong Tao viec lam gian tiep dupe thuc hien thong qua viec tro cap cho khu vuc tu nhan7
David W Pearce: Tir dien Kinh t£ hoc hien dai, NXB Chinh tri quoc gia - Dai hoc Kinh te quoc dan, Ha Noi - 1999, tr 545
De tao viec lam can co su phoi hop cua nhieu co quan to chuc va ban than
nguoi lao dong, tir do hinh thanh che tao viec lam, trong do noi bat nhat la co che ba ben voi su tham gia cua nguoi lao dong, nguoi su dung lao dong va Nha nudc
- Ve phia ngudi lao dong: Ngudi lao dong muon tim dupe viec lam phu hop,
cd thu nhap cao thi phai cd ke hoach thuc hien va dau tu cho phat trien sue lao dong cua minh Sir dau tu nay the hien qua cac hoat dong nhu nang cao sire khoe, dau tu vao cac khoa dao tao de nang cao trinh do chuyen mon Day la dieu kien can thiet
de ngudi lao dong tham gia vao thi truong lao dong, tim kiem viec lam phu hop va
cd thu nhap
- Ve phia ngudi su dung lao dong: bao gom cac to chuc kinh te xa hoi, cac doanh nghiep trong nudc thuoc cac thanh phan kinh te, cac doanh nghiep cd von dau tu nudc ngoai Ngudi su dung lao dong cd vai tro quan trong trong viec dau tu vao tu lieu san xuat va thu hut lao dong lam co sd de tao viec lam De tao viec lam
Trang 29va duy tri viec lam cho nguoi lao dong, nguoi su dung lao dong can phai co von, nam bat cong nghe, co trinh do va kinh nghiem quan ly, van dung linh hoat cac chinh sach cua nha nude trong linh vuc lao dong va viec lam, nam bat day du va kip thoi thong tin ve thi truong dau vao va dau ra cua hoat dong san xuat kinh doanh.
- Ve phia Nha nude: Nha nude tao moi truong thuan loi cho ngudi lao dong
va ngudi sir dung lao dong phat huy kha nang cua minh thong qua cac hanh dong nhu tao hanh lang phap ly, ban hanh cac dieu luat, chinh sach lien quan den ngudi lao dong va ngudi su dung lao dong, kiem soat hoat dong cua thi truong lao dong
Co che tao viec lam cho ngudi lao dong doi hoi su tham gia tich cue cua ca Nha nude, ngudi lao dong va ngudi su dung lao dong de md rong quy mo va nang cao chat luong cua viec lam cho ngudi lao dong
1.2 Mot so mo hinh ly thuyet tao viec lam cho ngircri lao dong
1.2.1. Md hinh cd dien tao viec lam (Tir do canh tranh tren thi truong muc luong linh hoat va sir toan dung lao dong)
-Noi duns cua md hinh :
Trong nen kinh te canh tranh tu do, su thoa dung cua ngudi lao dong va su toi da hoa loi nhuan cua ngudi san xuat khi tham gia vao thi truong lao dong deu phai chiu su dieu tiet cua thi truong lao dong Do vay, muc luong va viec lam cung deu tuan theo nhung quy luat cua thi truong
Khi cd duoc su tu do canh tranh mua va ban sue lao dong tren thi truong, cac muc luong linh hoat duoc hinh thanh nhu cd sue manh cua ban tay vo hinh, that nghiep khong xay ra, moi ngudi cd kha nang lao dong va cd nhu cau duoc lam viec deu co viec lam
8 Michael P Todaro (ban dich 1999): Kinh te hoc cho the gidi thtr ba, NXB Giao due, Ha Noi - 1999, tr.273
Trang 30Hinh 1.1: Luat cung cau quy dinh mire luong va so cong an viec lam:
phuong phap thi trudng tu do theo truyen thong
Han che cua mo hinh:
Tai cac qudc gia, dac biet la tai cac qudc gia dang phat trien nhu Viet Nam thi muc luong thuong khong linh hoat do chiu su tac dong cua nhung yeu to mang tinh the che, phap ly, nhu cac thang bang luong do Nha nuoc ban hanh, mot so chinh sach quan ly ve tien luong theo nganh nghe, linh vuc, khu vuc kinh te Vi vay, voi muc luong pho bien nhu hien nay, sd lao dong dang tim kiem viec lam ngay cang nhieu va nen kinh te khong the dat duoc su toan dung lao dong
Ben canh do, trong nen kinh te thi trudng, cac hoat dong san xuat kinh doanh
