Luận văn áp dụng phí bảo vệ môi trường đối với nước thải công nghiệp tại thành phố hà nội

Thu tic, xac dinh cac tieu chi lua chon trong danh gid Chinh sach lien quan den phi B VMT ddi vdi nude thai gdm: Kha nang dat dupe hieu qua va hieu qua chi phi trong muc tieu giam o nhie

DAI HOC KTQD TT.THdNGTINTHUVIEN

PHONG LUAN AN • TV LIEU

Chuyen nganh: Kinh te va Quan ly Moi trucmg

LU AN• • VAN THAC SY KINH TE

Ngwcri hir&ng dan khoa hoc :

Ha Noi - 2009

r r

Danh muc cac tir viet tat

Danh muc cac bang, hinh

Tom tat luan van

Md DAU 1

CHUONG 1 TONG QUAN VE PHI BAO VE MOI TRUING DOI VOI 6 NIOC THAI

1.1 Cac cong cu chinh sach trong quan ly moi trirong 6

1.1.1 Cdng cu menh lenh va kiem soat (CAC) 6

1.1.2 Cac cdng cu kinh te (Eis ) 7

1.1.3 Cdng cu giao due va thong tin moi truong 8

1.2. Phi bao ve moi truong doi voi niroc thai cong nghiep voi tu each la mot 8 cong cu kinh te trong quan ly moi truong

x r 1.2.1 Khai niem ve phi bao ve moi truong doi voi nude thai cdng nghiep 8

1.2.2 Muc tieu cua viec thuphi bao ve moi trirang doi voi nude thai cdng 9 nghiep

f r r 1.2.3 Cac uu diem va han che cua phi bao ve moi truong doi voi nude thai 9 cdng nghiep (Phi)

1.2.3.1 Uu diem 9

1.2.3.2 Han chi 11

1.3 Cac tieu chi lya chon trong danh gia Chinh sach lien quan den phi bao ve 12 moi truong doi voi nuoc thai

1.3.1 Hieu qua va hieu qua chi phi 12

1.3.2 Cdng bang 13

1.4 Thue te ap dung phi bao ve moi truoug doi voi nuoc thai cua mot so 16

quoc gia tren the gidi

1.4.1 Cac nu de ph at trien 16

1.4.1.1 Doi twang danh phi bao ve moi trwang 16

A 1.4.1.2 Sir dung nguon thu 17

1.4.2 Cac niric dang phat trien 17

r 1.4.2.1 Doi twang danh phi bao ve moi trwang 18

1.4.2.2 Sir dung nguon thu 20

1.4.2.3 Cac thanh phdn gay d nhiem pho bien trong nwdc thai dwac cac nwac 21 dang phat trien xem la can cir de tinh ra mire phi phai nop cua doanh nghiep

1.4.2.4 Mire phi 21

1.4.3 Mot so bai hoc kinh nghiem cho Viet Nam trong viec dp dung phi bao ve 22 moi trwang doi vol nu'dc thai

CHUONG 2 THUC TRANG AP DUNG PHI BAO VE MOI TRUONG DOI 24 VOI NUOC THAI CONG NGHIEP TREN DIA BAN THANH PHO HA NOI

2.1 Gidi thieu chung ve thanh pho Ha Noi 24

2.1.1 Vi tri dia ly va dieu kien tw nhien 24

2.1.1.1 Vi tri dia ly 24

2.1.1.2 Dia hinh 24

2.1.2 Dieu kien kinh te xa hoi 24

2.1.2.1 Dan so va Mat do dan cw 24

2.1.2.2 Cac dan vi hanh chinh 25

2.1.3.1 Nude thai tren dia ban thanh pho Ha Noi 25

2.1.3.2 Xu ly nucrc thai tren dia ban thanh pho Ha Noi 28

2.2 Thue te trien khai ap dung phi Bao ve moi truong doi voi nuoc thai cong 29

nghiep tai Ha Noi

2.2.1 He thong van ban cua Uy ban nhan dan Thanh pho Ha Noi trien khai 29 tinh than cua Nghi dinh 67

2.2.1.1 Quyet dinh so 48/2004/QD-UB ngay 15 thang 03 nam 2004 cua Uy ban 29 r \ r nhan dan Thanh pho Ha Noi ve viec thu phi bao ve moi trudng doi vdi nude thai

sinh hoat

2.2.1.2 Quy dinh cua thanh pho Ha Noi ve viec thuphi bao ve moi trudng doi vdi 30 nude thai cdng nghiep

2.2.2 He thong cac cu quan co lien quan trong viec dp dung phiBao ve moi 35

trudng doi veri nude thai cdng nghiep tai Ha Noi

2.2.3 Tinh hinh thuphiBao ve moi trudng doi vdi nude thai cdng nghiep cua 37

Ha Noi ’

2.2.3.1 So phi thu ducrc 37

2.2.3.2 Danh sach nhung cor sd da duuc tham dinh 38

2.3 So sanh viec ap dung phi bao ve moi trudng doi voi nuoc thai cong 44

nghiep tren dia ban Ha Noi voi mot so Tinh, Thanh

2.3.1 Diem kliac biet cua Ha Noi doi vdi mot sd Tinh, Thanh khi dp dung phi 44 bao ve moi trudng doi vdi nude thai cdng nghiep

2.3.2 So sanh mice phi thu ducrc 45

2.3.3 Mot sd net han che chung trong viec dp dung phiBao ve moi trudng doi 46 vdi nude thai cdng nghiep cua Ha Noi va mot sd tinh, thanh

2.4. Danh gia thuc te ap dung phi bao ve moi trudng doi vdi nuo*c thai cdng 48

nghiep tai Ha Noi

2.4.1 Danh gid ve Moi quan he giua cac cer quan quan ly vdi nhau va Moi 48

quan he giua cac cu quan quan ly vdi Ngudi gay o nhiem trong viec dp dung

2.4.3 Barth gid ca che chinh sach lien quan den dp dung phi bao ve moi trudng 54

doi vdi nude thai cdng nghiep tai Ha Noi

2.4.4 Danh gia quy trinh thu phi theo tinh than Nghi dinh 67 57

2.4.5 Danh gid so phi thu duac va du tinh so phi kha thi co kha nang thu duq'c 58 r 2.4.5.1 Danh gid so phi thu duac 58

2.4.5.2 Dy tinh so phi co kha nang thu duac 58

2.5 Danh gia chinh sach thu phi bao ve moi tru ’d’ng doi vdi nirtfc thai cong 59 nghiep theo tinh than cua Nghi dinh 67

2.5.1 Tieu chi hieu qua va hieu qua chi phi 59

2.5.2 Tinh cdng bang 61

2.5.3 Tinh khuyen khich doi mdi 61

2.5.4 Tinh hieu luc 62

2.5.5 Xem xet khia canh dao dire 63

CHUONG 3 MOT SO GIAI PHAP, KIEN NGHI DE NANG CAO HIEU 64 QUA PHI BAO VE MOI TRUONG DOI VOI NVOC THAI CONG NGHIEP

3.1 Can cu- de xuat giai phap va kien nghi 64

3.1.1 Quy hoach chungphat trien Ha Noi den nam 2020 64

3.1.1.1 Muc tieu xic ly nude thai den nam 2010 64

3.1.1.2 De an quy hoach md rong Dia gidi hanh chinh va Vung thu do den nam 64 2020, tarn nhin den nam 2030

3.1.2 Ket qua thuc hien muc tieu cua viec dp dung phi bao ve mdi trudng doi 65 vdi nude thai cdng nghiep

3.1.2.1 Ket qua thuc hien muc tieu tao nguon thu cho Quy Bao ve mdi trudng 65 Viet Nam

vwc Dong Nam A

\ r 3.2 Cac giai phap nham nang cao hieu qua cua phi bao ve moi tnrd ’ng doi voi 69 nuoc thai

3.2.1 Nhom Gidi phap ve chinh sach 69

3.2.2 Nhom gidiphap ky thuat 71

3.2.3 Nhom gidiphap doi vdi Ca quan quan ly Nha nwdc lien quan 75

3.3 Mot so kien nghj nham nang cao hieu qua cua phi bao ve moi tru-erng doi 81 voi nu’d’c thai

KET LU AN 83

DANH MUC TAI LIEU THAM KHAO

PHU LUC

Khu cong nghiep

10 Nghi dinh 67 Nghi dinh 67/2003/ND-CP cua Chinh phu ngay 13 thang 6

nam 2003 quy dinh ve Phi bao ve moi truong doi voi nude thai

17 ss Chat thai ran lo lung

18 TCVN Tieu chuan Viet Nam

2003 cua Chinh phu ve phi bao ve moi truong doi vdi nude thai.

