Luận văn phân tích chính sách môi trường trong hoạt động tín dụng của ngân hàng đầu tư và phát triển việt nam (bidv) trường hợp dự án tài chính nông thôn

La Ngan hang dau tien trong he thong Ngan hang Viet Nam, vdi tu cach la Ban Quan ly cho mot Du an ODA quan trong cua Ngan hang The gidi - Du an Tai chinh nong thon, Ngan hang Dau tu va P

TT THONG TIN THUVI&N

p h6nglu A n A n ‘ tv lirh

PH AN TCHCHNH SACK MOI T R UONG T RO N G HOAT DONG TIN DUNG CUA NGAN HANG DAU T U VA PHAT TR ff NVltl NAM (BIDV)

T R UONG HO■ ■P W AN TAI CHNH NONG THO N

CHUYfiN NGANH: KINH tE - QUAN LY TAl NGUYfiN VA MOl TRUONG

Ngtfdi htfdng dan khoa hoc:

PGS.TS Lfi THU HOA

HA NO1 NAM 2010• 17

a

Danh muc bang, bieu do hinh ve

Tom tat luan van

MOI TRUONG TRONG HOAT DONG CUA NGAN HANG

1.1 Khai niem ve Chinh gach moi traong cUa Ngan hang, gy can thiet 4 cUa Chinh gach moi tr i rb ' ng trong hoat dong tin dung cua Ngan hang

1.1.2 Sy can thiet cua Chinh sach moi truang trong hoat dong tin dung cua 5 Ngan hang

1.3.2 Ngan hang Hap tac quoc te Nhat Ban (JBIC) 12

1.3.4 S tanddrd C hart e erd B arti 16

TRUONG TRONG DU AN TAI CHINH NONG THON CUA BIDV

2.1.1 Sa luac ve Dy an va tinh hinh thyc hien Dy an hien tai 19

2.1.2 Tong quan chung ve IDA - World Bank 19

2.1.3 Sa luac ve Dy an TCNT do WB tai tra tren the giai 24

2.1.4 Tong quan ve Dy an TCNT do WB tai tra tai V i et Nam 25

2.1.6 Ket qua dat duac cua Dy an Tai chinh nong thon tai V itt N a m 29 2.1.7 B oa Q uan l y D y a n T ai chi n n n oon t h hn 31

2.2.3 Chinh sach BVMT cua Dir an 35

2.3 Danh gia tinh hinh thuc hien chinh sach BVMT cua DA TCNT II 40

2.3.2 Tinh hinh tuan thu chinh sach BVMT cua cac Dinh che tai chinh tham

gia/ cac Dinh che tai chinh vi md (PFI/MFI) 42

2.3.3 Tac dong tai moi truang cua cac tieu du an va nhan thuc cua ngudi

2.4 Nhirng ton tai va nguyen nhan 57

2.4.1 Ban Huang dan moi trudng DA TCNT II ra ddi trudc so vdi Luat

BVMT Viet Nam 2005 va Nghi dinh hudng dan 57

2.4.2 Han che ve nang luc cua bophan thuc hien nhiem vu tu van BVMT

2.4.3 Nang luc ve BVMTcua can bo tin dung PFI/MFI con han che 58

CHlTONG III: MOT SO DE XUAT VA KIEN NGHI 59

3.E Doi vdi Ngan hang The gioi 59

3.1.1 Can cu the hoa muc do yeu cau ddi vdi cac tieu du an vay von cd quy

3.1.2 Tiep tuc nhan rong md hinh long ghep BVMT vdi cho vay thuang mai,

3.2 Ddi vdi Chinh phu Viet Nam 59

3.3 Ddi vdi cac dia phucrng 60

3.4 Ddi vdi Ban quan ly du- an 62

3.4.1 Tang cudng nang luc nhan su thuoc bo phan moi trudng cua DA 62

3.4.2 Tang cudng kiem tra, giam sat, nang cao nhan thuc moi trudng cho cac

3.5 Doi vdi cac PFI/MFI 62

3.5.3 Tang cudng quan ly , giam sat doi vdi cac loai tieu du an co rui ro lac

3.5.4 Can phoi hop chat che vdi co quan BVMT tai dia phuong trong viec

theo doi, giam sat hoat dong can bo tin dung 63

3.8.1 Ngan hang Nha nudc Viet Nam can the che hoa cac chinh sach BVMT

3.8.2 Xay dung co che giam sat , phan hoi ve van de moi trudng cua cong

ddng tren dia ban -cac tieu du an vay von 64

BVMT Bao ve moi truong

DB Ngan hang Deutsche

DTM Danh gia Tac dong Moi truong

IDA Hiep hoi phat trien quoc te

MLF Quy Cho vay Tai chinh vi mo

PFI Dinh che tai chinh tham gia

RDF Quy Phat trien Nong thon

RF Tai chinh nong thon

SCB Ngan hang Standard Chartered

TCNT Tai chinh Nong thon

VND Dong Viet Nam

WB Ngan hang the gidi

Hinh 1: Mo h'rnh Phat trien ben vung 6Hinh 2: Muc tieu Phat trien ben vung cua Standard Chartered

Hinh 3: Quy trinh xet duyet, danh gia, giam sat tac dong toi

moi truong cua cac tieu du an vay von RDF/ MLF 40Hinh 4: Ban thoa thuan bao ve moi truong 46

DANH MUC CAC BANG, BIEU DO

TrangBieu do 1: Co cau tai tro cua IDA theo khu vuc 23Bieu do 2: Co cau tai tro cua IDA theo nganh nghe kinh te 23Bang 1: Ket qua thuc hien Du an TCNTI va II 29Bieu do 3: Tinh hinh trien khai ban Huong dan moi truong tai

Bang 2: Cac tieu du an chua duoc phan loai dung theo tieu chi

MA I THUY HANG

PHAN T feH CMMI SACH MOI TRUONG T R ONG HOAT DONG T I N DUNG

CUA NGAN HANG DAU IVVA PHAT THEN WET NAM (B I DV)