la tu do canh tranh cho nen kho tranh khdi nhung rui ro trong kinh doanh, dan den nhieu doanh nghiep hoat dong khong hieu qua phai pha san va he qua tat yeu do chinh la ngudi lao dong bi that nghiep
Nhu vay, trong mot nen kinh te tu do canh tranh se khong tranh khdi tinh trang that nghiep cho nen cac bien phap chi cd the tap trung vao viec giam ty le that nghiep d muc thap nhat cd the
Trang 311.2.2. Md hinh tao viec lam, giam that nghiep cua Keynes
Ndi dung cua md hinh:
Hoc thuyet Keynes noi tieng ve viec xac dinh thu nhap quoc dan va cong an
nude phat trien
Hoc thuyet Keynes xem xet viec xac dinh san luong quoc dan va viec lam tren co sd muc tong cau doi voi cac loai hang hoa va dich vu ma mot nen kinh te cd tiem nang san xuat, trong dieu kien cu the ve nguon luc va cdng nghe cua nd
Tdng cau dudi dang don gian nhat cua nd voi mot “nen kinh te dong” (tuc la mot nen kinh te khong cd hoat dong ngoai thuong) la:
Y = C + I + G (1)
Hay voi mot “nen kinh te md” la:
Y = C + I + G + (X - M) (2)
Trong do: Y la Thu nhap qudc dan
C la tieu dung cua ngudi dan
I la dau tu
G la chi tieu cua Chinh phu
X la xuat khau
M la nhap khauHoc thuyet Keynes thuc hien nghien cuu doi voi nen kinh te md, tuc la su dung dang thuc (1), qua do da chi ra rang muc that nghiep nhat dinh phu thuoc vao muc chenh lech ve san luong giua muc san luong quoc dan (Y) va muc san luong tiem nang (YF) trong tinh hinh toan dung nhan cdng (Y thap hon YF) Nhu vay muc tdng cau (C + I + G) se anh huong rat lon den tinh hinh that nghiep Giai phap nham lam giam hoac loai trir that nghiep cua Keynes la tang tdng cau bang each tang chi tieu cua chinh phu hoac thong qua cac chinh sach cua chinh phu se khuyen khich mot each gian tiep dau tu tu nhan (thuc hien uu dai muc lai suat doi voi cac khoan cho vay de kinh doanh, cac khoan tro cap cho thue, trp gia cho dau tu ) Khi nao con cd that nghiep va tinh trang tri tre trong nen kinh te thi muc cung cac loai hang
Trang 32hoa va dich vu se tu dong dap ung muc cau len cao nay va tao dieu kien de cai thien thu nhap, tao viec lam.
Nhung han che chu yeu cua mo hinh Keynes a cac nudc dang phat trien9:
9 Michael P Todaro (ban dich 1999): Kinh te hoc cho the giai thtr ba, NXB Giao due, Ha Noi - 1999, tr.275
10 Michael P Todaro (ban dich 1999): Kinh te hoc cho the gidi thvr ba, NXB Giao due, Ha Noi - 1999, tr.276
- Md hinh duoc nghien cuu dua tren gia dinh mang tinh the che va co cau ve nhung thi truong san pham, thi truong yeu to va thi truong tien te hoat dong co hieu qua, day la nhung net dac trung cua cac quoc gia phat trien Tuy nhien, nhung gia dinh nay lai khong dung thuc te voi cac quoc gia dang phat trien va chain phat trien Tinh trang thieu von, nguyen vat lieu, nguon nhan lire co trinh do lanh nghe va chuyen mon cao, thi truong tien te va hang hoa duoc to chuc khong chat che va hoat dong kern hieu qua, phuong tien thong tin va giao thong van tai lac hau, thoi quen tieu dung hang nhap ngoai, cung voi nhieu yeu to ve co che va the che khac, da di ngupc voi quan diem don gian cho rang, viec tang muc cau cua ca chinh phu va tu nhan se lam giam that nghiep, tao viec lam cho nguoi lao dong
- Qua trinh cong nghiep hoa - hien dai hoa (CNH - HDH), do thi hoa tai cac quoc gia dang phat trien da tao ra mot dong dich chuyen lao dong tir nong thon ra thanh thi Tao viec lam bang each tang muc tong cau co the se thu hut them nhieu lao dong tdi cac khu vuc thanh thi do co su chenh lech ve thu nhap giua khu vuc thanh thi va khu vuc nong thon Dieu nay co the lam tang ty le that nghiep d thanh thi Su thieu hut lao dong lanh nghe d khu vuc nong thon co the lam giam toan bo muc viec lam va san luong quoc dan
1.2.3. Mo hinh tap trung vao moi quan he giira tich luy von, phat trien edng