Bang 1.1 Cac loai cong cu kinh te

trien

khu vuc Thuong Dinh (tai Cau Mdi va Kim Giang)

timg chat 6 nhiem

theo Thong tu lien tich 125

duoc trong cac nam 2005, 2006, 2007

duoc cua Ha Noi va mot so Tinh, Thanh

Hinh 2.1 Cac ca quan quan ly lien quan den viec ap dung Phi Bao ve moi

trudng doi vdi nudc thai cong nghiep tai Ha NoiHinh 2.2 So sanh So phi bao ve moi trudng doi vdi nudc thai cong nghiep

thu duoc qua 3 nam tai Thanh pho Ha NoiHinh 2.3 Tinh hinh tham dinh cac doanh nghiep qua cac nam

Hinh 2.4 So sanh so phi thu duoc qua cac nam giua Ha Noi va mot so

Tinh, ThanhHinh 2.5 Moi quan he giua ca quan ly - ca quan quan ly va giua ca quan

quan ly vdi ngudi gay o nhiemHinh 3.1 Chuong trinh tinh toan luong thai tu ca sd du lieu

Hinh 3.2 De xuat xay dung moi quan he giua co quan quan ly lien quan

vdi nhau va giua ca quan quan ly va Ngudi gay o nhiemHinh 3.3 Quan he giua ca quan Tu van ky thuat, ca quan quan ly va ngudi

gay o nhiem trong qua trinh thuc hien nghi dinh 67/2003.ND-Co phan

NGUYEN THI THANH THAM

r

Chuyen nganh: Kinh te va Quan ly Moi trircmg

Ngirdi hircrng dan khoa hoc:

1. Tinh cap thiet cua de tai

Viec xu ly va thu phi nude thai hop ly, trang trai duoc cac chi phi diu tu, van hanh va bao dudng la yeu cau cap bach dupe cong dong va Chinh phu quan tarn Chinh phu Viet Nam da ban hanh Nghi dinh ve phi BVMT ddi vdi nude thai nham han che 6 nhiem mdi trudng tu nude thai va tiet kiem nude sach, tao ngudn thu cho Quy bao ve mdi trudng Day la mot budc tien quan trong trong quan ly mdi trudng theo nguyen tac “ngudi gay o nhiem phai tra tien”

Tuy nhien, viec thu phi nude thai dac biet la NTCN tren thuc td con nhidu

ach tac, thieu quy dinh chat che, cong tac quan ly chua tot, khien viec thu phi NTCN doi vdi ngudi gay o nhiem con nhieu lung tung, kho khan

dua ra nhtrng danh gia chung nhat ve thuc te ap dung phi BVMT doi vdi NTCN d

2. Muc ch'ch nghien cuu

Muc dich nghien cuu: Danh gia thuc trang va hieu qua cua viec ap dung phi

BVMT doi vdi nude thai cong nghiep tren dia ban Thanh pho Ha Noi Tren co sd

do, ngudi nghien cuu de tai de xuat cac giai phap ve mat quan ly, ky thuat nham nang cao hieu qua cua phi BVMT doi vdi nude thai cong nghiep

Cau hoi nghien cu~u: Lam the nao de nang cao hieu qua cua hoat dong thu phi BVMT doi vdi nude thai cong nghiep tren dia ban thanh pho Ha Noi?

De tra ldi cau hoi nghien cuu, ta can giai quyet cac cau hoi cu the nhu sau:

1 Phi nude thai cong nghiep la gi?

2 Ca sd ly thuyet va kinh nghiem cua cac quoc gia trong viec dp dung phi BVMT doi vdi nude thai cong nghiep la gi?

3 Hien trang, ket qua, ton tai va nguyen nhan cua viec thu phi BVMT doi

i vdi nude thai cong nghiep tren dia ban Thanh pho Ha Noi la gi?

thai cdng nghiep nhu the nao?.

3 Doi tuong va pham vi nghien cuu

3.7. Doi twang nghien cuu: De tai nghien cuu cac ly luan va hoat dong thuc tien

lien quan den viec trien khai Phi BVMT doi vdi NTCN d thanh pho Ha Noi

3.2. Pham vi nghien cuu: Noi dung: nghien cuu cac ly luan va hoat dong thuc tien

lien quan den viec trien khai khai phi BVMT doi vdi NTCN theo tinh than cua

Nghi dinh 67/2003/ND-CP ngay 13/6/2003 cua Chinh phu ve phi BVMT doi vdi

nudc thai; Khong gian: Thanh pho Ha Noi (Ha Noi cu); Thai gian: tu nam 2005

den nam 2007

4 Phiro’ ng phap nghien cuu: De tai su dung ke thira cac ket qua nghien cuu da

co tren co sd cac phuong phap phan tich, tong hop, so sanh, thong ke, dinh tinh,

dinh luong ve phi nudc thai tren dia ban thanh pho Ha Noi

r r \

5 Ket cau cua de tai

Ngoai phan Md dau, Ket luan, Danh muc tai lieu tham khao, Phu luc/de tai

duoc trinh bay trong 03 chuong:

- Chwang 1: Tdng quan vephiBVMTdoi voi nude thai.

- Chuang 2: Thuc trang dp dung phi BVMT doi vdi NTCN tren dia ban

thanh pho Ha Noi.

- Chwang 3: Mot so giai phap, kien nghi de nang cao hieu qua cua phi BVMTddi vdi NTCN.

CHUONG 1 TONG QUAN VE PHI BAO VE MOI TRUONG DOI VCH NtfOC THAI

Chwo’ng nay neu bat cac noi dung chu yeu nhu* sau:

Thu nhat, dinh nghia vephiBVMT ddi vdi NTCN.

Phi BVMT ddi vdi NTCN: La cdng cu kinh te mdi duoc ban hanh va dang

duoc trien khai thuc hien trong ca nudc tren co sd Nghi dinh 67/2003/ND-CP do

NTCN, tiet kiem nude sach va tao nguon thu cho Quy bao ve moi trudng Viet Nam de thuc hien viec bao ve, khac phuc d nhiem moi trudng.

Thu hai, neu rd muc tieu cua viec thu phi BVMT ddi vdi NTCNgdm: thay

doi hanh vi cua Ngudi gay 6 nhiem nham lam giam o nhiem mdi trudng tir NTCN, tiet kiem nude sach va tao nguon thu cho Quy bao ve mdi trudng Viet Nam

Thu ba, dua ra cac uu diem va han che cuaphiBVMTddi vdi NTCN (Phi):

Uu diem: tang nguon thu, khuyen khich ngudi gay o nhidm giam phat thai, Khuyen khich ddi mdi cdng nghe, Khuyen khich su dung cdng nghe sach; Khuydn khich tiet kiem chi phi Han che: Qua trinh thuc hien phuc tap va chi phi quan trac cao; Kho xac dinh dupe muc phi phu hop; Anh hudng den mdi trudng khong chac chan

Thu tic, xac dinh cac tieu chi lua chon trong danh gid Chinh sach lien quan den phi B VMT ddi vdi nude thai gdm: Kha nang dat dupe hieu qua va hieu qua chi phi trong muc tieu giam o nhiem mdi trudng; Tinh cdng bang cua chinh sach; Tinh khuyen khich cua chinh sach ddi vdi viec ddi mdi cdng nghe cua doanh

nghiep; Tinh hieu lire cua Chinh sach; Muc do phu hop cua chinh sach vdi nhung quan diem dao due

Thiir nam, qua viec phan tick thuc te dp dung cua mot so nude phat trien va

dang phat trien tieu bieu ve dp dung phi BVMT doi vdi NTCN de rut ra mot so bai hoc kinh nghiem nhir sau cho Viet Nam:

Ddi Vuong danh phi: da so cac nude lua chon phuong an thu phi dua vao

nguon phat sinh o nhiem

Cac thanh phan 6 nhiem chiiyeu trong nude thai la: BOD, TSS.

Cach sir dung nguon thu: phi dupe su dung vao muc dich tai trp hoac cho vay lai vao cac hoat dong bao ve mdi trudng cua Ngudi gay o nhiem hay dupe chi dung cho van hanh va bao quan nha may xu ly nude thai trung tarn, cac nha may

xa chat thai hoac la chinh quyen dia phuong hay co quan Nha nude cd trach nhiem

Ve khau quan ly, giam sat viec thuc hien chinh sach thu phi BVMT doi vdi NTCN: cac co quan chuc nang lien quan phai de ra cac quy dinh ve che do bao cao (do ngudi gay 6 nhidm thuc hien), che do quan trac (do cac cor quan tham quyen tidn hanh) va cudng che tuan thu cac quy dinh phap ly ve moi trudng (ap dung cac hinh thuc phat va xu phat).

