Luận văn hoàn thiện phương thức trả lương đối với cán bộ, viên chức trong các đơn vị sự nghiệp có thu ở việt nam

Phan phoi thu nhap xa hoi cong bang, hop ly de tao ditoc dong lite phat trien manh, gop phan phong, chong tieu cite xa hoi - Ve noi dung co che quan ly tien luong doi vdi cac don vi su n

MUC LUC

Noi dung So trang Bang cac cum tir viet tat

Danh muc cac bang

Tom tat luan van

Ma dau

Chuong 1: Nhung van de co ban ve tien luong doi vdi can bo, 4 vien chdc trong cac don vi sir nghiep co thu

1.1 Khai niem ve tien luong 4

nguon nhan luc

1.2 Mot so khai niem lien quan den can bo, vien chdc va 14

phuong thde tra luong doi vdi can bo, vien chdc trong cac

don vi sir nghiep co thu cua Nha nude

don vi su nghiep cua Nha nucrc

1.3.2.1 Xac dinh quy tien luong duqc dung de tra luong cho can 24

bo, vien chirc

cong viec

su nghiep cong cua mot so nucrc trong khu vuc

Chirong 2: Thue trang phuong thde tra luong doi vdi can bo, 34

vien chuc trong cac don vi su nghiep co thu d Viet Nam

2.1 Tong quan chung ve don vi su nghiep d Viet Nam 34

Viet Nam

2.2 Phan tich thuc trang che do tien luong do Nha nude quy 35

dinh doi vdi vien chdc trong cac don vi su nghiep cd thu

2.3 Phan tich thuc trang chi tra tien luong bo sung tir nguon 47

thu duqc de lai trong cac don vi su nghiep co thu

2.3.1 Ket qua thuc hien tu chu tai chinh doi vdi cac don vi su 47

nghiep cd thu theo Nghi dinh so 10/2002/ND-CP

2.3.2 Mot so each chi tra tien luong phan phoi thu nhap bo 52

sung ngoai luong 6 cac don vi su nghiep co thu

Bo Y te

Dai hoc quoc gia Ha Noi

true thuoc Tong cue Tieu chuan do luctag chat luong (Bo Khoa hoc

vdi can bo, vien chirc trong cac don vi su nghiep co thu

3.3 Nguyen tdc tra luong trong cac don vi su nghiep co thu 71

3.4 Mot so giai phap hoan thien phuong thirc tra luong doi 72

vdi can bo, vien chirc trong cac don vi su nghiep co thu

co thu

luong va hieu qua cua timg vien chirc

dong tien luong trong cac don vi su nghiep co thu cua Nha nude

3.5 Mot so kien nghi vdi Nha nude de hoan thien phuong 81

thirc tra luong doi vdi cac don vi su nghiep co thu d Viet Nam

1 CUM TLTTIENG VIET

BCHTW Ban chap hanh Trung uong

2 CUM TLTTIENG NU6C NGOAI

Tra luong theo vi triPay for personTra luong theo ca nhanPay for performanceTra luong theo ket qua cong viec

DANH MUC CAC BANG

Bang 1.1 PhSn loai tien luong trong khu vuc nha nude cua

Singapo theo trinh do hoc van va chuyen mon

Bang 1.2 Muc do thang tien tien luong doi vdi cong chuc trong

khu vuc nha nude cua Malaysia

Bang 2.1 So luong can bo, vien chuc nam 2003 trong cac don vi su

nghiep cua Nha nude

Bang 2.2 So luong don vi su nghiep co thu thuc hien tu chu tai

chinh theo Nghi dinh so 16/2002/ND-CP

27

30

34

49

Bang 2.3 Tinh hinh thuc hien tien luong doi vdi can bo, vien

Bang 2.5 Tinh hinh thuc hien tien luong doi vdi can bo, vien

chuc Khoa Su pham tir nam 2003 den 2005

Bang 2.6 Gier chuan

Bang 2.7 Quy doi gid chuan

Bang 2.8 Muc thanh toan vuqt gib chuan

Bang 2.9 Tinh hinh thuc hien tien luong doi vdi can bo, vien

chuc Trung tam ky thuat 1 tur nam 2003 den 2005

5859596063

NGUYEN QUANG DUNG

■

■ ■ ■ ■

Ngitoi huring dan khoa hoc’

PGS.TS Tran Xuan Cau

Chuyen nganh: Kinh te lao dong

Ma so 60.31.11

M0 DAU

1 Sir can thiet nghien cnu de tai:

Chinh sach tien luong la mot chinh sach quan trong trong he thong chinh sach kinh te - xa hoi cua dat nude Chinh vi vay, Dang va Nha nude ta luon quan tarn den chinh sach tien luong va coi day la mot noi dung quan trong trong cong tac cua minh Didu nay duqc the hien trong cac Nghi quyet cua Dang, cu the nhu sau:

- Hoi nghi lan thu 7 BCHTW Dang khoa VIII da khing dinh: “tien

luong gan lien vdi sic phat trien kinh te - xa hoi cua dat mtdc, tra litcmg dung cho ngitdi lao dong chinh la thitc hien dau tit cho phat trien

“CJz each cct ban tien luong doi vdi can bo, cong chile

- Dai hoi Dang toan quoc lan thvr X (nam 2006) ghi: “Tiep tuc cai each

chinh sach tien litcmg Phan phoi thu nhap xa hoi cong bang, hop ly de tao ditoc dong lite phat trien manh, gop phan phong, chong tieu cite xa hoi

- Ve noi dung co che quan ly tien luong doi vdi cac don vi su nghiep cuaNha nude, De an cai cai chinh sach tien luong cua Nha nude da neu ‘Tat cd

cac don vi sit nghiep chuyen sang thitc hien hach toan thu - chi (khdng vi muc tieu loi nhuan), tren co so do thitc hien cpiyen tit chi ve thitc hien nhiem

vu, ve tai chinh (bao gom cd ngudn tai tro cua ngan sach nha mtdc) gan vdi phan cap cpian ly cho cac Bo, nganh, dia phitcmg, ve sit dung bien che (chuyen sang che do hop dong lao dong) va tit chii ve tra litcmg cho ngitdi lao dong titcmg tit nhit khu vile doanh nghiep nha mtdc

Hien nay, can bo, vien chuc trong cac don vi su nghiep cua Nha nude duqc thuc hien che do tien luong theo quy dinh chung cua Nha nude nhu tien luong theo ngach, bac vien chuc, cac che do phu cap luong Ngoai ra, can bo, vien chuc trong cac don vi su nghiep co thu con duqc hudng them cac khoan tidn luong bo sung tir ngudn thu duqc de lai cua don vi Tuy nhien, den nay d nude ta da cd nhieu cong trinh cap Bo, cap nha nude nghien cun ve chinh sach, che do tidn luong nhu De tai nghien cuu ve mtre luong toi thieu cap nha nude cua trubng Dai hoc Kinh te quoc dan, De tai cap nha nude ve co so ly luan va thuc tidn cho viec thiet ke he thong thang luong, bang luong va cac

che do phu cap cua Bo Noi vu, nhung chua cd de tai nao nghien cun chi tiet

ve phuong thiic tra luong doi vdi can bo, vien chuc trong cac don vi su nghiep

co thu V'l vay, hoc vien xin lua chon De tai luan van to't nghiep thac si la

“Hoan thien phuung thuc tra luung doi vdi can bo, vien chuc trong cac dun

vi su nghiep co thu cf Viet Nam”.

2 Muc dich, doi tupng, pham vi va phuong phap nghien cun

Danh gia thuc trang phuong thuc tra luong doi vdi can bo, vien chuc trong cac don vi su nghiep cd thu o Viet Nam hien nay; tren co so do tim ra

uu nhupc, diem cua phuong thuc tra luong de kien nghi nhung giai phap hoan thien trong thdi gian tdi

2.2 Doi tuang va pham vi nghien cun:

vdi can bp, vien chuc trong cac don vi su nghiep cd thu o Viet Nam

Nam, trong do tap trung vao cac don vi su nghiep cd thu thuoc 3 nganh: giao due, y te va nghien cun khoa hoc

- Tong quan ve che' dp tien luong do'i vdi can bp, vien chuc trong cac don vi su nghiep cd thu o Viet Nam va kinh nghiem cua nude ngoai

- Phan tich va danh gia thuc trang phuong thuc tra luong do'i vdi can bp, vien chuc trong cac don vi su nghiep cd thu o Viet Nam

do'i vdi can bp, vien chuc trong cac don vi su nghiep cd thu o Viet Nam

Cac phuong phap su dung trong luan van gom: Phan tich he thong; lich

su va logic; khao sat; chuyen gia va tho'ng ke

3 Ket cau cua luan van

Ngoai phan mo dau; ket luan; muc luc; danh muc cac tai lieu tham khao, noi dung chinh cua luan van gom 3 chuong:

1.1 Khai niem ve tien luong

1.1.1 Ban chat cua tien luong:

Trong nen kinh te thi trudng, tien luong (tien cong) la gia tri she lao dong, nd khong chi bi chi phoi bdi quy luat gia tri ma con bi chi phoi bdi quy luat cung cau