nghe va tao cd ng an viec lam
Tang truong kinh te la ket qua tong hop cua tich luy von (muc tiet kiem) va
ty le von/san luong (muc tang nang suat vat chat cua viec dau tu von) Voi mot ty le von/san luong nhat dinh, toe do tang san luong quoc dan va viec lam co the dupe tdi da hoa bang each tdi da hoa muc tiet kiem va dau tu10
Trang 33Khi tien hanh nghien cuu tai cac quoc gia dang phat trien, md hinh nay da cho thay co su han che Vdi nhung kinh nghiem thuc te cho thay, toe do tang san luong cong nghiep khong dong thdi vdi toe do tang cua viec lam, tham chi co trudng hop viec lam cho ngudi lao dong khong tang len Nguyen nhan co ban la khi nang cac qudc gia nay tap trung vao tich luy von va phat trien cong nghe lam cho nang suat lao dong tang, tuc la tiet kiem hao phi lao dong de san xuat ra mot don vi san pham, lam cho tong san lupng tang len, nhung do cong nghe hien dai nen khong can bo sung them nhieu lao dong, co doi khi lai cat giam lao dong Ket qua la viec lam mdi khong dupe tao ra.
Mot dac trung thuong thay tai cac qudc gia dang phat trien do la nguon nhan luc doi dao, tich luy von thap, cong nghe lac hau Do do, cac nha san xuat chu yeu lua chon phuong thuc san xuat su dung nhieu lao dong de tan dung tdi da nguon nhan luc san co Vdi cac chinh sach nham dieu chinh lai gia ca, true tiep ha thap muc gia nhan cong, su dung cong nghe san xuat phu hpp khong chi tao them nhieu viec lam ma con gop phan su dung tot hon cac nguon von khan hiem
1.2.5. Lua chon md hinh phu hop van dung vao thuc te tai tinh Ha Nam
Qua nghien cuu cho thay, cac md hinh ly thuyet tao viec lam deu cd nhung han che nhat dinh, khong the khang dinh dupe md hinh nao la phu hpp hoan toan vdi mdi qudc gia, mdi dia phuong cu the Do vay, khi tien hanh nghien cuu ap dung nhung giai phap dupe dua ra trong mdi md hinh, mdi qudc gia, mdi dia phuong can phai can cu vao dieu kien thuc te cua minh de cd su van dung linh hoat va ket hpp kheo leo giua nhung giai phap phu hpp de dat dupe hieu qua cao nhat
Trang 34Doi voi Viet Nam noi chung, tinh Ha Nam noi rieng, deu tap trung phat trien kinh te hang hoa nhieu thanh phan van hanh theo co che thi truong co su dinh huong xa hoi chu nghia Tuy nhien, nen kinh te thi truong cua chung ta chua thuc
su phat trien, thi truong lao dong phat trien d trinh do thap, vira trai qua giai doan so khai, dan so dong, nguon nhan luc doi dao nhung chat luong con thap so voi yeu cau cua qua trinh hoi nhap kinh te quoc te So luong viec lam hang nam co tang len, tuy nhien van chua dap ung duoc nhu cau tim kiem viec lam cua nguoi lao dong
De Viet Nam, cu the la tinh Ha Nam, co the van dung mot each hieu qua cac md hinh ly thuyet tao viec lam d tren thi can dac biet chu trong den mot so gpi y sau:
- He thong tien luong tra cho nguoi lao dong, dac biet la nguoi lao dong dang lam viec trong khu vuc nha nude, con thieu su linh hoat do chiu nhieu quy dinh va nguyen tac dieu chinh cua Nha nude nhu quy dinh he thong thang luong, bang luong, muc luong toi thieu Dieu nay da gay rat nhieu kho khan cho chinh Nha nude cung nhu chinh quyen dia phuong trong van de tao viec lam cho ngudi lao dong De van dung cd hieu qua mo hinh co dien tao viec lam (Tu do canh tranh tren thi truong - muc luong linh hoat va su toan dung lao dong) chung ta can day manh phat trien thi lao dong, xay dung chinh sach tien luong huong ra thi truong de dam bao tinh tu do canh tranh tren thi truong, su linh hoat cua tien luong va su toan dung lao dong