TRU ON G HO P MTAN TA I C HIN H NONG 1H0 N

■ ■

chuyEn ngAnh:k in h t£ - quanly tAi nguyEn vAmOi truing

HA NO1, NAM 2010

x *> X

V r ' ■ r> A • A ■ • A r -f A 4 > •

Su’ can thiet nghien cun de tai

Phat trien ben vang da tra thanh xu the pho bien trong qua trinh phat trien kinh te - xa hoi chung tren toan The gidi Cac quoc gia bang each nay hay each khac deu theo duoi nhung muc tieu Phat trien ben vung cua minh Trong qua trinh do, hoat dong Ngan hang cung khong nam ngoai quy luat, cung hudng den muc tieu duy tri su phat trien cua minh mot cach ben vung

La Ngan hang dau tien trong he thong Ngan hang Viet Nam, vdi tu cach

la Ban Quan ly cho mot Du an ODA quan trong cua Ngan hang The gidi - Du

an Tai chinh nong thon, Ngan hang Dau tu va Phat trien Viet Nam da budc dau xay dung chinh sach moi trudng trong hoat dong cua minh Vdi nhung thanh cong dat duoc, day duoc xem nhu mot bai hoc ma cac Ngan hang Viet Nam can nhan rong trong qua trinh phat trien nham muc tieu ben vung

Vi vay, de tai “ Phan tick chinh sach moi trudng trong hoat dong tin

nganh Kinh te moi truong

CHUONG 1: CO SO LY LUAN VA THUC TIEN VE CHINH SACH MOI • •TRUdNG TRONG HOAT DONG CUA NGAN HANG

1.1 Khai niem ve Chinh sach moi truong cua Ngan hang, su can thiet cuaChinh sach moi truong trong hoat dong tin dung cua Ngan hang:

x r

cua Ngan hang

Mot trong ba khia canh quan trong cua Phat trien ben vung (PTBV) - do chinh la moi tru’d'ng, do la dieu kien khong the thieu trong PTBV

1.2 N h u c au c us P halt to r n e vir ng:

Phat trien ben vung la quan diem xuyen suot trong quan ly, dieu hanh nen kinh te cua moi quoc gia trong boi canh toan cau hoa Quan diem phat then ben vung con bao gom ca cac van de bao ve moi trudng sinh thai, bao ve tinh da dang sinh hoc, an ninh luong thuc va chong toi pham cung voi cac te nan xa hoi

K • 4-/V z1 ' ’ ’ A 4 A • 1 w 1 r > • X 1 9 w 1 A A

xuyen quoc gia; dong thoi ca van de giao luu van hoa va giu gin ban sac dan toc

Nhu cau phat trien ben vung dang dat ra cho moi quoc gia nhung thach thuc, tuy vay, cac quoc gia theo cach rieng cua minh deu no luc de dat dugc cac

muc~tieu cua phat trien ben vung de dam bao su dung nguon tai nguyen huu han cua minh mot cach hieu qua, bao dam khong anh hubng den lgi ich cua cac the

he tuong lai Theo do, moi nganh kinh te, moi thanh to trong nen kinh te cua

quoc gia cung deu dinh huong phat trien theo huong ben vung He thong Ngan hang thuong mai cung khong nam ngoai xu huong do

1.3 Kinh nghiem cua mot so Dinh che tren The gioi:

Mot trong bon nhiem vu chinh trong hoat dong cua EIB la ben vung ve moi truong EIB co ba muc tieu chinh de xac dinh trach nhiem xa hoi va moi truong cua minh, bao gom: (i) dam bao tat ca cac du an ma EIB tai trg la phu

don thuan la “cong viec quan gia” ma cdn lien quan den cac du an ma Ngan hang tai tro.

Cac khoan cho vay can phai phu hop voi cac quy dinh hien hanh tai Viet Nam va van ban huong dan ve moi trudng cua JBIC

Deutsche Bank tin tudng su ben vung co nghia la kha nang ton tai trong tuong lai - -voi muc tieu dam bao the he tuong lai duoc hudng mot moi trudng lanh manh cung nhu dieu kien kinh te va xa hoi on dinh Deutsche Bank cam ket nguyen tac huong dan nay

1.3.4 Standard Chartered Bank

“ La mot Ngan hang hoat dong hieu qua , chung toi co the cung cap cac dich vu giup bao ve moi t rudng, lan toa cac loi ich xa hoi cua tang trudng kinh

te va quan tri tot hon ”

(Nguon: www.standardcharteredbaink.com)

CHUONG II: DANH GIA HIEN TRANG CHINH SACH MOI TRUONG

2.1 Gio i thieu ve Du an tai chinh nong thon (TCNT):

2.1.1 Khai niem Du an Tai chinh nong thon

Du an Tai chinh nong thon la Du an ma phia nha tai tro cung cap cho nuoc nhan tai tro mot khoan tin dung nham muc dich phat trien khu vuc tai

2.1.2 Tong quan chung ve IDA - World Bank

Ngan hang The gioi (WB) hay con goi la Nhom Ngan hang The gidi (World Bank Group) la mot to chuc phat trien, la ten goi chung cua Nhom cac

To chuc tai chinh tien te quoc te Thanh lap vao thang 3/1946, Ngan hang The gidi bao gom 5 to chuc thanh vien

WB la mot to chuc chuyen cung cap cac khoan tai tro tai chinh va ho tro

ky thuat cho cac nude dang phat trien WB hien nay gom cd 185 thanh vien la cac quoc gia va cac nen kinh te tren the gidi Muc tieu chinh cua WB la thuc day

- Khuyen khich dau tu cua cac to chuc khac;

2.1.3 So' Iuve ve Dir an TCNT do WB tai trot tren the gidi

Du an TCNT do WB tai tro da duoc trien khai tu nhung nam 1990, tai nhieu khu vuc tren the gidi: Chau A, Chau Phi, Chau My La tinh, Tuy d nhung nude khac nhau, quy md so tien tai tro khac nhau, cac cau phan va co cau trong tong nguon von tai tro khac nhau, nhung deu tuu trung lai d muc dich

tai khu vuc nong thon, tao ra viec lam cho ngudi nong dan, giam thieu bat cong

ve gidi, dac biet chu trong tdi cong tac bao ve moi trudng va xoa doi giam ngheo

- dung nhu muc tieu hoat dong cua to chuc IDA

tinh uu dai va cho khong: Thoi gian hoan von dai (tu 25 - 40 nam), thoi gian an han dai (tu 8 - 10 nam), lai suat bang khong.