Theo cac nha kinh te hoc phuong Tay thi do la gia tri lao dong va dupe coi la diem then chot tren thi trudng lao dong

Adam Smith (Anh) quan niem rang “tien cong khong phai chi la su bu dap cho lao dong, tfnh theo mOi gib lao dong ma do la thu nhap cua ngubi ngheo, va do do, khong nhung phai du de tu duy tri trong khi dang hoat dong

ma ca trong khi ngimg lao dong”

1.1.2 Cac chirc nang co ban cua tien luong:

1.1.2.1 Tien luong la thudc do gia tri:

Tien luong the hien bang tien cua gia tri sire lao dong, dupe bieu hien ra ben ngoai nhu la gia ca cua lao dong

1.1.2.2 Ti6n luong duy tri va phat trien sire lao dong:

Theo C.Mac, tien luong la bieu hien gia tri sire lao dong, do la gia tri cua nhung tu lieu sinh hoat can thiet de duy tri cuoc song cua ngubi co she

1.1.2.3 Tien luong kich thich lao dong va tao dieu kien phat trien ngudn nhan luc:

Tien luong la bo phan thu nhap chmh cua ngudi lao dong nham thoa man phan ldn cac nhu cdu ve vat chat va tinh than cua ngudi lao dong Do vay, cac muc tien luong la cac don bay kinh te rat quan trong de dinh hudng

su quan tarn va dong co trong lao dong cua ngudi lao dong

Tong mire tien luong quyet dinh tong c<m ve hang hoa va dich vu can thiet phai san xuat cung nhu gia ca cua no Do vay, tang cac mire tien luong phai dua tren co so tang nang suat lao dong (san pham can bien) Viec tang nang suat lao dong luon luon dan den su tai phan bo lao dong Theo quy luat thi trudng, lao dong se tai phan bo vao cac khu vuc co nang suat cao hon de nhan duqc cac mire luong cao hon

Tien luong la yeu to kich thich viec hoan thien cac moi quan he lao dong Viec gan tien luong vcri hieu qua cua ngudi lao dong va don vi se thuc day cac moi quan he hop tac, giup do lan nhau, nang cao hieu qua hoat dong cua don vi

1.1.3 Cac moi quan he chu yeu cua tien luong:

Cung nhu doi vdi cac hang hoa khac, siic lao dong cd hai thuoc tinh: gia tri va gia tri su dung Gia tri siic lao dong duqc do bang gia tri nhung tu lieu sinh hoat can thiet de bu dap lai siic lao dong da hao phi trong qua trinh san xuat, gia tri cua chi phi nuoi dubng con ngudi trudc va sau tuoi cd kha nang lao dong, gia tri cua nhung chi phi can thiet cho viec hoc hanh

Moi quan he giua tien luong toi thieu, trung binh va toi da la moi quan

he cot loi cua che do tien luong Doi vdi cac nude kinh te dang phat trien, thong thudng mo'i quan he nay cd xu hudng gia tang, nguqc lai doi vdi cac nude kinh te phat trien thi moi quan he nay cd xu hudng thu hep lai

1.1.3.4 Ti£n lucrng vdi tang trudng kinh te:

Tang trudng kinh te duqc the hien bang muc va toe do tang cua tong san pham quoc noi trong tirng thdi ky (GDP) Tang trudng kinh te suy cho cimg dat duqc tren co so tang nang suat lao dong va tao duqc nhieu viec lam hon

1.1.3.5 Tien luong va gia ca, lam phat:

Moi quan he giua tien luong va gia ca duqc bieu hien qua pham tru tien luong thuc te va tien luong danh nghia Theo quan diem tai san xuat sue lao dong thl can thiet phai bao dam tien luong thuc te cho ngudi lao dong Do vay, khi chi so gia sinh hoat tang len thl nhat thiet tien luong danh nghia cung phai tang len tuong ling Chi so lam phat the hien cac du bao cua ngudi lao dong va ngudi su dung lao dong ve chi so tang gia ca va su giam sut ve tien luong trong tuong lai

1.2 Mot so khai niem lien quan den can bo, vien chirc va phuong thiic tra luong doi vdi can bo, vien chirc trong cac don vi su nghiep co thu cua Nha nude.

1.2.1 Mot so khai niem va phan loai can bo, vien chuc trong cac don vi su nghiep cua Nha nude:

cong dan Viet Nam, trong bien che, duqc tuyen dung, bo nhiem vao mot ngach vien chirc hoac giao gi£r mot nhiem vu thudng xuyen trong don vi su

1.2.1.1.2 Bien che la so ngudi lam viec trong don vi su nghiep cua Nha nude, do don vi quyet dinh hoac duqc cap cd tham quyen phe duyet theo hudng dAn cua Nha nude.

su nghiep cua Nha nude, the hien cap do ve chuyen mon nghiep vu

1.2.1.1.4 Bac la khai niem chi thang gia tri trong mOi ngach vien chdc, dng vdi mdi bac cd mot he so tien luong

1.2.1.2, Phan loai vien chdc:

loai B va vien chdc loai C

1.2.1.2.2 Phan loai theo ngach vien chdc cd vien chdc tuong duong ngach chuyen vien cao cap (loai A3); vien chdc tuong duong ngach chuyen vien chfnh (loai A2); vien chdc tuong duong ngach chuyen vien (loai Al); vien chdc tuong duong ngach can su (loai B); vien chdc ngach nhan vien (loai C)

1.2.1.2.3 Phan loai theo vi tri cong tac cd vien chdc lanh dao va vien chdc chuyen mon nghiep vu

1.2.2 Khai niem va phan loai don vi sir nghiep co thu d Viet Nam:

cd con dau va tai khoan rieng, to chdc bo may ke toan theo quy dinh cuaLuat ke toan, do Nha nude thanh lap, hoat dong khong vi muc tieu lqi nhuan

ma de thuc hien cung cap cac dich vu cong cua Nha nude cho ngudi dan (nhu giao due, y te, van hoa, )

1.2.2.2.1 Can cd vao nguon thu su nghiep, chia lam 2 loai: don vi cd nguon thu su nghiep tu bao dam toan bo chi phi hoat dong thudng xuyen va don vi cd nguon thu su nghiep tu bao dam mot phan chi phi hoat dong thudng xuyen, phan con lai duqc ngan sach nha nude cap

1.2.2.2.2 Can cd vao linh vuc hoat dong, chia lam 5 loai: don vi hoat dong trong linh vuc giao due dao tao; don vi hoat dong trong linh vuc y te;

1.3 Phuong thftc tra luong.

“Phuong thuc” la mot tur ghep chi phuong phap, each thuc hoac cung co the hieu la tong hop cac bien phap, thu thuat, hinh thuc, de thuc hien mot cong viec nao do Phuong thuc duqc dung trong nhidu linh vuc khac nhau nhu: trong kinh te chinh tri hoc la “phuong thuc san xuat”, trong triet hoc la

“phuong thuc ton tai cua vat chat”, trong van hoc la “phuong thurc song”, Tir dien tieng Viet giai thich “phuong thuc la each thuc va phuong phap (noi mot each tong quat) Phuong thuc dau tranh Phuong thuc tra luong theo san pham” Theo do, phuong thuc tra luong cd the hieu la cac hinh thuc, each thuc, bien phap ma ngudi su dung lao dong (co quan, don vi, doanh nghiep )

ap dung de tra luong (bao gom cac khoan luong chinh va cac khoan thu nhap

bo sung hoac tien thudng) cho ngudi lao dong thuoc pham vi quan ly;

Trong thuc te to chuc tidn luong cua cac don vi su nghiep cd thu da cd it nhat hai hinh thuc tra luong duqc ap dung, do la tra luong theo thdi gian va tra luong theo ket qua thuc hien cong viec Tra luong theo thdi gian la hinh thuc

ma tien luong mdi vien chuc nhan duqc phu thuoc vao so don vi thdi gian lao dong (gid, ngay, tudn, thang, nam) va suat luong theo ngach, bac cua ho Tra luong theo ket qua thuc hien cong viec la hinh thuc ma tien luong mdi ngudi lao dong nhan duqc phu thuoc vao khoi luong cong viec da hoan thanh, chat luong cong viec va don gia tien luong cua mot don vi khoi luong cong viec, cd the chia thanh 5 loai hinh thuc tra luong cu the hon nhu: tra luong theo san pham true tiep ca nhan, tra luong theo san pham tap the, tra luong theo san gian tiep, tra luong theo san pham cd thudng va tra luong khoan