- Trong dieu kien nen kinh te hien nay con nhieu han che so voi nhung gia dinh nghien cuu cua md hinh tao viec lam, giam that nghiep cua Keynes, chung ta van cd the lira chon mot sd noi dung phu hop de van dung Doi mat voi tinh trang thieu von, Nha nude va chinh quyen dia phuong cd the tang tdng cau thong qua tang chi tieu chinh phu vao dau tu phat trien co sd ha tang Dong thdi khuyen khich mot each gian tiep dau tu tu nhan nhu thuc hien chinh sach lai suat thap doi vdi cac khoan vay de san xuat, tao dieu kien ve mat bang san xuat, chinh sach thue phu hop
de thuc day kinh te phat trien, tao nhieu viec lam cho ngudi lao dong Day cung chinh la goi y cho viec van dung cd hieu qua md hinh tap trung vao moi quan he giua tich luy von, phat trien cdng nghe va tao cdng an viec lam
dai hoc ktqd
Trang 35- De van dung co hieu qua md hinh lira chon cong nghe phu hop, khuyen khich gia, tao viec lam trong dieu kien kinh te dac trung la thieu von va thua lao dong nhu hien nay, Nha nuoc va chinh quyen dia phuong can chu trong den viec phat trien cac phuong thuc san xuat tan dung nguon lao dong san co, gia re, phat trien cac nganh cong nghiep tieu dung, khdi phuc va phat trien cac lang nghe truyen thong
1.3 Nhflrng nhan to anh hudng tdi tao viec lam cho ngudi lao dong
Tao viec lam cho ngudi lao dong phu thuoc vao rat nhieu nhan to khac nhau Dieu kien tu nhien, von va cong nghe, nhan to lao dong, nhung co che, chinh sach kinh te - xa hoi la nhung nhan to chu yeu anh huong den tao viec lam cho ngudi laodong
1.3.1 Dieu kien tic nhien, von va cong nghe
Nhu cau ve viec lam bat nguon tu doi hoi cua san xuat va phat trien kinh te San xuat cang phat trien, quy mo cang md rong thi nhu cau tao viec lam cang ldn
De md rong san xuat, phat trien kinh te deu phai dua vao nhung tien de vat chat nhu dieu kien tu nhien, von va cong nghe Day cung chinh la nhung nhan to tien quyet anh hudng den tao viec lam
Dieu kien tu nhien duoc hieu la vi tri dia ly, dat dai, khi hau, thuy van, khoang san, tai nguyen co anh hudng den su phat trien kinh te - xa hoi, qua do anh hudng den tao viec lam cua mdi qudc gia, mdi vung, mdi dia phuong Mdi qudc gia, dia phuong deu cd nhung net dac trung khac biet ve vi tri dia ly, khi hau, tai nguyen, khoang san, cd nhung anh hudng den dieu kien san xuat, kinh doanh, dac biet la san xuat nong - lam - ngu nghiep, khai thac khoang san, du lich, Cac qudc gia thuoc vung Bac Au nhu Na Uy, Thuy Dien, Ai-len nhd cd dieu kien thdi tiet thuan loi, tai nguyen thien nhien phong phu da tao dieu kien thuan loi cho su phat trien cua san xuat, tao nhieu viec lam cho ngudi dan va giam that nghiep Cac qudc gia thuoc khu vuc Tay A nhu A-rap Xe-ut, Co-oet nhd cd tru luong dau md ldn
da tao dieu kien cho nganh khai thac dau md phat trien va trd thanh nhung nudc xuat khau dau ldn nhat the gidi, dong gop phan ldn vao su phat trien cua nen kinh
Trang 36te, tao ra nhieu viec lam cho nguoi dan Ben canh do, co nhung quoc gia nhu Nhat Ban khong duoc su uu dai cua thien nhien, rat ngheo tai nguyen, dat dai chat hep, thudng xuyen xay ra cac su co bat loi cho hoat dong san xuat va cuoc song cua ngudi dan nhu nui lua, dong dat, bao lut nen ho rat chu trong tich luy von, tap trung dau tu cho su phat trien cua khoa hoc, cong nghe de tan dung khai thac nhung nguon tai nguyen thien nhien it di cua tu nhien hay nhap khau nguyen lieu, nhien lieu tho tu cac quoc gia khac de che bien, phuc vu cho yeu cau cua ngudi dan trong nudc va xuat khau Nhd viec tan dung von va chu trong phat trien khoa hoc, cong nghe hien dai, ket hop vdi nhung phuong phap quan ly hien dai nen nhung quoc gia nay luon dien hinh cho mot nen kinh te phat trien, tao nhieu viec lam cho ngudi lao dong, dac biet la viec lam chat luong cao, chat luong cuoc song cua ngudi dan duoc nang cao rd ret.