- Muc tieu cua Du dn TCNT: dau tu von nham tang cuong kha nang tai

chinh cho khu vuc nong nghiep nong thon, tu do nang cao chat luong cuoc song cua nguoi dan o khu vuc nong thon, tao them cong an viec lam va cai thien su tiep can tdi cac dich vu tai chinh

- Phuong phdp quan ly va su dung nguon von: Nguon von duoc quan ly

tap trung tai mot Dinh che tai chinh dau moi, thuc hien cho vay - thu no tdi cac dinh che tai chinh tham gia Du an khac Thong qua cac dinh che tai chinh ban le,

r /x _x • t a r * a ± y * 9 J a x

nguon von duoc giai ngan tdi tan tay nguoi su dung von cuoi cung

- Yeu cau ve doi ung von: Du an TCNT la Du an tin dung tai tro cho cac

tieu du an trong do, ngoai phan von tai tro tu nguon Du an TCNT thi doi hoi phan von gop cua nguoi vay von cuoi cUng va dinh che tai chinh tham gia giai ngan Du an, ca 03 ben tham gia gop von theo co cau quy dinh cua Du an nham dam bao: (i) von Du an van co tinh chat quyet dinh vdi tieu du an, (ii) trach nhiem theo doi va quan ly cua PFIs/MFIs giai ngan, va (iii) kha nang hoan von

va trach nhiem cua nguoi vay cuoi cUng Tu co cau gop von nay, Du an TCNT huy dong duoc so von ldn tu nen kinh te cUng tham gia dau tu

- Cdc cau phan thong thudng cua Du dn TCNT:

(i) Cau phan Tin dung: chiem ty trong ldn trong Du an, khoang 90 - 95% tong gia tri tai tro cua du an, co the duoc chia nho ra thanh cac tieu cau phan la

cac Quy Cac Quy duoc phan biet nhau boi doi tuong phuc vu, neu nhu Quy

RDF thudng ho tro nhu cau von trung dai han cho nong dan hoac doanh nghiep tien hanh dau tu tai san co dinh.thi Quy MLF hoac Quy FRP thuong tap trung tai tro cho ngudi ngheo cac ho gia dinh ngheo hoac cac doanh nghiep vi mo tien hanh thuc hien cac dir an vdi quy mo trung binh - nho voi nhu cau von liru dong cao.

(ii) Cau phan Tang cudng nang lire the che: chiem 5 - 10% tong gia tri von Du an, tap trung tai tro cho nhu cau dao tao, mua sam, tu van, nang cao nang luc hoat dong, quan tri rui ro, kiem soat noi bo, cua ngan hang dau moi va cac dinh che tai chinh tham gia vao du an

2.1.4 Tong quan ve Du an TCNT do WB tai trot tai Viet Nam

Du an TCNT la du an tro giup cac no lire cua Ben vay de cai thien dieu kien song d cac khu vuc nong thon cua CHXHCN Viet Nam thong qua: (a) khuyen khich dau tu cua khu vuc tu nhan; (b) cung co nang luc cua he thong ngan hang de tai tro cho dau tu cua khu virc tu nhan; va (c) tang kha nang tiep can cua ngudi ngheo nong thon toi cac dich vu tai chinh

toi cac dich vu tai chinh cua cac doanh nghiep nong thon; ii) tang cudng dau tu von cua cac doanh nghiep nong thon cung nhu tao them cong an viec lam; iii) cacPFIs tang cudng cho vay, dac biet la cho vay trung- dai han cho cac hoat dong dau tu co ban cua khu vuc kinh te tu nhan nong thon theo cac dieu kien thi trudng

Cac cau phan cua Du an: i) Cau phan tin dung; ii) Cau phan tang cudng nang luc the che

2.1.5 Kinh nghiem cua WB

WB da co hon mot thap ky kinh nghiem doi vdi chuong trinh tai chinh nong thon tai Viet Nam Co mot su cai thien vung chac trong linh vuc ngan hang trong giai doan nay, mot phan la nho hai du an tai chinh nong thon do WB tai tro

Hoat dong quan ly su dung nguon von Du an TCN T I va II tai V i et Nam

deu da dat duoc muc tieu dat ra trong Hiep dinh tin dung cua hai phia:

• Muc tieu thu nhat la Cai thien su tiep can td i cac dich vu tai chinh cua

• Muc tieu thu hai cua Du an la Tang cudng dau tu von cua cac doanh

• Muc tieu thu ba cua Du an la Cac PFIs tang cudng cho vay , dac biet la

- Noi tiep thanh cong cua Du an TCNT I va II, hien nay, WB da trien khai tiep Du an TCNT III tai Viet Nam

Can cu vao ket qua thanh cong Du an TCNT I, de Du an TCNT II phat huy toi da hieu qua, WB da yeu cau phai lua chon mot Ngan hang thuong mai co uy tin, nang luc quan ly va nang luc tai chinh tot de thuc hien quan ly giai ngan

nguon von Du an thay cho Ban quan ly cac Du an tin dung quoc te tai Ngan hang Nha nudc (NHNN) Ngay 18/4/2002, Ngan hang Dau tu va Phat trien Viet Nam (BIDV) chinh thuc duoc giao trach nhiem Ngan hang ban buon, thuc hien chuc

nang Ban quan ly Du an TCNT II, dong thoi tiep nhan ban giao Du an TCNT I tu

Tren co so do, de trien khai cac hoat dong phuc vu quan ly va giai ngan cho hai Du an TCNT I&II, 01/07/2002 BIDV da ra quyet dinh thanh lap Sb Giao dich III voi muc dich:

- Tiep noi viec quan ly va giai ngan Du an TCNT I do NHNN chuyen sang

- True tiep thuc hien nhiem vu chu Du an de quan ly va cho vay nguon von

Du an TCNT II va hien nay la Du an TCNT III toi cac dinh che tai chinh tham gia

2.2 Gidi thieu ve Chinh sach moi triroug trong Du- an TCNT:

2.2.1 Chinh sach chung cua Ngan hang Thegidi ve BVMT

Quan diem cua NHTG la phat trien ben vung, trong do moi truong la mot

bo phan khong the tach rbi Dieu nay doi hoi can co su quan tarn dung muc den moi quan he giua moi truong, ngheo doi, kinh te va con nguoi Do do, Chien luge Moi truong cua NHTG khang dinh cam ket cua NHTG la phat trien ben vung voi ba muc tieu sau:

• Cai thien chat luong cuoc song

• Cai thien chat luong tang truong

• Bao ve chat luong moi truong khu vuc va toan cau

2.2.2 Cdc quy dinh cua Viet Nam ve Bao ve moi truong

Lien quan den cac quy dinh cua Viet Nam trong giai doan thuc hien du an, van ban co tinh phap luat cao nhat la Luat Bao ve Moi truong cua Viet Nam nam

2005 cung cac Nghi dinh, Thong tu, Huong dan cu the

thuc hien danh gia va giam sat tac dong toi moi trudng cua cac tieu du an vay von Du an TCNT do NHTG tai tro” (So tay chinh sach va hiedng dan moi

trudng). Cac quy dinh nay duqc xay dung dua tren chinh sach chung cua NHTG

va cac quy dinh cua Viet Nam ve BVMT

2.3 Danh gia tinh hinh thuc hien chinh sach BVMT cua DA TCNT II:

2.3.1 Chinh sach BVMT va cong tac quan ly cua Ban QLDA

De thuc thi cac chinh sach BVMT neu tren, Ban QLDA da thanh lap phong Moi trudng nham ho tro Ban QLDA, cac PFI/MFI va cac tieu du an cac dich vu ho tro ve phuong dien moi trudng Nhiem vu chu yeu cua Phong Moi trudng la: (i) Xay dung chinh sach BVMT cua Du an phu hop vdi quy dinh, chinh sach cua Viet Nam va NHTG ve BVMT, (ii) Trien khai cac chinh sach BVMT thong qua dao tao, tap huan cho cac can bo lien quan, (iii) Giam sat sir tuanThu cua cac PFI/MFI doi vdi cac Huong dan moi trudng, (iv) Tham dinh cac

du an theo cac tieu chi BVMT; (v) Tu van cho Ban QLDA ve mat moi trudng doi vdi cac khoan vay cua PFI, cac tieu du an vuot qua tham quyen cua PFIs va dua ra cac de xuat khi cd cac van de phat sinh trong linh vuc moi trudng

2.3.2 Tinh hinh tuan thu chinh sach BVMT cua cac Dinh che tai chinh

tham gia/ cac Dinh che tai chinh vimo (PFI/MFI)

Ket qua kiem tra tinh hinh tuan thu ban Huong dan moi trudng cua cac chi nhanh PFI/MFI cu the nhu sau:

- Phan loai cac tieu du an theo tieu chi moi trudng

- Huong dan ngudi vay hoan thien cac ho so/tai lieu ve moi trudng

2.3.3 Tac dong tdi moi trudng cua cac tieu du' an va nhan thuc cua

ngudi vay ve BVMT.

- Nhan there cua ngudi vay ve BVMT;

- Tac dong tai moi truang cua cac tieu du an;

A

2.4 Nhirng ton tai va nguyen nhan:

2.4.1 Ban Huong dan moi truang DA TCNT II ra dai trade so vdi Luat

BVMT Viet Nam 2005 va Nghi dinh hudng dan2.4.2 Han che ve nang lire cua bo phan thuc hien nhiem vu tu van BVMT

cho Du an2.4.3 Nang luc ve BVMT cua can bo tin dung PFI/MFI con han che

3.1 Doi vdi Ngan hang The gidi:

CHlTONG ni: MOT SO DE XUAT VA KIEN NGHI • •

von quy md nho nham thuan lai trong qua trinh trien khai

- Tiep tuc nhan rong md hinh long ghep BVMT vdi cho vay thuang mai, phat huy hieu qua DA TCNT

3.2 Ddi vdi Chinh phu Viet Nam:

trudng va cac dinh che tai chinh trong viec thuc hien CSMT trong linh vuc Ngan hang - Tai chinh

3.3 Doi vdi cac dia phuong:

Ddi vdi cac dia phuong, can tang cudng su phoi hop giua cac dan vi churc nang ve BVMT cap dia phuong (tinh/huyen/xa) vdi cac PFI/MFI, doi vdi cap huyen va cap tinh/ TP

3.4 Doi voi Ban quan ly du an:

- Cap nhat, sua doi ban Huong dan moi truong cho phu hop voi cac quy dinh moi, chinh sach moi cua Viet Nam va Ngan hang The gidi ve BVMT

- Tang cuong nang luc nhan su thuoc bo phan moi truong cua Du an

- Tang cuong kiem tra, giam sat, nang cao nhan thuc moi truong cho cac PFI/MFI

3.5 Doi vdi cac PFI/MFI:

- Tap huan, pho bien kien thuc ve moi truong, cac van ban phap luat lien quan den moi truong cua chinh phu Viet Nam va ngan hang the gidi

- Tang cuong cong tac sang loc trudc khi cho vay

- Tang cuong quan ly, giam sat doi vdi cac loai tieu du an co rui ro tac dong moi truong cao

- Can phoi hop chat che vdi co quan BVMT tai dia phuong trong viec theo doi, giam sat hoat dong can bo tin dung

3.6 Doi vdi can bo tin dung:

Doi vdi cac can bo tin dung truc tiep cua cac PFI/ MFI, can hudng dan, don doc cac tieu du an vay von thuc hien cac cam ket ve BVMT cua du an

3.7 Doi vdi cac tieu du an vay von:

Doi vdi cac chu tieu du an vay von, can Xay dung chuong trinh tap huan, nang cao nhan thuc moi truong doi vdi nhung nguoi vay von

3.8 Doi vdi cac The che gian tiep khac:

- Ngan hang Nha nudc Viet Nam can the che hoa cac chinh sach BVMT vao trong Luat cac To chuc tin dung