Ve mot so kho khan chung khi dp dung phi BVMT d cac nude dang trong qua trinh chuyen doi: gia ca cua mot so hang hoa va dich vu mdi trudng khong phan anh dung gia tri that cua hang hoa; do chua xac dinh duac quyen sd huu dung dan;

va do ngudi gay d nhiem va Nha nude con chua du kha nang tai chinh de co the dap ung vdi cac cong cu kinh te

Ve su ket hop linh hoat giua cong cu CAC va Els: cac cong cu kinh te khong

phai la cong cu thay the, ma la bo sung cho cong cu CAC Trong do, he thong cac tieu chuan cua cong cu CAC van giu vai tro la cor sd de danh gia muc hieu qua cua cac chinh sach, va cac mat tich cue cua bien phap dieu hanh bang luat phap duoc

bo sung bang tinh mem deo va linh hoat cua cac bien phap kinh te

Kinh nghiem dp dung phi doi vdi cac nude co so luang cac doanh nghiep vira

va nhd dat tren 70%: nen ap dung phi BVMT doi vdi NTCN thanh hai khu vuc doanh nghiep: doanh nghiep vira va nhd (phi thu thong qua hoa don ban nude - giong nude thai sinh hoat), doanh nghiep Ion (danh phi luy tien theo tong nong do cac chat doc hai trong nude thai)

CHUONG 2 THUC TRANG • • • AP DUNG PHI BAO VE MOI• TRUONG DOI VOI NUOC THAI CONG NGHIEP TREN DIA BAN THANH PHO HA NOI

Ch uong nay trinh bay thuc trang ap dung phi BVMT doi vdi NTCN tren thanh pho Ha Noi thong qua nhung noi dung sau:

Thu nh&t, thuc trang nude thai tai Ha Noi:

Nam 2007, tong luong nude thai sinh hoat la koang 500.000 m7ngay dem,

vu va benh vien Chi cd 5% luung nudc thai duoc xtr ly, con lai xa true tiep vao he thong thoat nudc cua thanh pho Ha Noi cd khoang 400 nha may xi nghiep, gan 20.000 cu sd san xuat tu nhan, hun 1.000 cu quan Trung uung, tren 30 benh vien,

10 khu cdng nghiep Trong sd cac cu quan dun vi tren, chi cd khoang 40 xi nghiep, nha may, 25 cu sd dich vu ldn va 10 benh vien cd dau tu he thong xu ly nudc thai, con lai hau het la cho nudc thai ra he thong thoat nudc chung cua thanh pho

Thu hai, thuc te trien khai dp dung phi BVMT ddi vdi NTCN tai Ha Noi duffc the hien thong qua:

- He thong van ban cua Uy ban nhan dan Thanh pho Ha Noi trien khai tinh than cua Nghi dinh 67 gom:

+ Nude thai sinh hoat: Quyet dinh sd 48/2004/QD-UB ngay 15 thang 03 nam 2004 cua Uy ban nhan dan Thanh pho Ha Noi ve viec thu phi BVMT ddi vdi nudc thai sinh hoat

+ NTCN: Quy dinh cua thanh pho Ha Noi ve viec thu phi BVMT doi vdi NTCN (Thanh pho Ha Noi khong dua ra van ban cu thi ma chi dao Sd Tai nguyen

va Moi trudng nghien cuu va dua ra mau tu khai thu phi BVMT ddi vdi NTCN phu hup tren tinh than cua Nghi dinh 67 va Thong tu lien tich 125)

- He thong cac co/ quan co lien quan trong viec dp dung phi BVMT ddi vdi NTCN tai Ha Noi: Trung tarn Quan trac & Phan tich tai nguyen moi trudng va Chi cue Bao ve moi trudng true thuoc Sd Tai nguyen va Moi trudng Ha Noi; Cac Chi cue Thue, Cue Thue, cac Kho bac Nha nudc quan, huyen, thanh pho; Phong Canh sat Moi trudng; Quy bao ve moi trudng Viet Nam

- Tinh hinh thu phi BVMT ddi vdi NTCN cua Ha Noi: Tong sd Phi BVMT

da tham dinh tir nam 2005 den nam 2007 la khoang hun 3 ty dong Trong do, sd tien cac cu sd da nop chi khoang gan 800 trieu dong, sd tien cac co sd chua nop con kha ldn vdi muc khoang hun 2,2 ty dong

- Tinh hinh tham dinh phi BVMT doi vdi NTCN: Cac doanh nghiep duoc

nhiem trong nude thai co kha nang d muc cao So luung doanh nghiep duac thim dinh lap lai d muc kha cao Tuy nhien, so luung doanh nghiep duuc thim dinh nam sau lai thap hun nam trudc d tat ca cac nganh.

Thu ba, so sank viec dp dung phi BVMT ddi vdi NTCN tren dia ban Ha Noi vdi mot so Tinh, Thanh:

- Diem khac biet cua Ha Noi doi vdi mot so Tinh, Thanh khi dp dung phi BVMTddi vdi NTCN la: Ha Noi bat dau thu phi NTCN doi vdi cac co sd san xuat tir thang 9 nam 2004; Bo chi tieu BOD Dun vi mua nude sach cua thanh pho thi khong phai ke khai va dong phi NTCN ma chi thu qua phi nude thai sinh hoat Ha Noi thu phi BVMT doi vdi NTCN doi vdi phan ldn ngudi gay 6 nhiem thuc hien khai thac va su dung nude ngam (khong dong thue tai nguyen) Ha Noi khong ban hanh Quyet dinh cu the ve Phi BVMT doi vdi NTCN

- So sanh mice phi thu duac: So phi thu duuc thuc te cua Ha Noi rat thap,

chi bang 1/6 den 1/9 so vdi so phi thu duuc cua thanh pho Ho Chi Minh thu duac

va muc phi thu duac cua thanh pho Ho Chi Minh nam sau tang han nhieu so vdi nam trudc, trong khi do, Ha Noi thi tang rat it

- Mot sd net han che chung trong viec dp dung phi BVMT ddi vdi NTCN cua Ha Noi va mot so tinh, thanh la: Chua thong ke het duuc Ngudi gay 6 nhiem thuoc doi tuung cua Phi BVMT ddi vdi NTCN; Gap kho khan ve nhan luc khi thuc hien thu phi ddi vdi cac ca sd, ho san xuat nho le tai cac huyen, thi xa, thi tran ; Ngudi gay o nhidm khai bao mure phi thap han so vdi thuc te; Ngudi gay o nhiem khong tu giac ke khai va nop phi.; Du ng tir phi BVMT ddi vdi NTCN ldn; Mire phi BVMT ddi vdi NTCN thap nen khong kich thich duac Ngudi gay o nhiem ddi mdi cdng nghe de giam phat thai; Ton kern trong quy trinh thu phi; Mat nhieu thdi gian trong viec chd boc tach sd phi gitra nude thai cho sinh hoat va cho san xuat tai cac cu sd su dung nude sach trong khi ltrc luong can bo chuyen trach tham dinh khong du; Thieu su phoi hap lien nganh cua cac cu quan lien quan trong thu phi BVMT doi vdi NTCN nhu: Ca quan thong ke, khi tugng thuy van,

nhiSm; So Tai nguyen va Moi trudng va cac co sd san xuat kinh doanh tren dia ban khong co can cu de tinh toan va tham dinh so phi ddi vdi NTCN do khong cd

du sd lieu quan trac; Qua trinh xac minh con mat nhieu thdi gian va roi vao luan quan vi chua cd dinh muc chuan ve luu luong nudc thai va nong do chat doc hai trong nudc cho tirng nganh nghe; Ngudi gay o nhiem mac du nam trong cac khu cdng nghiep nhung chi la cac tru sd dieu hanh, chi nhanh, van phong khong hoat dong san xuat, thuoc doi tuong nop phi nudc thai sinh hoat, nhung van khong duoc phan loai; Can bo thuc hien thu phi BVMT doi vdi NTCN la doi ngu tre, thieu kinh nghiem

Th ir tu, danh gid thuc te dp dung phi BVMT ddi vdi NTCN tai Ha Noi.

- Moi quan he giua cac ca quan quan ly vdi trong viec dp dung phi BVMT doi vdi NTCN: moi quan he mot chieu ma khong co su tuong tac qua lai vdi nhau Khong cd mot co quan nao co quyen phat ngudi gay o nhiem neu ngudi gay o nhiem thu phi cham hoac chay ludi khong nop phi va thieu vang su tham gia cua cac co quan nien giam thong ke Trong noi tai moi co quan lien quan, ta thay su to chuc kha long leo va thieu nhan su co nang luc phuc vu viec thu phi BVMT ddi vdi NTCN

- Mice do tuan thu cua Ngudi gay o nhiem thuoc doi tuong thu phi: Y thuc

trach nhiem ve viec nop phi BVMT ddi vdi nudc thai cua ngudi gay o nhiem con thap Ngudi gay o nhiem khong muon phai bo ra mot khoan tien ma xua nay chua

cd trong quy dinh Nhieu ngudi gay o nhiem khong cong tac vdi co quan chuc nang trong viec ke khai sd phi Kha nhieu ngudi gay o nhiem tarn cd den nay van chua chiu ke khai va nop phi

- Ca che chinh sach lien quan den dp dung phi BVMT ddi vdi NTCN tai Ha Noi.

