1. Trang chủ
  2. » Tất cả

Luận văn hoàn thiện công tác tổ chức nơi làm việc trong các doanh nghiệp chuyên sản xuất gốm tại làng gốm bát tràng gia lâm hà nội trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế

107 6 0
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Hoàn thiện công tác tổ chức nơi làm việc trong các doanh nghiệp chuyên sản xuất gốm tại làng gốm Bát Tràng – Gia Lâm – Hà Nội trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế
Tác giả Nguyễn Thị Hường
Người hướng dẫn TS. Nguyễn Vĩnh Giang
Trường học Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
Chuyên ngành Quản trị nhân lực
Thể loại Luận văn thạc sỹ
Năm xuất bản 2007
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 107
Dung lượng 1,46 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Cấu trúc

  • 1.1. T CH C N I LÀM VI C (9)
    • 1.1.1. M t s khái ni m c b n (9)
      • 1.1.1.1. N i làm vi c (9)
      • 1.1.1.2. T ch c n i làm vi c (9)
    • 1.1.2. Vai trò c a vi c hoàn thi n công tác t ch c n i làm vi c (10)
      • 1.1.2.1 T ch c h p lý n i làm vi c là m t y u t nâng cao n ng su t, h giá thành s n ph m (10)
      • 1.1.2.2. T ch c t t n i làm vi c s b o v s c kho và góp ph n phát tri n toàn (0)
      • 1.1.2.3. Th c hi n t t công tác t ch c n i làm vi c là u ki n th c hi n các b tiêu chu n, quy t c ng x c a doanh nghi p (CoC) (0)
      • 1.1.2.4. Hoàn thi n công tác t ch c n i làm vi c góp ph n nâng cao n ng l c (0)
  • 1.2. N I DUNG C B N C A T CH C N I LÀM VI C (12)
    • 1.2.1. Thi t k n i làm vi c (12)
    • 1.2.2. Trang b n i làm vi c (13)
    • 1.2.3. B trí n i làm vi c (14)
    • 1.2.4. Ph c v n i làm vi c (15)
  • 1.3. ÁNH GIÁ HI U QU C A T CH C N I LÀM VI C (16)
    • 1.4.1. M t s kinh nghi m tiên ti n v t ch c n i làm vi c (20)
      • 1.4.1.1. S n xu t tinh g n và v n t ch c n i làm vi c (20)
      • 1.4.1.2. Bí quy t c a Microsoft trong t ch c n i làm vi c (23)
    • 1.4.2. M t s b Coc và nh ng n i dung liên quan n t ch c n i làm vi c (24)
      • 1.4.2.1. ISO 14001 (H th ng qu n lý môi tr ng) (24)
      • 1.4.2.2. SA 8000 (26)
      • 1.4.2.3. ISO 6385: 2004/Ergonomic principles in design of work systems (28)
      • 1.4.2.4. TCVN 7114: 2002 (30)
      • 1.4.2.5. TCVN 3985 (M c n cho phép t i các v trí làm vi c) (30)
  • 1.5. S C N THI T PH I HOÀN THI N CÔNG TÁC T CH C N I LÀM VI C (31)
    • 1.5.1. H i nh p kinh t qu c t (31)
    • 1.5.2. Nh ng c h i và thách th c t ra trong công tác t ch c n i làm vi c (31)
    • 1.5.3. S c n thi t ph i hoàn thi n công tác t ch c n i làm vi c trong các doanh (32)
  • 2.1. KHÁI QUÁT V LÀNG G M BÁT TRÀNG VÀ CÁC DOANH NGHI P S N (34)
    • 2.1.1. Làng g m Bát Tràng (34)
    • 2.1.2. Các doanh nghi p s n xu t g m t i Bát Tràng (38)
  • 2.2. NH NG C THÙ CÔNG NGH S N XU T, DOANH NGHI P VÀ LÀNG (39)
    • 2.2.1. c thù công ngh nh h ng n t ch c n i làm vi c (39)
      • 2.2.1.1. Công n Tuy n ch n, ch bi n nguyên v t li u (0)
      • 2.2.1.2. Công n T o hình: ây là công n c b n c a công ngh g m, òi h i tiêu hao nhi u c a s c lao ng (0)
      • 2.2.1.3. Công n Trang trí (0)
      • 2.2.1.4. Công n Nung (0)
    • 2.2.2. c thù c a doanh nghi p nh h ng n t ch c n i làm vi c (46)
    • 2.2.3. c thù làng ngh nh h ng n t ch c n i làm vi c (46)
  • 2.3. PHÂN TÍCH TH C TR NG T CH C N I LÀM VI C TRONG CÁC DOANH (47)
    • 2.3.1. Thi t k n i làm vi c (47)
    • 2.3.2. Trang b n i làm vi c (49)
      • 2.3.2.1. Trang b máy móc thi t b (49)
      • 2.3.2.2. Trang b công c d ng c cho n i làm vi c (53)
      • 2.3.2.3. Th c tr ng trang b “trang b công ngh ” và “trang b t ch c” (54)
      • 2.3.2.4. Trang b “thi t b an toàn và thông tin liên l c” (56)
    • 2.3.3. B trí n i làm vi c (63)
      • 2.3.3.1. B trí không gian n i làm vi c.; (63)
      • 2.3.3.2. B trí b ph n (các n i làm vi c cá bi t) (68)
      • 2.3.3.3. B trí riêng (công c d ng c ) (70)
    • 2.3.4. Ph c v n i làm vi c (72)
    • 2.3.5. u ki n lao ng (74)
      • 2.3.5.1. Nhóm y u t tâm sinh lý lao ng (74)
      • 2.3.5.2. Nhóm y u t v sinh c a môi tr ng lao ng (76)
    • 2.3.6. ánh giá hi u qu t ch c n i làm vi c (77)
    • 2.3.7. ánh giá theo các b tiêu chu n COC và kinh nghi m ti n ti n (79)
  • 2.4. K T LU N TÓM T T CH NG II (81)
  • 3.1. M T S QUAN M V HOÀN THI N CÔNG TÁC T CH C N I LÀM (83)
    • 3.1.1. Hoàn thi n công tác t ch c n i làm vi c c n ph i c th c hi n phù h p (83)
    • 3.1.2. T ch c n i làm vi c ph i c th c hi n trên c s nâng cao nh n th c và (83)
    • 3.1.3. C n ph i k t h p nghiên c u và áp d ng có hi u qu nh ng kinh nghi m tiên ti n v t ch c n i làm vi c vào u ki n th c t c a m i doanh nghi p (84)
    • 3.1.4. T ch c n i làm vi c ph i òi h i c n có s quan tâm t nhi u phía và c n có s liên doanh liên k t gi a các doanh nghi p (84)
    • 3.1.5. Hoàn thi n t ch c n i làm vi c ph i ng th i cam k t th c hi n các tiêu (85)
  • 3.2. CÁC GI I PHÁP NH M HOÀN THI N T CH C N I LÀM VI C (85)
    • 3.2.1. Nghiên c u và i m i công ngh trong t ng công n s n xu t (85)
    • 3.2.2. Chu n hoá quy trình s n xu t i v i s n ph m thông d ng, d trù các công n phát sinh i v i các s n ph m còn l i (90)
    • 3.2.3. Thi t k , quy ho ch l i m t b ng s n xu t (93)
    • 3.2.4. B trí l i các n i làm vi c cá bi t (97)
    • 3.2.5. Xây d ng và hoàn thi n các ch ph c v n i làm vi c (99)
    • 3.2.6. C i thi n u ki n lao ng (100)
    • 3.2.7. Tri n khai th c hành 5S doanh nghi p (101)
    • 3.2.8. Hoàn thi n t ch c n i làm vi c theo các b tiêu chu n COC (102)
  • 3.3. KI N NGH (102)
    • 3.3.1. i v i Nhà n c và các c p chính quy n (102)
    • 3.3.1. i v i Hi p h i làng ngh (103)

Nội dung

Phân b theo các lo i hình doanh nghi p:... Các nguyên li u khác th ng bao g m: qu c xít, th ch o hình Trang trí men Nung.

T CH C N I LÀM VI C

M t s khái ni m c b n

“ i làm vi c là ph n di n tích và không gian s n xu t c trang b thi t b nh ng ph ng ti n v t ch t k thu t c n thi t hoàn thành nhi m v s n xu t ã xác nh” 1

Theo trình c khí hóa có: n i làm vi c th công, n i làm vi c c khí hóa và n i làm vi c t ng hóa.

Theo s ng i làm vi c có: n i làm vi c cá nhân và n i làm vi c t p th Theo s l ng, s lo i máy móc thi t b có: n i làm vi c chuyên môn hóa và n i làm vi c t ng h p.

Theo tính ch t n nh c a n i làm vi c có: n i làm vi c c nh và n i làm vi c di ng ho c n i làm vi c trong nhà và n i làm vi c ngoài tr i ho c n i làm vi c trên cao và n i làm vi c d i t.

“T ch c n i làm vi c là m t h th ng các bi n pháp nh m thi t k n i làm vi c, trang b cho n i làm vi c nh ng trang thi t b c n thi t và b trí chúng theo m t tr t t nh t nh” 2 Theo khái ni m trên các n i dung chính c a t ch c n i làm vi c bao g m: thi t k , trang b , b trí n i làm vi c Tuy nhiên, chúng ta có th th y r ng th c hi n các n i dung trên m i ch m b o t o ti n hi n h u m t n i làm vi c m b o duy trì n i làm vi c y c ng nh m b o cho quá trình s n xu t t i n i làm vi c c ho t ng liên t c thì m t n i dung có m i quan h g n k t không th không nh c n ó là ph c v n i làm vi c Trong ph m vi tài này, nói n t

1 Trang 152, Giáo trình T ch c lao ng khoa h c trong xí nghi p, Tr ng i h c Kinh t qu c dân, 1994.

2 Trang 155, Giáo trình T ch c lao ng khoa h c trong xí nghi p , Tr ng i h c Kinh t qu c dân, 1994. ch c n i làm vi c là hi n nhiên có nghiên c u n ph c v n i làm vi c.

Vai trò c a vi c hoàn thi n công tác t ch c n i làm vi c

i làm vi c có vai trò r t quan tr ng trong c s , doanh nghi p T i n i làm vi c có y các y u t c a quá trình lao ng, n i di n ra s k t h p c a các y u t c a lao ng ( i t ng lao ng, t li u lao ng, ng i lao ng), n i di n ra s bi n i v c lý hoá c a i t ng lao ng thành ph m theo yêu c u c a s n xu t N i làm vi c là n i th hi n k t qu cu i cùng c a m i ho t ng v t ch c s n xu t, t ch c lao ng c a doanh nghi p N i làm vi c là n i rèn luy n, giáo d c và ào t o m i ng i lao ng, n i th hi n rõ nh t tài n ng, sáng t o và nhi t tình c a m i ng i lao ng trong doanh nghi p Nh v y, hoàn thi n công tác t ch c n i làm vi c là vi c làm c n thi t b t k c s , doanh nghi p nào.

1.1.2.1 T ch c h p lý n i làm vi c là m t y u t nâng cao n ng su t, h giá thành s n ph m: T ch c h p lý n i làm vi c s t o u ki n cho ng i lao ng tránh c thao tác, ng tác th a, t o c h i th c hi n ph ng pháp thao tác lao ng h p lý, tránh c lãng phí th i gian lao ng, ti t ki m s c lao ng H n n a, m t n i làm vi c h p lý s m b o kích thích, ng viên m i ng i lao ng phát huy s c sáng t o, b i d ng tài n ng, nhi t tình trong công tác T i m t n i làm vi c ã c h p lý hoá ng i lao ng s làm vi c trong tình tr ng tho i mái nh t, an toàn nh t H s yêu công vi c, g n bó và c ng hi n cho công vi c m t cách nhi t tình h n, t giác h n T t c nh ng tác ng trên s m b o n ng su t lao ng t ng C ng nh ó chi phí lao ng s ng trong giá thành s gi m Thêm vào ó, m t n i làm vi c c h p lý hoá còn góp ph n giúp cho ng i lao ng th c hi n t t các k lu t và n i quy lao ng, s d ng h p lý, t i u hoá ho t ng c a máy móc thi t b c ng nh các y u t khác n i làm vi c, ti t ki m nguyên nhiên v t li u Chi phí cho s n xu t s gi m, giá thành gi m S n ph m c a n v , doanh nghi p s kh ng nh c v th c nh tranh trên th tr ng.

1.1.2.2 T ch c t t i làm vi c s b o v s c kho và góp ph n phát tri n toàn di n cho ng i lao ng: T ch c h p lý n i làm vi c s m b o t o ra m t i làm vi c h p lý, m b o t o ra m t môi tr ng làm vi c an toàn nh t T i ó, ng i lao ng c làm vi c trong t th tho i mái nh t (không gò bó), c m b o luân phiên gi a làm vi c – ngh ng i h p lý, c b o v , duy trì, ph c h i s c kho c ng nh kh n ng lao ng.

Trong m t h th ng n i làm vi c ã c t ch c h p lý, m i quan h hi p tác trong lao ng s c bi t c chú ý T i ó, ng i lao ng s có u ki n h c h i, giúp l n nhau H n th , m t n i làm vi c h p lý s kích thích s tìm tòi sáng t o c a con ng i, kích thích thi ua trong s n xu t Ch c ch n r ng, nh ó con ng i s không ng ng phát tri n v m i m t.

1.1.2.3 Th c hi n t t công tác t ch c i làm vi c là i u ki n th c hi n các b tiêu chu n, quy t c ng x c a doanh nghi p (CoC)

CoC là các tiêu chu n, quy t c ng x c a các doanh nghi p, c bi t là các doanh nghi p có tham gia vào h th ng th ng m i qu c t CoC bao g m r t nhi u các b tiêu chu n, quy t c ng x , trong ó i n hình nh : SA 8000, ISO 9000, ISO

Trong nh ng n m g n ây, khi mà n n kinh t b t u m c a, t do và h i nh p kinh t qu c t , các doanh nghi p ã không ng ng quan tâm n v n ng ký th c hi n, hay mong mu n c c p ít nh t m t trong các ch ng ch CoC nào ó H coi ch ng ch CoC nh là m t tài s n trong c nh tranh, m t gi y l u hành cho s n ph m c a mình, m t ch ng th c cho s qu n lý có hi u qu và th c hi n t t các trách nhi m i v i các bên và xã h i.

T ch c h p lý n i làm vi c có ngh a r ng doanh nghi p m b o t o ra môi tr ng làm vi c t t nh t cho ng i lao ng c ng nh cam k t th c hi n c các yêu c u v b o v môi tr ng xung quanh doanh nghi p ây s là i u ki n, c h i th c thi tiêu chu n ISO 14001 (H th ng qu n lý môi tr ng) Bên c nh ó, vi c m b o môi tr ng an toàn, thân thi n xung quanh doanh nghi p c ng là m t trong nh ng vi c làm c n thi t th c hi n c m t trong nh ng trách nhi m xã h i c a doanh nghi p ( i u ki n c n t c ch ng ch SA 8000); H p lý hoá i làm vi c còn giúp cho ng i lao ng làm vi c trong tr ng thái tho i mái, hi u qu và t n ít công s c nh t, m b o nh ng tiêu chu n t ra v khoa h c con ng i trong lao ng u này chính là i u ki n c n doanh nghi p cam k t th c hi n c b tiêu chu n ISO 6385 (Nh ng nguyên t c công thái h c trong thi t k t ng th n i làm vi c), ISO 8995 - TCVN 7114 (Nh ng nguyên lý ecgonomi th giác - chi u sáng cho h th ng làm vi c trong nhà), TCVN 3985 (M c n cho phép t i các v trí làm vi c)

Nh v y, hoàn thi n công tác t ch c i làm vi c - m b o n i làm vi c h p lý là m t vi c làm c n thi t, không th thi u khi doanh nghi p mu n ng ký, cam k t và có c m t trong các b tiêu chu n CoC.

1.1.2.4 Hoàn thi n công tác t ch c i làm vi c góp ph n nâng cao n ng l c c nh tranh trên th tr ng

C ng nh ã c p trên, vi c t ch c h p lý n i làm vi c s m b o nâng cao n ng su t, ti t ki m các kho n m c chi phí t ó h giá thành cho s n ph m s n xu t S n ph m c a doanh nghi p s có s c c nh tranh t t h n nh : s c c nh tranh c a giá bán, tính nhân v n có c trong quá trình s n xu t do ng i lao ng c b o v toàn di n, m t quá trình s n xu t có trách nhi m v i môi tr ng s ng c a con ng i, xã h i M t h th ng n i làm vi c h p lý, an toàn, thân thi n s kh ng nh c hình nh, danh ti ng c a doanh nghi p v i các nhà u t , b n hàng,chính ph , ng i lao ng c ng nh m i thành ph n xã h i khác.