- Xay dung co che giam sat, phan hoi ve van de moi truong cua cong dong tren dia ban cac tieu du an vay von

KET LUANTrong xu the phat trien chung cua kinh te - xa hoi toan cau, phat trien ben

vung da tro thanh xu the pho bien Trong qua trinh do, khia canh moi truong

trong hoat dong tin dung Ngan hang cung da va dang dan duoc cac To chuc tin

dung quan tam hon, the hien trong viec xay dung Chinh sach moi truong

(CSMT) trong hoat dong cua minh

Trong khuon kho Du an Tai chinh nong thon, BIDV - vdi tu cach la Ban

Quan ly Du an TCNT do WB tai tro, lan dau tien da xay dung Huong dan Thuc

hien danh gia va giam sat tac dong toi moi trudng cua cac tieu du an vay von

Du an TCNT III do Ngan hang The gioi tai t ro Tuy van con mot so diem can

sua doi, bo sung cho phu hop vdi thuc tien, song co the noi Du an TCNT vdi su

tham gia cua 30 Dinh che tai chinh tham gia (tinh den thang 10/2010) da co duoc

su lan toa, dac biet ve khia canh bao ve moi truong, budc dau xay dung nhan

thuc ve viec gan bao ve moi truong vdi hoat dong cho vay - day la doi hoi tat

yeu trong qua trinh phat trien cua cac Ngan hang Thuong mai noi rieng va cac

Dinh che tai chinh noi chung

Trudc yeu cau do, luan van tap trung nghien cuu nham giai quyet nhung

noi dung co ban sau:

doi vdi hoat dong tin dung cua cac Ngan hang Thuong mai trong phat trien ben

vung Lunn van cung trinh bay kinh nghiem cua mot so Ngan hang tren The gidi

vdi Phat trien ben vung, tu do dua ra cac bai hoc cho cac Ngan hang cua Viet

Nam

Danh gia thanh tuu va nhung han che trong thuc hien bao ve moitrudng cua Du an TCNT II.

3- Thong qua viec lien he vdi chien luge, dinh hudng chung cua Nha nude Viet Nam noi chung va Du an TCNT noi rieng, luan van de xuat mot so

an trong khuon khd Du an TCNT noi, tang nhan thuc ve van de long ghep cac yeu cau bao ve moi trudng trong hoat dong tin dung cua cac Ngan hang thuong mai Viet Nam trong thdi gian tdi

Bao ve moi trudng la hoat dong can duoc tat ca cac co quan, ban nganh, cac cap quan tarn, va tac dong cd quy md ldn, do do, luan van khong tranh khoi nhung han che, thieu sot, can phai duoc tiep tuc nghien cuu sau hon de hoan thien va cd y nghia thiet thuc trong cong cuoc bao ve moi trudng chung cua dat nude Em rat mong nhan duoc su gop y, nhan xet cua thay cd, dong nghiep va cac ban Em xin chan thanh cam on!

maithuyh A ng

PHAN TiCHCHiNH SACH MOI TRUONG TRONG HOAT DONG TIN DUNG

CUA NGAN HANG DAU HTVA PHAT TREN VIET NAM (BIDV)

TRUONG HUP DITAN TAI CHINH NONG THON

■ ■

lu A • n van thac • si kinh t £

Ngtfdi hifdng dan khoa hoc:

PGS.TSLfi THUHOA

HA NOI, NAM 2010

PHAN MO DAU

X

1 - Ly do lua chon de tai

Trong xu the phat trien chung cua kinh te - xa hoi toan cau, phat trien

bang each hay each khac deu lua chon con duong phat trien ben vung cho

A \ r

minh nham xay dung nen kinh te vung manh song song vdi xa hoi lanh manh, moi trudng trong lanh, giam thieu d nhiem d muc toi da Trong qua trinh do, khia canh moi trudng trong hoat dong tin dung Ngan hang cung da va dang dan duoc cac To chuc tin dung quan tarn hon, the hien trong viec xay dung Chinh sach moi trudng (CSMT) trong hoat dong cua minh

Viet Nam la mot nude dang phat trien d khu vuc Chau A, nhung

ra quyet dinh cho vay

Ben canh cac dinh che tai chinh nude ngoai tai Viet Nam co thuc hien CSMT, Ngan hang Dau tu va Phat trien Viet Nam (BIDV) - vdi vai tro la BanQuan ly Dir an Tai chinh nong thon - mot Du an Vien tro chinh thuc co hoan lai cua Ngan hang The gidi tai Viet Nam lan dau tien da xay dung va ban hanh Ban Hudng dan danh gia va giam sat tac dong tdi mdi trudng cua cac tieu du an vay von tu cac Quy cua Du an Mac du CSMT dupe xay dung va thuc thi trong khuon kho Du an Tai chinh nong thon nhung cd the noi BIDV

la Ngan hang tien phong trong viec de ra cac yeu cau ve moi trudng tronghoat dong tin dung, va la trudng hop can dupe cac To chuc tin dung khac hoctap va nhan rong.

X

sach nidi trudng trong hoat dong tin dung cua Ngan hang Dau tw va Phat

trien Viet Nam (BIDV) - truang hop Du' an Tai chinh ndng thon” moi dung lai d trudng hop Du an Tai chinh ndng thon cua Ngan hang Dau tu va Phat trien Viet Nam

2 - Muc dich nghien ciru cua luan van

- Muc tieu chung cua nghien cuu la danh gia thuc trang xay dung va thuc hien CSMT trong hoat dong tin dung cua Ngan hang DT&PT Viet Nam - Trudng hop Du an Tai chinh ndng thon

- Muc tieu cu the:

+ He thong hoa ly luan ve CSMT trong hoat dong tin dung cua Ngan

9 X

hang cung nhu xu hudng Phat trien ben vung trong hoat dong cua Ngan hang;

+ Gidi thieu ve CSMT trong hoat dong tin dung cua Ngan hang DT&PT Viet Nam - trudng hop Du an Tai chinh ndng thon;

an Tai chinh ndng thon

3 - Ddi tuong va Pham vi nghien ciru

- CSMT trong hoat dong tin dung cua Ngan hang DT&PT Viet Nam - trudng hop Du an Tai chinh ndng thon

- Truong hup Du an Tai chinh nong thon cua Ngan hang The gidi tai Ngan hang DT&PT Viet Nam (Du an TCNT I, TCNT II va TCNT III).