+ Mau thuan giua cac chinh sach mdi va cac chinh sach trudc do nhung van edn hieu luc thi hanh:

thu phi BVMT de chuyen ve Quy Bao ve moi trudng Viet Nam, nhung Nghi dinh

60 lai quy dinh tat ca cac khoan thu tu cac loai phi va le phi cua cac don vi dong tren dia ban dupe de lai ngan sach dia phuung 100% Vi vay, tien den het nam

2007, tien van chua ve Quy Mat khac, dieu nay hoan toan trai voi Luat ngan sach Nha nuoc vi theo quy dinh cua Luat thi ngan sach khong dupe phep “trich” lai Chinh vi vay ma den nay, con so 10% van chua dupe thuc hien;

Thu hai, chuc nang, nhiem vu, quyen han cua Cue canh sat moi truong khong dupe quy dinh trong Luat Bao ve mdi trudng 2005 cua Viet Nam Hien Cue canh sat mdi trudng vap phai mot sd kho khan trudc mat nhu trong Phap lenh xu phat vi pham hanh chinh khong co quy dinh luc lupng canh sat mdi trudng dupe quyen xu phat vi pham hanh chinh

Thu ba, TCVN 5945-2005 quy dinh rd gia tri gidi han cac thong sd va nong

do cac chat gay o nhiem trong nuoc thai cua cac co sd san xuat, che bien, kinh doanh dich vu Nhung thong tu hudng dan mdi nhat theo tinh than cua Nghi dinh

67 lai dua ra cac muc gidi han khac va quy dinh Ngudi gay o nhiem phai dong phi ngay ca khi da xu ly mdi trudng dat TCVN 5945: 2005 loai A Nhu vay, neu ngudi gay o nhiem da xu ly dupe ra loai A va gia su thuoc doi tupng quy dinh tai cot A trong Thong tu lien tich sd 106 thi van phai dong 235.000 dong/mJ nude thai

+ Su thieu rd rang, chat che va chi tiet trong cac van ban quy pham phap luat: Cac co quan quan ly lien quan den viec thu phi BVMT doi vdi NTCN khong the lam manh tay vi trong cac quy dinh cua Nghi dinh 67 va Thong tu lien tich 125 cung nhu thong tu lien tich 106 con thieu qua nhieu noi dung hoac nhung quy dinh khong rd rang

- Quy trinh thu phi theo tinh thdn Nghi dinh 67: Phuong thuc thu phi hien

nay qua rudm ra nhu ngudi gay o nhiem tu ke khai trudc, sau do can bo phai tien hanh xac minh, ra soat nen ton rat nhieu thai gian va cong sue; Viec thong ke, phan loai cac doi tupng nop phi BVMT doi vdi NTCN con chua day du va chua

tren dia ban khong co can cu dd tinh toan va tham dinh so phi doi vdi NTCN do khong co du so lieu quan trac Do do, kho khan ldn cua viec thu phi BVMT doi vdi NTCN la khong the xac dinh duac chinh xac luu luang nudc thai va ham luang cac chat o nhiem co trong nudc thai, de tinh ra khoan phi thu.

De xac minh a cac ca sa, ngudi gay o nhiem thi Sa Tai nguyen va Moi truong Ha Noi cung nhu cac Phdng Tai nguyen moi truong a Quan, Huyen phai cu ngudi xuong do luu luang nudc, lay mau, mang di phan tich Toan bo qua trinh xac minh tdi ket qua cuoi cung mat khoang 10 ngay, ma chua chac da phan anh dung thuc trang su dung nudc, vi mau chua du dac trung cho toan bo qua trinh san xuat cua dan vi Qua trinh xac minh con mat nhieu thdi gian han, va se rai vao luan quan vi chua co dinh muc chuan ve luu luang nudc thai va nong do chat doc hai trong nudc cho tung nganh nghe

“Phi trung phi”, do la viec ngudi gay o nhiem phai nop cung mot luc hai loai phi BVMT doi vdi nudc thai (sinh hoat va cong nghiep) cho cung mot nai thai

ra Ben canh do, ngudi gay o nhiem mac du nam trong cac khu cong nghiep nhung chi la cac tru sa dieu hanh, chi nhanh, van phdng khong hoat dong san xuat, thuoc doi tuang nop phi nudc thai sinh hoat, nhung van khong duac phan loai Ca hai trudng hap nay dan den ngudi gay o nhiem va ca quan thu phi deu lung tung, khien cham ke khai nop phi

- So phi thu duooc va du tinh so phi kha thi co kha nang thu duac:

Tong so phi tham dinh duac cua nam 2006 chi ldn han nam 2005 la han 16 trieu dong va nam 2007 han nam 2006 chi khoang 27 trieu dong Va ty le phan % cua muc phi chua nop so vdi muc phi da tham dinh con a muc cao (trung binh khoang 70%o)

Neu tinh chi phi xu ly nudc thai trung binh khoang 6.000.000 dong/mJ thi it nhat ngudi gay o nhiem cung phai bo ra khoang 600 ty dong va hang thang phai mat chi phi van hanh khoang 3 ty dong/thang Qua viec tinh toan sa bo nay, ta thay Thanh pho Ha Noi da de that thu mot khoi luang phi BVMT doi vdi NTCN tuang

Thu nam: Danh gid chinh sach thu phi BVMT doi vdi NTCN theo tinh thdn cua Nghi dinlt 67

- Tieu chi hieu qua va hieu qua chi phi: Viec trien khai Thu phi BVMT doi

vdi NTCN theo tinh than cua Nghi dinh 67 khong dat hieu qua chi phi bdi chi phi

de thuc hien viec thu phi kha ldn, trong khi do, vdi muc phi dat ra cua Nghi dinh

67 thi khong co tac dung nhieu trong viec lam thay doi hanh vi gay 6 nhiem cua

dupe muc tieu de ra.

- Tinh cong bang: TVeu khong co each de cai thien viec thu va nop phi thi se gay ra su thieu cong bang giua nhung ngudi gay 6 nhiem vdi nhau va su that thu cho Ngan sach Nha nude bdi le Ngudi gay 6 nhiem nao nop phi thi cu nop, Ngudi gay 6 nhiem nao khong nop phi thi cung khong sao ca Dieu nay anh hudng den nang luc canh tranh cua ngudi gay 6 nhiem tren thi trudng Chinh do nhung bat cap thuc te nay ma tinh cong bang cua chinh sach nay da khong duoc dam bao

- Tinh khuyen khich doi mdi: Thuc te trien khai Nghi dinh 67 cho thay, Muc phi hien tai la qua thap, chi tuorig duong 1/10 - 1/30 chi phi xu ly nude thai thuc

te nen khong khuyen khich ngudi gay 6 nhiem dau tu giam thieu chat thai bang each doi mdi cong nghe it phat thai Ben canh do, viec khong co cac che tai du manh de bat ngudi gay 6 nhiem hoac la dong phi hoac la thay doi hanh vi gay 6 nhiem nen co the khang dinh, chinh sach nay gan nhu khong khuyen khich duoc ngudi gay 6 nhiem doi mdi cong nghe, doi mdi phong each quan ly nham lam giam 6 nhiem mdi trudng

- Tinh hieu luc: Ca hai budc chinh trong qua trinh thuc thi chinh sach la giam sat va trirng phat deu khong dat duoc nhu mong muon Do do, tinh hieu luc cua chinh sach la khong cao

- Xem xet khia canh dao due: Viec thu phi BVMT doi vdi nude thai theo tinh

duoc ung ho ve mat dao duc.