N I DUNG C B N C A T CH C N I LÀM VI C

Thi t k n i làm vi c

Thi t k n i làm vi c là chu n b , xây d ng các tài li u c n thi t nh m t o u ki n thu n l i nh t cho trang b , b trí và t ch c ph c v n i làm vi c.

Thi t k n i làm vi c là m t n i dung quan tr ng c n ph i làm u tiên khi t ch c n i làm vi c Thi t k làm vi c h p lý là c s th c hi n các n i dung ti p theo c a t ch c n i làm vi c Nh ng công vi c c b n c n th c hi n khi thi t k i làm vi c s bao g m:

+ Nghiên c u, l a ch n các máy móc, thi t b các lo i d ng c , các trang b t ch c phù h p th c hi n nhi m v s n xu t công tác.

+ Thi t k các ph ng pháp và thao tác lao ng h p lý, t o t th làm vi c thu n l i, tính dài quá trình s n xu t, t o u ki n xây d ng m c lao ng cho các c công vi c chính xác;

+ Xây d ng ph ng án b trí n i làm vi c t i u cho t ng n i làm vi c c th ; + Xây d ng h th ng ph c v theo ch c n ng.

+ Xác nh các ch tiêu kinh t k thu t t i n i làm vi c: s l ng ng i lao ng c n có, n ng su t lao ng trong m t n v th i gian (gi ,ca) t i n i làm vi c. +D ki n các y u t , i u ki n lao ng nh h ng n quá trình lao ng t i i làm vi c.

Công tác thi t k n i làm vi c t a nh vi c l p k ho ch cho toàn b công tác t ch c n i làm vi c mà k t qu cu i cùng c a nó là m t b h s thi t k t ng th i làm vi c.

Thi t k n i làm vi c c ng nh m i công tác k ho ch khác, nó c n ph i c quan tâm s m, th c hi n k p th i y và có c các y u t d ki n phát sinh. Tránh tình tr ng không quan tâm, làm thi u t ó làm b a, làm d n, “ o c y gi a ng”.

Trang b n i làm vi c

Trang b n i làm vi c là vi c cung c p các ph ng ti n v t ch t k thu t cho i làm vi c ng i lao ng th c hi n quá trình lao ng, công tác v i hi u su t cao.

Trang b n i làm vi c có th bao g m 2 lo i trang b th ng xuyên và trang b t m th i.

+ Trang b th ng xuyên là lo i hình trang b mà thành ph n, s l ng trang thi t b không ph thu c vào tính ch t c a công vi c nh trang b máy móc, d ng c i u ch nh thi t b , các thi t b v n chuy n, giá gá

+ Trang b t m th i là lo i hình trang b mà thành ph n, s l ng trang thi t b ph thu c vào tính ch t công vi c VD: v t li u, bán thành ph m, d ng c o,…. Các ph ng tiên v t ch t k thu t n i làm vi c (g i chung là trang thi t b lao ng) c chia thành:

+ Thi t b chính và ph : Thi t b chính: (thi t b công ngh ) là nh ng thi t b mà ng i lao ng dùng tr c ti p tác ng lên i t ng lao ng Tu theo n i dung lao ng mà các thi t b chính có th là t h p máy, các máy công c , b ng u khi n.

Thi t b ph : là các thi t b giúp cho ng i lao ng th c hi n quá trình lao ng v i hi u qu cao h n Các thi t b ph có th là thi t b b c x p, thi t b v n chuy n (xe y, b ng t i…).

+ Trang b công ngh : d ng c c t o, gá

+ Trang b t ch c: dùng phân ph i và b o qu n trang b công ngh (bàn gh , t , giá , b c ng

+ Thi t b thông tin liên l c và ATL : chuông, còi, èn chi u, tín hi u, ph ng ti n che ch n, ph ng ti n BHL Trang b n i làm vi c c n ph i c quan tâm c v m t s l ng, ch ng lo i, th i m trang b M i lo i trang thi t b c trang b ph i xu t phát t yêu c u th c t công vi c và m b o yêu c u k thu t, công n ng, phù h p v nhân tr c h c, th m m theo m i lo i và t ng th n i làm vi c.

B trí n i làm vi c

B trí n i làm vi c là s s p x p các trang thi t b ã c cung c p m t cách h p lý, khoa h c nh m m b o th c hi n quá trình lao ng công tác v i hi u su t cao, ti t ki m s c lao ng và an toàn lao ng.

B trí n i làm vi c có th c ti p c n 3 m c : + B trí chung: s p x p v m t không gian các n i làm vi c trong ph m vi c a b ph n s n xu t, công tác sao cho phù h p v i s chuyên môn hóa n i làm vi c, tính ch t công vi c và quy trình công ngh ch t o s n ph m.

+ B trí b ph n: s p x p trang thi t b trong quá trình lao ng t ng n i làm vi c t o ra s phù h p gi a ng i lao ng v i các lo i trang thi t b , gi a các lo i trang thi t b v i nhau nh m t o i u ki n thu n l i cho con ng i trong quá trình lao ng.

+ B trí riêng bi t: s s p x p các lo i d ng c , ph tùng, gá … m b o thu n ti n cho ng i lao ng trong quá trình làm vi c.

Vi c b trí n i làm vi c c n ph i c n c vào yêu c u c a quy trình công ngh , tính ch t và lo i hình s n xu t Tuy nhiên, chính nó c ng có th nh h ng làm cho vi c th c thi quy trình công ngh v i chu k s n xu t ng n hay dài, hi u qu hay không hi u qu B trí n i làm vi c ph i tính n r t nhi u các y u t trong ó ph i k n các y u t chính nh là: s rút g n chu k s n xu t, l c b các thao tác, ng tác th a; thúc y nh p s n xu t, t o t th làm vi c tho i mái, m b o i u ki n lao ng t t, b o v s c kho làm vi c lâu dài cho ng i lao ng, ti t ki m và s d ng h p lý di n tích s n xu t B trí m b o g n gàng, s ch s , ng n n p Các y u t t i n i làm vi c u d tìm, d th y, d l y

Ph c v n i làm vi c

Ph c v n i làm vi c là quy nh và th c hi n các ch t ch c – k thu t trong l nh v c công tác ph c v m b o ho t ng c a ng i lao ng n i làm vi c c liên t c, chính xác và thu n l i.

Các nhu c u ph c v t i n i làm vi c th ng bao g m:

- Ph c v chu n b s n xu t: giao nhi m v , chu n b các tài li u k thu t, b n v , , tính toán nhu c u nguyên v t li u, bán thành ph m, d ng c

- Ph c v d ng c : Cung c p các lo i d ng c c t g t, d ng c o l ng, d ng c công ngh ; Th c hi n vi c b o qu n, theo rõi tình hình s d ng d ng c ; Ki m tra ch t l ng và thông báo k p th i nh ng d ng c h ng hóc c n s a ch a

- Ph c v v n chuy n: Chuy n n n i làm vi c nguyên v t li u, bán thành ph m, ph tùng ; Chuy n i nh ng s n ph m ã hoàn thành, các ph tùng, d ng c không c n thi t, các ph li u, ph ph m …

- Ph c v n ng l ng: m b o cung c p cho n i làm vi c và k p th i n ng ng n, h i n c, khí nén, d u m …

- Ph c v u ch nh và s a ch a thi t b : m b o vi c u ch nh nh , v a, l n các thi t b , duy trì tình tr ng thi t b t t, ho t ng chính xác ; m b o khôi ph c k p th i kh n ng ho t ng c a thi t b bao g m công vi c s a ch a nh , v a, l n, s a ch a d phòng

- Ph c v ki m tra: m b o th ng xuyên ki m tra nghi m thu ch t l ng

SP, nguyên v t li u, bán thành ph m theo các yêu c u k thu t

- Ph c v kho tàng: m b o công vi c ki m kê phân lo i, b o qu n, óng gói s n ph m, ki m kê d ng c , ph tùng và làm các th t c gi y t giao nh n

- Ph c v sinh ho t và v n hoá trong s n xu t: m b o v sinh n i làm vi c, cung c p n c u ng, n b i ng, qu n áo b o h lao ng, truy n thanh, ca nh c truy n tin ph c v lao ng s n xu t.

Tu vào c thù c a m i n v , s nhu c u ph c v và kh i l ng và tính n nh c a m i lo i nhu c u ph c v mà doanh nghi p có th l a ch n cho n i làm vi c ch ph c v t p trung, ph c v phân tán hay ph c v h n h p.

* Ph c v t p trung: là ch ph c v trong ó t t c các nhu c u ph c v có b ph n ph c v chung th c hi n Doanh nghi p ch nên quy t nh l a ch n t ch c ph c v theo ch này khi nhu c u ph c v l n và có tính n nh;

* Hình th c ph c v phân tán: là ch ph c v trong ó các nhu c u ph c v không t p trung do b ph n chuyên trách ph c v th c hi n mà do các phân x- ng, b ph n, t s n xu t t m nhi m Doanh nghi p nên quy t nh l a ch n ch ph c v này khi các nhu c u không l n và không n nh;

* Hình th c ph c v h n h p: là ch ph c v trong ó có công vi c c ph c v t p trung, có công vi c c ph c v phân tán Do nhu c u ph c v m i i làm vi c cá bi t, m i phân x ng s n xu t trong các doanh nghi p th ng khác nhau nên hi n nay ch ph c v này ang c áp d ng ph bi n nh t.

ÁNH GIÁ HI U QU C A T CH C N I LÀM VI C

M t s kinh nghi m tiên ti n v t ch c n i làm vi c

1.4.1.1 S n xu t tinh g n và v n t ch c n i làm vi c

C m t “Lean Manufacturing” hay “Lean Production” c xu t hi n l n u tiên trong quy n C máy làm thay i th gi i (The Machine that Changed the World) xu t b n n m 1990 ( Lean Manufacturing t m d ch là “S n xu t tinh g n”). Toyota c coi là t p oàn u tiên t o ra dây chuy n Lean manufacturing Ngày nay, Lean Manufacturing ang c áp d ng ngày càng r ng rãi t i các công ty, các t p oàn s n xu t hàng u trên toàn th gi i nh Ford, Nissan Nó ang ngày càng tr thành tài áng c quan tâm c a các công ty s n xu t các n c phát tri n “S n xu t tinh g n (Lean Manufacturing), (Lean Production): là m t h th ng các công c và ph ng pháp nh m liên t c lo i b t t c nh ng lãng phí trong quá trình s n xu t” 4

M c tiêu c a s n xu t tinh g n là gi m ph ph m và các lãng phí h u hình không c n thi t, gi m thi u chu k s n xu t, gi m thi u m c hàng t n kho các công o n s n xu t, c i thi n n ng su t lao ng b ng cách lo i b các công vi c hay thao tác không c n thi t, t ng c ng tính linh ng trong s n xu t và t ng s n ng nh các y u t i tr c th c thi.

S n xu t tinh g n c p n nhi u công c và ph ng pháp khác nhau nh ng ây, ta ch nghiên c u nh ng ph ng pháp, công c c b n liên quan n công tác t ch c n i làm vi c: chu n hoá quy trình, ph ng pháp 5S, quy ho ch m t b ng s n xu t và mô hình s n xu t Pull

Chu n hoá quy trình và s linh ho t

Chu n hoá quy trình có ngh a là các quy trình và h ng d n s n xu t c qui nh và truy n t rõ ràng n m c h t s c chi ti t nh m tránh s thi u nh t quán và gi nh sai v cách th c th c hi n m t công vi c M c tiêu c a vi c chu n hoá là

4 Mekong Capital, Gi i thi u v Lean Manufacturing cho các doanh nghi p Vi t Nam, 2004. các ho t ng s n xu t luôn c th c hi n theo m t cách th ng nh t, ngo i tr tr ng h p quy trình s n xu t c u ch nh m t cách có ch ý Khi các th t c quy trình không c chu n hoá m c cao, các công nhân có th có nh ng ý ngh khác nhau v cách làm úng cho m t th t c quy trình và d a n các gi nh sai M c chu n hoá cao v quy trình c ng giúp các công ty m r ng s n xu t d dàng h n nh tránh c nh ng gián n có th g p ph i do thi u các quy trình c chu n hoá.

Vi c chu n hoá quy trình trong Lean Manufacturing bao g m m t s thành ph n chính: trình t công vi c chu n, th i gian chu n; m c t n kho chu n trong quy trình; truy n t quy trình chu n cho nhân viên; quy trình chu n và s linh ho t.

Ph ng pháp 5S r t c các xí nghi p Nh t B n a chu ng, ây là m t cách làm h t s c n gi n nh ng có tác d ng nâng cao hi u qu và ch t l ng.

Ph ng pháp này có th áp d ng cho m i ho t ng t s n xu t cho n d ch v , n phòng.

SERI – Sort - Sàng l c: Lo i b nh ng y u t , v t d ng không c n thi t ra kh i nh ng cái c n thi t n i làm vi c Nh ng y u t không c n thi t nên c chuy n n n i khác ho c b i.

SEITON – Set in order - S p x p: S p x p m i th ng n n p tr t t , ánh s d tìm, d th y, d tra c u Các y u t c n thi t th c s nên c b trí theo quy trình s d ng Các y u t dùng nhi u h n nên c b trí g n v trí làm vi c h n. Công tác s p x p ph i m b o thu n l i t í a trong quá trình thao tác c a ng i lao ng, gi m thi u s thao tác mà công nhân ph i th c hi n hoàn thành công vi c.

SEISO – Shine- S ch s : V sinh n i làm vi c và luôn gi cho nó s ch s

Gi a ch t l ng s n ph m và s s ch s n i làm vi c có m t m i quan h r t m t thi t H n n a, m c s ch s còn nh h ng n thái và s ham mu n làm vi c c a ng i lao ng Nh v y Seiso (s ch s ) ph i c th c hi n hàng ngày, ôi khi là trong su t c ngày Bên c nh ó, m b o th c s s ch s nên s n m u sáng và t ng c ng chi u sáng cho các n i làm vi c.

SEIKETSU – Sustain - S n sóc: Xây d ng, duy trì tiêu chu n cao v ng n n p, s ch s t i n i làm vi c Mu n t c ch S th 4 này c n ph i quy nh rõ ch và các th t c th c hi n t t 3 S trên, t o ra s thi ua gi a các b ph n trong n v v vi c th c hi n 5S; Ki m tra và ánh giá th ng xuyên thành viên , nh ng b ph n v vi c th c hi n.

SHITSUKE – Stabilize - S n sàng: ào t o m i ng i th c hi n các tiêu chu n, t o thành thói quen C n ph i làm cho m i ng i th c hi n 4S nói trên m t cách t giác nh m t thói quen hay l s ng Bi n 5S tr thành m t ph n trong v n hóa c a công ty Không có cách nào thúc ép th c hi n 5S h n là th ng xuyên th c hành nó cho t i khi m i ng i u yêu 5S.

Quy ho ch m t b ng s n xu t và mô hình s n xu t lôi kéo Pull Production:

Quy ho ch m t b ng s n xu t trong Lean Manufacturing nh m h ng t i vi c gi m thi u các di chuy n và v n chuy n s n ph m gi a hai công n s n xu t. Theo ó, bán thành ph m nên c gi c n k n i s d ng k ti p u này s giúp gi m thi u các yêu c u khiêng vác v t t , vi c th t l c v t t , gi m thi u vi c v t t b h h ng do quá trình v n chuy n gây ra và m b o nguyên t c s n xu t mô hình Pull.

Mô hình “s n xu t lôi kéo” là mô hình t ch c s n xu t trong ó lu ng s n xu t trong n v c u ti t b i yêu c u c a công n cu i n hàng sau khi nh n c thì c a ngay n công n cu i Quá trình s n xu t s d a trên c s lôi kéo b ng nhu c u c a các công n sau M i công n s n xu t s c coi là m t khách hàng c a công n g n k tr c ó Không có s n ph m nào c s n xu t b i công n tr c n u công n sau không yêu c u Theo mô hình này, nguyên v t li u hay bán thành ph m s c giao úng s l ng và v a úng lúc khi công o n sau c n n.