4 - Phuong ph dp nghien cuu

- Phuong phap thu thap thong tin va phan tich so lieu;

- Phuong phap dinh tinh;

- Phuong phap dinh luong;

- Phuong phap phan tich va tong hop;

- Dieu tra, khao sat thuc dia tai mot so dia phuong (neu co)

r r

5 — Ket cau luan van

e > > x r x

Ngoai Phan md dau va Phan ket luan, luan van gom 03 chuung:

Chuang 1: Ca sd ly luan va thuc tien ve Chinh sach moi truong va hoat dong cua Ngan hang

Chuang 2: Danh gid hien trang Chinh sach moi truong trong Du dn Tdi chinh nong thon cua BIDV

Chuong 3: Mot so de xuat va kien nghi.

CHtfONG I: CO SO LY LUAN VA THUC TIEN VE CHINH SACH MOI TRUING TRONG HOAT DONG CUA NGAN HANG

X z

1.1 Khai niem ve Chinh sach moi trudng cua Ngan hang, sir can thiet Chinh sach moi trudng trong hoat dong tin dung cua Ngan hang

1.1.1 Khai niem Chinh sach mdi trudng

"Chinh sach mdi truong la nhung chu truong, bien phap mang tinh chien luge, thdi doan, nham giai quyet mot nhiem vu bao ve mdi trudng cu

z

the nao do, trong mot giai doan nhat dinh"

Chinh sach mdi trudng cu the hoa Luat Bao ve Mdi trudng (trong

cach gian tiep, do la su dung cong nghe than thien vdi moi trudng, su dungtiet kiem nhien lieu, hieu qua nang luong, quan ly nguyen vat lieu hieu qua

X F

cua Ngan hang

Mot trong ba khia canh quan trong cua Phat trien ben vung (PTBV) -

do chinh la moi trudng, do la dieu kien khong the thieu trong PTBV

Thuc te cho thay bao ve moi trudng khong chi la hoat dong cua rieng cac co quan quan ly nha nudc ma ngay cang thu hut duoc su tham gia cua cac cong dong, cac to chuc xa hoi, cac doanh nghiep va cac to chuc quoc te Trong mot no luc chung nham dong gop vao viec nang cao nhan thuc va thuc hien bao ve moi trudng d Viet Nam, cac ngan hang thuong mai cung bat dau

co nhung hanh dong rieng, mot trong so do la su dung hinh thuc long ghep hoat dong cho vay vdi bao ve moi trudng nham dat muc tieu phat trien kinh te

va khuyen khich bao ve moi trudng

Nguon tai nguyen tren Trai dat la -huu han, trong khi nhu cau cua con ngudi ngay mot gia tang khong ngung, doi hoi su dung ngay cang nhieu nguyen, nhien, vat lieu, tai nguyen de san xuat ra cua cai vat chat Qua trinh

do, doi hoi khoa hoc cong nghe tien bo hay cong nghe quan ly hieu qua de co the su dung nguon tai nguyen huu han mot cach toi uu Trong mot chung muc

Ngan hang thuong mai noi rieng deu danh mot phan ngan sach cho vay hudng

ddn mdi truong, uu tien tai tro cac phuong an than thien vdi moi truong, sinh

thai, su dung hieu quanguontai nguyen, nang luong se tao dieu kien thuan loi cho phat trien kinh te

1.2. Nhu cau cua Phat trien ben vfirng

Phat trien bdn vung - khai niem xuat hien mot each rd ret lan dau tien

trong “Chien luge bao ton The gidi” cua Lien hiep Quoc te Bao ton Thien

nhien va Tai nguyen Thien nhien (IUCN) nam 1980 song mdi chi de cap van

de ben vung sinh thai. Dinh nghia duoc chap nhan mot each rong rai la dinhnghia trong “Bao cao Brundtland” cua Uy ban Mdi truong va Phat trien Thd

gidi (WCED) cua Lien Hgp Quoc nam 1987: “Phat trien ben vung la phat

trien dap ung cacnhucaucua hien tai ma khong lamton thuong den kha nang

cua cac the he tuong lai dap ung cacnhucau cua ban than ho”.

Hinh 1: Phat trien ben virng

mot he thong kinh te toan cau nham xoa bo hau het hang rao thue quan va phithue quan; chuyen dich mot each thong thoang hang hoa, von dau tu, tien te,

te va cac mat moi trudng sinh thai, bao ve tai nguyen thien nhien, cac mat ve

khoang each giau ngheo

De tranh nguy co ngheo ddi, hang nam dan so tang 1% thi thu nhap quoc dan phai tang 4% Cac nude khong dam bao ty le can doi nay da lam vao tinh canh ngheo doi, lac hau trien mien Su bung nd dan so d mot so

Nhu cau phat trien ben vung dang dat ra cho moi quoc gia nhung thach

kinh te cua quoc gia cung deu dinh hudng phat trien theo hudng ben vung He thong Ngan hang thuong mai cung khong nam ngoai xu hudng do.

He thong ngan hang thuong mai cd the ducrc vi nhu he thong mao mach cua nen kinh te, giup luan chuyen nguon luc cho nen kinh te, dua tu cho co nguon luc doi dao den lam mau md cac khu vuc kho can Thoat nhin, cac hoat

va mdi trudng cua cac khu vuc mot each true tiep va/ hoac gian tidp

Do do, dinh hudng phat trien ben vung trong hoat dong cua he thong Ngan hang cd vai tro nhat dinh trong viec dap ung cac yeu cau cua phat trien ben vung chung cua quoc gia

1.3 Kinh nghiem cua mot so Dinh che tren The gidi

1.3.1 Ngan hang Dau tir Chau Au (EIB)

Ngan hang Dau tu Chau Au (EIB) duoc thanh lap nam 1958 bdi Hiep

Chien luge hoat dong cua Ngan hang nay bao gom:

- Tai tro cho cac du an von kha thi nham xue tien cac muc tieu cuaEU;