CHV0NG 3

r

- Can cu vao Quy hoach chungphat trien Ha Noi den nam 2020:

Den nam 2010, 100% cac co so san xuat moi xay dung phai ap dung cong nghe sach hoac duoc trang bi cac thiet bi giam thieu o nhiem, xu ly chat thai; tren 50% cac co so san xuat kinh doanh dat tieu chuan ve moi trudng; tat ca cac khu cong nghiep di vao hoat dong co he thong xu ly nuoc thai; 10 % so do thi loai 3 tro nen, 50% so do thi loai 4 co du an dau tu xay dung he thong thoat nuoc va xu ly nuoc thai Den nam 2010, ty trong GDP cua Ha Noi bang 10% GDP ca nuoc, nam 2015

la 12% va nam 2020 la 14% Ty trong nay vao khoang 15,5-16% vao nam

2030 Ha Noi mo rong co dien tich gap 3 lan so voi nam 2007

- Can cu vao ket qua thuc hien muc tieu cua viec ap dung phi BVMT doi

vd i NTCN

Muc tieu tao nguon thu cho Quy Bao ve moi trudng Viet Nam: Theo quy

dinh, Quy Bao ve Moi trudng hang nam duoc bo sung von tu 2 nguon chinh la:

50% tien thu phi BVMT, va 10% kinh phi danh cho hoat dong quan ly Nha nuoc

ve bao ve moi trudng Quy dinh la vay nhung cho den nam 2007, van chua co mot dong nao duoc chuyen ve Quy tu hai nguon nay mac du no da duoc thu va cap

Muc tieu han che o nhiem moi trudng tu nudc thai va tiet kiem nudc sach:

Theo phan tich o phan tren thi muc tieu han che o nhiem moi trudng tu nuoc thai, tiet kiem nuoc sach cung nhu viec thay doi hanh vi cua ngudi gay o nhiem theo huong doi moi cong nghe de giam o nhiem cua nhung chinh sach hien tai theo tinh than cua Nghi dinh 67 da khong dat duoc nhu mong muon

t u trong khu vuc Ddng Nam A

T r udng hop Singap ore Khi nong do o nhiem (BOD, TSS) trong nude thai

vuot qua tieu ehuan moi trudng da quy dinh, ngudi thai nude thai phai nop phi luy tien Mue phi nhu nhau duoe ap dung trong tat ea eae nganh eong nghiep va xi nghiep, khong phan biet xi nghiep eu hay xi nghiep mdi Nong do gidi han trong nude thai eua BOD, TSS quy dinh la 400 mg/1, neu vuot qua gidi han nay, ngudi gay o nhiem se phai thu phi theo hinh thue luy tien

Trudng hop Malaixia: Cae tieu ehuan duoe quy dinh tren eo sd phan tieh

nong do eho phep eua eae ehat gay o nhiem d dudi mue tieu ehuan eho phep Vuot qua tieu ehuan nay, eo sd gay ra o nhiem khong duoe phep xa ehat thai nua Mue phi duoe xae dinh thay doi tuy theo nguon nude ma nude thai duoe xa vao do eung nhu theo loai ehat gay o nhiem duoe thai ra Nhu vay, ve eo ban, Malaxia dang ap dung giai phap thu phi BVMT doi vdi nude thai tuong doi giong vdi Viet Nam

Trudng hop Philippin: Cae nha nghien euu xem xet tung nha may gay o

nhiem ehinh de tim ra thai luong va eae thong tin lien quan khae Tu do ho tinh duoe tong ehi phi giam thai eho moi nha may tinh theo eae mue phi thai khae nhau, vdi gia dinh eae nha may nay se tim eaeh phoi hop giua bien phap dau tu vao eong nghe giam o nhiem va bien phap tra tien phi thai sao eho ehi phi giam thai eua ho la thap nhat

Trudng hop Thai Lan: Phi BVMT doi vdi nude thai duoe Thai Lan ehia

lam hai nhom da to ra rat eo hieu qua va de thue hien Phi nude thai duoe thu tren luong nude tieu thu eho ea hai nhom va rieng nhom ngudi gay o nhiem ldn thi danh phi them vao nong do eua BOD trong nude thai - duoe xae dinh nhu phan phi

vi pham - va ehi tinh eho mue ehat thai da vuot qua tieu ehuan eho phep Viee ehi thu phi o nhiem tu eae eo sd gay o nhiSm ldn, dua phi vao hoa don thu tien nude eua eae ho gia dinh va eae xi nghiep nho da lam don gian hon viee thu phi va viee theo doi ehap hanh eae tieu ehuan da duoe quy dinh eung vi the ma de dang hon

- Nhom Giai phap ve chinh sach: Bo Tai nguyen va Moi truong nen ban

hanh dinh muc phat thai cho timg loai san pham thuoc cac nganh cong nghiep vdi cac quy mo san xuat khac nhau tao dieu kien thuan lpi va tiet kiem chi phi do dac, tham dinh cho Sd Tai nguyen Moi trudng; Ban hanh muc phi chung, toi thieu cho cac cu sd cdng nghiep cd quy mo nho (duoc quy dinh theo so lupng can bo nhan vien); Quy dinh ro hanh vi nop phi cham va nop to khai cham cua ngudi gay d nhiem la vi pham phap luat va phai bi xu phat vi pham hanh chinh (xu ly tuong tu nhu trudng hop nop To khai Thue gia tri gia tang hang thang cua Ngudi gay o nhiem); Cho phep Canh sat moi trudng dupe quyen xu phat vi pham hanh chinh doi vdi ngudi gay o nhiem gay o nhiem moi trudng hoac khong nop phi BVMT ddi vdi NTCN; Nen danh thue luy tien khi Ngudi gay o nhiem cd cac thanh phan o

ma ap dung muc phi hien nay la qua thap, chi tuong duong tir 1/10 den 1/20 (neu khong tien dua ra con sd thap hon) chi phi xu ly nudc thai thuc te nen khong khuyen khich ngudi gay o nhiem dau tu, giam phat thai; Xay dung he thong co sd

du lieu ve viec thuc hien nop phi BVMT ddi vdi NTCN cua ngudi gay o nhiem qua ttrng nam cua moi tinh, thanh

- Nhom giaiphap doi vdi Ca quan quan ly Nha nudc lien quan:

+ Hang nam, cac co quan lien quan phai tien hanh tong ket va to chuc cac cuoc hop lien nganh nham rut kinh nghiem chung de dua ra cac giai phap cung nhu gop phan kien toan cac van ban quy pham phap luat lien quan;

+ Xay dung che tai xu phat ddi vdi lanh dao, can bo cac co quan quan ly lien quan khi khong hoan thanh chi tieu ve thu phi de ra va khong cai thien dupe

+ Tang cuung nang luc trong viec giam sat va cuung che doi vdi cac cu quan lien quan thi mdi bao dam viec ap dung phi BVMT doi vdi NTCN co tinh kha thi.

+ Thuc hien phoi hup nhip nhang giua cac cu quan quan ly lien quan den viec ap dung phi BVMT doi vdi NTCN: bo sung su tham gia cua cac cu quan thong ke, cac hiep hoi cua ngudi gay 6 nhiem tren dia ban vao thuc hien nhiem vu thu phi;

+ Tang cuung sir tham gia cua cac cu quan tu van ky thuat cd chuc nang va kinh nghiem vao viec ap dung phi BVMT doi vdi NTCN cua cac co quan quan ly lien quan va ngudi gay 6 nhiem;

+ Giam but sir chong doi vdi viec ap dung phi BVMT doi vdi NTCN bang each: Giai thich can ke cho ngudi gay 6 nhiem thay ro rang chat luung mdi trudng

la lui ich cua mdi ngudi gay o nhiem; Dam bao rang cac nguon thu tir phi BVMT

bo han mire vay toi da cho nhung nganh nay

+ Cu quan quan ly Nha nude ve mdi trudng can phoi hop vdi cac cap cac nganh day manh viec tuyen truyen, hd tru, hudng din de ngudi gay o nhiem hieu

va lam dung cac van ban phap luat co lien quan nhu Nghi dinh 76, Thong tu lien tich 125 va de nhan duuc sir ung ho nhieu hun ve thuc hien cac bien phap san xuat sach hun tir ngudi gay o nhiem; Tru giup cong nghe, tu van ky thuat, dao tao nhan lire ve quan ly mdi trudng; tien hanh cac bien phap danh gia xep hang ngudi

ho co the lam tot viec khieu nai hay giup ho tin tubng, yeu men hon nhung ngubi gay 6 nhihm thuc hien tot bao ve moi truong Tuyen duong ngubi gay 6 nhiem va cac ca nhan thuc hien tot Ngoai ra, viec can nhac thbi han nop phi ngan hon se gop phan nhac nhb ngubi gay 6 nhiem nhieu hon ve y thuc bao ve moi truong.