Các doanh nghi p Vi t nam có th h c h i, tri n khai áp d ng t h th ng s n xu t tinh g n này r t nhi u i u Tuy nhiên, trong m ng công tác t ch c n i làm vi c, nh ng kinh nghi m có th úc rút và khái quát nh sau: Th nh t, tr c và trong khi thi t k n i làm vi c, các doanh nghi p c n nghiên c u và chu n hoá quy trình s n xu t Công tác này s là c s t o ra m t n i làm vi c thu n l i cho s th c hi n quy trình s n xu t c ng nh là c n c cho m i ng i có th nh n bi t m i y u t , m i ch d n n i làm vi c Chu n hoá quy trình tr c thi t k và t ch c n i làm vi c s t o th ch ng và t o n n t ng cho thói quen s n xu t công tác n i làm vi c Th hai, trong t ch c – b trí n i làm vi c, ph ng pháp 5S là m t ph ng pháp r t hi u qu , d th c hi n m i lo i hình doanh nghi p Vì v y, làm t t công tác t ch c n i làm vi c, các doanh nghi p nên s m tri n khai áp d ng Thêm vào ó, trong b trí các v trí công tác, các công o n trong quy trình công ngh , các doanh nghi p c ng c n thi t nghiên c u và áp d ng phù h p vào n v mình nguyên lý s n xu t lôi kéo ho c chí ít c ng c n nghiên c u m b o h n ch t i a s v n chuy n, t n ng nguyên v t li u, bán thành ph m gi a các khâu, tránh s ùn t c, s b a bãi, t n di n tích n i làm vi c.

1.4.1.2 Bí quy t c a Microsoft trong t ch c n i làm vi c

"Vì sao Microsoft thành công" là m t trong nh ng câu h i hay c các nhà doanh nghi p quan tâm nh t chia s kinh nghi m c a mình Microsoft - t p oàn hùng m nh th ng l nh c th tr ng ph n m m thông tin ã t t ng k t c 12 kinh nghi m chính M t trong 12 kinh nghi m này ó là "N i làm vi c là nhà c a b n". Microsoft mong mu n t t c nhân viên c a mình u c làm vi c trong m t môi tr ng tho i mái nh nhà c a mình M i nhân viên u có m t kho ng không làm vi c cá nhân ó, h s b trí các trang thi t b cá bi t m t cách t do theo ý thích, thói quen làm vi c c a h Công ty ch thi t k nên không gian làm vi c chung mà không quá can thi p vào t ng góc làm vi c riêng bi t Tuy v y, h luôn c g ng cho m i phòng làm vi c u có c a s , có không khí và ánh sáng t nhiên H n l c các nhân viên c a mình hi u r ng "b n có th t t o ra m t n i làm vi c cá bi t tho i mái cho b n thân nh ng m i vi c ó u ph i h ng t i công vi c, ph i m b o hi u qu công vi c là cao nh t" Ngoài ra, m i nhu c u phát sinh t i n i làm vi c, dù ó có là nhu c u v v t li u, thi t b hay nhu c u n u ng, v sinh, u c gi i quy t m t cách nhanh chóng k p th i, hi u qu Ch c n m t yêu c u c a ra thì ngay l p t c nó s c áp ng.

M i công vi c có c tr ng khác nhau thì n i làm vi c ph i c thi t k v i c t ng riêng phù h p v i s th c hi n công vi c Microsoft, công vi c c a các nhân viên ph n m m ph n l n là các công vi c òi h i s t duy, trí óc và sáng t o.

M t s b Coc và nh ng n i dung liên quan n t ch c n i làm vi c

1.4.2.1 ISO 14001 (H th ng qu n lý môi tr ng) ây là tiêu chu n t nguy n, tiêu chu n v h th ng qu n lý c a doanh nghi p ki m soát các tác ng n môi tr ng ây là tiêu chu n th ng c c p n trong các doanh nghi p v a và nh Tiêu chu n ISO 14001 không ph i là tiêu chu n v gi i h n cho các ch tiêu v môi tr ng t i n i làm vi c mà ó là tài li u h tr cho vi c xây d ng và th c thi m t h th ng qu n lý môi tr ng doanh nghi p Theo ó doanh nghi p s t ra các m c tiêu, các chính sách và ki m soát c quá trình c i ti n i u ki n môi tr ng t i n i làm vi c.

Nh ng n i dung ch y u c nh c t i trong ISO 14001 bao g m:

- Các h ng d n, yêu c u c a ISO 14001 v xây d ng và th c thi h th ng qu n lý môi tr ng t i n i làm vi c c th hi n khái quát qua s 1.1 (trang sau).

1.1: ng d n th c thi h th ng qu n lý môi tr ng t i n i làm vi c

- Ph ng pháp áp d ng ISO 14001 vào doanh nghi p có th khái quát qua s 1.2 :

1.2:Ph ng pháp áp d ng ISO 14001 vào doanh nghi p i ti n liên t c

Ho t ng s n ph m ch v nh h ng môi tr ng

Nh ng nh h ng quan tr ng

Chính sách môi tr ng

Phòng ng a ô nhi m c tiêu, k ho ch hành ng

Th c hi n chính sách ( ào t o, xây d ng h th ng qu n lý môi tr ng, ánh giá, xem xét)

Khía c nh Môi tr ng

Quy nh c a lu t pháp và các yêu c u khác

Cam k t lãnh o ào t o v ISO 14001 cho CB qu n lý, nhân viên quan tr ng

Thành l p ban th c hi n l p k ho ch

Xem xét t ng th v môi tr ng

Xây d ng chính sách môi tr ng t m c tiêu chung và c th

Xây d ng ho ch hành ng ào t o v nh n th c chung và các h ng d n c th

Xây d ng s tay môi tr ng

Xây d ng các h ng d n Th c hi n l u s ào t o chuyên gia ánh giá

Th c hi n ánh giá n i Th c hi n ho t ng kh c ph c phòngng a

Xem xét c a lãnh o Xác nh khía c nh nh h ng chi ti t

Các yêu c u c a h th ng qu n lý môi tr ng, xu t phát t vi c nghiên c u các quy nh c a lu t pháp, các khía c nh c a ho t ng s n xu t kinh doanh có nh ng và nh h ng nghiêm tr ng n môi tr ng T ó, ho ch nh các chính sách và m c tiêu v môi tr ng nh m gi m thi u các tác ng n môi tr ng K ti p ph i xây d ng các k ho ch c th và th c hi n các bi n pháp nh m ki m soát các ho t ng c a mình v góc môi tr ng (phân công ch c n ng nhi m v rõ ràng, ào t o cho ng i lao ng nh n th c v môi tr ng, ki m soát các ho t ng s n xu t kinh doanh, x lý các t n t i v môi tr ng theo ph ng châm c i ti n liên t c.

Vi c nghiên c u và th c thi tiêu chu n ISO 14001 các doanh nghi p Vi t Nam c bi t các doanh nghi p s n xu t g m Bát Tràng là hoàn toàn có th th c hi n Mu n tri n khai các doanh nghi p c n ánh giá l i các ho t ng trong t ng khâu c a quy trình công ngh có nh h ng t i môi tr ng t ó lên k ho ch tri n khai ho t ng các chính sách v a n nh m b o phát tri n s n xu t v a có th cam k t th c hi n các chính sách b o v môi tr ng s n xu t c ng nh môi tr ng s ng xung quanh.

SA 8000 là m t tiêu chu n qu c t c xây d ng d a trên: 12 công c c a

T ch c Lao ng Qu c t (ILO), công b toàn c u v Nhân quy n, công c c a Liên H p qu c v Quy n tr em và công c c a Liên H p Qu c v vi c lo i tr các hình th c phân bi t i x i v i Ph n ? Vai trò c a SA 8000 là nh m c i thi n môi tr ng làm vi c trên toàn c u H th ng th m tra SA 8000 nh m m c ích khuy n khích s c i ti n liên t c u ki n n i làm vi c.

SA 8000 bao g m nhi u n i dung khác nhau trong ó n i dung ch y u liên quan n công tác t ch c h p lý hoá n i làm vi c, ó là i u 3, An toàn và s c kho n i làm vi c N i dung này c xây d ng ch y u d a trên Công c 155 & Khuy n ngh 164 (S c kho và An toàn lao ng) Chúng có th khái quát thành nh ng n i dung c b n nh : Công ty luôn ph i ph bi n ki n th c v ngành công nghi p và b t k các m i nguy hi m nào, ph i cung c p môi tr ng làm vi c an toàn và v sinh, ph i có các bi n pháp thích h p ng n ng a tai n n và làm t n h i n s c kho mà xu t hi n trong lúc, có liên quan n ho c x y ra trong khi làm vi c b ng cách gi m t i a, n kh n ng có th c, nguyên nhân gây ra các m i nguy hi m v n có trong môi tr ng làm vi c; Công ty ph i ch nh i di n lãnh o ch u trách nhi m v s c kho và an toàn cho toàn b nhân viên và ch u trách nhi m th c hi n các y u t v s c kho và an toàn trong tiêu chu n này; Công ty ph i m b o r ng t t c nhân viên u c hu n luy n v an toàn và s c kho th ng k , h s hu n luy n này ph i c thi t l p và các hu n luy n ó c l p l i i v i nhân viên m i vào ho c chuy n công tác Chú ý: Th ng k t c là ít nh t 1 l n/ n m; Công ty ph i thi t l p h th ng theo dõi, tránh ho c x lý các nguyên hi m ti m n i v i s c kho và an toàn c a nhân viên; Công ty ph i cung c p cho nhân viên phòng t m s ch s , n u n c và n u có th là các trang thi t b h p v sinh l u tr th c n N u có cung c p ch cho nhân viên thì công ty ph i m b o n i ó s ch s , an toàn và m b o các yêu c u c b n c a h

SA 8000 nh m m b o ng i lao ng có môi tr ng làm vi c an toàn, không c h i, c ch m sóc s c kho

Khi ánh giá v H th ng ta quan tâm n: Qui trình v y t , an toàn lao ng phù h p kích c công ty, x lý khi phát sinh tai n n, c p c u, thông báo cho m i ng i lao ng; Ph ng ti n phòng ch ng cháy, n , thoát hi m?; i di n Ban giám c v ATL , s c kho v i ch c n ng nhi m v rõ ràng?; ng i lao ng có tham gia vào các ch ng trình ATL , s c kho ?; ào t o th c hi n trong hay ngoài gi lao ng? Hay là nhi m v thêm, vi c thêm?; Qui nh v k lu t lao ng áp d ng cho toàn th ng i lao ng (qu n lý c ng nh công nhân?); Hàng n m có k ho ch, báo cáo v tai n n lao ng, có phân tích xu h ng/ b nh ngh nghi p, trong môi tr ng c h i, ra bi n pháp kh c ph c?; Báo cáo v tai n n, x lý th nào?

Kh c ph c?; B o h lao ng có y ? ng i lao ng có ph i tr phí? Làm th nào ng i lao ng dùng trong quá trình lao ng?; Lu t v ATL và y t có áp d ng? Ban giám c, các c p qu n lý, Công nhân quan tâm th nào? Áp d ng?; Các báo cáo ánh giá v s ch c a không khí, thông gió, ch ng nóng và b i

Khi ánh giá t i các a m ta quan tâm n: nh ng nút an toàn t i nhà máy có d ti p c n khi c n?; ng i lao ng tr l i c các câu h i v an toàn, s c kho lao ng?; Các l i thoát hi m có d ti p c n, ch d n rõ ràng?; T thu c có thu c?; Các d ng c c p c u, bao nhiêu tai n n/ tháng và có ng i c p c u?; Y t có s n sàng khi có tai n n, ng i lao ng s g i ai khi có v n x y ra?; Thi t b c u ho , l i thoát hi m y ? G i ai?; Có th ng xuyên th c t p phòng ch ng cháy, c u ho , tiêu l nh phòng ch ng cháy? Các báo cáo v phòng ch ng cháy n ?; Công nhân c cung c p n c u ng s ch, n s ch s ?; Phòng t m, nhà v sinh có s ch s , ho t ng t t, y theo lu t a ph ng?; Thông gió, ánh sáng, ki m soát nhi t có ?; N i sinh ho t ( n, ) c a ng i lao ng có s ch s , an toàn?; doanh nghi p có th c hi n úng ch v ca kíp ( i ca kíp), h n ch th i gian ti p xúc v i hoá ch t c h i cho công nhân?; Qu n áo, giày dép cho công nhân b c vác, nâng nh ng v t n ng?; CN ng su t ngày trên n n bê tông hay n n m m (b t bông,…)?

Nghiên c u SA 8000 khi t ch c n i làm vi c, các doanh nghi p c a Vi t Nam nói chung và các doanh nghi p s n xu t g m Bát Tràng nói riêng có th t ánh giá c kh n ng th c thi tiêu chu n này doanh nghi p mình ng th i h c ng n m c cách th c, tiêu chí ánh giá l i nh ng m ã t c nh ng m c n b sung hoàn thi n t ch c n i làm vi c m b o hi u su t -an toàn s c kho lao ng.

1.4.2.3 ISO 6385: 2004 /Ergonomic principles in design of work systems (Các nguyên t c công thái h c trong thi t k t ng th n i làm vi c): c ban hành b i t ch c qu c t (ISO), ISO 6385:2004 cung c p các cách th c c i thi n giao di n gi a cá nhân ng i s d ng v i các b ph n c u thành n i làm vi c nh nhi m v , thi t b , không gian và môi tr ng làm vi c Tiêu chu n m i này cung c p khung ki n th c v công thái h c (khoa h c con ng i trong lao ng) c b n cho thi t k m i ho c c i t o l i h th ng n i làm vi c, t o thu n l i cho thao tác lao ng, m b o c i thi n s c kho , an toàn và hi u qu cho ng i s d ng c ng nh ti t ki m chi phí, t ng hi u su t cho các doanh nghi p ISO 6385:2004 thích h p cho m i ngành ngh , không ch ngành công nghi p n ng mà c các doanh nghi p kinh doanh d ch v hay nuôi tr ng Thi t k t ng th n i làm vi c theo b tiêu chu n này, nh ng ki n th c chính v các l nh v c c a công thái h c s c xem xét n Nh ng c tính v công thái h c trong t ng th nh ng i làm vi c c hay m i s ch ra s c n thi t, nh ng khuy n khích v s chú ý hay vai trò c a ng i công nhân trong t ng th nh ng n i làm vi c ó.

N i dung c a b n tiêu chu n này s c p n các nguyên t c chung c ng nh quy trình thi t k t ng th n i làm vi c.

Các nguyên t c chung c nh c t i bao g m:

- Trong quá trình thi t k t ng th n i làm vi c ph i chú ý, quan tâm n nh ng t ng tác chính gi a con ng i v i các thành ph n khác c a n i làm vi c nh nhi m v , thi t b , không gian hay môi tru ng làm vi c Nh ng t ng tác ó có th gây ra c ng th ng/ áp l c trong quá trình th c hi n công vi c, nh ng v n v s c kho hay s gi m sút trong k t qu lao ng ;

- ng d ng khoa h c v con ng i trong lao ng (công thái h c) thi t k t ng th n i làm vi c ph i nh m h n ch t i a các nh h ng x u t n i làm vi c ng th i t o ra, phát huy các nh h ng tích c c n kh n ng làm vi c c a con ng i Kh n ng th c hi n công vi c c a con ng i không b gi m sút m i lúc s c i thi n c hi u qu c a c h th ng;

- Khi thi t k t ng th n i làm vi c nên quan tâm n con ng i nh là y u t chính và là m t ph n bên trong c a c h th ng v i quy trình công ngh và môi tr ng làm vi c t t;

- C n chú ý úng m c n vi c áp d ng các nguyên t c công thái h c và c n làm úng ngay t khi b t u quá trình thi t k , ti p t c trong quá trình thi t k cho n khi i vào th c thi và có c nh ng bi n chuy n tích c c;

- C n thu hút c s tham gia c a ng i lao ng vào quá trình thi t k / thi t k l i B i nh ng kinh nghi m c a ng i lao ng là nh ng ki n th c c s không th thi u c khi nghiên c u;

- Trong quá trình thi t k ph i quan tâm n m i th , m i n i có th k c ng i lao ng trong m i khung c nh, moi tình hu ng;

- Chú ý n vi c thi t k t , nhóm m b o tho mãn nh ng nhu c u c a ng i lao ng v i các c i m cá nhân r t riêng bi t n khi còn có th

Quá trình thi t k t ng th n i làm vi c bao g m:

Phân tích nhu c u/ L ng hoá m c tiêu -> Phân nh các ch c n ng -> Phác th o s l c -> Phác th o chi ti t (phác th o t ch c n i làm vi c, phác th o v các nhi m v riêng bi t, phác th o v môi tr ng làm vi c, phác th o v các trang thi t b s c s d ng, phác th o v không gian n i làm vi c và các trang thái làm vi c) -> Phê chu n và tri n khai th c hi n.

ISO 6385 ch cho các doanh nghi p th y c nh ng v n c n quan tâm khi thi t k m i m t n i làm vi c c ng nh nh ng u c n l u ý khi thi t k l i hoàn thi n nh ng n i làm vi c ã có.