Nhu vay, cac nhan to dieu kien tu nhien, von, cong nghe co anh hudng rat lon den phat trien kinh te, tao viec lam cua moi quoc gia, moi dia phuong De phat trien kinh te - xa hoi, tao nhieu viec lam cho ngudi lao dong, moi quoc gia, moi dia phuong can nghiem tuc danh gia nhung tiem nang san co cua minh de co chien luoc tan dung khai thac nhung uu the san cd do, dong thdi day manh thu hut von, phat trien khoa hoc, cong nghe hien dai de nang cao hon nua hieu qua khai thac nhung tiem nang nay
1.3.2. Nhan id lao dong
Trong co che tao viec lam nhu da trinh bay d phan khai niem tao viec lam doi hoi su ket hop chat che gitra ba ben la ngudi lao dong, ngudi su dung lao dong
va Nha nudc Do vay, nhan to lao dong cd tarn anh hudng quan trong den tao viec lam Nhan to lao dong dupe xem xet tren ca hai phuong dien la so luong va chat luong lao dong Ve sd luong lao dong dupe the hien d quy mo cua luc luong lao dong, thdi gian lao dong va cudng do lao dong cua moi ngudi Chat luong lao dong the hien d trinh do chuyen mon lanh nghe, ky nang, sue khoe, y thuc trach nhiem, y thuc chap hanh ky luat, su tan tuy vdi cong viec
Trang 37Nhan to lao dong anh hirong den kha nang tim viec lam va muc tien cong ma ngudi lao dong se dirge nhan tir ngirdi sd dung lao dong Do vay, ngudi lao dong muon tim kiem viec lam, dac biet la nhung viec lam cd thu nhap cao va phu hop vdi nang luc, trinh do, can phai nam bat dugc thong tin cua thi trudng lao dong, biet cac
co hoi viec lam Dong thdi can phai chu trong den van de dau tu cho sue lao dong cua minh, tuc la dau tu vao von con ngudi ca ve the luc va tri luc de dap ung dugc yeu cau cua ngudi su dung lao dong, cua thi trudng lao dong De ngudi lao dong dau tu cd hieu qua vao von con ngudi thi thong tin thi trudng lao dong la rat can thiet, giup ngudi lao dong cd dugc sir lira chgn nganh nghe phu hgp vdi kha nang va yeu cau phat trien cua thi trudng lao dong, tu do nam bat cac co hoi viec lam Nha nudc, ngudi sir dung lao dong va cac to chuc xa hoi can nang cao vai tro cua minh trong viec giup ngudi lao dong tiep can kip thdi va day du vdi cac thong tin cua thi trudng lao dong thong qua cac phuong tien thong tin dai chung nhu dai, bao, ti vi, internet hoac qua cac trung tarn gidi thieu viec lam Dong thdi ho trg ngudi lao dong trong van de dao tao nghe, dao tao nang cao trinh do chuyen mon
De tao viec lam, duy tri va phat trien viec lam cho ngudi lao dong can phai
cd su tham gia phoi hgp cua ngudi lao dong, ngudi su dung lao dong va Nha nudc Dac biet chu trgng den van de nang cao chat lugng lao dong de duy tri viec lam, tao
co hoi viec lam cd thu nhap va nang cao vi the cua ban than moi ngudi lao dong
1.3.3 Co' che, chinh sach kinh te -xa hoi anh hudng den tao viec lam