+ Thuc hien tot hau kiem, thanh tra kiem tra thubng xuyen b cac quan huyen doi vbi ngubi gay 6 nhiem xa nubc thai, thuc hien chat che viec xu phat hanh chinh doi vbi cac dun vi gay 6 nhiem va cac can bo Nha nubc vi pham Dieu nay se gop phan tac dong den y thuc bao ve mdi trubng cua ngubi gay o nhiem theo hudng tich cues hon

Kien nghi:

+ Sua ddi Phap lenh Sd 38/2001/PL-UBTVQH10 vd phi va le phi Cua Uy Ban Thubng Vu Quoc Hoi ngay 28 Thang 8 Nam 2001 Bbi le hien tai viec trich nop Quy duoe quy dinh tai Luat ngan sach, Phap lenh phi va le phi, Nghi dinh 60 cua Chinh phu ve thuc hien Phap lenh phi va le phi lai khong phu hop vdi Quyet dinh 82/2002 cua Chinh phu ve thanh lap Quy bao ve moi trubng Viet Nam vdi nghi dinh 67/2003 va Thong tu lien tich 125 giua Bo Tai chinh va Bo Tai nguyen

va Moi trubng ve thu phi BVMT ddi vdi NTCN

+ Bo sung chuc nang xu phat vi pham hanh chinh cua Canh sat mdi trubng vao Phap lenh Sb 44/2002/PL-UBTVQH10 cua Uy ban thubng vu Quoc hoi ve xu

ly vi pham hanh chinh

+ Bo sung chuc nang, nhiem vu va vai tro cua Canh sat moi trubng vao Luat Bao ve moi trubng sb 52/2005/QH11 ngay 29 thang 11 nam 2005

+ Viec thiet ke cac chuong trinh thue, phi moi trubng phai co tinh lien nganh de khong mau thuan vdi dinh hudng chung ve phat trien nganh, khu vuc noi rieng va nen kinh te noi chung

+ Cac chuong trinh thue, phi moi trubng phai duoe ket hop va duoe coi la mot cong cu ho tro dac luc cho viec su dung cac cong cu hanh chinh;

hanh cac nghien cuu cu the va can trong ve muc do dap ung cua ngudi gay o nhiem.

+ Khi xay dung bat cu mot loai thud, phi nao cung can phai tinh toan cdn than ve kha nang va chi phi cho viec quan ly va hanh thu;

+ Dau tu nhieu hon cho viec nang cao y thuc moi trudng cua ngudi dan vi day la dieu kien tien quyet de ap dung cac loai thud, phi moi trudng

KET LUAN

De tai da tap trung nghien cuu cac co sd ly luan co ban, danh gia hien trang, xac dinh nhung thach thuc, kho khan cung nhu hieu qua cua viec ap dung phi BVMT doi vdi NTCN tren dia ban Thanh pho Ha Noi Tren co sd do, de tai da dua

ra cac giai phap va kien nghi ve mat quan ly, ky thuat nham nang cao hieu qua cua phi BVMT ddi vdi NTCN

De tai cung hudng tdi de xuat viec xay dung Mo hinh tinh toan dinh muc phat thai cac chat gay o nhiem cho tung nganh cong nghiep nham nang cao tinh hieu qua cua phi BVMT doi vdi NTCN

De tai mdi tap trung danh gia hieu qua cua viec ap dung phi BVMT doi vdi NTCN dudi dang dinh tinh, tren co sd so sanh mot so ket qua ap dung phi BVMT doi vdi NTCN tren dia ban thanh pho Ha Noi qua hon ba nam ke tu khi Nghi dinh

67 co hieu luc Tuy nhien, ve mat dinh luong, De tai van chua giai quyet duoc viec danh gia kiem toan viec ap dung phi BVMT doi vdi NTCN, chua luong hoa duoc muc phi hop ly ma tai do chinh sach dat duoc hieu qua chi phi

Kien -nghi tiep tuc duoc nghien cuu sau hon ve van de nay, vi day la noi dung co y nghia ve thuc tien cao, phu hop vdi cac hoat dong quan ly Nha nudc ve bao ve moi trudng

NGUYEN THI THANH THAM

Chuyen nganh: Kinh te va Quan ly Moi trircrng

LUAN VAN• •THAC SY KINH TE

Ngw&i hitfrng dan khoa hoc :

Ha Noi - 2009

MO DAU

1. Tinh cap thief cua de tai

Nude thai noi chung va nudc thai cdng nghiep noi rieng la van de nan giai cua cac nudc dang phat trien nhu Viet Nam Mot trong nhung kho khan ma hau het cac nudc trong khu vuc Dong Nam A phai duong dau la lam the nao de han che o nhiem trong dieu kien nen cdng nghiep dang phat trien Nhieu quoc gia khong cd nguon luc de thi hanh luat chong o nhiem va d nhieu noi, Ngudi gay o nhiem it dupe khuyen khich dau tu vao san xuat sach hon hoac cdng nghe lam sach o nhiem

Trong sd cac cdng cu kinh te dang dupe ap dung tren the gidi, cdng cu phi va thue dupe su dung nhieu va kha hieu qua trong viec kiem soat o nhiem, thay doi hanh

vi cua Ngudi gay o nhiem va tang nguon thu cho cac hoat dong bao ve mdi trudng.Viec xu ly va thu phi nudc thai hop ly, trang trai dupe cac chi phi dau tu, van hanh va bao duong la yeu cau cap bach dupe cong dong va Chinh phu quan tarn Chinh phu Viet Nam da ban hanh Nghi dinh ve phi bao ve mdi trudng ddi vdi nudc thai nham han che o nhiem mdi trudng tir nudc thai va tiet kiem nudc sach, tao nguon thu choQuy bao ve mdi trudng Day la mot budc tien quan trong trong quan ly mdi trudng theo nguyen tac “Ngudi gay o nhiem phai tra tien”

Tuy nhien, viec thu phi nudc thai dac biet la nudc thai cdng nghiep tren thuc te con nhieu ach tac, thieu quy dinh chat che, cdng tac quan ly chua tot, khien viec trien khai con nhieu lung tung, kho khan

thanh phd Ha Noi” nham dua ra nhung danh gia chung nhat ve thuc te ap dung phi bao ve mdi trudng ddi vdi nudc thai cdng nghiep d thanh phd Ha Noi, tir do de xuat ra mot sd giai phap, kien nghi so bo nham gop phan nang cao hieu qua va tac dung cua phi bao ve mdi trudng trong viec kiem soat o nhiem tai Ha Noi

2 Muc dich nghien cuu

Muc dich nghien cuu: Danh gia thuc trang va hieu qua cua viec ap dung phi

BVMT doi vdi nudc thai cdng nghiep tren dia ban Thanh pho Ha Noi Tren co sd do, ngudi nghien cuu de tai de xuat cac giai phap ve mat quan ly, ky thuat nhdm gop phdn nang cao hieu qua cua phi BVMT ddi vdi nudc thai cdng nghiep

Cau hoi nghien cuu: Lam the nao de nang cao hieu qua cua hoat dong thu phi

BVMT ddi vdi nudc thai cdng nghiep tren dia ban thanh pho Ha Noi?

De tra ldi cau hoi nghien cuu, ta can giai quyet cac cau hoi cu the nhu sau:

1 Phi nudc thai cdng nghiep la gi?

2 Co sd ly thuyet va kinh nghiem cua cac quoc gia trong viec dp dung phi bao ve

moi trudng ddi vdi nudc thai cdng nghiep nhu the nao?

3 Hien trang, ket qua, ton tai va nguyen nhan cua viec thu phi bao ve moi trudng doi vdi nudc thai cdng nghiep tren dia ban Thanh pho Ha Noi ra sao?

4 Giaiphap va kien nghi de thuc hien hieu qua cua phi BVMT doi vdi nudc thai cdng nghiep la nhu the nao?.

3 Ddi tirong va pham vi nghien cuu

r

3.1 Ddi tuong nghien cuu

De tai nghien cuu cac ly luan va hoat dong thuc tien lien quan den viec trien khai Phi BVMT doi vdi nudc thai cdng nghiep d thanh pho Ha Noi

3.2 Pham vi nghien ciru

Noi dung: nghien cuu cac ly luan va hoat dong thuc tien lien quan den viec trien khai thu phi BVMT ddi vdi nudc thai cdng nghiep theo tinh than cua Nghi dinh 67/2003/ND-CP ngay 13/6/2003 cua Chinh phu ve phi BVMT doi vdi nudc thai (Nghi dinh 67)

Khdng gian: Thanh pho Ha Noi (Ha Noi cu)

Th di gian: tu nam 2005 den nam 2007.