1.4.2.4 TCVN 7114: 2002 (Nh ng nguyên lý ecgonomi th giác - chi u sáng cho h th ng làm vi c trong nhà): ây là b tiêu chu n hoàn toàn t ng ng v i

S C N THI T PH I HOÀN THI N CÔNG TÁC T CH C N I LÀM VI C

H i nh p kinh t qu c t

“H i nh p kinh t qu c t là quá trình ch ng g n k t n n kinh t và th tr ng c a t ng n c v i kinh t khu v c và th gi i thông qua các n l c t do hoá và m c a trên các c p n ph ng, song ph ng và a ph ng” 5 Sau 20 n m t ngày tri n khai chính sách i m i, m c a n ph ng (1986) n a ph ng (1991), ngày 7/11/2006, Vi t Nam ã chính th c gia nh p T ch c th ng m i qu c t , chính th c b t u m t ti n trình h i nh p kinh t qu c t toàn di n S ki n này ã t o ra nhi u c h i c ng nh nh ng thách th c cho các doanh nghi p nói riêng và toàn b n n kinh t Vi t Nam nói chung trên m i l nh v c.

Nh ng c h i và thách th c t ra trong công tác t ch c n i làm vi c

vi c trong u ki n h i nh p kinh t qu c t i v i công tác T ch c n i làm vi c trong các doanh nghi p, nh ng c h i mang l i t h i nh p kinh t qu c t có th nh c n nh là:

- Thu hút v n u t n c ngoài, ti p nh n v n, công ngh s n xu t hi n i;

- Có i u ki n ti p xúc v i công ngh m i, máy móc thi t b hi n i;

5 V H p tác kinh t a ph ng, B Ngo i Giao, Vi t Nam h i nh p kinh t trong xu th toàn c u hoá v n và gi i pháp, NXB Chính Tr Qu c Gia, Hà N i, 2002.

- Có i u ki n tham quan, tìm hi u, h c h i kinh nghi m t ch c n i làm vi c các n c tiên ti n;

- T o ng l c thúc y c i cách i m i ng b trên m i ph ng di n m b o các yêu c u chung c a qu c t , m b o s c c nh tranh cho hàng hoá c a mình.

Nh ng thách th c t ra cho công tác t ch c n i làm vi c:

- Ph i m b o s c c nh tranh cho s n ph m trên m i ph ng di n: giá thành, ch t l ng, hình nh, ngu n g c, ;

- Ph i m b o t o u ki n t o d ng m t h th ng qu n lý ch t l ng theo tiêu chu n qu c t ;

- Ph i m b o th c hi n t t các yêu c u v b o v môi tr ng, các trách nhi m xã h i c a doanh nghi p.

S c n thi t ph i hoàn thi n công tác t ch c n i làm vi c trong các doanh

S n xu t g m là m t ngh th công có t lâu i nhi u a ph ng c a Vi t Nam T i Bát tràng ngh g m ã b t u t h n 500 n m tr c ây là ngh thu hút c nhi u lao ng nh t (kho ng 62%) T khi, th c hi n chính sách kinh t m , kinh t nhi u thành ph n, s n xu t g m Bát Tràng ã th c s kh ng nh c th m nh và ti m n ng v n có c a nó Các s n ph m tr nên phong phú a d ng n, th tr ng tiêu th c a nó c ng d n c m r ng h n G m Bát Tràng ang d n c a sang nh ng th tr ng khó tính h n, c nh tranh v i các m t hàng n i ti ng trong và ngoài n c. m b o phát tri n s n xu t, gi i thi u s n ph m g m Bát Tràng n m i mi n, r t nhi u chi n l c m i ã c a ra nh : “liên k t s n xu t”, “ ào t o i ng k c n chuyên nghi p v i chuyên môn v m thu t công nghi p”, “ G n s n xu t, kinh doanh v i du l ch làng ngh ” Tuy v y, tr c nh ng th i c và thách th c chung t h i nh p nh trên ta th y, c n ph i có nhi u chính sách, chi n l c phát tri n h n n a c bi t là s u t , n l c t chính các c s , doanh nghi p s n xu t S n ph m c a Bát Tràng s ph i m b o c tính c nh tranh trên nhi u khía c nh: l ch s ngu n g c xu t s , ch t li u, b n, p, giá c h p lý và h n th ó là s n ph m c t o ra nh ng nguyên li u “s ch”, t u ki n làm vi c an toàn và môi tr ng làm vi c thân thi n Trong khi ó, th c t t ch c s n xu t Bát tràng cho th y: s n xu t v n còn nh l , manh mún; i u ki n làm vi c còn v t v , ô nhi m và n ng nh c (tình hình ô nhi m, khí th i c h i v t nhi u l n ch tiêu cho phép, s ng i lao ng m c ph i các b nh ngh nghi p, b nh v ng hô h p còn r t cao; S n ph m ch a th c s c nh tranh c v i hàng g m các n i c bi t là g m Trung Qu c (v giá thành và m u mã) Tr c tình hình trên, vi c hoàn thi n t ch c n i làm vi c cho các doanh nghi p trong làng g m Bát Tràng là m t vi c làm th c s c p thi t.

CH NG 2: PHÂN TÍCH TH C TR NG T CH C N I LÀM VI C C A CÁCDOANH NGHI P S N XU T G M T I LÀNG G M BÁT TRÀNG

KHÁI QUÁT V LÀNG G M BÁT TRÀNG VÀ CÁC DOANH NGHI P S N

Làng g m Bát Tràng

Làng g m s Bát Tràng i ra i kho ng h n 500 n m nay ven ô Th ng Long v i t cách là làng ngh truy n th ng Cho n nay, làng ngh này v n ang t n t i và ngày càng phát tri n Vi t Nam, g m c phát hi n t th k V -X nh ng n th k XV thì ngh g m ã t n trình khá cao v k thu t c ng nh ngh thu t.

Theo s biên niên có th coi t th k XV-XV là th i gian hình thành nên làng g m s Bát Tràng và n th k XV thì xã Bát Tràng có tên trong s li u và c ghi nh n là m t làng g m n i ti ng Th th công ây s n xu t h u h t các lo i g m quý và c áo c a Vi t Nam nh g m men ng c, g m hoa nâu ho c g m men nâu, g m men r n và g m hoa lam.

T th k XV-XV là giai o n phát tri n m nh m c a ngành s n xu t g m xu t kh u Vi t Nam, trong ó phía B c có hai trung tâm s n xu t g m n i ti ng là Bát Tràng (Hà N i) và Chu u (H i H ng) là hai ô th l n nh t và c ng là hai trung tâm m u d ch i ngo i th nh t nh t c a àng Ngoài Bát Tràng có thu n l i n là n m bên sông Nh kho ng gi a Th ng Long và ph Hi n trên ng th y, n i li n hai ô th này là c a ngõ thông th ng v i th gi i bên ngoài S d g m Bát Tràng còn t n t i n ngày nay là nh có m t th tr ng tiêu th r ng l n c trong và ngoài n c, quan tr ng h n c là áp ng c nhu c u c a ng i tiêu dùng t t ng l p quý t c t i dân chúng.

Trong nh ng n m 80, vi c thành công và nhân r ng lò h p, m t sáng ki n c a c Nguy n V n Âu ra toàn xã ã m cho Bát Tràng v t qua c khó kh n và n lên m nh m c a vi c ti p thu ng d ng khoa h c vào khâu nung t lòm, vào men thu c, vào m u hàng và nh t là t kao lanh ánh l ng thành h v n chuy n b ng thùng, b ng xe t c s chuyên s n xu t t h t i các nhà s n xu t T i Bát Tràng b t u hình thành các d ch v ph c v cho s n xu t g m s nh cung c p v t li u ã ch bi n s n, than, c i t lò.

T n m 2000 n nay, xã Bát Tràng ã tr thành m t trung tâm th công nghi p chính trong vùng nông thôn ng b ng sông H ng v i s l ng kho ng 5 tri u s n ph m/n m, v i giá tr kho ng 70-80 t ng, ã t o c vi c làm, nâng cao thu nh p và m c s ng không ch cho ng i dân trong làng mà còn c các vùng lân c n.

Làng Bát Tràng cách th ô Hà N i trên 10 km v phía ông Nam bên t ng n sông H ng thu c huy n Gia Lâm, Hà N i Phía B c giáp xã ông D , phía ông giáp xã a T n, phía Nam giáp sông H ng H i, xã Xuân Quan thu c t nh H ng Yên, phía Tây giáp sông H ng N m bên 2 con sông, m t ê sông H ng ch y qua và ba cây c u s p c thông th ng toàn b , làng ngh có v trí thu n l i c v ng sông và ng thu cho vi c v n chuy n nguyên nhiên li u hay mua bán s n ph m.

B ng 2.1: Phân lo i t ai Bát tràng - Gia Lâm - Hà N i

TT Lo i t Di n tích (ha) T l (%)

(Ngu n: UBND xã Bát tràng Tháng 07- K t qu ph ng v n cán b xã)

Bi u 1 c u s d ng t Bát Tràng: t còn l i (khác) t t canh tác t ti u th công nghi p

T ng t l t và t canh tác chi m t l l n (65,77%) t ti u th công nghi p chi m t l r t ít (9,77%) Thêm vào ó, m t ph n di n tích n m ngoài ê th ng xuyên ng p l t Do ó, h u h t các c s s n xu t s d ng chính di n tích t làm m t b ng s n xu t.

Theo s li u t ng quan c a xã Bát Tràng tính n tháng n m 2007 có t ng s dân là 7245 ng i, trong ó s ng i trong tu i lao ng 4420. c u lao ng theo ngành các n m g n ây:

S li u d i ây cho ta th y, ph n l n lao ng trong làng, xã tham gia vào l nh v c công nghi p và ti u th công nghi p (CN - TTCN) Trên th c t l nh v c này ch y u là s n xu t g m s M c dù v y, làng ngh còn thu hút thêm hàng ngàn lao ng vùng ven

B ng 2.2: C c u lao ng qua các n m Bát tràng - Gia Lâm - Hà N i m 2004 m 2005 m 2006

TT Lao ng trong l nh v c Ng i % Ng i % Ng i %

(Ngu n: UBND xã Bát tràng- Báo cáo chính tr t i i h i ng b xã l n th XIX)

Khái quát tình hình kinh t qua ch tiêu giá tr t ng s n l ng:

B ng 2.3: Tình hình phát tri n kinh t xã Bát Tràng - Gia Lâm - Hà N i

Toàn xã Công nghi p và ti u th CN m

(Ngu n:UBND xã Bát tràng - Báo cáo chính tr t i i h i ng b xã l n th XIX)

2004 2005 2006 toàn xã công nghiêp và ti u th công nghi p

Bi u 2 óng góp c a công nghi p và ti u th công nghi p vào phát tri n kinh t Bát Tràng

Qua s li u trên ta th y, tình hình kinh t Bát Tràng phát tri n khá n nh. Hàng n m t c t ng giá tr t ng s n l ng luôn vào kho ng 9% Trong ó, óng góp ch y u vào giá tr s n l ng toàn xã là k t qu s n xu t ngành công nghi p và ti u th công nghi p (luôn chi m kho ng 75 - 76% & chi u h ng n m sau t ng n so v i n m tr c).

T nh ng th k tr c, g m Bát Tràng ã thu c lo i cao c p, quý hi m nh ng ph n nhi u là th : chân èn, l h ng, bình hoa V sau, do th hi u khách hàng thay i, m r ng, g m Bát Tràng ã có nhi u gia d ng và ph bi n nh t là bát, a, bình, l ý Ngày nay, g m Bát Tràng ã s n xu t khá nhi u m t hàng phong phú v ch ng lo i và ki u dáng, bao g m c nh ng m t hàng m ngh : a treo t ng, l hoa, con gi ng, t ng phiên b n và phù iêu cho th y chúng ã t t i nh cao c a ngh thu t và k thu t ch t o g m s Vi t Nam.

S n ph m c a làng ngh là nh ng v t d ng và dùng luôn g n li n v i cu c s ng h ng ngày Vì th , s n ph m ó không ch áp ng nhu c u c a th tr ng trong n c mà còn xu t kh u i nhi u n c nh Nh t B n, Pháp, M …v i s l ng khá l n ã em l i l i nhu n l n cho làng ngh và giúp cho quy mô s n xu t ngày càng c m r ng h n. nh h ng phát tri n s n xu t g m s c a làng ngh

Theo báo cáo chính tr t i i h i ng b xã l n th XIX nhi m k 2005 -

2010, ch ng trình phát tri n kinh t xã Bát Tràng giai o n 2006 - 2010, xã s chú tr ng y m nh phát tri n s n xu t g m s T o u ki n cho các doanh nghi p ng d ng công ngh m i vào s n xu t nh lò nung g m s b ng khí ga, dây truy n ch bi n nguyên li u t t nh m nâng cao ch t l ng, gi m ô nhi m môi tr ng Phát huy vai trò tham m u c a H i g m s , các doanh nghi p l n, các câu l c b , m r ng th tr ng tiêu th , nâng cao n ng l c c nh tranh Ph i h p cùng huy n tuyên truy n thu hút các h s n xu t vào c m s n xu t t p trung (16ha) Giúp các h s n xu t v m t b ng s n xu t, vay v n và h ng các u ãi trong u t s n xu t.

T p trung phát tri n c m s n xu t làng ngh t p trung.

Các doanh nghi p s n xu t g m t i Bát Tràng

“Doanh nghi p” trong ph m vi tài s bao g m: công ty trách nhi m h u h n (công ty TNHH), công ty c ph n, h p tác xã, doanh nghi p có v n u t n c ngoài, công ty h p danh Theo s li u m i nh t thu c t u ban nhân dân xã Bát Tràng t ng các doanh nghi p theo các lo i hình trên tham gia s n xu t g m t i làng ngh n tháng 3/07 là 60, trong khi ó s h cá th có ng ký kinh doanh tham gia s n xu t g m lên t i 800 h

Phân b theo các lo i hình doanh nghi p:

B ng 2.4: Các lo i hình doanh nghi p Bát Tràng - Gia Lâm - Hà N i

(Ngu n: UBND xã Bát Tràng tháng 3/07)

Nh v y, ph n l n các c s s n xu t là h kinh doanh cá th u này, cho th y s n xu t g m Bát Tràng còn r t nh l , t phát, manh mún, ch a t p trung.

V i 60 doanh nghi p còn l i, h u h t là các doanh nghi p v a và nh Theo s li u kh o sát tháng 4/2007, 20% doanh nghi p ã c kh o sát m t cách ng u nhiên. Trong s ó có: 41,7% doanh nghi p có s lao ng bình quân các th i i m trong m d i 50 ng i; 25% doanh nghi p có s lao ng bình quân t 50 n d i

100 ng i và 33,3% doanh nghi p có s lao ng t 100 n 150 ng i Không có doanh nghi p nào s d ng trên 150 lao ng Các n i làm vi c c a doanh nghi p u là n i làm vi c n a c khí. m b o s phát tri n ngh g m c truy n cho làng ngh , ngày 1/8/2002,

Hi p h i g m s Bát Tràng ã chính th c c thành l p và ho t ng cho n nay.

NH NG C THÙ CÔNG NGH S N XU T, DOANH NGHI P VÀ LÀNG

c thù công ngh nh h ng n t ch c n i làm vi c

Công vi c s n xu t g m s Bát Tràng ch y u mang tính th công s n xu t ra m t s n ph m thì ng i th ph i ti n hành nhi u b c công vi c khác nhau t tuy n ch n và ch bi n nguyên v t li u, t o hình s n ph m, trang trí…và cu i cùng là cho ra lò s n ph m hoàn ch nh Trong th c t thì quy trình ó bao g m các công o n c b n nh s 2.1 (trang sau):

2.1: Quy trình công ngh s n xu t s n ph m g m

2.2.1.1.Công o n Tuy n ch n, ch bi n nguyên v t li u:

Nh ng nguyên v t li u chính trong s n xu t g m là các lo i cao lanh và t sét, g i là nguyên li u “d o” Các nguyên li u khác th ng bao g m: qu c xít, th ch

Làm t, ch ph i li u khuôn o ti n

Vào lò t lò lò n chuy n óng gói

Làm than n chuy n than o hình

Nung cao, các hoá ch t t o men Nhiên li u chính dùng trong công ngh g m có th là than cám, tro t ho c khí ga. t sét và cao lanh s c v n chuy n vào n i s n xu t, nghi n, làm m n và làm d o t sau nghi n s c s c ngâm qua 4 lo i b B th nh t c g i là “b ánh” dùng ngâm t sét khô kho ng n 4 tháng t sét s b phân dã thành các h t nh li ti (g i là t ã chín), sau ó ng i ta ánh cho th t u tr d ch l ng Ti p theo ng i ta chuy n d ch l ng này qua m t b th hai, g i là “b l ng”.