- Cho vay tren thi trudng von de tai tro cac du an nay

Trong EU, EIB cd 6 muc tieu uu tien cho hoat dong cho vay duoc dat

ra trong ke hoach kinh doanh cua Ngan hang - chien luge hanh dong, bao gdm:

- Su gan ket va hoi tu;

- Thuc hien cac sang kien cai tien;

Chien luge hanh dong nay da duoc su chap thuan cua Ban Dieu hanh Ngan hang va xac lap chinh sach trung han cung nhu cac uu tien hanh dong cho muc tieu dugc co quan quan ly dat ra Day cung la mot cong cu de danh gia cac hoat dong cua EIB

Cac nhiem vu chinh cua EIB tap trung vao:

- Phat trien co so ha tang;

X A

- Ben vung ve moi truong

EIB day manh ben vung ve moi truong - cung nhu lien quan chat che denphuc loi xa hoi - trong ho tro chinh sach cu EU trong phat trien ben vung Cach tiep can chung cua Ngan hang trong van de nay duoc mo ta trong Chien

EIB ve cac Nguyen tac va tieu chuan xa hoi va moi truong

EIB co ba muc tieu chinh de xac dinh trach nhiem xa hoi va moi truong

Thu hai, day manh cac du an bao ve va cai thien tu nhien, xay dung moi truong va phuc loi xa hoi, trong ho tro chinh sach cua EU, nhu xay dung Chuong trinh hanh dona moi truong lan thu sau (EAP) - “Moi truong 2010: tuong lai cua chung ta, su lua chon cua chung ta”.

Bat ca The gioi thay doi cach song bang cach san xuat nang luong tai tao va tieu thu no ma khong co chat thai la mot thach thuc rat lon EIB co mot chien luoc voi ba mui nhon Thu nhat , Ngan hang ho tro khoa hoc bang cach cho vay cac doanh nghiep phat trien cac chuong trinh nghien cuu nang luong tai tao nhu nang luong mat troi, nuoc, gio, dia nhiet va sinh khoi

Cu the, Ngan hang da ho tro cho thap nang luong thuong mai dau tien cua

' _ '

The gioi o Tay Ban Nha, mai nang luong mat troi o Duc, quang dien tam oPhap, nha may dien dia nhiet o Iceland va Kenya va cac trang trai gio trong dat lien va ngoai khoi tai mot so quoc gia tren The gioi, vi du nhu Belwind -

trang trai gio ngoai khoi lon nhat cua Bi, nam o Bien Bac, khi hoan thien va

•> r

dua vao hoat dong no co the cung cap dien cho khoang 175.000 ho gia dinh

khu vuc bi de doa nhieu nhat boi bien doi khi hau thich ung voi nhung su roi

loai khong the tranh khoi, gay nguy hiem cho su phat trien lanh manh va ben vung kinh te cua ho.

EIB da cho vay 166 trieu EUR de cho phep Jordan, noi dang bi de doa boi sa mac hoa, xay dung mot kenh dan nuoc tu mot nguon nuoc ngam lon duoi sa mac Disi den thu do Amman Nguon du tru nuoc sach nay da duoc hinh thanh tu Ky Bang ha va du cung cap cho Amman trong khoang 50 nam

Tuy nhien, moi quan tam chinh cua EIB la ho tro Vuong quoc Hashemite trong viec tham tra lai chien luoc phan phoi va quan ly nuoc nham giam nhu cau nuoc tuoi trong nong nghiep, can nhac lai chinh sach thue va ngan chan

ro ri trong mang luoi phan phoi

Phuong phap phong ngua nay cung duoc thuc hien o Chau Au, noi EIB giup cac thanh pho - noi su dung 70% nang luong va phat ra cung mot ty le khi nha kinh cat giam xa thai bang cach xay dung he thong duong tau dien va

xe dien ngam than thien voi sinh thai hon nhung chiec xe o to EIB cung ho

gioi da cam ket cat giam phat thai khi nha kinh hon 20% vao nam 2020

Truoc tinh hinh nay, EIB da cho vay 250 trieu EUR de nang cao hieu

ba Ve phi'a bac, Ngan hang cung tai tra cac khoan vay cho thanh pho St Petersburg va cac nudc vung Baltic de xu ly chat thai thai ra Bien Bac, bien o nhiem nhat o Chau Au, day la trong tam cua mot chien luac cua Uy ban Chau

Au tu nam 2009

Tai Viet Nam, trong nam 2009, EIB da cung bon Ngan hang quoc doanh ldn la Ngan hang Phat trien Viet Nam (VDB), Ngan hang Dau tu va Phat trien Viet Nam (BIDV), Ngan hang Nong nghiep va Phat trien Nong thon Viet Nam (VBARD) va Ngan hang Cong thuong Viet Nam (Vietinbank)

ky Hiep dinh vay khung ve khoan tin dung moi truang cho Viet Nam tri gia

100 trieu EUR de tai tra cho cac du an co quy mo vua va nho ve thich nghi hoac giam su thay doi khi hau trong cac linh vuc hieu qua nang luang va nang luang tai tao duac thuc hien tai Viet Nam, bao gom Nguon nang luang tai tao nhu: nang luang mat trai, thuy dien nho, biomass, dia nhiet, phong dien; su dung hieu qua nang luang nhu: suoi/ lam mat khu vuc, tiet kiem nang luang/

su dung hieu qua nang luang trong cac toa nha, dong san xuat nhiet va dien hieu qua cao

Ngoai ra, su dong gop cua EIB con duac ghi nhan o nhieu quoc gia va vung lanh tho khac tren cac khia canh phat trien kinh te va nhung no luc vi ben vung moi truang nhu: Ai Cap, Anh, Tay Ban Nha, Montenegro Co the noi day la mot trong cac dinh che co cam ket moi truang manh me va thuc hien chinh sach moi truang hieu qua