Tuy nhien, cac hinh thuc, each thuc, bien phap tra luong trong to chuc (co quan, don vi, doanh nghiep) khong phai duqc thuc hien mdt each tuy tien theo y muon chu quan hoac tuy hung cua ngudi su sung lao dong ma nd phai duqc tuan thu theo cac nguyen tSc, dieu kien chung do Nha nude quy dinh de bao dam quyen lqi cua cac ben lien quan (ngudi su dung lao dong va ngudi

lao dong) vf du nhu: ngudi su dung lao dong khong dupe tra luong cho ngudi lao dong thap hon mdc luong toi thieu chung do nha nude quy dinh, mire luong cua ngudi lao dong co trinh do dao tao phai cao hon mdc luong toi thieu chung, ngudi lao dong lam them gid, lam viec vao ban dem thi dupe hudng tien luong lam them gid, lam viec vao ban dem cao hon muc luong lam viec binh thudng; dong thdi cac nguyen tac, dieu kien chung nay phai dupe the che hoa vao cac dieu kien cu the cua tirng to chdc, hay noi each khac mdi to chdc

cd mot quy che tra luong rieng, trong do xac dinh rd phuong thde tra luong cua to chdc doi vdi tdng doi tupng lao dong trong to chuc

Tom lai, phuong thitc tra luong cd the hieu la cac hinh thitc, each thitc, bien phap ma ngudi sit dung lao dong (co quan, don vi, doanh nghiep ) dp dung de tra litong (bao gom cac khoan luong chinh va cac khoan thu nhap bo sung hoac tien thitong) cho ngitdi lao dong thuoc pham vi quan ly; cac hinh thitc, each thitc, bien phap nay ditqc xac dinh trong quy che tra litong cua to chile (co quan, don vi, doanh nghiep) de lam co so thitc hien va giai quyet tranh chap giita ngitdi lao dong va ngitdi sit dung lao dong.

trong cac don vi su nghiep cd thu cua Nha nude:

Do ban chat va vai tro cua lao dong cd tmh dac thu nen cac nhan to chi phoi tien luong cua vien chuc rat khac so vdi khu vuc san xuat kinh doanh,

ke ca khu vuc doanh nghiep nha nude Vi vay, phuong there tra luong trong cac don vi su nghiep cd thu cua Nha nude bi anh hudng cac nhan to sau:

• Cac nhan to ben trong: Pham vi nha nude quan ly va ngudn de tra

luong; Co cau cac loai cong viec va tmh phde tap cua mdi loai cong viec; Quan he tien luong (he so, boi so tien luong); luong toi thieu, trung binh, toi

da trong he thong tien luong cua vien chuc nha nude va su tac dong cua he thong tien cong tren thi trudng lao dong; Tham nien cong tac; Cac khoan uu dai, phu cap khac dupe Nha nude ap dung doi vdi vien chuc nha nude ngoai che do luong; Su tac dong cua gia ca sinh hoat tirng thdi ky anh hudng den doi song cua vien chuc; Mdc tang trudng cua nen kinh te

• Cac nhan to ben ngoai: Trinh do phat trien cua nen kinh te va kha

nang dong vien vao ngan sach nha nude; xu the nang cao mdc tien luong,

tien cong va thu nhap cua ngudi lao dong, cua cac ho dan cu, cua cac tdng ldp xa hoi theo su phat trien cua nen kinh te.

Tren ccr so cac nhan to anh hudng neu tren, co the khai quat nhung noi dung chu yeu cua phuong thde tra luong duqc xac dinh trong quy che tra luong cua cac don vi su nghiep co thu cua Nha nude gom nhung noi dung sau:

chdc: De cd the chi tra tien luong cho vien chdc thi don vi can phai xac dinh duqc nguon quy duqc dung de chi tra luong Tren co so quy mo quy tien luong cua don vi se quyet dinh duqc quy tien luong cua tdng bo phan va muc tien luong cu the do'i vdi tdng vien chdc

Quy tidn luong cua don vi su nghiep cd thu duqc hinh thanh td nguon ng£n sach nha nude cap va nguon thu td ket qua hoat dong dich vu cua don vi.1.3.2.2 Xac dinh he thong mdc luong doi vdi tdng chdc danh cong viec:

De xac dinh duqc he thong mdc luong thi don vi can phai xac dinh duqc he thong chdc danh cong viec, tuong dng vdi nd la mdc do phde tap cong viec Tren co so do lua chon mdc luong thap nhat va mdc luong cao nhat doi vdi tdng loai cong viec

Can cd vao tinh chat hoat dong dich vu va cac loai hinh lao dong hien dang ap dung trong don vi de lua chon mot trong cac hinh thde tra luong sau: Tra luong theo thdi gian va tra luong theo san pham (tra luong theo san pham true tiep ca nhan, tra luong theo san pham tap the, tra luong theo san gian tiep, tra luong theo san pham cd thudng va tra luong khoan) Trong mot don vi cd the ap dung nhieu hinh thde tra luong neu tren

1.4 Kinh nghiem ap dung cac phuong thde tra luong trong cac don

vi su nghiep cong cua mot so nude trong khu vuc.

1.4.1 Kinh nghiem cua Singapo:

Singapo thuc hien he thong tien luong linh hoat, gdn vdi xu hudng phat tridn kinh te trong tdng thdi ky Theo he thong tien luong hien hanh cua Singapo, mot phan tien luong cua vien chdc duqc tra dudi dang mem va thay doi tuy theo cac dieu kien kinh te cu the

1.4.1.1 Tien luong gdn vdi mdc do hoan thanh cong viec

• Cac nguyen tac xac dinh tien luong vien chirc: Bao dam tra luong theo mire luong tren thi trudng doi vdi trinh do tay nghe, kha nang, trach nhiem va mdc do hoan thanh cong viec nhat dinh; Bao dam mdc tien luong trong khu vuc hanh chfnh su nghiep tuong duong vdi mdc thu nhap cua lao dong trong khu vuc san xuat kinh doanh, tuy nhien khong duqc cao hon; Tien tdi mOt he thong tra cong ranh mach va cong khai trong khu vuc nha nude.

• Co cau tidn luong: Mdc tien luong co ban nam (12 thang luong co ban); Tien luong bo sung (trong dieu kien kinh te phat trien tot, toi da 3 thang); Cac khoan tien thudng thang (neu mdc do hoan thanh cong viec trong thang tot hon); Doi vdi mot so nganh con cd tien thudng do hoan thanh cong viec va 2 thang phu cap cho su dung phuong tien (6 to);

• Tra luong theo vi tri (pay for position)

• Tra luong theo ca nhan (pay for person)

• Tra luong theo ket qua hoan thanh cong viec (pay for performance)

1.4.2 Kinh nghiem cua Malaysia:

Van de chrnh trong he thong tien luong nam 1992 cua Malaysia la phan chia cu the cac dich vu, cac bang luong tren co so tong hop 574 ngach khac nhau vao 274 ngach cua 19 nganh dua vao yeu cau ve chuyen mon, vai tro va chdc nang thuc hien cong viec do'i vdi cac ngach, cac nganh He thong tien luong cua Malaysia thuc hien co cau ma tran cd hang ngang va cot doc Viec thang tien luong theo chieu nao (ngang, doc hoac cheo) phu thuoc vao ket qua danh gia va gidi han cua cac loai ket qua danh gia Sau day la each the hien viec thang tien tien luong

Bat dau td nam 2002 Malaysia thuc hien he thong tien luong moi vdi ten goi he thong tien luong MRS Muc tieu cua he thong tien luong MRS la nham bao dam khu vuc cong cd kha nang va trach nhiem trong viec thay doi moi trudng va dap dng yeu cau cua khach hang bang each chuan bi cac dich vu cd cha't luong thong qua phat trien tren co so ky nang nguon nhan luc He thong tien luong MRS duqc dua ra nham giai quyet cac van de chu yeu sau: dua ra phuong phap danh gia nang luc tong hop; dieu chinh sua doi co cau luong va

phu cap; cai tien dieu khoan, dieu kien cong cu; danh gia nang luc tong hop ve chuyen mon cua cong chdc tren co so danh gia ve kien thde, ky nang, tinh than, thai do, dao ddc va cac van de khac.

Co hai each tang luong trong khu vuc cong la: tang theo chieu ngang; nhay bac va ngach, chuyen dong theo dubng cheo (chi co nhung doi tuong xuat sSc, thuc tai mdi dupe thuc hien bang each nay thong qua thi cu, chd khong phai tren co so binh Mu)

1.4.3 Kinh nghiem rut ra de dp dung vao Viet Nam.

Qua nghien cun phuong thirc tra luong doi vdi vien chdc trong khu vuc cong cua cac nude Singapo va Malaysia neu tren, cd the rut ra mot so kinh nghiem de ap dung vao Viet Nam nhu sau:

Thu nhat, cac don vi su nghiep cd thu cua Viet Nam can xay dung

phuong there tra luong phu hop vdi dac diem cua timg don vi theo hudng cong khai, minh bach, rd rang

Thu: hai, phuong there tra luong phai linh hoat va phai gSn vdi nang suat,

chat luong va hieu qua cong tac cua tung ca nhan, dong vien dupe vien chirc lam viec tich cue

Thit ba, can tien tdi thuc hien tra luong theo vi tri, tue la can bo, vien

chdc du gia hay tre neu cd trinh do, nang luc va dam nhiem dupe cong viec nao thi dupe hudng muc luong quy dinh doi vdi cong viec do

Thu tu, trong mot don vi cd the ap dung nhieu hinh thde tra luong khac

nhau nhung doi vdi mdi ca nhan chi nen ap dung mot hinh thde tra luong

Thii’ nam, khi xay dung cac mdc tien luong ap dung trong don vi su

nghiep cd thu cua Nha nude phai tham khao mdc tien luong cua cong viec cung loai tren thi trudng lao dong