T i b này các h t t sét nh s l ng xu ng và các t p ch t s n i lên Ch t d ch l ng s c tách ra kh i t p ch t và chuy n qua b th 3, g i là “b ph i” Ch t d ch này s c ph i trong b th trong vòng 3 - 4 ngày Cu i cùng ch t d ch l ng c a sang b th 4, g i là “b ” Th i gian càng lâu càng t t.

V i các công vi c nh k trên, ta th y n i làm vi c s có nhi u hoá ch t, b i, c Di n tích c n thi t cho công n này c ng l n Các b c n ph i c b trí c nh nhau m b o thu n ti n cho thao tác Do công d ng c a m i lo i b nên: b th nh t nên c t g n ngu n n c; b th hai nên t g n khu x lý rác th i; b th ba nên c b trí ch khô thoáng, n ng; B cu i cùng nên c b trí m t n i g n nh t v i các v trí công tác công n sau m b o quãng ng v n chuy n nguyên v t li u là ng n nh t Các hoá ch t t o men c n c b o qu n c n th n, có nhãn mác Ngoài ra, n u s d ng nhiên li u là than, c s còn ph i b trí ph n di n tích ch bi n than, ph i và l u tr Trong công n này các n v có s d ng bình nghi n Thông th ng các bình nghi n t ng i to, t n di n tích và là ngu n phát sinh ti ng n nên vi c b trí bình nghi n âu, làm th nào h n ch ti ng n phát sinh là nh ng u c n c bi t ph i chú ý.

2.2.1.2.Công o n T o hình: ây là công o n c b n c a công ngh g m, òi h i s tiêu hao nhi u c a s c lao ng.

Th c hi n công n t o hình thông th ng s tr i qua các b c công vi c ho c nhóm b c công vi c sau:

- Tao hình thô: b c công vi c này có th th c hi n b ng nhi u cách khác nhau: rót vào khuôn s n ph m r ng ( nh 2.1) , rót khuôn s n ph m c, xây n n, ép trên máy bán khô, ép bán d o ( nh 2.2) Trong các cách th c hi n trên, ch có cách ép trên máy là nh nhàng nh t i v i ng i lao ng, vì quá trình th c hi n có s giúp c l c c a máy móc thi t b (nguyên v t li u c a lên máy, công nhân s u khi n máy ép thành s n ph m theo m u mã cho tr c) N u ch n cách rót khuôn, ng i lao ng s dùng ch t d ch l ng ( t ã c ch bi n thành d ng l ng) vào khuôn hình (làm b ng th ch cao ã c t o hình s n) Sau khi khuôn th ch cao hút m t l p t vào trong thì ng i th ti p t c l ng h còn l i ra ngoài ( i v i s n ph m r ng), i l p t trong khuôn se l i thì d c s n ph m thô N u ch n cách, xây n n, ng i th s dùng bàn xoay, nguyên v t li u d ng c, m m, d o xây n n thành s n ph m thô. nh 2.1 T o hình b ng rót nh 2.2 T o hình trên máy ép i v i t o hình nh máy nén, n i làm vi c s c trang b máy nén, các thang v n chuy n thành ph m, giá ph i thành ph m, thùng nguyên li u, ng i lao ng s làm vi c ch y u trong t th ng. i v i t o hình b ng rót khuôn: thông th ng ng i lao ng làm vi c trên m t b ng n n, n i làm vi c ph i có di n tích r ng, ng i lao ng làm vi c trong th lúc ng lúc ng i T i n i làm vi c s c trang b : khuôn t o hình, dây ch ng, xô, ca ng (rót) nguyên v t li u, ch u, thang khuôn.

- C o: ng i lao ng t s n ph m v a qua khâu khuôn lên bàn quay ( i v i s n ph m l n, ti t di n tròn) ho c c m trên tay ( i v i s n ph m nh nhi u góc c nh), dùng dao m ng và nh n c t b l p thanh lam trên s n ph m, giúp cho s n ph m c hoàn ch nh B c công vi c này t ng i nh nhàng và không ph c t p ( nh 2.3, 2.4). nh 2.3: C o ti n hàng nh nh 2.4 C o ti n hàng nh

- Lau (Chu t): Ng i lao ng dùng mi ng mút (b t bi n), th m n c lau nh n s n ph m ( nh 2.5, 2.6- trang sau) ây là công vi c òi h i s khéo léo, nh nhàng tránh s n ph m b bi n d ng khi lau Tuy nhiên, ng i lao ng d m c ph i các b nh v da do ti p xúc nhi u v i n c b n. nh 2.5 Chu t nh 2.6 D ng c chu t

- Ph i s y: n u n i làm vi c r ng, th i ti t n ng ráo, s n ph m có th c v n chuy n lên k và ph i ngay bên ngoài N u th i ti t không thu n l i có th l i ph i v n chuy n vào lò s y.

Công o n này th ng bao g m: v trang trí và tráng men.

- V và trang trí: ây là khâu quan tr ng òi h i tính t m và c n th n t ng i cao c a ng i th ( nh 2.7) khâu này ng i th có th v ho c phun m u ho c dán nh ng can có s n Khi v , ng i lao ng s d ng bút lông và màu c v s n ph m theo màu quy nh Trong khâu trang trí ng i th dán can có in hình s n vào s n ph m Công vi c trang trí khá c h i v i ng i lao ng (nh t là khi phun màu). nh 2.7 V

- Tráng men: l p men tr ng ho c men màu s c ph lên b m t ngoài c a s n ph m t o bóng cho s n ph m ( nh 2.8). nh 2.8 Tráng men

Tu t ng c thù kích c s n ph m mà ng i lao ng s ti n hành m t ho c nhi u l n nhúng s n ph m sau t o hình vào dung d ch men ã c ch ây là m t công o n c n s khéo léo, tìm tòi và sáng t o Ng i th có th ph i t pha ch men, b t m u Trong thành ph n c a chúng có nh ng oxyt c h i nên có th s gây h i cho s c kho Men l i r t t ti n, và nhi u khi là bí quy t riêng nên b c công vi c này c n ph i c th c hi n c n th n tránh r i vãi n t i a.

S n ph m sau trang trí, tráng men ã b thêm vào m t l ng n c nh t nh nên tr c khi chuy n qua công n ti p theo nó l i ti p t c c ph i s y qua.

2.2.1.4 Công o n Nung: ây là m t công n quan tr ng trong s n xu t g m s vì nó nh h ng l n n ch t l ng và giá thành s n ph m S n ph m có bóng không, lên men u hay không, b n p hay không là do nhi t trong khi nung c m b o nh th nào th c hi n công n này, các doanh nghi p có th s d ng nhi u lo i lò nung khác nhau: lò b u, lò ch, lò hình h p và lò ga Tuy nhiên, hi n nay các doanh nghi p ch y u s d ng hai lo i lò ch y u là lò h p ( nh 2,9) và lò ga ( nh 2.10) nh 2.9 Lò nung b ng ga nh 2.10 Lò h p

Lò h p c xây b ng g ch ch u nhi t cao Nhiên li u t cho lò này là than. i v i các h kinh doanh cá th , lò thông th ng c xây d ng ngay trong di n tích M t ti n và m t bên c a lò có l thông h i, d i áy lò có m t ô tr ng l n nhóm l a Lò thông t ng có mái nên c ng th ng không có ng khói ho c n u có thì chi u cao c ng không th m b o. i v i lò h p, th c hi n công o n nung th ng tr i qua khâu:

Ch ng lò: s n ph m c t vào các bao hình tr h m t u, x p xen k v i các bao này là than Sau khi y s n ph m, m t ti n c a lò s c b t l i b ng g ch ch u nhi t Công vi c này th ng kéo dài 12 gi , ng i lao ng ph i làm vi c liên t c trong không gian nh , h p, ti p xúc tr c ti p v i b i than, khói lò. t lò: m i l n t lò th ng ph i s d ng kho ng 1 t n than Khi t lò nhi t kho ng 1250 0 áy lò, kho ng 1000 0 phía trên lò Th i gian t lò thông th ng là 3 ngày, 3 êm và m c a lò ngu i kho ng 2 ngày 2 êm Trong quá trình t lò, m t l ng khí c h i và b i l n ã c th i ra làm ô nhi m môi tr ng n i làm vi c c ng nh môi tr ng s ng.

D lò: sau khi c ngu i 2 ngày 2 êm, s n ph m s c ng i lao ng l y ra, v n chuy n và óng gói C ng có th có nh ng s n ph m còn c chuy n sang các khâu ti p theo sau công ngh g m.

c thù c a doanh nghi p nh h ng n t ch c n i làm vi c

Ph n l n các doanh nghi p có quy mô nh , i lên t s n xu t h gia ình Vì v y, cách th c t ch c n i làm vi c c ng nh m i ho t ng s n xu t khác u ít có d tính, k ho ch mà thông th ng là t phát, làm d n.

Thêm vào ó, c thù truy n th ng, truy n ngh nên ch doanh nghi p c ng nh ng i lao ng th ng ch u nh h ng c a các thói quen t i tr c H th ng không thích nghi, ho c không mu n thích nghi v i nh ng s thay i m i. Khi c ph ng v n, ph n l n ng i lao ng tr c ti p, c bi t nh ng ng i cao tu i th ng không thích có s thay i trong thói quen làm vi c Trong t o hình, ng i lao ng mu n làm b ng cách xoay i t ng, không mu n s d ng bàn xoay ho c có s d ng bàn xoay thì c ng là lo i bàn xoay r t l c h u; Trong công n nung, các h s n xu t không mu n s d ng lò ga mà mu n s d ng lò h p, lò b u ch M t s doanh nghi p t n d ng t nên tính ch ng trong thi t k n i làm vi c không có Di n tích s n xu t ch t h p Các y u t trang b ph c v s n xu t và các y u t ph c v sinh ho t gia ình ôi khi b l n, dùng chung.

Lao ng tham gia s n xu t tr c ti p các doanh nghi p th ng là các th h trong cùng m t gia ình Trong ó, s lao ng ngoài tu i lao ng quy nh là ng i cao (46%) M t n i làm vi c có s d ng c tr em, ng i già Vi c t ch c n i làm vi c m b o phù h p v i nhân tr c h c tr nên khó kh n h n.

c thù làng ngh nh h ng n t ch c n i làm vi c

Làng Bát Tràng là làng c n i ti ng Vi t Nam V i di n tích t t nhiên 164 ha và trên 7200 h gia ình v a sinh s ng và s n xu t, có th nói di n tích t Bát Tràng còn ch t h p V i c thù, hai phía giáp sông, c bi t vùng giáp sông H ng, m i mùa l di n tích dùng cho sinh ho t, s n xu t còn b n c sâm chi m u này gây khó kh n cho quy ho ch, t ch c s n xu t n i làm vi c.

N m ven ô thành Hà N i, Bát Tràng c bi t c Thành Ph Hà N i, huy n Gia Lâm quan tâm và u t nhi u d án l n v i m c tiêu phát tri n kinh t làng ngh , xây d ng Bát Tràng tr thành i m n h p d n cho khách tham quan du l ch N u có s ph i h p k p th i c a các phía, các doanh nghi p thu c làng ngh s có nhi u thu n l i liên doanh, liên k t, chuyên môn hoá các công o n s n xu t, chuyên môn hoá n i làm vi c.

PHÂN TÍCH TH C TR NG T CH C N I LÀM VI C TRONG CÁC DOANH

Thi t k n i làm vi c

Thi t k n i làm vi c là m t trong các n i dung ít c các doanh nghi p quan tâm m t cách y Thông th ng các doanh nghi p ch quan tâm n vi c chu n b m t b ng s n xu t H n th , có nh ng doanh nghi p không xin ho c không xin c t quy ho ch khu s n xu t thì t n d ng chính di n tích t c T l các doanh nghi p này chi m 16,67 %.

B ng s 2.5: ánh giá s l c tình tr ng thi t k n i làm vi c

TT Tình tr ng thi t k n i làm vi c S DN T l

1 Thi t k riêng bi t cho s n xu t 10 83,33

3 c thi t k cùng khi thi t k nhà 0 00,00

Trong i u ki n t giành cho s n xu t là t t n d ng thì các doanh nghi p luôn g p khó kh n và không ch ng trong quá trình m r ng s n xu t Tuy nhiên, di n tích s n xu t tính trên u m t lao ng các doanh nghi p là r t chênh l ch.Theo s li u u tra, doanh nghiêp có di n tích t tính trên m t lao ng ít nh t là

17m2/ng i (doanh thu n m 1.800tr , di n tích s n xu t t n d ng t di n tích nhà ) Doanh nghi p có di n tích r ng nh t là 80m2/ng i (doanh thu n m 1.000tr , di n tích t thu c quy ho ch trong khu công nghi p) u này cho th y vi c s d ng di n tích t s n xu t Bát Tràng là ch a hi u qu Trong các doanh nghi p c u tra có 16,67% doanh nghi p có di n tích s n xu t tính trên u lao ng th p h n 30m2/ng i; có 66,67% doanh nghi p có di n tích s n xu t tính trên u lao ng t 30 n 50m2/ng i; 16,67% doanh nghi p có di n tích trên 50m2/ng i Nh v y v n còn m t s doanh nghi p di n tích s n xu t h p d n t i s khó kh n trong thi t k m t b ng s n xu t chung c ng nh b trí b ph n.

Trong thi t k m t b ng, doanh nghi p ch d ki n/ thi t k các n i làm vi c chung t i n i làm vi c Nguyên lý thi t k b bi n cho các n i làm vi c chung là

“theo quy trình công ngh ” (97,67% s doanh nghi p l a ch n) Các n i làm vi c b ph n, riêng, c th thì không c d tính t tr c Không c nh các n i làm vi c riêng mà thông th ng các không gian n i làm vi c c u ch nh m t cách linh ho t.

Ngoài v n thi t k m t b ng s n xu t thì n i dung th hai, thi t k - nghiên c u l a ch n các lo i máy móc thi t b , công c d ng c hay các trang thi t khác, các doanh nghi p ch quan tâm và d ki n cho các y u t có giá tr l n nh lò ga hay máy ép Các y u t còn l i doanh nghi p th ng không có k ho ch c th t tr c mà thông th ng h làm d n Tuy nhiên, tr ng h p cá bi t, v n có các doanh nghi p không d tính úng nhi u lo i máy móc thi t b và x y ra tình tr ng th a máy móc thi t b này nh ng l i thi u máy móc thi t b khác (tham kh o s li u u tra chi ti t - Ph l c 3C) i u này cho th y vi c d tính các trang thi t b ph c v s n xu t các doanh nghi p ã không làm ho c có làm c ng không m b o tính h th ng, y Các t li u lao ng nh nh gáo, xô, thúng, cáng các doanh nghi p th ng không thi t k t li u chuyên dùng mà s d ng ph c v sinh ho t thông th ng (xô nh a, gáo nh a, ch u nh a các c ) T ó d n n ch ng lo i d ng c không ng lo i, ch t l ng không t t, tình tr ng h ng âu mua y x y ra th ng xuyên.

V i th c tr ng công tác thi t k n i làm vi c nh trên ta có th th y:

- V n còn các doanh nghi p ch a s d ng h p lý di n tích s n xu t hi n có;

- Các doanh nghi p, ch a d tính úng c kh n ng m r ng/ thu h p s n xu t trong t ng lai;

- N i dung thi t k không ng b , công tác thi t k ch a c quan tâm úng m c;

- Ch a thi t k c các trang thi t b chuyên dùng;

- Khi ng viên các doanh nghi p di d i s n xu t sang khu công nghi p và c p t cho các doanh nghi p m i thành l p, các c p chính quy n ch a qu n lý ch t v hi u qu s d ng t, quy mô và s doanh thu yêu c u t ng ng;

- Các doanh nghi p ch a gi i trình chi ti t các ch tiêu ph n ánh hi u qu b trí và s d ng các không gian, m t b ng ph c v s n xu t trong thi t k n i làm vi c;

- Ph n l n các doanh nghi p ch a nhìn nh n úng v công tác thi t k , thi u chuyên môn nghi p v và còn th ng tr c t t ng làm d n.