Luan van Thac siKinh te Nguyen Thi Thanh Tham

4. Phuong phap nghien cuu

De tai str dung ke thira cac ket qua nghien cuu da co tren co sd cac phuong phap phan tich, tong hop, so sanh, thong ke ve phi nude thai tren dia ban thanh phd Ha Noi Trong do:

- Phuang phap tong hop: la phuong phap co ban nhat trong qua trinh thuc hien

de tai Phuong phap nay tong hop kien thuc tir cac nguon tai lieu khac nhau Day la phuong phap dam bao bai viet co noi dung phong phu, thong nhat ve mat khoa hoc

- Phuang phap phan tich: la each thuc sir dung qua trinh tu duy logic dd nghien cuu va so sanh cac mdi quan he dang tin cay gitra cac so lieu, cac thong tin nham danh gia tinh hop ly hoac khong hop ly cua cac thong tin thu thap dupe tir cac tai lieu tren cac phuong tien thong tin dai chung cung nhu cua cac co quan chuc nang lien quan trong viec ap dung phi bao ve mdi trudng doi vdi nude thai cong nghiep cua thanh pho

Ha Noi cung nhu cac Tinh, Thanh khac

Cac the thuc phan tich dupe ap dung gom: So sanh so lieu gitra cac ky thuc hien, giua thuc hien vdi ke hoach, gitra thuc te vdi so lieu du doan cua cac co quan chuc nang lien quan, so lieu giua Ha Noi va cac Tinh, Thanh khac

- Phuang phap so sanh: Phuong phap nay dung de danh gia xem muc thu phi

bao ve mdi trudng doi vdi nude thai cong nghiep d Ha Noi cd gi khac biet so vdi quy dinh chung va cac Tinh, Thanh trong ca nude nham lam noi bat thuc te uu - khuyet diem cua viec trien khai tinh than Nghi dinh 67 d Ha Noi

Phuong phap phan tich va phuong phap so sanh nham thay dupe do sau, do rong

va mdi lien he gitra cac van de nghien cuu

- Phuang phap thdng ke: la phuong phap str dung cac phep tinh thong ke de xu

ly sd lieu thu lupm dupe tir cac cuoc khao sat, dieu tra, trao doi, thuc nghiem va tir ket qua cua no giup cho viec danh gia cac van de khach quan va chinh xac, cung nhu giup dua ra cac giai phap, de xuat nham nang cao hieu qua cua viec ap dung phi bao ve mdi trudng ddi vdi nude thai cong nghiep noi chung trong ca nude va noi rieng doi vdi

5 Ket cau cua de tai

Ngoai phan Mb dau, Ket luan, Danh muc tai lieu tham khao, Phu luc, d£ tai duoe trinh bay trong 03 chuong:

- Chuong 1: Tdng quan vephibao ve mdi trudng ddi vdi nude thai.

- Chuong 2: Thuc trang dp dung phi bao ve mdi trudng ddi vdi nudc thai cdng nghiep tren dia ban thanh phd Ha Noi.

CHLONG 1 TONG QUAN VE PHI BAO VE MOI TRUONG DOI VOI NUOC THAI

1.1. Cac cong cu chinh sach trong quan ly moi trirong

Co 3 cong cu chinh sach trong quan ly moi truong chinh: cdng cu menh lenh va kiem soat hay con goi la cong cu phap ly (CAC), cong cu kinh te (Els) va cong cu giao due & thong tin moi trudng

1.1.1 Cdng cu menh lenh va kiem soat (CAC)

Cong cu nay bao gom viec ban hanh va thuc thi cac khung luat phap, cac quy dinh, tieu chuan ve bao ve moi trudng

Dac diem cua cdng cu nay la su dung luat le, qui dinh, tieu chuan, giap phep moi trudng de kiem soat o nhiem Quan trac theo doi va cudng che la hai yeu to quan trong dong gop vao su hien huu cua cdng cu nay Noi each khac, can phai cd mot he thong quan trac day du va cudng che huu hieu de ho tro cho cdng cu menh lenh va kiem soat

Mot trong nhung uu diem cua cdng cu nay la su ddi xu binh dang ddi vdi tat ca nhung Ngudi gay o nhiem, tat ca deu phai theo mot qui dinh chung, mot tieu chuan thai nhu nhau Ngoai ra cdng cu nay duoc xem la rat thich hop trong viec kiem soat cac chat thai doc hai mot khi ap dung dung each

Tuy nhien, viec thuc hien cdng cu nay doi hoi cd nhieu nhan luc va tai chinh de cd the quan trac day du, va doi hoi cor quan cd trach nhiem quan ly moi trudng co day du quyen luc dd thi hanh cudng che Neu mot trong hai dieu kien tren khong dap ung thi kho cd thd ap dung cdng cu nay mot each huu hieu

Thuc td cho thdy chi bang CAC da khong dat hieu qua mong muon, bdi vi:

Thu nhat, cac cor qUan quan ly moi trudng noi chung thudng xuyen phai doi mat vdi su cat giam ngan sach, cho nen da giam dan nang luc quan ly moi trudng

Thic hai, su quan tarn tdi moi trudng mang tinh cung nhac, thieu linh hoat, nghia

la CAC tro thanh uu tien cao hon phuong tien chinh sach thong qua gia ca.

Theo each tiep can CAC, Ngudi gay 6 nhiem phai tuan thu cac tieu ehuan moi trudng cu the do Bo Khoa hoc Cdng nghe va Mdi trudng ma nay la Bo Tai nguyen va Mdi trudng de ra Cac tieu ehuan ddi vdi nudc thai cdng nghiep dupe xac dinh theo Tieu ehuan Viet Nam 5945-1995 va nay la Tieu chudn Viet Nam 5945-2005 Cac tieu ehuan nay dung de kiem soat muc do su dung nudc theo cac gia tri gidi han dupe phan loai theo A, B, C va dupe ap dung ddi vdi tat ca cac co sd san xuat cdng nghiep

1.1.2 Cac cdng cu kinh te (Els)

Cdng cu kinh te dua tren co chd thi trudng va mdi quan he gitra chi phi kinh td va hanh dong gay o nhidm, noi each khae, cdng cu kinh td dua tren nguyen tic "Ngudi gay

o nhidm phai tra tien"

Cd the hieu day la viec Chinh phu can thiep lam thay ddi hanh vi cua Ngudi gay o nhidm bang viec tao ra thi trudng hay su dung cac nguyen tic thi trudng, tir do tao ra cac dong co ve kinh td ddi vdi Ngudi gay o nhidm trong quydt dinh dau tu va thuc hien bien phap bao ve mdi trudng

Cac loai hinh cdng cu kinh td co the ke ra nhu bang dudi day

Bang 1.1 Cac loai cdng cu kinh te

TT Cac cdng cu kinh te

dung; Le phi dat coc

Tien tro cap thieu thu hoac san xuat

lai suat; Dong co thuc day thud

- - 7 - Nguon: : “ Giao trinh Kinh te mdi trudng”.

Luan van Thac si Kinh te Nguyen Thi Thanh Tham

Uu diem cua cong cu kinh te la khuyen khich Ngudi gay 6 nhidm thay ddi hanh vi,

co thai do tich cue bao ve moi trudng Va Nguoi gay 6 nhiem co nhieu each chon lua

• de dap ung vdi nhung cong cu kinh te khac nhau, trong khi doi vdi cong cu CAC, Ngudi gay 6 nhiem chi cd hai chon lua, hoac tuan thu theo tieu chuan hay qui dinh, hoac chap nhan muc phat nhat dinh

Ngoai ra, cac phi 6 nhiem thu duoc cd the dua vao quy mdi trudng dd su dung cho viec tru cap dau tu cai thien mdi trudng

Neu xet ve mat kinh te thi cong cu kinh te cd hieu qua cao hon cong cu CAC

Tuy nhien, Els khong phai la cac phuong tien chinh sach rieng biet, ma chung duoc su dung thudng xuyen cung vdi cac phuong tien chinh sach khac nhu CAC

1.1.3 Cong cu giao due va thong tin moi trudng

Nhom chinh sach nay duoc thuc hien nham tac dong true tiep hoac gian tiep tdi Ngudi gay o nhiem thong qua viec nang cao nhan thuc, tinh than trach nhiem cua ho hoac cua cong dong cd lien quan den van de bao ve mdi trudng

Chinh sach nay dang ngay cang dupe cac nude tren the gidi quan tarn bdi tinh linh hoat va hieu qua ma nd dem lai

Viec nang cao nhan thuc cong dong ve ban chat la bao dam cho “quyen dupe biet

va quyen dupe tham gia” cua cong dong trong cong tac bao ve mdi trudng va thudng dupe thuc hien thong qua hai nhom chinh sach: i) chinh sach minh bach hoa thong tin

va ii) nhom chinh sach huy dong su tham gia cua cong dong

1.2 Phi bao ve mdi trudng doi vdi nuoc thai cong nghiep vdi tu each la mot cong

cu kinh te trong quan ly mdi trudng

1.2.1 Khai niem ve phi bao ve mdi trudng doi vdi nude thai cong nghiep

Phi bao ve mdi trudng- La cac khoan thu nham bu dap chi phi cua Nha nude cho viec thuc hien nhiem vu bao ve mdi trudng Day la nhtrng khoan thu bat buoc, nhung ngudi dupe hudng dich vu phai dong gop vao Nha nude hoac cho to chuc quan ly lam

dich vu do, true tiep phuc vu lai cho ngudi dong phi.