Chirong 2 THUC TRANG PHUONG THUC TRA LUONG DOI Vdi CAN BO, VIEN CHUC TRONG CAC DON VI SU NGHIEP CO THU 0 VIET NAM

2.1 Tong quan chung ve don vi sir nghiep d Viet Nam:

2.1.1 So luong can bo, vien chdc trong cac don vi su nghiep d Viet Nam

So luong can bo, vien chuc trong cac don vi su nghiep cua Nha nude nam

2003 (don vi tinh: ngucri) nhu sau:

bo, vien chdc

Trong do

Theo so lieu dieu tra cua Tdng cue Thong ke, tinh den thang 7/2002,

ca nude cd 75.937 don vi su nghiep Theo bao cao cua cac Bo, nganh o Trung uong va cac dia phuong, so don vi su nghiep cd thu la 13.862 don vi (chiem khoang 17,3%), trong do: don vi su nghiep cd thu o Trung uong la

716 don vi; don vi su nghiep co thu o dia phuong la 13.146 don vi

Trong thdi gian tdi cac don vi su nghiep co thu (don vi su nghiep tu bao dam toan bo chi phi thudng xuyen va don vi tu bao dam mot phan chi phi thudng xuyen) se chiem da so trong toan bo cac don vi su nghiep; don vi su nghiep khong cd thu se chiem mot ty le nhd

2.2 Phan tich thuc trang che do tien luong do Nha nude quy dinh doi voi vien chdc trong cac don vi su nghiep cd thu.

2.2.1 Ve mdc luong toi thieu chung:

Mdc luong tdi thieu chung duqc dung lam can cd tinh cac mdc luong trong he thong thang luong, bang luong va tinh cac mdc phu cap luong trong khu vuc nha nude Th thang 10/2005, mdc luong tdi thieu chung la 350.000 dong/thang va th thang 10/2006 la 450.000 dong/thang

Doi vdi cac don vi su nghiep cd thu thuc hien theo quy dinh tai Nghi dinh so 10/2002/ND-CP ngay 16/01/2002 cua Chinh phu ve che do tai chinh

ap dung doi vdi don vi su nghiep co thu thi:

- Dan vi tu bao dam chi phi duqc ap dung he so dieu chinh tang them mdc luong tdi thieu chung khong qua 2,5 lan so vdi mdc luong tdi thieu chung do Nha nude quy dinh (vdi mdc luong tdi thieu chung la 350.000 dong/thang thi mdc luong tdi thieu doi vdi don vi tu bao dam chi phi cd the dat cao nhat la 1.225.000 dong/thang)

them mdc luong tdi thieu chung khong qua 2 lan so vdi mdc luong tdi thieu chung do Nha nude quy dinh (vdi mdc luong tdi thieu chung la 350.000 dong/thang thi mdc luong tdi thieu doi vdi don vi bao dam mot phan chi phi

cd the dat cao nha't la 1.050.000 dong/thang)

2.2.2 Ve tien luong theo ngach, bac vien chdc:

- Lam cong viec gi thi bo nhiem vao ngach vien chdc do; vien chdc duqc

bo nhiem vao ngach vien chdc nao thi xep luong theo ngach vien chdc do

chdc hien dam nhiem va hudng phu cap chdc vu theo chdc danh lanh dao do

- Viec tra luong phai g5n vdi ket qua thuc hien nhiem vu cua vien chdc

va nguon tra luong (td ngan sach nha nude cap hoac hd trq va tu cac nguon thu theo quy dinh cua phap luat dung de tra luong) cua don vi

• Bang litcmg vien chftc ditac xay ditng theo nguyen tac sau:

dng vdi noi dung cong viec va tieu chuan nghiep vu chuyen mon

- Mdc luong chuan cua mot ngach duqc xac dinh dua vao mdc do phde tap cua ngach vien chdc chuyen nganh (chdc danh, hieu biet, yeu cau trinh

do dao tao) Yeu to dieu kien lao dong va uu dai nganh nghe duqc quy dinh bang che do phu cap uu dai theo nghe

- Mdi ngach cd mot so bac tham nien:

su) - tdi da (chuyen gia cao cap bac cuoi cung) la 1 - 2,34 - 10

2.2.2.3.1 Nang bac luong thudng xuyen: Viec nang bac luong thudng xuyen duqc thuc hien tren co so ket qua hoan thanh nhiem vu cua vien chuc va thdi gian giu bac trong ngach.

2.2.2.3.2 Nang bac luong trudc thdi han: Vien chuc lap thanh tich xuat sdc trong thuc hien nhiem vu hoac khi nghi huu duqc nang bac luong trudc thdi han toi da 12 thang, nhung ty le vien chdc duqc nang bac luong trudc thdi han khong qua 5% tong so vien chdc cua don vi

Viec phan bo chi tieu con mang tinh binh quan Sau khi thi nang ngach thi cong viec cua vien chdc thudng khong cd gi thay doi so vdi trudc nen chu yeu la nang luong

2.2.3 Cac che do phu cap luong:

2.2.3.1 Che do phu cap chdc vu lanh dao:

2.2.3.2 Che do phu cap tham nien vitcft khung:

2.2.3.3 Che do phu cap kiem nhiem chdc danh lanh dao;

2.2.3.4 Phu cap khu vitc:

2.2.3.5 Phu cap dac biet:

2.2.3.6 Phu cap thu hut:

2.2.3.7 Phu cap luu dong:

2.2:3.8 Phu cap doc hai, nguy hiem:

2.2.3.9 Phu cap trach nhiem cong viec:

2.2.3.10 Phu cap trach nhiem Ku dai theo nghe:

2.2.3.11 Mot so che do phu cap khac:

Tom lai, phan tien luong co ban (luong ngach, bac va phu cap do Nha nude quy dinh) cua vien chdc tuong doi on dinh, thudng xuyen duqc Nha nude xem xet, dieu chinh theo mdc tang trudng cua n£n kinh te va mdc tang thu nhap chung trong xa hoi, lam cho vien chdc yen tam cong tac va gin bo lau dai vdi khu vuc nha nude Tuy nhien, viec chi tra phan tien luong theo ngach, bac vien chdc va cac che do phu cap luong con mang tinh binh quan, edng nhac, chua gdn vdi nang suat, chat luong va hieu qua cong tac cua timg vien chdc

Hoat dong su nghiep co dac thu rieng khac vdi hoat dong cua co quan

hanh chinh nha nude, song trudc nam 2002, Nha nude ta da thuc hien co che quan ly doi vdi su nghiep gan nhu co che quan ly doi vdi co quan hanh chinh nha nude, tir do han che ket qua va hieu qua hoat dong cua cac don vi su nghiep Nam 2002, Chinh phu da ban hanh Nghi dinh so 10/2002/ND-CP ngay 16/01/2002 cua Chinh phu ve che do tai chinh ap dung cho don vi su nghiep

cd thu, trong do Nha nude da khuyen khich don vi tang thu, tiet kiem chi, thuc hien tinh gian bien che, tao didu kien tang thu nhap cho ngudi lao dong tren co so hoan thanh nhiem vu duqc giao, thuc hien day du nghia vu vdi ngan sach nha nude

• Theo so lieu bao cao chua day du cua cac BO, nganh, dia phuong, den thang 4/2004 ca nude da thuc hien giao quyen tu chu tai chinh cho 5.902 don vi (dat 42,6%), trong do: 0 TW 529 don vi va d dia phuong la 5.373 don vi

Thuc hien Nghi dinh so 10/2002/ND-CP mdi quan he giua don vi su nghiep vdi cac co quan quan ly nha nude da cd su thay doi theo hudng trao quyen tu chu ve quan ly bien che, lao dong, hoat dong chuyen mon, quan ly tai chinh cho don vi su nghiep Cac don vi su nghiep co thu da tfch cue khai thac cac ngudn thu su nghiep tir hoat dong cung ung dich vu va duqc chu dong sir dung cac ngudn kinh phi tuy theo yeu cau hoat dong cua don vi, dam bao chi tieu hieu qua, tiet kiem tren co so quy che chi tieu noi bo do don vi tu xay dung, dan den thu nhap cua can bo vien chdc da duqc cai thien hon so vdi che do tien luong nha nude quy dinh

- Ket qua khai thac ngudn thu str nghiep:

+ Doi vdi cac don vi su nghiep cd thu do Trung uong quan ly, trien khai thuc hien Nghi dinh so 10/2002/ND-CP, so thu su nghiep nam 2002 la 2.654 ty dong, tang 73% so vdi nam 2001 (la nam trudc khi thuc hien co che tu chu tai chinh, trong do thu phi, le phi tang 37,7%; thu hoat dong dich vu tang 53,3%) Nam 2003 so thu su nghiep dat la 3.270 ty dong, tang 23,2% so vdi nam 2002 (trong do phi, le phi tang 24,5%, thu hoat dong dich vu tang 21,5%)