Trang b n i làm vi c

Do quy mô s n xu t còn nh , v n ít c ng nh t t ng “làm d n” nên vi c trang b cho n i làm vi c ch a c các doanh nghi p th c s quan tâm và u t

Ta có th ánh giá m c trang b n i làm vi c thông qua s li u t ng k t u tra v th c t trang b so v i nhu c u v trang thi t b các lo i nh sau:

T ng h p s li u m t cách t ng i, không quan tâm n ch t l ng, ch ng lo i các lo i máy, ch quan tâm n s l ng m i lo i Ta th y, các doanh nghi p ã có s quan tâm u t cho m t s thi t b m i nh máy in, máy ép hay b ng truy n mini S xu t hi n c a b ng truy n trong m t doanh nghi p thu c làng ngh c có th coi nh s ki n l Tuy nhiên, ph n l n các doanh nghi p u t ra nhu c u v nó S thay th c a b ng truy n s gi m nh r t nhi u cho vi c v n chuy n bán thành ph m qua l i gi a các công n s n xu t M c dù v y, h u h t các lo i máy móc thi t b các doanh nghi p u n m trong tình tr ng thi u (B ng 2.6) ng 2.6: T ng h p v s l ng máy móc thi t b

DN có d i 50 ld DN có 50 ÷100 ld DN có 100 l Chung

TBtt TBnc Ktrb TBtt TBnc Ktrb TBtt TBnc Ktrb Ktrb

6 Máy luy n chân không (lò ga) 4 4 100,00 1 3 33,33 12 19 63,16 65,38

15 Máy u ch nh áp su t (lòga) 8 9 88,89 7 7 100,00 19 24 79,17 85,00

Xét chung các doanh nghi p, lo i thi t b c trang b t ng i y nh t ng ch t 96,47 % (v n còn thi u so v i nhu c u c a s n xu t) Lo i thi t b c trang b v i h s th p nh t là 7.14% c bi t là i v i các thi t b theo tiêu chu n t bu c ph i có mà các doanh nghi p c ng không m b o nh : máy kh t , máy u ch nh áp su t, máy luy n chân không Theo quy nh các thi t b này ph i b i theo lò ga Song các doanh nghi p l i th ng s d ng k t h p, ti t ki m b t thi t b khi trí các lò ga g n nhau Th c tr ng này s d n n s b t an toàn, nh h ng tiêu c c n môi tr ng, u ki n lao ng. u xét riêng t ng nhóm doanh nghi p, m c chênh l ch c ng không nhi u là y Nh ng doanh nghi p có quy mô nh h n th ng không m nh n khâu ch bi n nguyên v t li u mà nh p nguyên v t li u ã c ch bi n s n t các trung tâm cung ng hay doanh nghi p khác Do v y nhu c u v máy móc thi t b ph c v cho khâu này có th không có m t s doanh nghi p Nh ng máy móc thi t b có ch c n ng h tr c l c cho ng i lao ng nh xe y, ô tô, b ng truy n c các doanh nghi p có quy mô l n h n quan tâm và u t nhi u h n (C th s li u b ng trên: các doanh nghi p s d ng d i 100 lao ng không trang b c ô tô và b ng truy n song các doanh nghi p s d ng trên 100 lao ng trang b c 75% nhu c u ô tô, 11,11% nhu u b ng truy n). th y rõ h n, chi ti t h n v tình hình trang b thi t b cho n i làm vi c ta có th xem t ng h p s li u u tra ph n ph l c Không ph i tình hình t ng h p theo b ng trên là hoàn toàn cào b ng, san doanh nghi p trang b t t cho doanh nghi p trang b không t t H u h t trong các doanh nghi p u x y ra tình tr ng thi u ít hay nhi u m t lo i trang thi t b nào ó.

Nguyên nhân c a tình trang trang b không thi t b s n xu t m t ph n do chi phí u t l n (ví d nh u t mua ô tô), quy mô doanh nghi p còn nh , m t ph n l i do ng i s d ng lao ng ch a th c s quan tâm n v n gi m nh lao ng ( u cho b ng truy n, xe y) ho c do ch a d tính cân i úng nhu c u các lo i trang thi t b ph c v cho dây chuy n công ngh ( x y ra tình tr ng có thi t b c trang th a, thi t b khác l i thi u).

Xét v tình tr ng th c t c a trang thi t b , t u tra ã không th thu c k t qu chi ti t có bao nhiêu máy g n v i tình tr ng c nh n di n so v i t ng s máy hi n có Vì doanh nghi p không có s li u th ng kê c th mà ch có ánh giá ch quan a nhà qu n lý c ng nh k t h p kh o sát th c t n i làm vi c Xem l i s li u th ng kê chi ti t (ph l c) ta th y, có nhi u máy móc thi t b còn c , l c h u, không ng b , ch a th c s phù h p v i t m vóc trung bình c a ng i lao ng C th , i i máy ép (nén), lo i máy này là máy hi n i, c s d ng trong khâu t o hình m b o tính chính xác c a s n ph m, h tr c l c cho vi c gi m thao tác th công. Tuy v y, lo i máy này m i nên ng i lao ng ch a th c s quen trong thao tác, s ng c bi t khi máy g p s c thì ng i lao ng khó mà l p t, s a ch a i v i máy ánh nguyên v t li u, các doanh nghi p và cán b kh o sát ánh giá tình tr ng v i các mã K1, K7, K8 và K10 u này cho th y, m t s máy s d ng ánh nguyên t li u là các máy không ng b , l c h u, ch t l ng ho t ng không t t và còn gây ra nhi u thao tác th a trong quá trình kh i ng Trên th c t , lo i máy này có th do doanh nghi p t t o ho c t mua t i ch theo ki u t ch th công Máy ch c n có mô , thi t b kh y, ánh nhi u d ng Nh v y, i v i lo i thi t b này, doanh nghi p ã có th ti t ki m chi phí u t , song l i gây ra nhi u khó kh n, phi n ph c trong quá trình s d ng T ng t nh máy ánh nguyên v t li u, bình ch men c ng là m t lo i thi t b c ánh giá là l c h u, không ng b và ch t l ng ho t ng không t t.

Ch t li u làm ra lo i bình này r t khác nhau, ôi khi doanh nghi p s d ng m t lo i xô, ch u nh a thay th bình, ch c n g n mô t và cánh qu t vào qua m t l nh c c d i áy là có th ti n hành s d ng i v i các lo i máy móc thi t b không m o ch t l ng nh th , trong quá trình s d ng luôn x y ra tình tr ng v ng vãi nguyên v t li u, h ng hóc th ng xuyên, gây gián n cho quá trình làm vi c i v i men, m t v t li u t ti n thì s ti t ki m chi phí m t l n cho thi t b là không áng giá so v i s v ng vãi lãng phí v t li u.

Nh v y, th c tr ng trang b máy móc thi t b ph c v chính cho s n xu t có th c ánh giá t ng quan là còn l c h u, thi u ng b và ch a m b o ch t l ng.

2.3.2.2 Trang b công c d ng c cho n i làm vi c

Trong công ngh s n xu t g m, ngoài vi c s d ng các lo i máy móc thi t b chính nh trên ng i lao ng còn ph i s d ng các lo i công c d ng c nh nh : dao ti n các lo i, b t bi n, bút v , cán in Các lo i d ng c này nh , nhi u lo i s l ng n l n Do v y, vi c qu n lý chúng có v nh khó kh n i v i các doanh nghi p T t các doanh nghi p c u tra u không th ng kê c th c t s d ng c th c t i lo i ang có C ng nh không d tính c chính xác s l ng m i lo i doanh nghi p c n H n th , m i doanh nghi p có cách qu n lý khác nhau v các lo i d ng c

Có doanh nghi p d ng c có c trang b và phân phát t p trung nh công ty TNHH m s Bát Tràng Phomex, có doanh nghi p khác l i ch n hình th c khoán cho ng i lao ng t chu n b nh công ty TNHH Gia B o, doanh nghi p khác l i yêu c u ng i lao ng ph i t lo (công ty TNHH Minh Long) các doanh nghi p phân phát d ng t p trung, vi c qu n lý d ng c ng i lao ng ph i t lo, m t d ng c ng i lao ng t ch u trách nhi m, h ng d ng c c i Tuy v y, tình tr ng m t d ng c d n i ph i t n th i gian cho vi c i tìm, i m n v n th ng xuyên x y ra Nguyên nhân ta s c p n khi phân tích tình tr ng trang b t ch c (các t giá ng ) và vi c o qu n v sinh trang thi t b i v i các doanh nghi p khoán cho ng i lao ng chu n b d ng c , u m là gi m b t c gánh n ng qu n lý nh ng các d ng c c ng i lao ng trang b l i không ng b , ôi khi không m b o ch t l ng và khi h ng n ng ng i lao ng m i ch u thay u này gây nh h ng x u n ch t ng s n ph m hoàn thành Thêm vào ó, n u d ng c h ng t xu t, ng i lao ng th ng không có d ng c d tr thay th và tình tr ng i m n d ng c l i x y ra.Ngoài ra ng i lao ng còn s d ng các d ng c thông th ng khác c a công ngh m nh bàn vu t, bàn xoay Các lo i d ng c này là thông dùng, nh ng s l ng trang b ch a th c s v i nhu c u s n xu t m i th i m So sánh th c t có v i nhu c u c n các nhóm doanh nghi p không có s khác bi t nhi u và t ng quan s li u cho th y: ng s 2.7: Th c tr ng trang b d ng c s n xu t

TT Lo i d ng c Th c có Nhu c u Ktrb (%)

Nh v y, v n có tình tr ng thi u d ng c ph c v s n xu t H s trang b bàn vu t ch t 81,82% cho th y n u vào t t ng c ng n hàng thì doanh nghi p s không d ng c t ng c ng cho s n xu t Nguyên nhân gây ra tình tr ng thi u h t này không ph i vì lý do chi phí mà thông th ng vì doanh nghi p không làm t t công tác k ho ch.

Trên ây là ánh giá v m t s l ng, v m t tình tr ng ho t ng, các doanh nghi p t ánh giá nh ng d ng c nh bàn vu t, bàn xoay các mã K2, K10 Có ngh a là, các d ng c ó ch a th c s phù h p v i t m vóc ng i lao ng và còn l c h u.

Th c t kh o sát cho th y các bàn xoay c c u t o r t thô s , n gi n và l c h u. Tuy nó có u m so v i s n xu t g m c là không ph i xoay chính bán thành ph m nh ng nh c m c a nó là không u ch nh c chi u cao cho phù h p v i các lo i n ph m m b o t th làm vi c tho i mái cho ng i lao ng.

2.3.2.3 Th c tr ng trang b “trang b công ngh ” và “trang b t ch c”:

Trong t t c các doanh nghi p c u tra u có s d ng công ngh nung b ng lò ga và theo thông tin t Hi p h i g m s Bát Tràng thì hi n nay c 60 doanh nghi p theo các lo i hình trên u ã chuy n sang s d ng lò ga thay cho lò h p M t s h gia ình, s n xu t nh trong làng ngh c ng u t chuy n d n s d ng lò h p sang lò ga S lò nung c a các doanh nghi p h u nh c trang b Trong các công n c n ph i s y, thông th ng các doanh nghi p có s d ng s c nóng t nhiên (ph i ngoài sân) Tuy nhiên, di n tích s n xu t c a các doanh nghi p thì không nhi u, th i ti t thì không n nh nên khi c n các doanh nghi p v n ph i a vào lò s y Th i gian s y là không nhi u nên các doanh nghi p v n s d ng lò than (lò p) và vì th nhu c u v lò than ôi khi v n thi u trong các th i m g p c a n hàng. các giá/ bàn hàng - thành ph m và bán thành ph m, theo s li u t ng h p (ph l c) thì s l ng th c t trang b t 87,55% nhu c u Tình tr ng trang b c ánh giá các mã K3, K5, k7 Tài li u t ng h p phi u ph ng v n cho th y 16,67 % các doanh nghi p có s d ng các lo i bàn/ giá t n d ng t dùng khác (không ph i trang t ch c chuyên dùng); 88,33% doanh nghi p hoàn toàn thi t k m i giá /k hàng. Tuy nhiên, k c các giá/ k c thi t k m i thì chi u cao và ch ng lo i c ng khác nhau Thông th ng do di n tích s n xu t h p nên các doanh nghi p thi t k các giá/ k c kê sát t ng là r t cao so v i chi u cao ng i lao ng M i l n s d ng ng i lao ng l i c n ph i s d ng thêm b c ng Nh v y, có th nói r ng các giá/bàn hàng còn thi u, ch a phù h p v i t m vóc ng i lao ng và ch a ng b

Các b c ng th ng c ng i lao ng s d ng kê thêm khi a s n ph m vào lò nung, s y ho c a s n ph m lên các giá/ k cao Th c t các lo i b c này c trang b ch a , không m b o ch c ch n ôi khi ó ch là chi c gh nh a th ng dùng ng i.

Các lo i b ch a nguyên v t li u, v s l ng trang b so v i yêu c u t 91,67 %.

Nh ng v tình tr ng thì chúng c ánh giá các mã K1, K5, K7 Trên th c t , tu vào m i m c ích s d ng cá bi t mà doanh nghi p có th xây b ng g ch (b l n, c nh), ho c dùng b di ng có th thi t k b ng tôn hay nh các doanh nghi p hay s ng nh t là nh a Các b c trang b thay th b ng thùng nh a thì chi u cao, dung tích khác nhau, ch t l ng kém Nên trong quá trình s d ng d b h ng ho c không phù h p v i chi u cao ng i lao ng (ph i kê, v i ). v n chuy n bán thành ph m gi a các khâu ng i ta có th s d ng xe y, v n chuy n b ng tay không ho c thông d ng nh t là v n chuy n b ng các thang hàng. Các thang này c thi t k b ng nh ng mi ng g gi n n nh g c t pa trong xây ng Chúng không c thi t k g ch ng tr n tr t Do ó ng i lao ng khi s ng òi h i ph i v a có s c v a khéo léo Khi v n chuy n b ng thang hàng ng i lao ng ch u s c n ng c a m t bên ng i mà không th cân i s c n ng vào gi a vì y tác h i c a nó có th gây nguy hi m không ch khi hàng trên thang b (thông th ng hàng trên thang còn c x p ch ng r t nhi u) mà còn làm v o hông, x ng t s ng.

Bên c nh vi c s d ng các xe y, thang v n chuy n, i v i lo i hàng nh (nh ng con gi ng, h t m ngh ) ng i ta còn s d ng thúng, ch u ng hàng và n chuy n Các lo i thúng c an b ng tre, các ch u có ch t li u là nh a nên r t d ng Thông th ng các doanh nghi p không th ng kê c s l ng m i lo i ang có Khi chúng b h ng doanh nghi p m i cho i mua Vì th , v n có x y ra tình tr ng thi u trang b s d ng m t cách t m th i Khi s d ng các lo i thúng, ch u bê nguyên v t li u, thành ph m, ng i lao ng ch u s c n ng l ch m t bên nên r t chóng t m i và au x ng, hông.

2.3.2.4 Trang b “thi t b an toàn và thông tin liên l c”

S li u u tra và kh o sát th c t cho th y các doanh nghi p s n xu t g m Bát Tràng b c u ã có s quan tâm nh t nh n v n an toàn cho s n xu t Tuy nhiên m c quan tâm còn ch a cao c bi t là công tác thông tin liên l c và h tr hi p tác trong s n xu t Ta có th ánh giá t ng quan qua s li u b ng 2.8 (trang sau) ng s 2.8: li u t ng h p v tình hình trang thi t b an toàn và thông tin liên l c

DN có d i 50 ld DN có 50 ÷100 ld DN có 100 l Chung

TT Lo i trang thi t b TBtt TBnc Ktrb TBtt TBnc Ktrb TBtt TBnc Ktrb Ktrb(%)

B trí n i làm vi c

Khi nghiên c u v th c tr ng b trí n i làm vi c tài c p n vi c b trí chung (b trí không gian làm vi c chung), b trí b ph n (trong t ng n i làm vi c c th ) và b trí riêng (s p t các trang thi t b ,công c d ng c , nguyên v t li u ).

2.3.3.1 B trí không gian n i làm vi c.;

Theo s li u ph ng v n nhà qu n lý c ng nh so sánh v i th c t kh o sát t i các i làm vi c, có t i 83% các doanh nghi p không m b o b trí không gian có không khí và ánh sáng t nhiên, 41,67% các doanh nghi p không có di n tích tr ng cây xanh i n i làm vi c Nh trong ph n thi t k n i làm vi c ã nói n không gian cho các i làm vi c ph n l n c b trí theo nguyên t c “thu n theo quy trình công ngh ” (91,67% các doanh nghi p l a ch n) S còn l i doanh nghi p không ra nguyên t c nào khi thi t k và b trí không gian n i làm vi c M c dù v y ngay c khi ã t ra nguyên t c b trí n i làm vi c theo quy trình công ngh thì m t s doanh nghi p v n ch a m b o thu n theo m t cách t i u.