Van de tao viec lam cho ngudi lao dong chiu sir tac dong rat ldn cua co che, chinh sach cua nha nudc, chinh quyen dia phuong Trong moi thdi ky khac nhau, moi quoc gia, moi dia phuong se de ra nhung chinh sach cu the, phu hgp vdi tinh hinh phat trien kinh te - xa hoi cua thdi ky do, dong thdi theo kip vdi xu hudng phat trien cua toan cau Cd the nhan thay nhom nhan to nay rat da dang, nhu cac chinh sach dieu hanh kinh te vi mo, vi md d pham vi tong the toan nen kinh te hay theo vung, theo tirng nganh, tirng linh vuc va cd anh hudng ldn den tao viec lam cho ngudi lao dong
Trang 38Cac chinh sach o tam vi mo nhu chinh sach doi mod kinh te, chuyen tu kinh
te ke hoach hoa tap trung sang kinh te thi truong co su quan ly cua nha nuoc theo dinh huong xa hoi chu nghia, chinh sach phat trien kinh te nhieu thanh phan da lam thay doi co cau kinh te Voi chu truong phat trien kinh te nhieu thanh phan, ben canh kinh te nha nuoc, kinh te tap the thi Nha nuoc con khuyen khich su phat trien cua kinh te co von dau tu nuoc ngoai, kinh te ca the Dong thoi ket hop san xuat kinh doanh quy mo lon, voi quy mo vua, nho va sieu nho, tao dong luc phat trien nham thoa man nhu cau tieu dung trong nuoc va xuat khau tao nguon von cho tich luy md rong san xuat va cai thien doi song cua nguoi dan, tang cuong hop tac kinh
te the gioi Su thay doi nay da keo theo do la su thay doi cua co cau lao dong o ca mat so luong va chat luong lao dong theo nganh kinh te, theo linh vuc va theo vung
Hien phap 1992 quy dinh: “Lao dong la quyen va nghia vu cua cong dan Nha nuoc va xa hoi co ke hoach tao ngay cang nhieu viec lam cho nguoi lao dong” (Dieu 55)
Bo Luat Lao dong bao ve quyen lam viec, loi ich va cac quyen khac cua nguoi lao dong, dong thoi bao ve quyen va loi ich hop phap cua nguoi su dung lao dong, tao dieu kien cho moi quan he lao dong duoc hai hoa va on dinh, gop phan phat huy tri sang tao va tai nang cua nguoi lao dong tri oc va lao dong chan tay, cua nguoi quan ly lao dong, nham dat nang suat, chat luong va tien bo xa hoi trong lao dong, san xuat, dich vu, hieu qua trong su dung va quan ly lao dong, gop phan cong nghiep hoa, hien dai hoa dat nuoc vi muc tieu dan giau, nuoc manh, xa hoi cong bang, dan chu, van minh
Tai Dieu 13 cua Bo Luat Lao dong con neu ro: “Giai quyet viec lam, bao dam cho moi nguoi co kha nang lao dong deu co co hoi co viec lam la trach nhiemcua Nha nuoc, cua cac doanh nghiep va toan xa hoi”
Chuong trinh quoc gia ve giai quyet viec lam (Nghi quyet 120/HDBT ngay 14/4/1992 cua Hoi dong Bo truong, nay la Chinh phu) la mot trong nhung chinh sach quan trong gop phan tao viec lam cho nguoi nguoi lao dong, on dinh kinh te - xa hoi cua Viet Nam trong thoi gian qua Chuong trinh duoc thuc hien tren pham vi quoc gia,
Trang 39tren co sd thanh lap Quy quoc gia giai quyet viec lam voi nguon chinh tu ngan sach nha nuoc de cho vay voi lai suat thap cho cac doi tuong co du an tao viec lam.