+ Doi vdi cac don vi su nghiep do dia phuong quan ly: So thu nam

2002 cua 1.266 don vi la 372 ty dong, tang 20,4% so vdi nam 2001 Nam

- Ket qua tang thu nhap cho vien chdc:

+ 6 Trung uong: Bo Lao dong - Thuong binh va Xa hoi: Thu nhap binh quan nam 2003 cua cac don vi su nghiep thuoc tang them 32% so vdi nam 2002 (mdc binh quan td 1.120.000 dong den 2.336.000 dong/ngudi/thang) Trudng Cao dang cong nghiep Ha Noi co mdc tra thu nhap cao nhat cho ca nhan la 6.500.000 dong/ngudi/thang, gap 7,2 lan luong cap bac, chdc vu binh quan cua don vi Trudng Dai hoc Kinh te quoc dan co mdc tra thu nhap cao nhat la 6.029.000 dong/ngudi/thang, gap 7 lan luong cap bac, chdc vu binh quan

+ 6 dia phuong: Tinh Ben Tre: Thu nhap binh quan cua vien chdc 0 cac don vi su nghiep khi thuc hien tu chu tai chinh tang them td 80.000 dong den 1.022.000 dong/ngudi/thang Thanh pho Ho Chi Minh: Kho'i y te tang td 49.000 dong den 1.200.000 dong/ngudi/thang; khoi van hoa thong tin tang them td 97.000 dong den 750.000 dong/ngudi/thang

Nhin chung, don vi da tao them duqc nguon de bo sung tien luong cho can bo, vien chdc Tuy nhien, do don vi tu xay dung quy che chi tieu noi bo, chua co van ban cua Nha nude hudng dan cu the ve each thde phan pho'i khoan thu nhap bo sung ngoai luong nen viec thuc hien 6 cac don vi la rat khac nhau

2.3.2 Mot so each chi tra tien luong bo sung ngoai luong d cac don

vi su nghiep co thu:

2.3.2.1 Doi vdi ngdnh y te:

2.3.2.1.1 Nguon thu cua cac don vi su nghiep nganh y te gom: Nguon ngan sach nha nude cap; Nguon thu mot phan vien phi; Nguon thanh toan td Bao hiem y te; Vien trq nude ngoai

2.3.2.1.2 Cach chi tra tien luong bo sung tai Benh vien E thuoc Bo Y te

• Tinh hinh thuc hien tien luong doi vdi can bo, vien chdc Benh vien E

td nam 2003 den 2005:

Nguyen tdc chi tien thudng hang thang:

- Tien luong BQ theo

che do cua NN

- Nguon kinh phi de chia tien thudng la trfch 27% nguon thu vien phi khong tfnh thuoc, dich truyen, mau va hoa chat (ke ca tir Bao hiem y te)

- Khi phan phoi cho cac khoa, phong, Benh vien dua tren ket qua cac chi tieu chuyen mon da hoan thanh trong thang (ty le thu tien dich vu)

• Quy tien thudng hang thang cua cac don vi duqc tinh theo cong thde:

QT = M x ZHs x K

Trong do:

QT : Quy tien thudng cua khoa, phong

M : Mdc luong tdi thieu do Nha nude quy dinh

ZHs: Tdng he so luong va phu cdp chdc vu

K : He so dieu chinh quy khen thudng cua cac khoa phong theo nang sudt va duqc xac dinh theo bang sau:

• Tien thudng hang thang cua can bo, vien chdc trong benh vien:

Can cd quy tien thudng hang thang cua khoa, phong duqc xac dinh theo cong thde neu tren, Thu trudng khoa, phong phoi hop vdi To trudng cong doan xac dinh mdc tien thudng trong don vi theo cong thde sau:

TN = M (HsL + HsCV) + Hshd

Trong do:

M: Mdc luong tdi thieu do Nha nude quy dinh

HsL: He so luong theo ngach, bac hien hudng

HsCV: He so phu cap chdc vu lanh dao hien hudng

Hshd la he so han dinh didu chinh hang thang theo ket qua thu vien phi nham dam bao tien thudng cao nhat va thap nhat chenh lech nhau khong qua 3 lan va duqc xac dinh nhu sau:

2,2 - HsLHshd = -x 1.700

0,01Nhan xet: Ngudi cd mdc luong theo ngach, bac cao (tham nien cong tac nhieu, ngach cao hon) duqc hudng tien thudng cao hon ngudi cd mdc luong thSp (tham nien cong tac ft, ngach thap hon) Quy che cua don vi da xac dinh quan he tien thudng cao nhat - thap nhat thong qua he so dieu chinh K khong qua 3 lan; mdc chenh lech nay con nho, chua thuc su la don bay kinh te doi vdi nhung ngudi tre, cd mdc luong thap nhung cd trinh do, nang luc Quy che tra thudng cua don vi do bo phan ke toan tai chinh tham muu, giup viec lanh dao theo co che tu chu tai chfnh nen quy tien thudng mdi gdn vdi mdc do hoan thanh cua cac don vi thuoc Benh vien theo ty le thu dich vu, chua gin vdi cac tieu chi danh gia mdc do hoan thanh cong viec va kha nang dong gop cua tdng

ca nhan trong don vi Viec chi tra tien thudng con dua vao he so' luong ngach, bac cua vien chdc nen tinh linh hoat chua cao Viec thuc hien chi tra tien thudng hang thang da gop phan cai thien ddi song cua can bo, vien chdc va la dong luc thuc day can bo, vien chdc nang cao nang suat va chat luong dich vu

de phuc vu ngudi dan duqc td't hon Don vi mdi xay dung duqc quy che chi tra tien thudng hang thang, chua xay dung duqc quy che tien thudng cho cac ngay 16, tet; Thu trudng don vi khong cd quyen quyet dinh viec xep luong, nang bac luong doi vdi can bo, vien chdc ma phai de nghi co quan quan ly cap tren Ngudn thu cua benh vien tuy nam sau cao hon nam trudc nhung mdi chiem ty le nho so vdi ngudn ngan sach nha nude cap

23.2.2 Doi vdi nganh giao due dao tao:

23.2.2.1 Nguon thu cua cac don vi su nghiep nganh giao due dao tao gom: Nguon ngan sach nha nude cap; Nguon thu td phi, le phi; Thu hoc phi cua ngudi hoc thuoc cac loai hinh giao due va dao tao chinh quy va khong chinh quy (he cap bang) trong pham vi mdc thu do nha nude quy dinh; Thu tir phi dich vu dao tao (he cap chdng chi); Cac khoan thu ghn vdi hoat dong cua don vi; Thu tien dong gop xay dung trudng pho thong theo quy dinh cua cap cd tham quyen; Thu til don vi true thuoc de hd trq hoat dong chung; Cac khoan thu khac theo quy dinh cua phap luat nhu lai tien gui ngan hang tir cac khoan thu san xuat, cung ling dich vu

2.3.2.2.2 Cach chi tra tien luong bo sung tai Khoa Su pham thuoc Dai hoc quoc gia Ha Noi:

• Tinh hinh thuc hien tien luong doi vdi can bo, vien chdc Khoa Su pham td nam 2003 den 2005:

• Phuong thde chi tra quy tien luong, tien cong:

- Chi tra cho doi ngu giang vien:

+ Phan phoi cho doi ngu giang vien can cd vao so tiet giang va cac hoat dong khac quy ra so tiet giang chuan

+ Tien luong co ban, cac khoan phu cap nganh duqc thanh toan theohoac hoan thanh khoi luong cong viec duqc giao

+ Muc thanh toan vuqt gid chuan (Giao su, giang vien cao cap: 35.000 d/tiet; Pho giao su, Giang vien chinh 30.000 d/tiet; Giang vien 25.000 d/tiet; Tro ly va tap su giang day 20.000 d/tiet).

+ Phuong thde chi tra: Hang thang thanh toan tien luong co ban va phu cap uu dai Cuoi quy hoac cuoi hoc ky quyet toan toan bo

- Chi tra cho doi ngu quart ly, phuc vu:

+ Phan phoi cho doi ngu quan ly, phuc vu duqc can cd vao ket qua hoat dong chung cua don vi va ket qua hoat dong cua ca nhan

+ Phuong thde chi tra:

> Thanh toan 120% he so tang them neu xep loai A va co phat minh, sang kien trong quy

> Thanh toan 50% he so tang them neu xep loai B

> Khong thanh toan he so tang them neu xep loai C hoac trong thdi gian bi ky luat td khien trach trd len

Viec danh gia mdc do hoan thanh nhiem vu (xep loai A, B, C) do Thu trudng true tiep quan ly danh gia tren co sd cac tieu chi danh gia (mdc do hoan thanh nhiem vu duqc giao va thuc hien ky cuong, ne nep lao dong nhu sd ngay nghi, sd lan di muon, ve sdm trong thang) do Chu nhiem khoa quy dinh

- Phan phoi tien luong vao cac ngay Id ldn trong nam (Tet duong lich 1 suat; Tet am lich 5 suat; Ngay 30/4 va 01/5: 1 suat; Ngay 02/9 : 1 suat; Ngay 20/11: 1 suat)