Ngan hang Hop tac quoc te Nhat Ban (JBIC) ra dai va di vao hoat dong

tu thang 10/1999 tu viec sat nhap Quy Hap tac kinh te hai ngoai Nhat Ban (OECF) va Ngan hang Xuat - Nhap khau Nhat Ban (JEXIM), da chu trong

den khia canh mdi trudng vdi nhung yeu cau tuan thu bao ve mdi trudng duoc

de ra doi vdi ngudi vay lai cuoi cung va cac tieu du an hup le

Tu ngay 01/10/2008, bo phan Hoat dong hop tac kinh te hai ngoai Nhat Ban (OECOs) cua JBIC sat nhap vdi Co- quan hop tac quoc te Nhat Ban (JICA) de hop nhat thanh to chuc “JICA mdi”

Tai Viet Nam, JBIC dupe biet den vdi su thanh cong cua Du an tai tro Doanh nghiep vua va nho cac giai doan I, II va hien nay la SMEFP giai doan III, dong thdi doi ten la Co quan Hop tac quoc te Nhat Ban (JICA)

Du an tai tro Doanh nghiep vua va nho (SMEFP) la mot ke hoach cho vay lai dua theo thoa thuan vay giua Chinh phu nude Cong hoa xa hoi chu nghTa Viet Nam va Co quan Hop tac quoc te Nhat Ban (JBIC), Ngan hang Nha nude Viet Nam (SBV) la co quan dieu hanh Du an

Muc dich cua Du an bao gom viec cai thien co che ho tro tai chinh cho cac Doanh nghiep vua va nho (SME) trong linh vuc ngan hang va don gian hoa qua trinh cac SME tiep can nhung khoan vay trung va dai han, bang each thiet lap cac khoan cho vay lai thong qua cac ngan hang thuong mai, ho tro thuc hien chien luge phat trien cua ngan hang trong tai tro SME, va nang cao

co che giam sat cua SBV trong tai tro SME Theo do, Du an se dong gop vao

su phat trien kinh te tai Viet Nam thong qua ho tro phat trien SME

Ve van de bao ve mdi trudng cua Du an, cac khoan cho vay can phai phu hop vdi cac quy dinh hien hanh tai Viet Nam va van ban hudng dan ve mdi trudng cua JBIC

(Nguon Van ban hudng dan ve mdi trudng cua JBIC cd the tham chieu tai website: http://www.ibic.go.ip/english/environ/guide/eguide/pdf/guide.pdf

- doi vdi SMEFP II va doi vdi SMEFP III la website:

http://www.JICA.go.ip/english/environ/guide/eguide/pdf/guide.pdf).

va cac hoat dong sinh thai Ngoai ra, DB xac dinh cac tieu chuan va hudng

quyet dinh kinh doanh cua Ngan hang nay

Duetsche Bank luon xem xet va lien tuc cai tien thu tuc cong viec hang ngay theo tieu chi ben vung co lien quan

Ngan hang cam ket bao dam cac thanh vien cua minh tan hudng mot moi trudng lam viec lanh manh Duetsche Bank su dung cong nghe than thien

moi trudng nhat va su dung nguon tai nguyen thien nhien theo dung quy dinh

Vd van de nay, Duetsche Bank giam sat thuong xuyen cac hoat dong va muc tieu cua minh.

Ngan hang cung tin rang su ben vung ma ham y mot cam ket rd rang cac khai niem phat trien ben vung, chu dong hop tac cua Duetsche Bank, hoat

A

rang hoat dong kinh doanh cua minh chua dung cac khia canh sinh thai, xa hoi va quan tri co the cd anh hudng true tiep va gian tiep den nguoi lao dong, khach hang, cac co dong cua minh noi rieng va ca cong dong noi chung

Chien luge quan ly ben vung cua DB trong hoat dong kinh doanh hang ngay dugc dan dat boi nguyen tac ESG - nguyen tac mdi truong - xa hoi - quan tri

DB xac dinh bao ve khi hau va mdi truong la nhung thach thuc toan

Vdi DB, Ngan hang xac dinh trach nhiem cua minh la nguoi su dung lao dong la van de xa hoi quan trgng nhat Ngan hang biet rang cac thanh cong cua Ngan hang xoay quanh cac nhan vien cua minh, do la ly do tai sao

DB ho tro cho sir phat trien cua ho, tang cudng kha nang cua minh va nham tao ra nen tang cho su thang bang giua cong viec va cuoc song.

Trong linh vuc quan tri, muc tieu cua DB la minh bach, trach nhiem va quan ly rui ro Ngan hang tuan thu day du cac yeu cau va lien tuc phat trien the che de dam bao rang Ngan hang hoat dong mot each dang tin cay va co trach nhiem

1.3.4 Standard Chartered Bank

Ngan hang Standard Chartered (SCB) duoc thanh lap nam 1969 thong qua viec sat nhap cua hai Ngan hang: Ngan hang Standard cua British South Africa, thanh lap nam 1863 va Ngan hang Chartered cua An Do, Australia va Trung Quoc, thanh lap nam 1853

Cach tiep can cua SCB de Phat trien ben vung: Trong boi canh cua

thuc lau dai ma The gidi dang phai doi mat cung nhu tinh den nhung nhiem

vu co ban cua tai lap su tu tin va long tin vao Ngan hang

La mot Ngan hang hoat dong hieu qua, SCB cam ket cung cap cac dich

vu giup bao ve mdi truong, lan toa cac loi ich xa hoi cua tang trudng kinh te

va quan tri tdt han SCB xac dinh 7 uutien kinh doanh bdn vung co mdi quan

he vdi nhau:

- Tai chinh ben vung;

- Bao ve moi trudng;

r

- Tiep can cac dich vutai chinh;

- Giai quyet cac v4n de toi pham tai chinh;

- Dau tu cQng dong;

- Dia diem lam viec tuyet vdi;

r

- Tiep thi va ban hang cd trach nhiem.

By being a high-performing bank, we can provide services that help protect the environment,

spread the social benefits of economic growth and contribute to better governance

We have rdentiied seven inter-connected sustainable business priorities for achieving this.

SCB da co chinh sach moi truong chinh thuc tu nam 1998, va vao nam

2008, Uy ban mdi truang da xem xet lai chien luoc cua Ngan hang de dat duoc buoc thay doi trong hoat dong cua Ngan hang Ke hoach hanh dong duoc xay dung xoay quanh ba tru cot cua chien lucre la:

- Cac tac dong trong qua trinh hoat dong;