Phi bao ve moi trudng ddi veri nudc thai cdng nghiep: La cong cu kinh te moi duoc ban hanh va dang duoc trien khai thuc hien trong ca nuoc tren co so Nghi dinh 67/2003/ND-CP do Thu tuong CHinh phu ky ngay 13/6/2003, nham han che 6 nhiem moi trudng tu nudc thai cdng nghiep, tiet kiem nudc sach va tao nguon thu cho Quy bao ve moi trudng Viet Nam de thuc hien viec bao ve, khac phuc d nhiem moi trudng

1.2.2 Muc tieu cua viec thu phi bao ve moi trudng ddi vdi nude thai cong nghiep

Ngudi gay o nhiem buoc phai tra tien cho hanh dong gay o nhiem cua ho ddi vdi nguon nudc

Chinh vi dieu nay, neu Ngudi gay o nhiem phai thu phi d muc cao tuong ung vdi cdng suat thai cung nhu cac chat gay o nhiem trong nudc thai thi ho se su dung nguon nudc dau vao sao cho tiet kiem nhat cung nhu thay doi cdng nghe it o nhiem nham tao

ra lupng nudc thai d muc thap nhat

X

Muc tieu thu hai la tao nguon thu cho Quy bao ve moi trudng Viet Nam.

1.2.3 Cac uu diem va han che cua phi bao ve moi trudng ddi vdi nudc thai cdng nghiep (Phi)

1.2.3.1 Uu diem

Thu nhat la tang nguon thu.

Day la uu didm ldn nhdt cua Phi Ddi vdi cac nuoc co nen kinh te dang phat trien nhu Viet Nam, viec bao ve moi trudng gap rat nhieu kho khan do thieu hut ngan sach cho moi trudng Trong dieu kien thieu nhan luc va tai chinh, viec thu phi se giup cac

Luan van Thac si Kinh te Nguyen Thi Thanh Tham

nudc nay there hien viec tra cap dau tu cai thien moi trudng, nang cao kinh phi diu tu cho mdi trudng, giam thieu duac tac hai mdi trudng.

Khi Ngudi gay o nhiem bi danh mot muc phi nhdt dinh tren mot don vi the tich nudc thai nghia la khoi luang nudc thai ra mdi trudng cang nhidu thi phi bao ve mdi trudng cang cao, thi Ngudi gay o nhiem se tim each de tai su dung nudc thai vao quy trinh san xuat nham han che luong nudc thai dau ra Va nhu vay cung ddng nghia vdi viec o nhiem mdi trudng ddi vdi nudc thai cung giam di

Thu ba la khuyen khich doi mdi cong nghe.

Day cung la ket qua cua viec Ngudi gay o nhiem phai ddng muc phi ldn tuang duong vdi luong nudc thai dau ra vdi cac chi sd o nhidm d muc do cao Do su dung cdng nghe cu lac hau nen hieu suat sir dung nudc sach dhu vao thdp, khong co kha nang tai str dung nudc da qua san xuat, nong do chat gay o nhiem trong nudc thai dau

ra cao nen neu muon giam phi bao ve mdi trudng thi Ngudi gay o nhiem phai hudng tdi viec dau tu ddi mdi cdng nghe, thay the cdng nghe cu lac hau bang cdng nghe mdi, hien dai vdi hieu suat lam viec cao va nudc thai it

Thu tu la khuyen khich su dung cdng nghe sach.

Dieu nay co y nghia ldn ddi vdi cac doanh nghiep mdi khi dang lua chon cdng nghe phuc vu cho qua trinh san xuat Chung ta deu biet rang, viec xtr ly nudc thai dau duong ong se it ton kern han rat nhieu so vdi viec xtr ly nudc thai cuoi dudng ong Chinh vi vay, khi Ngudi gay o nhiem ap dung cdng nghe san xuat sach han thi se gop phan han che duac nudc thai dau ra va phi bao ve mdi trudng phai ddng cung se it di

Thu nam la khuyen khich tiet kiem chi phi.

Khi doanh nghiep tdi da hoa viec tai str dung nudc sau qua trinh san xuat, tiet kiem triet de nguon nudc sach dau vao bang each str dung cdng nghe san xuat sach hon hay ddi mdi cdng nghe tien tien, hien dai hoac nang cao tay nghe cho doi ngu cdng nhan vien thi nang suat lao dong se tang len, phi bao ve mdi trudng cung giam di Va nhu

vay, Ngudi gay o nhiem co the tidt kiem duoc chi phi.

1.2.3.2 Han che

Thu nhat la qua trinh thuc hien phuc tap va chi phi quan trac cao

De thuc hien viec thu phi bao ve moi trudng dung va du vdi thuc trang san xuat kinh doanh cua tung dia phuong la het sue kho khan do qua trinh thuc hien phuc tap va chi phi quan trac cao (chung ta se phai mat rdt nhi£u chi phi khi thuc hien quan trie, phan tich cac chat nhu As, Pb, Hg, Cd trong cac man nudc)

Ben canh do, tai Viet Nam, so luong cac doanh nghiep vua va nho rat ldn (trong sd 350.000 ddanh nggiep thh c tdi 95% la doanh nngiep vira va nlih), ccc doann nngiep nay kinh doanh trong rat nhieu cac nganh nghe khac nhau va vdi cong nghe san xuit rit phong phu

Chinh vi dieu nay, neu Chinh phu khong co bien phap ho tro hop ly thi viec thu phi

se bi cham tre, nhieu tranh cai, that thu va khong thuc hien duoc cac muc tieu v£ thu phi bao ve moi trudng de ra

Thu hai la kho xac dinh duoc muc phiphu hop.

Muc phi phu hop la muc phi tai do dat hieu qua ve mat chi phi, nghia la no tao nen su cai thien moi trudng tdi da vdi nguon luc b) ra, noi cach khac, no cho phep dat duoc mot muc cai thien moi trudng nao do vdi muc chi phi xa hoi tdi thieu

Neu muc phi dat ra qua thap thi se khong khuyen khich duoc Ngudi gay o nhiem giam phat thai Neu muc phi dat ra qua cao thi co the gay ra viec giam kha nang canh tranh cua doanh nghiep, chong ddi chinh tri hoac do nudc thai bat hop phap

Thu ba la anh hudng den moi trudng khong chac chan.

Muc tieu chu yeu cua Phi bao ve moi trudng la thay doi hanh vi cua Ngudi gay o nhiem nham lam giam o nhiem moi trudng Tuy nhien, do hai han che da duoc phan tich d tren ma viec thu phi cua cac co quan chuc nang cung nhu nop phi cua doanh nghiep khong duoc nhu mong muon neu nhu Chinh phu cung nhu cac co quan chuc nang lien quan khong co nhung chinh sach, bien phap hop ly de kiem soat viec ap dung

Luan van Thac s i Kinh te Nguyen Th i Thanh Tham

phi bao ve moi trudng.

Chinh vi vay ma muc tieu giam 6 nhiem moi trudng tir viec thu phi bao ve moi trudng la khong chac chan neu cac van ban vd thu phi bao ve moi trudng ap dung rieng

re voi cac cdng cu CAC

1.3 Cac tieu chi lua chon trong danh gia Chinh sach lien quan dSn phi bao ve moi trudng doi voi nuoc thai.

Co nhieu loai chinh sach moi trudng khac nhau Khong thd co mot chinh sach duy

chinh sach cd nhung dac diem rieng lam no thanh cdng trong bdi canh nay nhung thitbai trong nhung bdi canh khac

De danh gia tinh hieu qua va thich hop cua mot chinh sach nham giai quyet mot

tieu danh gia chinh sach

Nhung chi tieu de danh gia chinh sach moi trudng cd the bao gom:

- Kha nang dat duoc hieu qua va hieu qua chi phi trong muc tieu giam o nhiem moi truong.

- Tinh cdng bang cua chinh sach.

- Tinh khuyen khich cua chinh sach ddi vdi viec doi mdi cdng nghe cua doanh nghiep.

- Tinh hieu luc cua Chinh sach.

- Muc do phu hap cua chinh sach vdi nhung quan diem dao due.

Dudi day, toi xin phan tich ngan gon cac tieu chi d tren nhu sau:

1.3.1 Hieu qua va hieu qua chi phi

“Hieu qua” cd nghia la su can bang giua chi phi xu ly o nhiem va thiet hai do o nhiem gay nen Mot chinh sach mdi trudng hieu qua la chinh sach lam cho chung ta dat duoc, hoac gan dat duoc diem (muc thai hoac chat luqng mdi trudng) ma d do chi phi