Nhan xet: Viec chi tra tien luong bo sung doi vdi can bo giang day cd

uu diem la khong dua vao he sd luong ngach, bac cua giao vien ma quy dinh theo mdc tuong trng vdi tung chdc danh, ngach vien chdc da the hien mdc tra luong theo uy tin va kinh nghiem nha giao tich luy duqc; mdc tien luong bo sung nhieu hay it phu thuoc vao sd gid giang day vuqt chuan cua nha giao Tuy nhien, cung cd han che la tien luong chua duqc gSn vdi chat luong gid giang cua mdi nha giao Viec chi tra tien luong bo sung doi vdi doi ngu can bo quan ly, phuc vu cd uu diem la da gin vdi hieu qua cong viec thong qua phieu danh gia cong viec hang thang (xep loai A, B, C) cua Thu trudng don vi nhung viec danh gia mdi chi ap dung cho phan tien luong bo sung Neu tinh quan he

tien lucng phan bo sung (cao nhat - thap nhat) chi theo tien luctng/gid giang thi quan he nay qua thap (35.000d/20.000d=l,75) Tuy nhien, tren thuc te tdng tien luong cua giao vien nhan duqc con phu thuoc vao so tiet thuc te giang day, do do tdng tien luong cua giao vien se phu thuoc vao bo mon uu chuong hoac su phan cong cua Thu trudng don vi Vi vay, trong quy che cua don vi can quy dinh cu the van dd nay Viec thuc hien chi tra tien luong bo sung la theo co che tu chu tai chmh va do bo phan ke hoach tai chinh tham muu, giup viec lanh dao to chdc thuc hien nen chua chu y nhieu den viec chi tra tien luong la mot cOng cu quan ly, thuc day can bo, vien chdc nang cao chat luong va hieu qua cong tac.

2.3.2.3 Doi vai nganh nghien ciat khoa hoc:

Ngudn ngan sach nha nude cap; Ngudn thu th phi, le phi; Thu th cac hop dong nghien cdu khoa hoc va phat trien cong nghe, hop dong chuyen giao cong nghe vdi cac to chdc, ca nhan trong va ngoai nude; Thu th cac hoat dong dich

vu khoa hoc va cong nghe, tieu chuan, do luong, chat luong; Thu th cac hoat dong san xuat hoac lien ket san xuat san pham vdi cac to chdc thuoc cac thanh phan kinh te; Thu td don vi true thuoc de hd trp hoat dong chung; Cac khoan thu khac theo quy dinh cua phap luat nhu lai tien gui ngan hang td cac khoan thu san xuat, cung dng dich vu

thuoc Tdng cue Tieu chuan do luong chat luong (Bo Khoa hoc va Cong nghe)

• Tinh hinh thuc hien tien luong doi vdi can bo, vien chdc Trung tarn

ky thuat 1 td nam 2003 den 2005:

- Tien luong binh quan

d/thang

4 Ngudn thu tir dich vu

duqc de lai chi

• Phuong thde chi tra quy tien luong, tien cong:

- Quy tien luong cua Trung tarn duqc xac dinh theo cong thde sau:

Qtl— Mltt x (1+K) x ^hsl+pc x 12 thang

Trong do:

MLTr: Muc luong toi thieu chung do Nha nude quy dinh

K: He so dieu chinh tang them so vdi muc luong toi thieu chung

trong Trung tam

- Tien luong thang cua timg vien chuc duqc xac dinh nhu sau:

TL^g = MLTr x (1+K1) x (HSL + PC) ca nhan + K2

MLTr x (1+K1) x (HSL + PC) ca nhan la phan luong chinh Trong do he so

KI duqc quy dinh nhu sau: Giam doc 1,8; Pho giam doc 1,4; Trudng phong, Ke toan trudng 0,9; Pho trudng phong 0,8; Vien chdc 0,6)

K2 la phan luong theo hieu qua lao dong va duqc tinh toan nhu sau:

+ Tien luong theo hieu qua lao dong cua can bo true tiep duqc tinh tren co so thiet lap quy tien luong theo hieu qua lao dong cua don vi noi ngudi do lam viec

QK2dv= (Tong doanh thu - Thue - Chi phi thuc hien cong viec) x 15%

+ Tien luong theo hieu qua lao dong cua can bo gian tiep duqc tinh tren co

sd quy tien luong K2 cua don vi Tong quy luong cho cac don vi gian tiep duqc tinh bang 5% tong doanh thu cua Trung tam sau khi da tru thue Giam doed va phu trach cac don vi thong nhat quy luong K2 cho don vi gian tiep

- Phuong thde chi tra: Phan luong chinh duqc phat 1 lan vao dau thang do Phan luong hieu qua (K2) duqc phat 1 lan vao nhung ngay dau cua thang ke tiep

Nhan xet: Don vi da xay dung duqc quy che tra luong rieng cua don vi gom 2 phan (luong chinh va luong theo hieu qua cong viec) Tuy don vi da quy dinh “tuyet doi khong phan phoi binh quan” va da co quy dinh viec tien hanh danh gia he so hieu qua lao dong theo tinh chat cong viec, trach nhiem va mdc

do hoan thanh cua ca nhan nhung chua quy dinh ro cdp do danh gia cu the nen van phu thuoc nhieu vao yeu td chu quan cua ngudi duqc quyen danh gia Tren thuc te cd trudng hop ngudi cd luong chinh cao nhung mdc do dong gop it, luong theo hieu qua khong cao thl tong thu nhap cua ngudi nay van cd the cao hon ngudi cd luong chinh thap va luong theo hieu qua cao, vi vay each chi tra luong nay chi lam giam bdt tinh binh quan

Nhin chung, phan chi tra tien lucrng bo sung ttr nguon thu cua don vi da tao dieu kien cai thien thu nhap cho mot so can bo, vien chirc, tir do nang cao chat luong phuc vu ngudi dan dupe tot hon, giam bdt tinh binh quan trong phan phoi thu nhap, da budc dau thuc hien thong qua viec danh gia nang suat, chat luong va hieu qua cong tac cua tiTng vien chdc Tuy nhien, phuong thde tra luong trong cac don vi su nghiep co thu d Viet nam trong thdi gian qua con

co mot sd han che sau:

- Phuong thde tra luong hien hanh trong cac don vi su nghiep phde tap; tien luong cua can bp, vien chdc nhan dupe gom nhieu khoan khac nhau nhu luong co ban theo ngach, bac va cac khoan phu cap luong, tien thudng hang thang va tien thudng nhan dip cac ngay 16, tet,

- Phan luong chinh (luong co ban theo ngach, bac va cac khoan phu cap luong) khong dupe tra luong thap hon mdc quy dinh cua Nha nude du can bo,

bac luong nen chua gSn tien luong vdi nang suat va chat luong cua ca nhan can bo, vien chdc; viec tra luong chu yeu theo tham nien cong tac va trinh do dao tao ma chua cd su phan biet giua tien luong cua ngudi tich cue vdi tien luong cua ngudi chay ludi

- Phan tien thudng hang thang th nguon thu cua don vi cd tinh cha't cua mot khoan thu nhap bo sung; dupe chi tra theo quy che rieng cua timg don vi Quy che chi tra tien thudng nay dupe xay dung rat khac nhau d mdi don vi va thudng theo y chi chu quan cua Thu trudng don vi; quan he tien thudng cao nhat - thap nhat d mdi don vi cung rat khac nhau

- Viec xay dung he thong chi tieu danh gia nang suat, chat luong, hieu qua cong tac cua vien chuc trong cac don vi cung rat khac nhau

- Hien nay phan luong chinh do bo phan td chirc cua don vi tham muu,

quan chu quan cap tren quyet dinh; con phan tien thudng hang thang va tien thudng nhan dip ngay 16, tet do bo phan ke toan tai chinh tham muu, giup viec lanh dao td chirc thuc hien theo co che tu chu tai chinh

- Don vi chua tu chu dupe nguon thu vi cac mire hoc phi, vien phi, 16 phi do Nha nude quy dinh khung (thap nhat - cao nhat) nhung ngay ca thu vdi muc cao nhat thi don vi cung khong du bu ddp chi phi dich vu neu thuc hien hach toan thu - chi song phang

Tom lai, phuong thuc tra luong trong cac don vi su nghiep cd thu nhung nam qua da cd nhieu doi mdi, linh hoat hon trudc, viec phan phoi tien

luong da tirng budc gdn vdi nang suat va chat luong cua lao dong can bo, vien chdc trong cac don vi su nghiep Tuy nhien, day la giai doan dau cua doi mdi phuong thde tra luong trong cac don vi su nghiep cd thu nen viec thuc hien con mang tinh tu phat, chua cd dinh hudng chung cua Nha nude, phuong thde phan phoi con mang tmh chu quan cua Thu trudng don vi, chua thuc su tuan theo cac nguyen tac khoa hoc cua phan phoi tien luong Vi vay, trong thdi gian tdi can thiet phai dat ra phuong hudng doi mdi mot each toan dien phuong thde tra luong trong cac don vi su nghiep theo hudng gan vdi nang suat, chat luong lao dong cua tiing vien chdc, linh hoat va hieu qua va thuc su la don bay cho ngudi lao dong, td dd phat huy to't nhat ngudn nhan luc cua cac don vi.