Do c thù di n tích m i doanh nghi p khác nhau nên cách b trí c th m i n v là khác nhau Tuy nhiên, trong ph m vi tài s mô t m t s n i làm vi c n hình ánh giá tình hình s d ng không gian n i làm vi c ây. p tác xã Song C ng là m t doanh nghi p c b trí s n xu t trong khu t công nghi p c a làng ngh nên di n tích là t ng i l n (4000m2) Tuy nhiên, quan sát s b trí không gian n i làm vi c s 2.2 (trang sau) ta s th y cách b trí c a doanh nghi p có u m song c ng còn nhi u h n ch

Toàn b di n tích s n xu t có th chia ra làm 4 không gian chính: khu nhà qu n lý, tr ng b y; khu s n xu t hàng nh ; khu s n xu t hàng l n; sân ph i T t c các khu này u c b trí sát t ng bao u này cho th y s t n d ng c t ng di n tích.

Nh ng c ng do cách b trí t n d ng ó d n n các khu s n xu t u r t ít có c không khí và ánh sáng t nhiên Toàn b khu s n xu t hàng nh ch có m t c a s (v trí sát bàn v ) và 1 c a ra vào chính là có ón ánh sáng, không khí t nhiên Toàn b khu s n xu t hàng l n ch có m t l i vào c nh bình nghi n là ón ánh sáng t nhiên. Các v trí s n xu t còn l i h u nh ph i s d ng ánh sáng nhân t o, không khí, u ki n n xu t t ng i bí, m th p V trí c a nhà kho ã che khu t toàn b không gian n i n xu t Ph n di n tích này n u c thi t k h p lý s t o ra không gian ng i tho i mái và h u ích i v i ng i lao ng Các lò than dùng s y c b trí sát ng cách xa n i làm vi c cá bi t c a ng i lao ng u này gi m thi u cho ng i lao ng ch u s tác ng c a nhi t và b i Tuy nhiên, v trí c a bãi ph li u bao g m than, h h ng l i quá g n so v i các n i làm vi c cá bi t c a ng i lao ng Không gian b trí các khâu trong s n xu t c doanh nghi p d ki n thi t k theo nguyên c “thu n theo quy trình công ngh ” Song trên th c t , n u ánh d u th t theo các công n c a quy trình công ngh trên s b trí không gian n i làm vi c ta th y các v trí làm vi c ch a th c s t o nên ng chuy n công ngh th c hi n quá trình công ngh thì vi c v n chuy n bán thành ph m gi a các n i làm vi c v n còn quá nhi u c bi t sau “chu t” s n ph m b t n u c n s y khô ngay trong u ki n khí u m t thì vi c v n chuy n ng c l i các lò than là t ng i xa H n n a s n ph m sau nung, hoàn thành nh p kho ph i v n chuy n c ng r t xa.

2.2: B trí không gian n i làm vi c HTX Song C ng

Chu t o ti n tráng men o hình, c o ti n

(3)Các giá hàng p song song

Các giá hàng Các giá hàng kê sát t ng lò ga (6) Các giá hàng kê sát t ng

Các lò than (sau (1) ho c (4))

L ò th an h ng t h p tác xã Song C ng, Bát Trang Phomex c ng là m t công ty có di n tích n xu t t ng i r ng (3880m2) Tuy nhiên, v n b trí không gian n i làm vi c ây c ng có m t s u c n hoàn thi n.

2.3 T ng quan không gian n i làm vi c c a Công ty TNHH Bát tràng Phomex ng ng quan toàn b không gian các phân x ng, khu nhà ch c n ng: Các phân ng s n xu t u c b trí ti p xúc v i sân ph i ta thu n l i cho quá trình ph i y c a ng i lao ng Phân x ng s n xu t, c bi t là phân x ng ch bi n nguyên t li u c b trí xa nh t so v i khu qu n lý, nhà n (t o u ki n cho ng i lao ng ít ph i ti p xúc v i các ch t c h i) Tuy nhiên, phân x ng óng gói (nhà kho) o và nhà n

Phân x ng s n xu t hàng nh t

Phân x ng s n xu t hàng an ch Sân ph i

Phân x ng ch bi n nguyên v t li u

Phân x ng óng gói (kho)

Khu sinh chung i quá xa so v i hai phân x ng s n xu t (khó kh n cho v n chuy n thành ph m nh p kho.

Quan sát chi ti t h n vi c b trí không gian s n xu t c a m t trong nh ng phân x ng n xu t (Phân x ng hàng an M ch) và ánh th t cho các v trí – công n s n xu t theo quy trình công ngh ta th y:

2.4: trí không gian s n xu t phân x ng hàng anh M ch – Công ty TNHH Bát Tràng Phomex

4 Th c tr ng ph c v n i làm vi c u m c a b trí không gian ây là ã y c ph n phát nhi t (lò nung, y) hay các b ch a NVL ra xa nh ng n i làm vi c chung; các giá hàng c th h tr phân ph i hàng t hai phía cho hai khâu li n k ((4), (5), (6)) Tuy nhiên ta c ng có th th y rõ nguyên t c “thu n theo quy trình công ngh ” v n không c tuân th t i phòng t o t làm khuôn(1)

Tráng men (10) hàng ra lò ch a n chuy n

, trang trí (8) sinh i hàng(9) a Quãng ng v n chuy n t (1) sang (2) hay t (7) sang (8) là t ng i xa, gây t ti n, t n th i gian và công s c trong quá trình làm vi c.

2.3.3.2 B trí b ph n (các n i làm vi c cá bi t):

Theo s li u ph ng v n các doanh nghi p, có t i 58,3% các doanh nghi p không quy nh ph i c nh m i n i làm vi c cá bi t các doanh nghi p ó, m t s n i làm vi c có th linh ho t s d ng chung cho m i ng i, ho c m t nhóm ng i th c hi n t s các công n khác bi t (thông th ng là c o ti n, chu t, v , tráng men) u này, có th là u m n u nh di n tích s n xu t tính trên m t lao ng là quá nh Tuy nhiên, trên th c t nh ng n i làm vi c t ng i r ng c ng di n ra tình tr ng này Nguyên nhân m t ph n do thói quen c , ho c các nhà qu n lý ch a th c s quan tâm S b trí chung, không c nh c th các n i làm vi c d n n tình tr ng: ng i lao ng ít quan tâm n vi c t o ra v trí làm vi c tho i mái cho riêng mình, d n d p, trí các công c d ng c ph c v s n xu t; tình tr ng va ch m, v , m t an toàn t i i làm vi c; s r i lo n trong ng chuy n nguyên v t li u, bán thành ph m gi a các khâu; s nh m l n, tìm ki m công c s n xu t K t qu ph ng v n ng i lao ng v b t ti n trong b trí n i làm vi c gây khó kh n cho quá trình th c hi n công vi c ã cho th y m t seri l i:

- “ N i nguyên v t li u và thành ph m quá xa”;

- “ Hàng sau khi làm không c chuy n i gây ch t ch i”;

- “Bàn in quá r ng trong khi giá t quá xa”;

- “Khay bê thành ph m sát t, giá thành ph m quá cao”;

- “S n ph m c a khâu này b l n v i s n ph m d c a khâu khác”;

- “Ch t ch i do hàng khâu bên c nh l n sang”;

- “Máy phun m u c g n mà dây phun l i quá dài gây v ng víu”;

- “Giá hàng sau x p lò không c c t i gây ch t ch i”

Trong u ki n s n xu t ch y u là th công, các trang thi t b ph c v s n xu t n còn t n d ng, vi c b trí s n xu t ph n l n di n ra trên m t n n s n xu t T th làm vi c ch y u v n là t th “ng i khom l ng”, ngoài ra còn m t s v trí làm vi c còn ph i ch u ng v i t th khó h n nh t th “cúi và cúi g p l ng”. ng 2.11 T th làm vi c c a ng i lao ng

(K t qu ph ng v n ng i lao ng s n xu t g m Bát Tràng 2007)

N u em th c tr ng trên so sánh v i k t qu nghiên c u v Ecgonomic c a các nhà khoa h c ta s th y ph n l n ng i lao ng ây ang ph i làm vi c v i t th tiêu t n r t nhi u n ng l ng Trong khi “t th ng làm vi c tiêu hao n ng l ng p 1,6 l n t th ng i”, t th ng i khom l ng tiêu hao n ng l ng nhi u h n t th ng i và t th cúi g p tiêu hao n ng l ng nhi u h n t th ng, thì s li u kh o sát i cho th y ng i lao ng ph n l n làm vi c trong t th ng i khom l ng 41,11%, t th cúi g p 14,44% Th c tr ng này c ng b t ngu n t vi c ng i lao ng không ch a c trang b bàn, gh chuyên dùng ho c n u có thì chi u cao c a nó ch a phù h p Ta có th quan sát l i t th làm vi c c a ng i công nhân v nh 2.7, ng i công nhân o hình v i nh 2.13 nh 2.13 M t trong nh ng t th làm vi c c a th t o hình i cách b trí n i làm vi c ch a m b o chi u cao, s phù h p gi a thi t b ng i lao ng nh trên d n n ng i lao ng nhanh m t m i, m t m i d n trên m t b ph n c th nh t nh, n ng su t th p, các nguy c b nh ngh nghi p t ng S li u ph ng v n cho th y b ph n c th c ánh giá là m i nh t sau ngày làm vi c là ng v i 71,11% ng i l a ch n Trong 2 n m tr l i ây có 2/90 ng i b b nh lao, ph i; 3 ng i b b nh au l ng, 4 ng i b b nh kh p; 3 ng i b loét tay, chân; 3 ng i b b nh v m t; 2 ng i b các b nh liên quan n tai m i h ng.

Trong b trí n i làm vi c ph i m b o “lo i b m i y u t th a t i n i làm vi c” Trên th c t m c dù di n tích làm vi c th ng c ánh giá là ch t ch i nh ng y u t th a t i n i làm vi c là v n còn Có t i 53,33% s v trí công vi c c kh o sát ph ng v n ph n ánh v n có các y u t th a t i n i làm vi c.

Vi c b trí nguyên v t li u, thành ph m ch a h p lý (t i ch - b b n ho c quá xa) u gây ra nh ng khó kh n cho ng i lao ng trong quá trình di chuy n d n n lãng phí th i gian lao ng Tu t ng v trí làm vi c khác nhau trên th c t quãng ng t n i làm vi c n nguyên v t li u dao ng t 0 n 90m Trong khi ó s n ph i i l y v t li u trong m t gi có th t 1 cho n “r t nhi u l n” Nh v y th i gian ph c v s n xu t s l n h n m c c n thi t cho m t ca làm vi c (xu t hi n lãng phí th i gian không trông th y) N u b trí h p lý l i các v trí nguyên v t li u các khâu, trí ng i lao ng làm vi c và n i thành ph m s ti t ki m c m t l ng th i gian t ng i t ng n ng su t lao ng.

Có nhi u nguyên t c c nh c n khi b trí n i làm vi c nh : “ nh ng v t hay dùng trong vùng thao tác h p lý bên tay thu n”; “s p x p d ng c theo trình t s ng”, “B trí các công c d ng c theo nhóm ch c n ng” Trên th c t t i các doanh nghi p s n xu t g m Bát tràng h u nh không có m t nguyên t c c ng nào c a ra cho m i ng i lao ng Các doanh nghi p c h i, có doanh nghi p cho r ng không c n có nguyên t c nào c , có doanh nghi p l i cho r ng nguyên t c là “nh nào thu n l i cho ng i lao ng thì h c l a ch n” Khi tham kh o ý ki n ng i lao ng, có 50% ý ki n “không có nguyên t c b trí nh t nh nào trong s p x p d ng c thành ph m”; Có 50% ý ki n có nguyên t c b trí nh t nh Các nguyên t c c h nh c n bao g m: “thu n tay”, “x p ch ng”, “theo trình t thao tác và xung quanh v trí làm vi c” V i cách b trí riêng nh trên c ng nh tình hình trang b công c d ng nh ã phân tích, khi c n dùng n m t lo i công c d ng c nào ó: 13,79% s ng i ph i “ i tìm”, 1,15% s ng i ph i i m n và 85,06% s ng i s l y c ngay Nh v y, ta th y trong b trí riêng v n còn h n ch d n n lãng phí trông th y áng k c n c kh c ph c. ánh giá chung v b trí n i làm vi c:

- Ch a m b o rút g n quy trình công ngh ;

- Ch a m b o gi m nh thao tác cho ng i lao ng;

- Ch a m b o an toàn ti t ki m th i gian lao ng;

Ph c v n i làm vi c

u h t các doanh nghi p s n xu t g m Bát Tràng l a ch n hình th c ph c v phân tán (91,77%), s còn l i l a ch n hình th c ph c v h n h p u này c ng là p lý khi các doanh nghi p m i d ng l i quy mô s n xu t v a và nh , s n xu t có khi n chi c có khi hàng lo t nh Khi nhu c u ph c v s n xu t ch a l n và n nh, các nhu c u ph c v s do ng i lao ng chính t m nhi m.

Xét v t ng lo i nhu c u ph c v :

Nhu c u ph c v chu n b s n xu t th ng c các doanh nghi p th c hi n t cách t ng quan ch a m b o chi ti t Khi có m u hàng m i, các doanh nghi p th ng cho th c làm th r i h ng d n cho nh ng ng i còn l i Các doanh nghi p có th c hi n tri n khai giao nhi m v theo t ng s s n ph m c a m i n hàng s n xu t c n hoàn thành Nhi m v ph n l n c tri n khai b ng v n nói – không qua gi y t b ng bi u Các nhu c u v nguyên v t li u, bán thành ph m các khâu c b ph n qu n lý d tính t khâu u Do ch a m b o d tính v ti n s n xu t các khâu các n hàng nên trên th c t v n có nh ng th i m s n xu t không cân i khâu này còn i khâu kia S li u kh o sát cho th y, ch có 50% v trí s n xu t c i không bao gi x y ra tình tr ng ch i nguyên v t li u ho c thành ph m khâu tr c Có 50% v trí c h i ph n ánh th nh tho ng ph i ch ho c luôn ph i ch nguyên v t li u, bán thành ph m các khâu tr c Nh v y nhu c u chu n b s n xu t c các doanh nghi p ch a th c s c th , chi ti t, ch a cân i k ho ch v nh p n xu t.

Nhu c u ph c v d ng c : nh ã phân tích n i dung trang b n i làm vi c, ít có doanh nghi p m b o cung c p và ph c v d ng c t p trung Ph n l n các doanh nghi p giao khoán cho ng i lao ng t lo, t qu n công c d ng c Vì v y, khi công d ng c b h ng t xu t ít có kh n ng thay th , ng i lao ng không có công c ng c d tr , ph c v không k p th i.

Nhu c u ph c v v n chuy n: thông th ng m i ng i lao ng u có trách nhi m v n chuy n thành ph m, nguyên v t li u khi c n Trong m t t , t tr ng c ng có th huy ng b t c ng i lao ng nào th c hi n nhu c u này c a c t Tuy nhiên, do không có b n mô t công vi c, không quy nh chi ti t, c th v trách nhi m v n chuy n v n t i gi a các khâu công ngh , gi a nh ng ng i lao ng nên tình tr ng l i ôi khi v n x y ra làm gián n ho c ùn t c s n xu t.

Nhu c u ph c v u ch nh và s a ch a thi t b : Do các doanh nghi p h u nh quy mô nh , s n xu t mang tính th công - n a c khí nên không có doanh nghi p nào có riêng b ph n k thu t (t k thu t) Các máy móc thi t b , công c d ng c do ai dùng thì ng i ó t qu n lý và có trách nhi m b o d ng, v sinh nh k Khi ng nh ng i lao ng t s a, khi h ng l n doanh nghi p ph i g i th t bên ngoài vào s a Trên th c t , s li u u tra cho th y có t i 37,78% ng i lao ng c h i tr l i hi m khi v sinh công c , b o d ng máy móc thi t b Khi máy móc thi t b , ng c b h ng có t i 91,67% tr ng h p ph i ch s a; ch có 8,33% tr ng h p t a c Nh v y, ch c ch n khi máy móc thi t b h ng s có gián n s n xu t và gián n này t ng i l n.

Nhu c u ph c v sinh ho t và v n hoá trong s n xu t: Các nhu c u v n c ng và v sinh t i n i làm vi c ph n l n c các doanh nghi p áp ng t t Ch có 10,46% ng i lao ng c h i cho r ng có khó kh n trong th c hi n các nhu c u này Riêng v ph c v nhu c u n c m ca, m i ch có 16,67% các doanh nghi p có b ph n ph trách m nhi m t ch c c m ca cho ng i lao ng S còn l i ng i lao ng t lo, th ng là nh ng ng i xa n c m tr a nh nhà ng i quen ho c t mang m theo u này gây khó kh n nhi u cho ng i lao ng, nh h ng t i s c kho và th i gian làm vi c Ngoài các nhu c u sinh ho t trên, các nhu c u khác v v n hoá n ngh , th d c th thao ít c các doanh nghiêp quan tâm chú ý. ánh giá chung công tác ph c v n i làm vi c:

- Các nhu c u ph c v ch a c quan tâm m t cách y

- V n còn tình tr ng ch i nguyên v t li u gi a các khâu, ch i khi máy móc thi t b h ng, h t gây lãng phí th i gian h n ch n ng su t và hi u qu công vi c.