Ben canh cac chinh sach ve tao viec lam, Nha nuoc cung ban hanh nhieu chinh sach ve dao tao lao dong, day nghe cho nhung ngudi yeu the Cac chu truong, chinh sach cua Dang, cua nha nuoc va chinh quyen dia phuong ve da dang hoa cac loai hinh dao tao nghe, dao tao chuyen mon de tao dieu kien cho ngudi lao dong hoc tap nang cao trinh do chuyen mon, nang cao kha nang tim duoc viec lam phu hop Gan day, Nha nuoc da ban hanh chinh sach bao hiem that nghiep cho ngudi lao dong (co hieu luc tu nam 2009)
Dong thdi, voi nhung chu truong, chinh sach cua chinh phu va chinh quyen dia phuong tap trung vao phat trien kinh te nhu xay dung co sd ha tang, xay dung cac khu cong nghiep, khu che xuat, khuyen khich san xuat cac san pham de xuat khau, tao hanh lang phap ly thuan loi cho cac nha dau tu nuoc ngoai vao dau tu san xuat kinh doanh trong nuoc da gop phan khong nho tao viec lam cho ngudi lao dong
Tom lai, co che chinh sach cua nha nuoc, cua chinh quyen dia phuong ve tao viec lam va viec ap dung no vao thuc tien co tac dong lon den nhu cau su dung lao dong cua ngudi su dung lao dong, kha nang dap ung yeu cau cua cong viec, hieu qua hoat dong cua thi trudng lao dong trong van de tao viec lam Vi vay, de tao nhieu viec lam, giam ty le that nghiep cua ngudi ngudi lao dong thi Nha nuoc va chinh quyen dia phuong can co nhung co che, chinh sach hop ly, de tung buoc hoan thien chinh sach bao dam xa hoi, tao cong bang xa hoi cho ngudi lao dong trong qua trinh tang trudng Dong thdi cung can co su tham gia tich cuc cua ngudi lao dong
va ngudi su dung lao dong trong viec thuc hien cac co che, chinh sach do
1.4 Kinh nghiem tao viec lam tai mot so dia phinrng cua Viet Nam
1.4.1. Kinh nghiem tao viec lam cua tinh Nam Dinh
Nam Dinh la mot tinh nam d phia nam dong bang Bac Bo, co dien tich tu nhien la 1652 km , dan so cua tinh nam 2010 la 1,8 trieu ngudi Dia hinh Nam Dinh
co the chia thanh 3 vung la: vung dong bang thap trung, vung dong bang ven bien (co bd bien dai 72 km), va vung trung tam cong nghiep - dich vu thanh pho Nam
Trang 40Dinh Nam Dinh co dat dai phi nhieu, co nhieu kha nang tham canh phat trien nong nghiep, cong nghiep det, cong nghiep che bien, cong nghiep co khi, cac nganh nghe truyen thong, va co nhieu tiem nang phat trien kinh te tdng hop ven bien.
Toc do tang truong kinh te binh quan cua Nam Dinh trong giai doan 2006 -
2010 dat 10,4%/nam Co cau kinh te chuyen dich theo huong tang dan ty trong cong nghiep va dich vu (den nam 2010 dat 70,5%) va giam dan ty trong nong, lam, ngu nghiep (nam 2010 dat 29,5%)
Tinh den nam 2010, luc luong lao dong cua Nam Dinh la 1,1 trieu nguoi (chiem khoang 58% tdng dan so), day la nguon lao dong doi dao, gop phan phat trien kinh te - xa hoi cua tinh Trong nhung nam gan day, Nam Dinh luon xac dinh tao viec lam cho nguoi lao dong tren dia ban tinh la van de co vi tri quan trong trong chien luoc phat trien kinh te - xa hoi cua tinh Giai doan 2006 - 2010, toan tinh da tao viec lam cho khoang 166,8 nghin luot nguoi (trong do co tren 11,4 nghin nguoi di lao dong o nuoc ngoai), binh quan moi nam tao duoc 33 nghin viec lam moi Co cau lao dong co su dich chuyen theo huong giam ty le lao dong trong khu vuc NLN, tang ty trong lao dong trong khu vuc CN - XD va DV Khu vuc CN -
XD da thu hut duoc tren 10 nghin lao dong tu khu vuc NLN chuyen sang
Tren dia ban tinh hien co khoang 3,6 nghin doanh nghiep dang hoat dong, tao viec lam cho tren 115 nghin lao dong dang lam viec Trong nhung nam qua, chinh quyen tinh da tich cuc thuc hien cac chinh sach khuyen khich, thu hut cac nguon dau tu
de phat trien kinh te - xa hoi cua tinh Tinh den het nam 2010, Nam Dinh da co 28 du
an dau tu nuoc ngoai voi tdng von dang ky la 5.165 trieu do la My De dat duoc ket qua kha quan nhu vay, chinh quyen tinh da rat no luc thuc hien cac bien phap nham rut ngan thoi gian hoan thanh thu tuc dau tu xay dung co ban, dam bao chat luong Khuyen khich, tao dieu kien, cung voi nha dau tu dong hanh khoi thong cac nguon vdn Quyet liet, kien tri, linh hoat trong cong tac giai phong mat bang cua ca he thdng chinh tri Ddi moi trong viec bo tri cac nguon von dau tu, tap trung vao nhung du an lon, trong diem va nhung du an da hoan thanh, quyet toan, co tac dung khuyen khich nha thau day nhanh tien do trien khai, thuc hien du an