Chuang 3 MOT SO GIAI PHAP HOAN THIEN PHUONG THUC TRA LUONG

DOI Vdi CAN BO, VIEN CHUC TRONG CAC DON VI

SU NGHIEP CO THU 6 VIET NAM

3.1 Quan diem ve tra luong trong cac don vi su nghiep co thu b Viet Nam

can bo, vien chdc thuoc pham vi quan ly, tuong tu nhu khu vuc doanh nghiep nha nude; co quan quan ly cap tren khong can thiep hoac quyet dinh viec chi tra tien luong den tirng can bo, vien chdc trong cac don vi su nghiep

cd thu phai gan vdi nang suat, chat luong va hieu qua cong tac cua don vi va cua tirng ca nhan; ngudi tai va ngudi lam viec gidi phai duqc tra luong xdng dang

phai duqc dat trong mo'i lien he vdi thi trudng lao dong

3.2 Muc tieu cua viec hoan thien phuong thde tra luong doi vdi can

bo, vien chdc trong cac don vi sir nghiep co thu

Doi mdi va hoan thien phuong thde tra luong doi vdi can bo, vien chdc trong cac don vi su nghiep cd thu nham thuc hien tot hon nguyen tac “phan phoi theo lao dong”, bao dam chi tra tien luong cho can bo, vien chdc theo nang luc va mdc do dong gop cua ca nhan doi vdi ket qua hoat dong cua don

vi, gop phan dong vien can bo, vien chdc tu giac lam viec tot, cd luong tarn

nghe nghiep, khong lam viec tdc trach va cham ddt moi su sach nhiOu trong khi lam nhiem vu

va quyet dinh cho phu hop vdi mdc do dong gop (nang suat, chat luong, hieu qua) cua tdng ca nhan va tren co so nguon kinh phi cua don vi

- Phuong thde tra luong trong cac don vi su nghiep co thu phai rd rang, minh bach, lam cho tien luong thuc su la don bay kinh te, khuyen khfch vien chdc tich cue, tan tuy vdi cong viec duqc giao, bao dam thong nhat, doan ket

va phat trien

- Bao dam tien luong cua vien chdc dupe tang len cung vdi mdc tang trudng va chat luong dich vu cua don vi

3.3 Nguyen tac tra luong trong cac don vi sir nghiep co thu:

hien trong cac dieu kien giong nhau

3.3.2 Tien luong khac nhau can cd vao nhung khac biet ve cong viec

da hoan thanh, trach nhiem dupe giao va cac yeu cau pham chat doi hoi

3.3.3 Tien luong dupe tra trong cac don vi su nghiep cua Nha nude can phai tuong xdng vdi tien luong cung linh vuc cua khu vuc tu nhan

xuyen cho phu hop vdi tinh hinh kinh te xa hoi cua dat nude va dieu kien thuc te cua don vi

3.4 Mot so giai phap hoan thien phuong thde tra luong doi vdi can

bo, vien chuc trong cac don vi su nghiep co thu.

3.4.1 Hoan thien quy che tra luong doi vdi cac don vi su nghiep co thu.

Quy che tra luong cua don vi su nghiep can gom cac noi dung sau:

3.4.1.1 Xay dung ke hoach quy tien luong

• Cach 1: Xay dung quy tien luong td 2 thanh phan:

- Can cd vao che do tien luong (luong theo ngach, bac, cac phu cap luong) do nha nude quy dinh, don vi du toan dupe phan quy tien luong do NSNN hd trp va kinh phi du kien tiet kiem dupe trong nam ke hoach

- Can cd vao ke hoach nguon thu tur hoat dong su nghiep cua don vi va

ty le dupe phep trfch theo che dp quy dinh, don vi du toan quy tien luong bo sung tir nguon thu cua don vi

• Cach 2: Xay dung ke hoach quy tien luong cua don vi tren co so ke hoach lao dong va mure tien luong du kien cua vien chirc trong nam ke hoach

va xac dinh bang cong thirc sau:

Trong do:

3.4.1.2 Su dung quy tien luong:

De bao dam quy tien luong thuc chi khong vupt qua quy tien luong dupe phep chi hoac don quy tien luong vao cac thang cuoi nam hoac de du phong quy tien luong qua ldn cho nam sau, co the quy dinh viec phan bo quy tien luong vao cac quy sau: danh ft nhat 75% de tra true tiep cho vien churc theo cac hinh thuc tra luong; khong qua 7% cho quy khen thudng tir quy luong doi vdi vien chdc cd nang suat, chat luong cao, cd thanh tfch trong cong tac; khong qua 1% chi cho quy khuyen khfch vien churc cd trinh do chuyen mon, ky thuat cao; khong qua 17% cho quy du phong

3.4.1.3 Hinh thirc tra luong.

Tuy vao tdng nganh, nghe, don vi tu quyet dinh ap dung hinh thurc tra luong doi vdi vien chdc cho phu hop vdi dac diem lao dong cua nganh:

hinh thde tra luong theo sd luong benh nhan dupe kham, chua benh hoac theo thdi gian

• Doi vdi cac nha nghien cdu khoa hoc: Thuc hien tra luong theo ket qua nghien cdu (sd luong dd tai, de an) hoac theo hop dong (khoan)

luong theo buoi tap, buoi didn

• Doi vdi nhung ngudi lam cong tac quan ly, phuc vu trong cac don vi

su nghiep: Thuc hien hinh thde tra luong theo thdi gian

3.4.1.4 Xay dung he thong mire luong cu the doi vdi tirng chuc danh cong viec trong don vi:

3.4.1.4.1 Nguyen tac sap xep cac vi tri cong viec td cao xuong thdp:

- SSp xep theo tham quyen lanh dao (thu* bac hanh chinh) duqc quy dinh trong van ban cua cap co tham quyen hoac Dieu le hoat dong cua don vi tir ngudi dung dau don vi (cao nhat) cho den vien chdc nghiep vu

cua vi tri cong viec (ap dung doi vdi vien chdc khong giu chdc vu lanh dao)

trong don vi) va mdc luong thap nhat (ap dung doi vdi vi tri cong viec yeu cau trinh do so cap)

theo tham nien de khuyen vien chdc gan bo lau dai vdi don vi

- Khoang each giua 2 mdc luong la 5%

luong cua cong viec cung loai tren thi trudng lao dong

3.4.1.5 Quy dinh ve tien thudng cuoi nam (thang luong thd 13).

Danh mot phan quy tien luong th quy luong hang thang de thuc hien chi tien thudng nam cho can bo, vien chdc vao dip tet cd truyen cua dan toe (hay thudng goi la thang luong thd 13) Can cd vao viec danh gia, phan loai (A, B, C) tdng thang trong nam, don vi cung nen lua chon viec xet hudng tien thudng nam theo thanh tich da dat duqc trong nam

3.4.1.6 Quy dinh ve tien luong lam them gid, tien luong lam viec vao ban dem thuc hien theo quy dinh chung cua Bo luat Lao dong:

- Tien luong lam viec vao ban dem bang 130% tien luong lam viec vao ban ngay

- Tien luong lam them gid (gom 3 mdc 150%; mdc 200% va mdc 300%)

3.4.1.7 Ngoai ra, tuy thuoc vao quy tien luong va quy phuc lqi don vi co the quy dinh mdc chi dong vien cho can bo, vien chdc vao cac ngay nghi 16 ldn trong nam nhu dip tet duong lich, tet am lich, ngay 30/4 va 01/5, ngay 02/9,

3.4.2 Thuc hien tra luong thong qua danh gia nang suat, chat luong va hieu qua cua tirng vien chdc:

cua vien chdc theo cac tieu chi sau:

+ Ve nang suat.

+ Ve chat luong

+ Ve chap hanh quy che: Gier giac ky luat lao dong (di muon, ve sdm); quy tac ling xir dao diic nghe nghiep,

cong viec hang thang, Thu trudng bo phan quyet dinh miic do hoan thanh cong viec doi vdi tirng vien chiic

3.4.3 Tang cudng va phat trien doi ngu can bo lam cong tac lao dong tien luong trong cac don vi sir nghiep cua Nha nude.

Can phai tuyen dung va bo tri can bo duqc dao tao nghiep vu mot each chinh quy, bai ban, tranh hien tuong bo' tri can bo khong dung chuyen mon nhu hien nay Can cd cac chinh sach ngan han va dai han trong viec dao tao can bo chuyen mon nghiep vu lam cong tac lao dong tien luong

3.5 Mot so kien nghi vdi Nha nude de hoan thien phuong thirc tra luong doi vdi cac don vi su nghiep co thu d Viet Nam:

duqc quySn tu chu ve to chuc thuc hien nhiem vu, tu chu ve to chdc bo may, tu chu ve quan ly va sir dung lao dong, tu chu quan ly cac nguon luc tai chinh (ke

ca nguon do ngan sach nha nude cap hoac hd trq) va tu chu ve tra luong cho ngudi lao dong tuong tu nhu khu vuc doanh nghiep nha nude, cac don vi su nghiep phai thuc hien hach toan thu - chi khong vi muc tieu lqi nhuan

Chinh phu can sua doi cac van ban sau: Nghi dinh so 71 ve phan cap bien che; Nghi dinh so 116/2003/ND-CP ngay 10/10/2003 cua Chinh phu ve tuyen dung, sir dung va quan ly can bo, cong chirc trong cac don vi su nghiep cua Nha nude

3.5.2 Chinh phu ban hanh che do le phi, hoc phi, vien phi mdi thay the cac van ban hien hanh cho phu hop vdi co che tu hach toan thu - chi, khong vi muc tieu lqi nhuan cua cac don vi su nghiep Can xay dung trong

co cau cac mire hoc phi, vien phi mdi bao gom ca phan chi phi tidn luong, tien cong cua vien chiic thuc hien dich vu cong

Chinh phu can sira doi cac van ban sau: Quyet dinh so 70/1998/QD- TTg ngay 31/3/1998 cua Thu tudng Chinh phu ve viec thu va sir dung hoc phi o cac co so giao due va dao tao cong lap thuoc he thong giao due quoc dan; Nghi dinh so 95/CP ngay 27/8/1994 cua Chinh phu ve viec thu mot phan vien phi va Nghi dinh so 33/CP ngay 23/5/1995 sua doi diem 1 Dieu 6

cua Nghi dinh so 95/CP ngay 27/8/1994 cua Chinh phu; Cac van ban ve phi

va le phi hien hanh

mdi, nang cao trach nhiem va y thde tu chu trong viec to chdc thuc hien nhiem

vu va tu chu kinh phi hoat dong, chi tra tien luong; xoa bo tu tudng bao cap, trong chb y lai vao cap tren va ngan sach nha nude nhu trong thdi ky ke hoach hoa quan lieu bao cap Can bo lanh dao va can bo, vien chdc trong don vi su nghiep cd thu cua Nha nude can thay rd muc tieu lay lqi fch cua ngudi duqc phuc vu la nhan dan lam hang dau, chong lai moi bieu hien tieu cue, nhung nhieu, hanh dan bang nhung thu tuc hanh chinh rudm ra, thai do cua quyen

KET LUAN

Viec hoan thien phuong thde tra luong trong cac don vi su nghiep cd thu d Viet Nam duqc tien hanh cung vdi viec tang cudng hon nua quyen tu chu cho cac don vi su nghiep cong lap tren ca 3 mat: tu chu ve nhiem vu, tu chu ve to chdc bo may, bien che va tu chu ve tai chinh de nang cao nang luc

va chat luong hoat dong cua cac don vi su nghiep cong lap trong viec phuc

vu ngudi dan Day cung chinh la mot trong nhung muc tieu cua chuong trinh Tdng the cai each ndn hanh chinh quoc gia giai doan 2001 - 2010 nham tach

rd chdc nang quan ly nha nude vdi chdc nang dich vu cong cua cac don vi su nghiep cong lap, cung nhu doi mdi quan ly tai chinh cong

Viec thuc hien tra luong dung vdi nang suat va chat luong cua can bo, vien chdc chinh la dau tu cho phat trien Theo dd, viec doi mdi va hoan thien phuong thde tra luong trong cac don vi su nghiep cong d Viet Nam la mot nhiem vu cap bach va lau dai, can phai duqc tien hanh manh me, kien tri muc tieu nhu da tien hanh vdi khu vuc doanh nghiep o Viet Nam

De tien hanh doi mdi va hoan thien phuong thuc tra luong trong cac don vi su nghiep cd thu dat duqc hieu qua mong muon thi can phai thuc hien tot cong tac tuyen truyen va nang cao nang luc can bo quan ly trong cac don

vi su nghiep cung nhu nang cao y thde cua can bo, vien chdc thay ro van de tien luong gSn lien vdi nang suat, chat luong va hieu qua lao dong dong gop cua ca nhan can bo, vien chdc trong ket qua hoat dong chung cua don vi, td

dd tao ra dong co lao dong tot Theo dd, qua trinh hoan thien va doi mdi nay can phai cd su chi dao cua cac cap uy va su phoi ket hop giua chinh quyen va cong doan cung cap

nguy E n quang dung

HOAN THIEN■ PHUONG THUC TRA LUONG

DON VI SU NGHIEP CO THU 6 VIET NAM

■ ■ ■ ■

Chuyen nganh: Kinh te lao dong

Ma so 60.31.11

Ngudi hudng dan khoa hoc'.

PGS.TS Tran Xuan Cau

HA NOI-2006

MO DAU

1 Sir can thiet nghien chu de tai:

Chinh sach tien luong la mot chinh sach quan trong trong he thong chinh sach kinh te - xa hoi cua dat nude Chinh sach tien luong khong chi true tiep anh hudng den ddi song cua ngudi lam cong an luong, den ddi song cua ngudi dan trong xa hoi ma con anh hudng den hoat dong san xuat, kinh doanh, dich vu, den mdi quan he giua tich luy va tieu dung, den quan he giua cac nganh nghe, cac khu vuc, den dong luc phat trien va tang trudng kinh te, den nang suat va hieu qua cong tac va on dinh chinh tri - xa hoi Chinh vi vay,Dang va Nha nude ta luon quan tam den chinh sach tien luong va coi day la mot noi dung quan trong trong cong tac cua minh Dieu nay duqc the hien trong cac Nghi quyet cua Dang, cu the nhu sau:

- Hoi nghi lan thu: 7 BCHTW Dang khoa VIII da khing dinh: “tien

luong gan lien vdi sit phat trien kinh te - xa hoi cua dat nude, tra luong dung cho ngudi lao dong chinh la thuc hien dau tu cho phat trien

- Dai hoi Dang toan quoc lan thur IX (thang 4/2001) da khing dinh:

“Cdz each co ban tien luong ddi vdi can bo, cong chdc” [13]

- Dai hoi Dang toan quoc lan thu X (nam 2006) ghi: “Tiep tuc cai each

chinh sach tien luong Phan phoi thu nhap xa hoi cong bang, hop ly de tao duoc dong luc phat trien manh, gop phan phdng, chong tieu cite xa hoi ” [13].

The’ che hoa quan diem va chu truong cua Dang, Nha nude ta da thudng xuyen cai tien chinh sach tien luong va cac chinh sach nay da gop phan tich cue thuc day nen kinh te phat trien va cai thien ddi song cua can bo, cong nhan, vien chdc Thuc hien Ket luan Hoi nghi lan thd tam Ban chap hanh Trung uong Dang khoa IX, Chinh phu da trinh De an cai each chinh sach tien luong tai ky hop thur tu Quoc hoi khoa XI va da trien khai thuc hien cai each

he thong thang luong, bang luong va cac che do phu cap mdi tir ngay 01/10/2004 va dieu chinh muc luong toi thieu chung til 290.000 dong len

350.000 dong/thang th ngay 01/10/2005 Ve noi dung co che quan ly tien

tien luong cua Nha nude da neu “Tat cd cac dan vi sit nghiep chuyen sang

thitc hien hach toan thu - chi (khong vi muc tieu lai nhuqn), tren co so do thitc hien quyen tit chu ve thitc hien nhiem vu, ve tdi chinh (bao gom cd ngudn tdi tra cua ngan sach nha mtdc) gan vdi phan cap quan ly cho cac Bo, nganh, dia phitang, ve sit dung bien che (chuyen sang che do hap dong lao dong) va tit chu ve tra litang cho ngitdi lao dong titang tit nhu khu vutc doanh nghiep nha mtdc ” [1 ].

Hien nay, can bo, vien chuc trong cac don vi su nghiep cua Nha nude dupe thuc hien che do tien luong theo quy dinh chung cua Nha nude nhu tien luong theo ngach, bac vien chuc, cac che dp phu cap luong nhu: phu cap chuc

vu lanh dao, phu cap tham nien vupt khung, phu cap uu dai theo nghe, phu cap khu vuc, phu cap dac biet, Ngoai ra, can bp, vien chdc trong cac don vi su nghiep cd thu con duqc hudng them cac khoan thu nhap bo sung tur ngudn thu duqc de lai cua don vi (hoc phi, vien phi ) Tuy nhien, den nay d nude ta da

cd nhieu cong trinh cap Bo, cap nha nude nghien cue ve chmh sach, che do

trudng Dai hoc Kinh te quoc dan, De tai cap nha nude ve co sd ly luan va thuc tidn cho viec thiet ke he thong thang luong, bang luong va cac che do phu cap cua Bp Noi vu, nhung chua cd de tai nao nghien cue chi tiet ve phuong thde tra luong doi vdi can bp, vi6n chdc trong cac don vi su nghiep cd thu Vi vay, hoc vien xin lua chon De tai luan van tot nghiep thac si la “Hoan thien

phuong thde tra luong doi vdi can bo, vien chitc trong cac don vi su nghiep

co thu a Viet Nam”.

2 Muc dich, doi tuqng, pham vi va phuong phap nghien cdu

Danh gia thuc trang phuong thde tra luong do'i vdi can bp, vien chdc trong cac don vi su nghiep cd thu d Viet Nam hien nay; tren co sd dd tim ra