- Do các doanh nghi p ch a cân i các v trí s n xu t trên dây chuy n;

- Ch a quy nh rõ ràng ch ph c v t i n i làm vi c;

- Không s d ng các b ng ch d n t i n i làm vi c m t cách hi u qu ;

- Các n i làm vi c cá bi t không c quy nh ch t ch d n n ng chuy n b i gây tình tr ng ch i o;

- M t s doanh nghi p ch a th c s quan tâm ho c ch a n ng l c th c hi n t s nhu c u ph c v sinh ho t và v n hoá.

u ki n lao ng

2.3.5.1 Nhóm y u t tâm sinh lý lao ng: ánh giá th c tr ng nhóm y u t tâm sinh lý lao ng theo các v trí công vi c trong quy trình công ngh qua b ng t ng h p 2.12 (trang sau) ta th y: ng 2.12: T ng h p u ki n lao ng v nhóm y u t tâm sinh lý

TT Công vi c M c c ng th ng th c c c ng th ng th n kinh th lao ng ch y u

1 Ch bi n NVL cao Bình th ng ng Bình th ng

2 T o hình (máy ép, in) i cao Bình th ng ng cao

3 T o hình ( rót) Cao Bình th ng Cúi g p l ng cao

4 C o ti n, chu t Bình th ng Bình th ng Ng i khom ng cao

5 V , trang trí Bình th ng cao ng i cao

6 Tráng men Bình th ng Bình th ng Cúi g p l ng ho c ng i khom l ng cao

7 X p hàng vào lò, n chuy n cao Bình th ng ng Bình th ng

(T ng h p phi u ph ng v n và nhóm kh o sát th c t )

Trong các công vi c thu c công ngh s n xu t g m Bát tràng, h u h t các công vi c ang c th c hi n v i hao t n n ng l ng nhi u h n so v i nhu c u th c s công vi c c n có Trên th c t do nh ng thi t b s d ng là ch a m b o tính chuyên dùng, các d ng c v n chuy n v n t i ch y u v n là các thang v n chuy n (t m g dài), s doanh nghi p có trang b xe y và s xe y c trang b là r t ít, nên công vi c ch bi n nguyên v t li u hay x p hàng vào kho ã tr nên v t v h n i v i công vi c t o hình b ng rót, ng i lao ng ph i s d ng xô i l y nguyên li u t các b ch a sau ó vào khuôn, khuôn l i sát sàn nhà nên t th làm vi c b t bu c ph i l a ch n là cúi g p l ng H n n a i v i s n ph m r ng, ng i lao ng còn ph i bê c khuôn d c ng c tr ra Vì th nên công vi c này ã tr nên v t v h n gi m b t c ng th ng th l c cho công vi c này òi h i c n ph i nghiên c u l i cách thao tác và b trí s n xu t cho phù h p h n. i v i công vi c c o ti n, chu t hay tráng men, n u t th làm vi c không ph i khom hay cúi g p l ng thì hao t n th l c s không cao Tuy nhiên, do b trí m t b ng n xu t ch a h p lý, các bàn, gh ch a có chi u cao phù h p nên v i t th không thu n l i ng i lao ng ã ph i hao t n th l c h n m c th c s c n thi t Nhìn chung, n u công tác t ch c, trang b và b trí m t b ng s n xu t c hoàn thi n h n thì u ki n lao ng (s òi h i v tâm sinh lý lao ng) hoàn toàn có th c c i thi n.

2.3.5.2 Nhóm y u t v sinh c a môi tr ng lao ng :

B i và khí c: Nguyên li u s d ng ch y u trong quá trình s n xu t là t sét, cao lanh, màu hoá ch t, than B i và khí c phát sinh t các lo i nguyên v t li u này khá l n B i t là y u t gây ô nhi m môi tr ng s n xu t trong các phân x ng c êt là phân x ng ch bi n nguyên v t li u Qua quan sát th c t cho th y 100% ng i lao ng làm vi c t i các doanh nghi p có ti p xúc v í b i c bi t mùa hè nóng b c ng b i cao h n ngay tr i l nh, m, lúc này có th nhìn th y b i bay trong không khí các phân x ng ch bi n nguyên v t li u dùng t là nguyên li u chính, bên nh ó nhà x ng h u nh không có t ng bao quanh cho nên b i lan to ra xung quanh nh h ng n nhi u b ph n khác Ngoài b i t ra t i các phân x ng còn có i th ch cao phát sinh t i khu t o khuôn c t, b i x than t i khu lò s y Theo s li u n ây nh t (2004) c a vi n khoa h c công ngh Vi t Nam, k t qu o b i và khí c t i các m s n xu t Bát Tràng cao g p g n 2 n 4 l n so v i tiêu chu n cho phép M c dù, cho n th i m này các doanh nghi p ã c i thi n h n u ki n v lò nung Tuy nhiên, do m t s n xu t ngày càng l n nên b i v n r t nhi u Vào nh ng ngày nóng ta có th nhìn th y b i bay trong không khí b ng m t th ng H th ng x lý b i ch a c các doanh nghi p u t thích áng Vi c s d ng kh u trang nh ã ph n ánh trên ít c doanh nghi p cùng ng i lao ng quan tâm c bi t h n, theo s li u kh o sát ánh giá c m quan c a ng i lao ng ch có 41,37% ng i lao ng cho r ng b i t i n i làm vi c là cao và r t cao; 14,44% ng i lao ng cho r ng c c h i n i làm vi c cao ho c r t cao Ph n l n s còn l i tr l i b i, c h i là th p, bình th ng ho c là h quen r i nên th y r t bình th ng Nh v y, u ki n s n xu t s không th c c i thi n n u không có bi n pháp th c t nh nh n th c t phía ng i lao ng c ng nh ch các doanh nghi p.

Ti ng n: Máy móc thi t b s d ng trong s n xu t g m không nhi u và a ph n là máy móc nh nên l ng ti ng n phát sinh không l n Tuy nhiên, các doanh nghi p có trang b nh ng máy nghi n v t li u, do máy to, c nên ti ng n phát ra c ng ng i l n Tuy nhiên, “ n ch a v t tiêu chu n cho phép” 6 h n ch nh ng c a ti ng n do bình nghi n ta ch c n l u ý khi b trí các công n s n xu t khu v c này trách xa khu v c có ông ng i lao ng làm vi c.

Không khí, ánh sáng: nh ã phân tích trên, do n i làm vi c không m b o c không khí và ánh sáng t nhiên cho ph n l n các v trí làm vi c nên m t s ng i lao ng ph i làm vi c trong u ki n m cao, ánh sáng kém Nh ng ng i lao ng làm vi c t i lò ho c g n lò s y còn ph i ch u nh h ng c a nhi t cao Dù các doanh nghi p ã y các lò s y ra sát các khu t ng bao, song do các v trí làm vi c n còn g n lò m t kho ng cách áng k nên nhi t t i các n i làm vi c ó ch a th c c c i thi n.

ánh giá hi u qu t ch c n i làm vi c

TBtt ) Trong 34 lo i trang thi t b u tra, ch có m t lo i thi t b t h s trang b cao nh t (Ktrb = 100%, trang b ), ch có 9 lo i trang b t trên 90%, còn l i t l trang b r t th p t 0 n d i 90% Nh

6 Vi n khoa h c công ngh Vi t Nam, ánh giá nh h ng môi tr ng do ho t ng s n xu t g m s t i c m làng ngh Bát Tràng, Kim Lan – a T n, 2004. y, tình tr ng trang b th c t không m b o yêu c u c a s n xu t u này là m t nguyên nhân làm gi m n ng su t và hi u qu lao ng. dài quãng ng v n chuy n các y u t t i n i làm vi c dao ng t 0 n 90m c bi t có nh ng ng i làm cùng m t công vi c nh ng do cách b trí n i làm vi c khác nhau d n n có ng i ph i v n chuy n v i quãng ng r t dài có ng i ph i v n chuy n quãng ng ng n u này nh h ng t i t tr ng th i gian tr c ti p trong ca và nh h ng t i n ng su t lao ng Quãng ng v n chuy n càng xa, th i gian ph c v l n, th i gian tr c ti p s n xu t s nh d ng tài li u kh o sát 2 ph l c 4 và 5 ta th y: C hai tr ng h p th i gian lãng phí t ch c u t n t i TLPT1 = 1,67 phút/ca, TLPT2 = 2,67 phút/ca; T tr ng th i gian ph c v trong ca còn cao, t l th i gian tác nghi p không l n d n n n ng su t lao ng không cao : IPV1= 100

21 × = 12,78% (ch a ph c v xong trong m i ca);

Tài li u ph ng v n c ng cho th y H s ph c v còn xa 1 (I PV 87

42 = 0,48), ch ng t còn tình tr ng ph c v không k p th i gây gián n s n xu t. trang thi t b th a t i n i làm vi c dao ng t 0 n 4 ch ng t vi c s d ng di n tích n i làm vi c ch a h p lý.

Ch có 14,44% tr ng h p cho r ng thao tác lao ng là tho i mái, nh nhàng; 23,33% tr ng h p cho r ng m c n ng nh c cao và r t cao; 62,22% tr ng h p cho ng m c n ng nh c là bình th ng. c d th y, d l y c a các y u t c ánh giá t l 85,06%, v n còn tình tr ng t n th i gian i tìm i m n công c d ng c c d s d ng công c d ng c : theo k t qu ph ng v n v n còn 11,24% s ng i c h i cho r ng khó s d ng; theo k t qu u tra th c tr ng trang b máy móc thi t b , v n còn nh ng máy móc, công c c ánh giá mã K4 (khó s d ng, a ch a). c ch c ch n c a trang b t ch c: v n còn 2,82% s ng i c kh o sát cho r ng trang b t ch c không m b o tính ch c ch n; v n còn trang b t ch c c ánh giá mã K6 (không ch c ch n). c s ch s c a các y u t t i n i làm vi c: có 40,45% s ng i c kh o sát ánh giá là th p 2,22% ánh giá là cao, S còn l i ánh giá là bình th ng.

Do ch a th tri n khai tài nh m t d án t ng doanh nghi p vì v y ta không th s d ng m i ch tiêu trong m c1.3.1 tài này ánh giá hi u qu th c t c a t ch c n i làm vi c Các ch tiêu ó bao g m: m c t ng n ng su t lao ng sau hoàn thi n công tác t ch c n i làm vi c (s d ng sau khi tri n khai gi i pháp), h s hi p tác trong ph c v n i làm vi c ( òi h i áp d ng cho t ng doanh nghi p), m c thay i chi phí kh u hao trên m t s n ph m, m c ti t ki m chi phí nguyên v t li u trên m t s n ph m Tuy nhiên, n u nghiên c u c th hoàn thi n công tác t ch c n i làm vi c ng n i làm vi c cá bi t ta có th d tính c kh n ng t ng n ng su t lao ng. c dù v y, v i nh ng ánh giá trên có th nói r ng công tác t ch c n i làm vi c hi n t i các doanh nghi p s n xu t g m t i Bát Tràng là ch a hi u qu , ch a c quan tâm úng m c.

ánh giá theo các b tiêu chu n COC và kinh nghi m ti n ti n

- Quá trình s n xu t các doanh nghi p s n xu t g m t x a n nay v n còn mang n ng tính th công Ng i lao ng th c hi n các công n s n xu t theo l i truy n ngh Do ó n i dung và các công n c a quy trình s n xu t ch a th c s c chu n hoá Ph ng pháp th c hi n công vi c không c chu n hoá thành v n.Cách th c làm vi c c a ng i lao ng các doanh nghi p khác nhau và ngay cùng t n v c ng ch a th ng nh t Nh ng v n trên gây khó kh n trong quy ho ch và trí, cân i quy trình s n xu t.

- H u h t các doanh nghi p ch a t ng bi t n và tri n khai th c hi n 5S trong t ch c n i làm vi c Khi s d ng công th c này ánh giá th c tr ng t ch c n i làm vi c c a các doanh nghi p thì h u nh không m t ch S nào c th c thi Xét v ch

S th nh t - “sàng l c”, trên th c t v n còn nhi u v trí làm vi c còn các y u t th a, không c n thi t t i n i làm vi c, gây ch t ch i v ng víu cho quá trình làm vi c c a ng i lao ng Ch S th hai – “S p x p”, các doanh nghi p u không có quy nh gì v b trí tr t t các y u t c n s d ng n i làm vi c, m i ng i lao ng l i có cách qu n lý công c d ng c riêng Khi c n s d ng m t lo i d ng c gì ó thì v n còn tình tr ng i tìm, i m n Ch S th ba - S ch s , h u h t các doanh nghi p u quy nh trách nhi m cho ng i lao ng tr c ti p ph i d n d p n i làm vi c vào cu i i ca làm vi c Tuy nhiên, các n i làm vi c ch a th c s m b o tính s ch s , tình tr ng r i vãi nguyên v t li u, các công c d ng c không c lau chùi, v sinh v n còn x y ra Ch S th t và th n m ch a c th c hi n, vì ba ch S tr c ó ch a c th c thi H n n a, các doanh nghi p ít quan tâm n vi c phát ng phong trào n hoá v sinh n i làm vi c, không ti n hành các ho t ng ánh giá th ng k , t o thói quen cho ng i lao ng trong công tác d p d p t ch c h p lý hoá cho n i làm vi c c a mình.

- Trong công tác quy ho ch, b trí m t b ng s n xu t, các doanh nghi p ch a gi m thi u c các quá trình v n chuy n, v n t i gi a các khâu công ngh , các v trí làm vi c d n n n ng su t và hi u qu không cao T tr ng th i gian làm công tác ph c v s n xu t trong m t ca l n quá m c c n thi t C ng vì ch a quy ho ch t t m t ng trong quy trình s n xu t nên các doanh nghi p khó ki m soát c nh p s n xu t, gây khó kh n trong qu n lý s n xu t.

- V n còn nhi u v trí làm vi c không c quy nh, b trí c th , c nh cho ng ng i lao ng Do ó không t o ra c nh ng n i làm vi c riêng Không thu hút c s tham gia c a ng i lao ng trong c i ti n, h p lý hoá n i làm vi c.

- Trong các doanh nghi p ch a có b ph n chuyên trách, ch a có cán b ph trách v công tác an toàn v sinh lao ng hay cán b chuyên trách v t ch c b trí n xu t nên h u nh ch a có s ch ng trong ánh giá t ng quan các nh h ng t u ki n s n xu t n môi tr ng Các doanh nghi p ch a ch ng trong xây d ng và th c hi n các chính sách v môi tr ng liên quan n ho t ng s n xu t kinh doanh.

Do ó, v i u ki n hi n t i các doanh nghi p ch a m b o cam k t và th c hi n tiêu chu n ISO 14001.

- Trong t ch c b trí s n xu t, nh ã phân tích trên ta th y các doanh nghi p ch a m b o các u ki n t i thi u v trang b ph ng ti n b o h lao ng, các trang thi t b an toàn cho ng i lao ng M c dù các doanh nghi p ã quan tâm u t m t máy móc thi t b m i gi m nh lao ng nh v n còn nhi u t th làm vi c b t p lý ch a c các doanh nghi p quan tâm xem xét và u ch nh, c i thi n Các y u khác thu c v u ki n lao ng nh b i, khí c còn cao h n so v i các tiêu chu n quy nh Nh v y, v i th c tr ng v t ch c n i làm vi c và u ki n lao ng nh trên các doanh nghi p c ng không m b o các tiêu chu n SA 8000 hay các tiêu chu n Vi t Nam v b i, c h i, ánh sáng hay m c òi h i t i a v công thái c i v i ng i lao ng m b o cam k t th c hi n m t trong các tiêu chu n trên thì tr c tiên, doanh nghi p c n ch ng trong vi c hoàn thi n t ch c ph c v i làm vi c, t ng hi u qu s n xu t và c i thi n u ki n lao ng Công vi c ó khi th c hi n thì ng th i rà soát l i các yêu c u c a các tiêu chu n có liên quan.

M T S QUAN M V HOÀN THI N CÔNG TÁC T CH C N I LÀM

CÁC GI I PHÁP NH M HOÀN THI N T CH C N I LÀM VI C

KI N NGH

Ngày đăng: 05/04/2023, 22:30

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm