Luận văn phát triển bền vững làng nghề trên địa bàn thành phố đà nẵng

LOI MO DAULang nghe dong vai tro quan trong trong qua trinh phat trien cua nen kinh te quoc dan, cung nhu giu gin ban sac van hoa truyen thong cua dan toc, dong thoi giai quyet nguon luc

KHOA KE HOACH VA PHAT TRIEN

Chuyen nganh: Kinh te phat trien

LUAN• • VAN THAC S! KINH TE

Ngud’i huo'ng dan khoa hoc: Th.S VU ClTO’NG

Ha Ndi, 2007

Danh muc so do, bangbieu

Tom tat luan van i

Lbi mb dau 1

Chuong 1 Mot so van de ly luan ve lang nghe va phat trien ben vfrng lang nghe 4

1.1 LY LUAN CHUNGVE LANGNGHEVA PHAT TRIEN BEN VUNG LANGNGHE 4 1.1.1 Khainiem va dac diem cua lang nghe 4

1.1.2 Cac khia canh ben vung trong phattrien lang nghe va tieu chi danh gia tinh ben vung cualang nghe 8

1.1.2 Y nghia cua viec phat trien ben vung lang nghe voiphat trien kinh te cua dia phuong 21

1.2 NHUNG NHAN TO ANH HU'ONG DEN SUPHATTRIEN BENVUNG CUA LANG NGHE 24

1.2.1 Ket cauco so ha tang dnong thon va qua trinh do thi hoa 24

1.2.2 Trinh do cong nghe - ky thuat san xuat 27

1.2.3 Chinh sach, phap luat cua nha nude anh hubng den hoatdong cua lang nghe 28 1.2.4 Su quan ly cua cap chinh quyen dia phuongdoi vdi hoat dong cua lang nghe 29 1.3 KINHNGHIEM PHAT TRIEN LANG NGHE 6 MOT SO DIA PHUONGVA BAI HOC CHO DA NANG 29

1.3.1 Kinh nghiem phat trien lang nghe b cacdiaphuong 29

1.3.2 Bai hoc kinh nghiem cho thanh pho Da Nang 34

Chu'ong 2 Thue trang phat trien ben vung lang nghe o’ thanh pho Da Nang tir nam 2001 den 2006 36

2.1 GlOl THIEUVE CAC LANG NGHE TRUYEN THONG TREN DIA BANTHANH PHODA NANG 36

2.1.1 Lang nghe da my nghe Non Nude 37

2.1.2 Lang det chieu CamNe 38

2.1.3 Lang Banh kho me Cam Le 39

2.1.4 Lang lam Nude mam Nam O 39

2.2 PHAN TICH TINH BENVUNGTRONG PHAT TRIEN LANG NGHE TRENDIA BAN THANH PHO DA NANG 40

2.2.1 Xet tren goc dokinh te 40

2.2.2 Xet tren goc do xa hoi 61

CUA LNVG HDHN TRET DIA BAG THNVHPHO DN VAVG 74

2.3.1 Sy anh huong cua quatrinh dothi hoa vasu phat trien ve co so ha tang 74

2.3.1 Coche chi'nh sach va su quan ly cuacac co quan nha nuoc tren diaban Thanhpho doi voi su phat trien cua lang nghe 76

2.3.2 Ghung ton tai va yeu kem, thuan lqiva kho khan cho su phat trien ben vungcua cac lang nghe tren diaban thanh pho Da Vang 79

Chuong 3 Giai phap dam bao phat trien ben vu’ng cac lang nghe tren diaban thanhpho Da Vang 843.1 DU”BCOVN TRINH VOVG PHCT TRINH CUA CCC LNVG VGHN TROHG THOIGIAVTdl 853.1.1 Du bao ve cac yeu to kinh te - xa hoi 85

3.1.2 Du bao xuhuong cac thanh phan kinhte tham gia phat trien lang nghe, cac mo

hinh san xuat moitrong lang nghe 873.1.3 Du bao vethi truong trong boi canh hoi nhap kinhte quocte 188

3.2 QUAN DIEM VA DINH HUQNHP HAT TRIEN LANGNGHETRONGNHUNG

gam tNi cun tuNhu HUO IN GAGH 88

3.2.1 Quan diemphat trien langnghe cua Thanh pho Da Nang 88

3.2.2 Quan diem cua luanvanvephat trienben vung lang ngheo thanh pho Da

3.3 MOTSOGIAIPHHcNHHmPHHC TTIENbBn VVNH LANG NGGH QTTHnH

PHODN VANG 92

3.3.1 Giai phap tu phia Lang nghe 92

3.3.2 Giai phap tu phia co quan quan ly nha nuoc 6 dia phu ’cmg 1 07

Ket luan 112

Phu luc

Bo NN va PTNT : Bo Nong nghiep va Phat trien nong thon

: 1 ong san pham quoc noi

: Tieu thu cong nghiep

Bang 2.1: Lao dong d cac lang nghe Da Nang tir nam 2001 -2006 44

Bang 2.2: Lao dong lang da mynghe NonNude tir nam 2001 - 2006 45

Bang 2.3:Lao dong trong lang nghe chieu CamNe tir 2001 - 2006 46

r x x r* Bang 2.4: Quy mo von dau tir tai cac langnghe Da Nang 48

Bang 2.5: Thi trirdng tieu thu san pham cualang nghe DaNang nam 2006 51

X 9 r Bang 2.6: Dong gop cua lang nghe vao tong gia tri san xuat cong nghiep cua Da Nang tir 2002 -2006 53

r x r Bang 2.7: So sanh gia tri san xuat cua lang nghe vdi gia tri san xuatnong / /X nghiep cua LDMNNN va lang nude mam Nam 0 55

Bang 2.8: So sanhthu nhap cua ngudi lam nghe vdi ngirdi lam nong nghiep 57

Bang 2.9: Tham nien taynghe cua lao dong LDMNNN 64

Bang 2.10: Khao sat tieng on cac ho lam nghe 70

Bang 2.11: Ket qua khao sat moi trudng lao dong LDMNNN 71

Bang 3.1: Dir bao dan so va lao dong 86

Bieu do 2.1: Lao dong tham gia trong cac lang nghe Da Nang tir 2001 - 2006 .45

Bieu do 2.2: Ty le lao dong lang nghe trong tong lao dong d mot so lang nghe .47

X r e e Bieu do 2.3: Lao dong nong thon giam do dien tich dat nong nghiep giam 75

Z X Khung2.1 Khung y kien cua ngudi dan song xung quanh lang nghe 65

r x Khung2.2 Khung y kien cua ngudi dan lam nghe 65

r r x Khung2.3 Khung y kien cua cap chinh quyen diaphuong 66

KHOA KE HOACH VA PHAT TRIEN

TA BAO KHANH

Chuyen nganh: Kinh te phat trien

TOM TAT LUAN VAN • THAC• SI KINH TE

Ngu’di hirong dan khoa hoc: Th.S VU CU0NG

HaNdi, 2007

LOI MO DAU

Lang nghe dong vai tro quan trong trong qua trinh phat trien cua nen kinh te

quoc dan, cung nhu giu gin ban sac van hoa truyen thong cua dan toc, dong thoi

giai quyet nguon luc lao dong d nong thon nham giam suc ep doi voi thanh thi,

- Lang det chieu cam Ne hoat dong khong manh do gap phai su canh tranh

rat lon tu cac diaphuong khac va san pham chieutruc, chieu nhua

- Lang da my nghe Ngu Hanh Son va lang nghe nuoc mam Nam O thi gap

phai kho khan ve nguon nguyen lieu trong SX, dong thoi cung chua co cac quy

hoach ro rangcho su phat trien cua cac langnghe nay

- Lang banh kho me cam Le, hoat dong SX chi ton tai d mot so it gia dinh

co truyen thong lam banh, bdi le san pham lam ra hien nay tieu thu chu yeu d thi

truong Da Nang, mac du da co mot vai co sd SX banh dang ky nhan hieu nhung

chua co cac hoat dong quang ba san pham va chua tham nhap vao cac thi truong

khac, nhat la nhung noi co nhieu khach du lich

den cuoc song cua dan cu

Voi nhung dac diem do, neu khong co cac bien phap, giai phap de duytri su

phat trien cua cac lang nghe thi chang may choc ca Thanh pho Da Nang se khong

con cac lang nghe nua Bao ton va phat trien lang nghe tich cuc la thuc day nhip

do phat trien kinh te nong thon, giup tang thu nhap cho nguoi lao dong, gop phan

xoa doi giam ngheo, tien toi lam giau tren chinh que huong, giam suc ep cho cac

do thi Do chinh la ly do toi chon de tai: “ Phat trien ben vung lang nghe tren dia ban thanh pho Da Nang ’ ”lam luanvan tot nghiep

2 Muc dich nghien cuu

Danh gia su phat trien cua 4 lang nghe tren dia ban thanh pho Da Nang, de

ra giai phap cho su phat triencua tung lang nghe

Luan van nghien cuu cu the vao 4 lang nghe va chu trongvao 3 tieu chi: ben

vung ve kinh te, ben vung ve xa hoi va ben vung ve moi truong cua su phat trien

X

cac lang nghe

Nghien cuu co he thong co so ly luan lang nghe, cac nhan to tac dong den

su phat trien cua lang nghe va bieuhien tinh ben vung trong phat trien lang nghe

Tu do dua ragiai phap de giai quyet van de phattrien ben vungcac langnghe

“ Phat trien ben vung lang nghe tren dia ban thanh pho Da Nang ”

Ngoai phan modau va ket luan, noi dung luan van gom 3 phan chinh:

CHUONG 1: Mot so van de ly luan ve lang nghe va phat trien ben vung lang nghe

CHUONG 2: Phan tich thuc trang phat trien ben vung lang nghe o thanh pho Da

Nang tu nam 2001 den nam 2006

CHUONG 3: Giai phap dam bao phat trienben vung lang nghe tren dia ban thanh

pho Da Nang

CHVONG 1: MOT SO• • VANDE LY LUAN VE LANG NGHE VA PHAT

1.1 L y 1 i ian c hung v e la ng n ghe v a p hat t ri e n ben v fi - ng la ng n ghe

1.1.1 Khai niem va dac diem cua lang nghe

kinhdoanh va dich vu trong ban than cac lang nghe

Hai la, Nhung tac dong lan toa tich cuc cua lang nghe den hoat dong kinh

te, xa hoi va moi trudng cua dia phuong, khu vuc co lang nghe

♦ ♦♦ Cac tieu chi danh gia suphat trien ben vung cua lang nghe

- Tieu chi danh gia su ben vung ve kinh te

■ Nguon luc dau vao cho qua trinh SX: bao gom nguyen lieu, luc luong lao

dong, von cho san xuat, day la nhung yeu to dau vao quan trong khong the thieu

cho san xuat, cac nguon luc dau vao nay co on dinh ve mat so luong, chat luong,

quy mo thi hoat dong san xuat cua lang nghe mdi dam bao PTBV Day cung chinh

la nhungtieu chi quan trong de dam bao su PTBV lang nghe

■ Thi trudng dau ra cua san pham: Lang nghe ton tai duoc hay khong doi hoi

tu phia lang nghe phai tu xay dung cho minh mot thi trudngtieu thu san pham on

trudng noi dia lan thi trudng nudc ngoai Co nhu vay, su phat trien cua lang nghe

nghe; so sanh giatri gia tang dupe tao ra cua lang nghe vbi tong giatri gia tang tao

> Thu nhap cua lao dong lang nghe: Thu nhap binh quan la mot trong nhung

thong so quan trong de ngubi lao dong xac dinh lira chon nghe va songbang nghe

thi ngubi lao dong se lira chon vagan bo vbi nghe

- Tieu chi danh gid tinh ben vung ve xa hoi

r

- Tieu chi danh gid tinh ben vung ve moi truong

■ O nhiem moi trubng lao dong b cac lang nghe thubng bao gom: O nhiem

- Tao ra sir lien ket kinh te giua cac co sb trong cung lang nghe vbi nhau, gop

trubng

- Tac dong.Ion den qua trinh xay dung va hoan thien CSHT ky thuat va xa hoi

tai dia ban

- PTBV lang nghe se keo theo dupe sir phat trien cua nganh du lich

- Qua trinh dothi hoa

- Su quan ly cua cap chinh quyendia phuong doi vdi hoat dong cua lang nghe

Nang

- Kinh nghiem phat trien lang nghe d cac dia phuong: Tinh Ha Tay; Tinh Phu

- Bai hoc kinh nghiem cho thanh pho Da Nang:

CHUONG 2

() THANH PHO DA NANG TU* NAM 2001 DEN NAM 2006

- Nguon nguyen lieu.

banh khd me hien nay la tuong doi on dinh, nen viec SX cua cac ho khong bi bap

benh ve dau vao, dam bao dupe tinh ben vung cho SX trong hien tai

> Doi vdi nguon nguyen lieu da cho hoat dong dieu khac do khong duoc khai

mang ve nen chi phi SX tang len cao, dong thdi nhung ho SX muon on dinh SX

nay la rat khd khan

> Nguon nguyen lieu coi cho det chieu khong on dinh, ngudi dan gap phai

Ft \ r»

co su tang len Quy mo lao dong trong cac lang nghe d Da Ndng la rat nhd so voi

tong so lao dong cua thanh pho Da Nang, nam 2001 chiem 2,97% so voi lao dong

lam nong nghiep toan thanh pho, den nam 2006 da chiem toi 7,87% Co 3 xu

truonggiatang nhanh trong nhung nam gan day Dien hinh laLDMNNN

- Xu huong thu hai, lao dong trong lang nghe dang co su giam sut nhanh va

chieu Cam Ne

tieu thu san pham tren cac thi truong moi chua cao Dien hinh cho nhom nay la

lang banh kho me Cam Le, lang nghe nude mamNam O

dau tu cho mua sam nguyen vat lieu de lam nghe, viec dau tu mua sam may moc

thiet bi rat han che, chuyeu la cac cong cu lao dong nho

Trong 4 lang nghe d Da Nang hien nay, lang nude mam Nam O gap thuan

loi nhat vi duo~c su quan tarn sat sao va ho tro ve von cua dia phuong Con doi voi

cac lang nghe khac phai tu than van dong cho suphat trien cua mlnh.

❖ Thi trudng tieu thu san pham cua cac lang nghe

San pham cua LDMNNN cd thi trudng vuon kha xa nhu Nha Trang, Da

nhieu Thi truong tieu thu banh khd me Cam Le chu yeu tap trung d Da Nang va

A

❖ Thu nhap tie lang nghe

- Dong gop gid tri SX cua lang nghe vao gid tri SX cua nganh CN.

Bang 2.1 So sanh gia tri SX tao ra cua lang nghe vdi gia tri SX nong nghiep cua

LDMNNN va lang nude mam Nam O tu 2002 - 2006

gia tri SX tao ra khong dangke

- Thu nhap binh quan cua ngudi lam nghe tai lang nghe va khoang each

giau ngheo d thanh thi va nong thon.

quan cua ca thanh pho chi dat 870.000dong/ngudi/thang thi mot lao dong la thp chinh co mire thu nhap tu 1,5 den 2 trieu dong/thang Do tinh chat cong viec cua

Thu nhap cua cac lang nghe khac neu d mure thap la 600.000d/thang thi ho khd cd the dam bao thoa man nhung nhu cau co ban cua con ngudi dupe, muc thu

nhap nay thap-hon so vdi thu nhap binh quan cua thanh pho Tuy nhien, so sanh

muc thu nhap nay vdi thu nhap dupe tao ra tu nong nghiep cd the thay thu nhap

tao ra tu lam nghe van on dinh va cao hon so vdi lam nong nghiep, chua ke den

ngoai thdi gian lam nghe ho con cd dieu kien lam cac cong viec mang tinh thdi vu

tao ra cao hem so vdi lam nong nghiep Day chinh la yeu to de dam bao PTB V

y

lang nghe.

y

♦♦♦ Cong nghe, ky thuat SX trong cac lang nghe

cua ngudi thp

Trong nhung nam gan day, cac co sd SXtrong mot so lang nghe, da bat dau

y

❖ Viec lam va khd nang giai quyet viec lam cua cac lang nghe

ngu lao dong pho thong So luong cac lao dong nay trong cac lang nghe Da Nang

Cam Le, nude mam Nam O con d muc do don gian, ngudi lao dong hau nhu dam

nhan tir khau dau den khau cudi cua qua trinh SX, va doi khi ho dam nhan luon

viec tieu thu san pham Do do ma nang suat lao dong khong cao, ngudi lao dong

doan nhat dinh cua quy trinh SX, do do nang suat lao dong cao han, trinh do tay

nghe vi the ma dupe cai thien nhanh chong Dong thdi, LDMNNN da cd sur tach

khong phai la tay nghe ma la kha nang tiep thi, gidi thieu san pham va kha nang ngoai ngtr

♦♦♦ Tam ly cua ngudi dan doi vdi su ton tai cua cac lang nghe

co y nghTa nhat dinh trong lang, trong thon va mang lai nhieu gia tri cho dia

rang ho khong cho con em hoc nghe tunhd va Ion len cung khong theo nghe cua

vahoc cao len thi ho se cd gang Dieu do cho thay tarn ly cua ngudi dan lam nghe

♦♦♦ Phong tuc tap quan cua dia phuemg

LDMNNN va lang chieu Cam Ne co nguon go tu nhung lang nghe dThanhHoa, dieu nay anh hudng ratnhieu den su phat trien cua cac lang nghe d Da Nang

Trai qua nhieu the he, cac lang nghe Da Nangda cd nhieu su bien doi cho phu hpp

lang nghe d Da NSng khong rd net so vdi cac san pham tuong tu cua lang nghephia Bac Dieu nay da lam giam tinh canh tranh trong san pham cua lang nghe Da

diem va phong tuc cua ngubi mien Trung nen san pham co nhung net dac trung

♦♦♦ O nhiem moi truong lao dong

Trong dieu kien ton tai cac lang nghe d thanh pho Da Nang, van de 6 nhiem

moi trubng trudc het noi len tai LDMNNN, con doi vdi cac lang nghe nude mam

Nam O, Khd me Cam Le va Chieu Cam Ne qua khao sat so bo moi trubng chua

chiu tac dong ldn bbi cac hoat dong SX

-Dieu kien vi khi hau: vdi dieu kien khi hau cua thanh pho Da Nang, mua he

nang nong cong vdi nha xudng lop ton nen nhiet do moi trubng lao dong cao, lai

trubng SX cho thay tieng on vupt qua muc cho phep, dieu nay de dan den cac

benh nghe nghiep

- O nhiem bui:. Mua kho vdi do am thap, van toe gib ldn la dieu kien cho bui

ho SX muc do o nhiem bui phu thuoc vao cong nghe, thiet bi va mat bang SX Trong 20 vi tri khao sat co 13 vi tri lam viec co nong do bui vupt tieu chuan ve

- O nhiem moi trudng nude thdi: Qua khao sat, hien tai chi co 3/18 mau nude

chuan moi trubng, con 15/18 mau nude thai thu thap tai cac ho khong dung axit

deu dat tieu chuan moi trubng Dieu nay cho thay hien tai cac ho chua co y thuc thu gom va xu ly nude thai, va day chinh la nguyen nhan dan den o nhiem nguon

- O nhiem moi trudng chat thdi ran: lupng chat thai ran thai ra d LDMNNN

Nhu vay, trong qua trinh SX LDMNNN cd dieu kien mdi trudng lao dong va

moi trudng song cho ngudi dan xung quanh cd nhimg dau hieu khong ben vung

trong tuong lai.

♦♦♦ Cong tac bao ve moi trudng

Cong tac bao ve mdi trudng tai cac lang nghe d Thanh pho Da NSng hiennay con yeu, ngay ca d cac co quan quan ly cua dia phuong van chua co nhung

van ban quy dinh mot each chat che ve viec cac co sd SX phai bao ve mdi trudng

r

nhu the nao

- Lang banh khd me Cam Le thi hoat dong SX cua lang nghe khong cd anh

r

- Lang nude mam Nam O khi noi den van de mdi trudng chu yeu chu trong

vao o nhiem mui, nhung van chua tim ra hudng giai quyet

mot luong thuoc nhuom, do vay cd the gay o nhiem nguon nude, anh hudng dencay trong vat nuoi

- LDMNNN nhu da phantich d phan tren, mdi trudng da cd nhung dau hieu

nghe tren dia ban thanh pho Da Nang

Qua trinh do thi hoa trong nhung nam qua da cd nhung anh hudng theo

hudng tich eye doi vdi lang nghe, vi du nhu lang nude mam Nam O, nhd cd quy

hoach phat trien do thi nen dieu kien giao thong cd nhieu thuan loi hon Hay lang

banh khd me Cam Le, nhd day manh cong tac quy hoach do thi nen dieu kien giao

cua lang nghe cao hon do su sam uat cua hethong pho phuong mdi moc len

Trong qua trinhthuc hien quy hoach do thi, tinh trangquy hoach treo da dan

Thanh pho doi vdi sy phat trien cua lang nghe

Hang loat cac chinh sach da ra doi de khuyen khich phat trien nong thon

theo huong CNH, HDH Nhung chu truong, chinh sach nay da lam tien de cho

hoat dong cua cac lang nghe tren ca nude, trong do co cac lang nghe tren dia ban

da co nhung dong thai tich cue bang each xaydung cac de an phattrien va dua vao

trinh phat trien kinh te xa hoi cua dia phuong Su quan tarn do thd hien rd nhdt

trudc het la viec thanh lap trung tarn khuyen cong true thuoc Sd Cong nghiep vao

Nhung chuang trinh, de an da trice tiep hoac gian tiep anh huong tich cue

den hoat dong cua cac lang nghe trong thai gian qua Tuy nhien, van con mot so

de an sic quan tarn chua thoa dang, nhu de an khdi phuc lai lang nghe chieu Cam

Ne tic khi xay dung den nay van chua trien khai va khong dem lai hieu qua.

cua cac lang nghe tren dia banthanh pho Da Nang

♦♦♦ Nhung uu diem va thuan lai

- PTBV cac lang nghe gop phan giai quyet viec lam, tang thu nhap cho ngudi

- Gop phan giu gin ban sac van hoa cua dan toe, quang ba hinh anh thanh pho

DaNangthong qua cac san pham hanghoa da dang

phat trien

Viec do thi hoa se tac dong manh den viec hinh thanh cac diem nganh nghe

TTCN mdi va tat yeu dan den su phan cong lai lao dong d nong thon cung nhu d

nghe va cac nghe TTCN cua thanh pho phat trien

♦♦♦ Nhimg tdn tai va kho khan cua cac lang nghe a Da Nang.

htrdng phat trien tu phat, manh mun va phan tan Nhieu co sd SX tien hanh cac

Mot so nganh nghe TTCN, khong duy tri dupe phat trien nhu trudc ma con

cd nguyco bi mai motvamat han

chung cua thanh pho con khiem ton, chua phathuy het nhung tiem nang va lpi the

cac lang nghe Trinh do tay nghe cua ngudi lao dong edn thap Thu nhap cua

ngudi lao dong trong mot so nghe chua dam bao cuoc song cua ngudi lam nghe

- Dir bao xu hudng cac thanh phan kinh te tham gia phat trien lang nghe, cac

- Du bao ve thi trudngtrong boi canh hoi nhapkinh te quoc te

cua thanh pho Da Nang

3.2.1 Quan diem PTBV lang nghe cua Thanh pho Da Nang

- Phat trien lang nghe tren co sd danh gia dung vai tro lang nghe doi vdi dinh

- Phat tridn lang nghd theo hudng SX cac san pham cd gia tri gia tang cao,

mot bo phanlao dong nong nghiep sang hoat dong TTCN.

- Phat trien lang nghe theo hudng chu yeu phue vu du lich va xuat khau duoc

u’u tien dautu phat trien cuathanh pho Da Nang

- Phat trien lang nghe de day manh CNH, HDH nong thon dong thdi phai gin

giu ban sac van hoa dantoc va bao ve moi trudng

3.2.2 Quan diem cualuan van ne PPTV lannnnge dthanhhpo Da Nann

- Phat trien lang nghe t Da Nlng phai tren quan diem lay hieu qua kinh te

lam muc tieu hang dau

- Phat trien lang nghe phai tren quan diem toan dung lao dong nong thon vathuc hien phuong cham “ly nong bat ly huong”

truyen thong va cong nghe hien dai trong qua trinh SX Ket hop SX vdi du lich

❖ Dam bao nguon nhan luc cho phat trien ben vung lang nghe

- Xay dung ke hoach duy tri nguon nhan luc, doi ngu nghe nhan cho lang

nghe Trong giai doan tu nay den 2010 moi lang nghe can phai thuc hien cac hoat

dong sau:

+ Tien hanh dieu tra khao sat tinh hinh nhan luc cUa moi lang nghe, thong

ke so luong nhung nghe nhan, nhung ngudi tho ca lao luyen hien con song va toan

bo lao dongdang hoat dong trong moi lang nghe

+ Tong hop bi quyet cUa cac nghe nhanthanh cam nang, tu lieu de day nghecho ngudi lao dong Tien hnnh phong tang danh hieu cho cac nghe nhan, ngudi tho

thU cong co uy tin, co tay nghe tinh xao nhung chua duoc phong tang Xay dung

cac che do chinh sach cho nghe nhan, ngudi lao dongtrong lang nghe

- Dao tao nguon nhan luc cho lang nghe Ke hoach dao tao nguon nhan luc

cho lang nghe o Da Nang th nay den nam 2010 can tap trung vao cac noi dung

sau:

> Nang cao mat bang dan tri, trinh do van hoa cua ngudi dan trong cac lang

A

nghe noi chung

> Phai thay doi duoc nhan thuc, xoa bo tam ly giau nghe” cua ngudi lam nghe trong cac lang nghe Nang cao trinh do tay nghe, ky nang ky xao, chuyen

nghe thu cong chua phat trien, lam co sd de phat trien nhung lang nghe moi

> Giu gin' ky thuat SX, bi quyet nghe nghiep cua nhung lang nghe truyen thong dabi mai mot hoac co khanang mai mot

phuong co nguon nguyen lieu do ve so luong,thdi gian, giaca

Doi voi nhung nghe TTCN khac tren dia ban thanh pho, de co the tien toi

tranh tinh trang dau tuphattrien nghe nhung nguon nguyen lieu dau vao khong on

dinh, vi do lasu phat trien nhung khong ben vung trong tuonglai

- Xay dungthuong hieu cho lang nghe

- Xay dung he thong thong tin thi trudng

-Tang cudng hoat dong quang cao, xuc tien thuong mai

♦ ♦ ♦ Chuyen doi co cau san pham doi vdi lang nghe hoat dong kem hieu qua va

hinh thanh nhung lang nghe mdi co dieu kien va kha nang phat trie n.

Chuyen doi co cau san pham truoc het tap trung khoi phuc lai nhung mau

ma truyen thong doc dao cua lang nghe da bi mai mot, va can phat trien theo

huong thiet ke san pham co gia tri trang tri, co the dung lam qua tang

Phat trien lang nghe de phat trien them san pham du lich, day la loai hinh

ban than cac lang nghe phai thanh lap cho dirge cac hiep hoi nghe, hop tac vdi So

Du lich, cac congty du lich de co ke hoach cai tao cho phu hop vdi dieu kien lang

v Ap dung tien bo khoa hoc ky thuat, cong nghe mdi vao trong SX cua cac

lang nghe.

Doi vdi SX chieu Cam Ne, cd the sudung may chap day day, may det chieu

de rut ngan thdi gian Mat khac can thay doi tir phuong phap nhuom mau tren soi

lat cho phu hop vdi kich cd cac khuon mau hoa van tao thuan loi cho viec dan, bat

cac hoa van khi det chieu

Doi vdi LDMNNN can tap trung dua may moc, ky thuat vao nhung khaunhu cua, xe da, danh bong san pham; Doi vdi lang banh khd me Cam Le can tap trung vao khau bao quan san pham, thiet ke bao bi vua dep, vua hop ve sinh, vira

tien loi cho ngudi tieu dung; Doi vdi nude mam Nam O can luu y denthiet ke chai

lo, nhan san pham de phu hop vdi yeu cau cua san pham

3.3.2 Giai phap tir phia co’ quan quan ly nha nude o’ dia phuong

❖ Phat trien ccr sd ha tang

Phat trien co sd ha tang nong thon phai cd su gan ket chat che vdi lich sur

❖ Quy hoach phat trien cac lang nghe cung vdi qua trinh chuyen dich ccr cau

kinh te cua dia phuorng va qua trinh do thi hoa.

Can tap trung quy hoach he thong lang nghe theo dac diem cua lang nghe

khong gian, xem do nhu diem den dau tien cua khach tham quan, du lich doi vdi

phuong thuc SX CN, cac ho SX se la ve tinh cho mot so ho trong diem Dau tu

xay dung co sd ha tang, chu trong quy hoach canh quan lang nghe, ket hop SX va

*♦* Hoan thien ve td chuc quan ly va co che chinh sach cua co quan nhd nude

doi vdi suphat trien cua lang nghe

thanh pho nham tao moi lien ket hoptac chat che giuacac DN tren dia ban

+ Trung tarn Khuyen cong Da Nang thubng xuyen phoi hop voi Trung tarn

lao dong ky thuat, nghe nhan lang nghetham quan, hoc tap, trao doikinh nghiem

lang nghe thanh lap DN hoac khuyen khich cac DN chuyen doi hinh thuc hoat

dong theo mo hinh lbn hon nhu Cong ty TNHH, de minh bach hoa quan ly va

nhung lang nghe vanghe ap dung cong nghe tien tien, hien dai vao trong SX

hien giai toa di doi

+ Lap quy hoach, ke hoach phat trien cac vung nguyen lieu nong, lam, thuy san de dam bao nguon nguyen lieu tai cho, bn dinh phuc vu cho lang nghe phattrien

+ Tao dieu kien cho cac nghe nhan, tho gibi phat huy toi da nang luc va

nghe cho thp hoc viec doi voi cac nghe du nhap tren co sb thuenghe nhan co kinh

KET LUAN

Be phan tich, danh gia thuc trang PTBV lang nghe tren dia ban thanh pho

van de rat mdi, rong Trong xu the phat trien nhu hien nay, phat trien cac nganh

trien cua nen kinh te theo xu huong CNH, HDH Va phat tridn tap trung cac lang

nghe dnong thon la mot giai phap huu hieu neu bietket hop cac yeu to kinh te - xa

hoi - mdi trudng cung dong hanh phat trien Be thuc hien dupe dieu do, can co

chinh sach phu hop, dau tu tap trung de hinh thanh va phat trien mot each rd net

nhat dam bao PTBV lang nghe d Da Nang hien nay Vi vay de tai “Phat trien ben

vung cac lang nghe tren dia ban thanh pho Da Nang” vdi nhung noi dung da dupe

ra

1 Luan van da he thong hoa va lam rd mot sd van de ly luan ve lang nghe,

trien cac lang nghe lam bai hoc kinh nghiem cho Da Nang

A

hop giua ba yeu to kinh te - xa hoi - mdi trudng

3 Luan'van da dua ra cac quan diem phat trien, muc tieu, giai phap va

nhung kien nghi de hinh thanh, PTBV lang nghe, dam bao cho su phat trien on

KHOA KE HOACH VA PHAT TRIEN

TA BAO KHANH

Chuyen nganh: Kinh te phat trien

LUAN • •VAN THAC SI KINH TE

Ngudi hudng dan khoa hoc: Th.S VU CUONG

Hd Noi, 2007

LOI MO DAU

ep doi vdi thanh thi, va neu san pham cua lang nghe xuat khau dupe thi do lai

la nguon thu ngoai te cua dat nude Chinh vi vay, phat trien cac lang nghe theo

hudng ben vung la mot dieu khong the phu nhan Nhan thuc duoc vai tro cua

nghe" tu nay den nam 2015 nham muc tieu giai quyet viec lam cho lao dong

thi diem trong giai doan dau (2006 - 2008) trong chuong trinh phat trien nay

than cac lang nghe da co tren dia ban cua dia phuong phai tu tim dupe cho

Nude (Ngu Hanh Son), lang det chieu Cam Ne, lang banh khd me Cam Le valang nude mam Nam O Hien nay, lang det chieu Cam Ne hoat dong khong

nude mam Nam O thi gap phai khd khan ve nguon nguyen lieu trong san xuat,

nghe nay Doi vdi lang banh khd me Cam Le, banh thorn va ngon va cd huong

vi rat dac biet, nhung hoat dong sanxuat khong manh ma chi ton tai b mot sd it

gia dinh cd truyenthong lam banh, bdi le san pham lam rahien nay tieu thu chu

nhan hieu nhung chua co cac hoat dong quang ba san pham va chua tham nhap

r a

nghe gay ra 6 nhiem moi trudng: chat thai, khong khi, nguon nude, tieng on

anh hudng dencuoc song cua dan cu

Vdi nhung dac diem tren ta co the thay rang cac lang nghe tai Da Nang

duy tri sir phat trien cua cac lang nghe thi chang may choc ca Thanh pho Da

cue la thuc day nhip do phat trien kinh te nong thon, giup tang thu nhap cho

huong, giam sue ep cho cac do thi do “rdi ruong nhung khong rdi lang” Do

thanh pho Da Nang” lam luan vantot nghiep cua minh

- Md rong thi trudng, quang ba de dua san pham khd me Cam Le vao thi

pho Da Nang: Lang da my nghe Ngu Hanh Son, Lang chieu Cam Ne, Lang

5.

Luan van chu trong vao 3 tieu chi: ben vung ve kinh te, ben vung ve xa hoi

vaben vung ve moi truong cua su phattrien cac langnghe

Phuong phap nghien cuu

Luan van su dung cac phuong phap duy vat bien chung, duy vat lich su,

phuong phap so sanh, phan tich, tong hop ve cac so lieu thu thap duoc qua

thong ke va ke thua ketqua nghien cuu da co trudc

Dieu tra khao sat thuc te, phong van true tiep tai lang nghe va cac co quan

Nhirng dong gop chu yeu cua luan van

lang nghe

De giai quyet van de phat trien ben vung lang nghe, thanh pho Da Nang va

tu than ngudi dan song trong lang nghe phai tu minh giai quyet van de do

nhu the nao cung vdi su giup do cua chinh quyen dia phuong

Giai phap phat trien ben vung lang nghe cd y nghia quan trong trong qua

Bo Nongnghiep va Phattrien nong thon trien khai

chinh sach, quan ly cac lang nghe tren dia banthanh pho

Ten va ket cau cua luan van

“Phat trien ben virng lang nghe tren dia ban thanh pho Da Nang ”

CHLTONG 1: Mot so van de ly luan ve lang nghe va phat trien ben vung lang

' nghe

DaNang tu nam 2001 den nam 2006

thanh pho Da Nang

6.

Ch i rong 1: MOT SO VAN DE LY LUAN VE LANG NGHE VA

1.1 LY LUANCHUNGVE LANGNGHEVA PHAT TRIEN BEN VUNG

LANGNGUN

1.1.1 Khai niem va dac diem cua lang nghe

l.l.l.l K hai nie m v e l ang nghe

Hho den nay van chua co mot khai niem nhat quan nao xac dinh mot

lang nghe Ruy nhien co su thong nhat chung cho rang lang nghe la mot thuc

the duoc cau tao bdi hai yeu to “lang” va “nghe”

Lang, theo dinh nghia cua Ru dien tieng Viet, la mot khoi ngudi quay

quan d mot noi nhat dinh trong nong thon Lang lamot te bao xa hoi cua ngudi

Viet, la mottap hop dan cu chu yeu theo quan he lang gieng Do la mot khong

gian lanh tho nhat dinh, d do tap hop nhung ngudi dan quan tu lai cung sinh

doi Mot so dia phuong hien nay khong con duoc goi la lang mathay vao do la

nhungten goi khac nhu pho, khoi pho Ruy nhien, du ten goi co thay doinhung

ban chat cua cong dong dan cu do van gan vdi nong thon thi van duoc xem la

lang Hac lang d nudc ta duoc chia lam 4 nhom chinh:

- Lang thuan nong hay con goi la lang nong nghiep, la nhung lang lam

nghe nong mot cach thuantuy

- Lang buon ban, la lang lam nghe nong co them nghe buon ban cua mot

so thuong nhan chuyen nghiep hoac ban chuyen nghiep

- Lang nghe, la lang lam nghe nong nghiep nhung co them mot so nghe

thu cong

- Lang 'chai, la lang cua cac cu dan lam nghe chai ludi, danh ca, song d

ven song, bien

Nhu vay, lang nghe cung la mot lang d nong thon nhung ngoai san xuat

nong nghiep nhu trong trot, chan nuoi ra con co hoat dong san xuat tieu thu

cong nghiep (TTCN), san pham lam ra khong chi dap ung cho nhu cau cua ban

Khai niem nghe co the dupe hieu la cong viec kiem song hang ngay cua

ngudi dan Cac nghe dupe hoat dong trong hoat dong cua lang nghe la nhung nghe thu cong, san pham lam ra mang dam dau an cua ngubi lam ra no

- Nhomthu hai la cac nganh nghe san xuat cong cu nhu: ren sat, lam cay

- Nhom thu ba la cac nganh nghe san xuat cac mat hang phuc vu tieu

dung thong thubng nhu: lam lupc, det chieu, lam non, dan manh, ro, ra, sot, bo,

xay xat, lam banh, lam bun, dubng, mat, lam tuong, dau phu, nau rupu, che

bien hai san cac loai

nhau ve langnghe nhung deu tap trung vao 3 quan niem sau:

- Quan niem thu nhat: Lang nghe la noi hau het moi ngudi trong lang

deu hoat dong nghe cho nghe do va lay do lam nguon song chu yeu Voi quan

niem nhu vay thi so lang nghe do d Viet Nam hien nay chi con rat it, nhu lang

mot bo phan dan cu, mot so ho khong lam nghe nay ma lam nhung nghe khac

- Quan niem thu hai: Lang nghe la nhung lang co truyen lam nghe thu cong lau doi, b day khong nhat thiet tat ca dan trong lang deu hoat dong nghe

nhung do yeu cau chuyen mon hoa cao da tao ra nhung ngudi tho, nhung ho giadinh chuyen san xuat mot so mat hang thu cong co tinh truyen thong

- Quan niem thu ba: Lang nghe la trung tarn san xuat thu cong, noi quy

co sir lien ket ho tro trong san xuat, ban san pham theo kieu phuong hoi Quan

cung nhau sinh sdng bang viec san xuat mot hoac mot so loai hang hoa, dich

vu; trong do co it nhat mot loai hang hod, dich vu dac trung thu hut dong dao

lao dong hoac ho gia dinh trong lang tham gia, dem lai nguon thu nhap chinh

va chiem ty trong Ion so vdi thu nhap dan cu tao ra tren dia ban lang hoac

cong dong dan cu do.

1.1.1.2 Dac diem chung cua lang nghe Viet Nam

AAA A

bao thu nhap du song cho ngudi nong dan Vi vay, nhu cau tao viec lam de co

tinh thdi vu cua san xuat nong nghiep, da tao ra mot su du thua lao dong trong

nong nghiep va ddi song dan cu; nguon nguyen lieu phuc vu cho cac nghe thu

thanh va phat trien

♦♦♦ Co truyen thong lau ddi:

Cd ban sac van hoa rieng cua Viet Nam:

biet, tinh rieng, mang phong each cua mdi nghe nhan va net van hoa dac trung

A

then, son mai), hang theu, det (to lua, chieu, tham ) hang may tre dan, kim

nhung net rieng Nhung net rieng do dupe thu thach qua thdi gian, qua giao

nhau, trd thanh nhung kieu mau hoan thien, dac sac cho nhung san pham cung

Trudc day, khi ky thuat cong nghe con tho so, lac hau thi hau het cac

cong doan trong quy trinh san xuat deu do lao dong thu cong dam nhan Dac

trung co ban cua ngudi tho thu cong la tu dinh doat lay moi cong viec k£ ca

cung ung nguyen vat lieu va tieuthu san pham Cong viec co the tien hanh doc

lap hay cUng vdi mot so ngudi trong gia dinh, dong ho hoac mot so ngudi hoc

viec Cong viec nay da the hien mot tay nghe nhat dinh, tai kheo leo rieng biet,

doc dao, ket hop vdi dau oc sang tao vanghe thuatthong qua lao dong bangtay

hoac bangmay moc congcu cokhi, nua co khi

lang nghe cua minh nhu: lang tranh Dong Ho, lang gom Bat Trang, lang dieu

ChuongMy, lua Tan Chau Day chinh la dac diem tieu bieude phanbiet duoc

san pham rieng co cua moi lang nghe San pham cua lang nghe khong chi doi

hoi lao dong kheo leo cua ngudi tho ma con doi hoi su tich luy kinh nghiem

danh gia tinh ben vung cua lang nghe

Pha t tri en b e n vung.

Phat trien ben vung (PTBV) la khai niem duoc su dung pho bien hien

nay, khong chi tu nhung nghien cuu co tinh hoc thuat ma no da duoc dua vao

trong cac van kien cua cac quoc gia cung nhu cac chien luoc, chinh sach,

dudng loi phat trien doi vdi cac nganh, cac vUng va dia phuong Da co nhieu

Khai niem PTBV duoc uy ban Quoc te ve moi trudng va phat trien (Uy

ban Brundtland) neu ra nam 1987 nhu sau: “ Nhung the he hien tai can dap ung

A f nhu cau cua mlnh, sao cho khong phuong hai den kha nang cua cac the he

A

twang lai dap ung nhu cau cua ho

Tai hoi nghi Rio de Janeiro nam 1992, su PTBV duoc dinh nghTa la

‘ 'Mot suphat trien thoa man nhimg nhu cau cua the he hien tai ma khong xam

hai tai kha nang dap ung nhimg nhu cau cua cac the he twang lai

“PTBV” cung co the goi bang each khac, do la “phat trien binh dang va

can doi”, nghia la duy tri su phattrien mai mai, can bang giua lpi ich cua nhom

ngudi trongcung mot the he va giua cac the he, dieu nay duoc thuc hientren ca

ba linh vuc quan trong co mdi quan he qua lai vdi nhau: kinh te, xa hoi, mdi

1.1.2.2 Cac noi dung cua phat trien ben virng.

Co rat nhieu dinh nghTa ve PTBV, tuy nhien dinh nghTa duoc su dung

cau cua cac the he tuong lai”. Dinh nghTa nay cd the md rong ra vdi ba cau

kinh te hop ly, dap ung duoc yeu cau nang cao chat luong cuoc song cua nhan

mot each lien tuc, vdi muc do cd the kiem soat cua chinh phu va no ben ngoai,

Mot he thong ben vung ve mat xa hoi phai dat dupe sir cong bang trong

tinh trang doi ngheo va han che khoang each giau ngheo giua cac tang lop dan

cu va cac nhom xa hoi Nang cao mure do cong bang ve quyen lpi va nghTa vu

giua cac thanh vien va cac the he trong mot xa hoi, cong bang gibi, duy tri va

c) Ben vung ve mdi truemg

moi truemg, va viec khai thac nguon luc khong tai tao khong vupt qua muc do

dau tu cho su thay the mot each day du Dieu nay bao gom viec duy tri sir da

dang sinh hoc, sir on dinh khi quyen, va cac hoat dong sinh thai khac ma

1.1.2.3 Phat trien hen vung lang nghe

Xuat phat tirkhai niem do, PTBV lang nghe dupe dat ra trong khuon kho

quan niem ve PTBV cua dat nubc, co chu y tbi nhung yeu to dac thu cua cac

lang nghe Theo each hieu do, “PTBV lang nghe la viec bao dam su tang

trudng kinh te on dinh, co hieu qua ngay cang cao trong ban than cac lang

De dam bao PTBV lang nghe phai xem xet tren hai goc do:

Mot la, Dam bao duy tri tinh chat ben vung va hieu qua trong hoat dong

san xuat, kinh doanh (SXKD) vadichvu trong banthan cac lang nghe:

- Dam bao hieu qua kinh te cao trong hoat dong cua lang nghe nhu: quy

mo va toc do tang gia tri san luqng, trinh do cong nghe, thu nhap binh quan,

phat trien hoatdong san xuattheo hudngtang tong kim ngach xuat khau

- Duy tri va nang cao kha nang canh tranh cua cac lang nghe Kha nang

canh tranhnoi len tinh chat vuqt troi trongquan he so sanh vdi cac doi thu canh

tranh khac co cung tieu chi so sanh nhu moi trudng phap ly va hanh chinh, co

sd ha tang (CSHT), trinh do cong nghe san xuat, thi trudng, nguon nhan luc,

dac diem san pham

- Dam bao chat luqng moi trudng trong noi bo lang nghe

De dam bao duy tri tinh hieu qua trong cac lang nghe can phai luon dat

su phat trien cac lang nghe vdi qua trinh phat trien kinh te noi chung va phat

trien cac lang nghe trong khu vuc

Hai la, Nhung tac dong lan toa tich cuc cua lang nghe den hoat dong

kinh te, xa hoi va moi trudng cua dia phuong, khu vuc co langnghe, the hien:

hudng ve xuat khau

- Hoat dong cua cac lang nghe co tac dong tich cuc trong viec phat trien

CSHT ky thuat va xahoi cho khu vuc co lang nghe

- Hoat dong cua lang nghe co tac ' dong tich cuc va giam thieu cac tac

dong tieu cuc den cacvan de xa hoi, ma tuu chung lai la van de tang cudng kha

nang giai quyetviec lam va nang cao thu nhap cho dan cu trong vung

- Hoat dong cua lang nghe luon gan voi cac phuong an bao ve mdi

1.1.2.4 Cac tieu chidanh gid su?phat trien ben vung cua lang nghe

do la sir ben vung ve kinh te, ben vung ve xa hoi va ben vung ve mdi trudng Trong do can phai lam ro noi dung cua tung khia canh va xem xet su ben vung

a) Tieu chi danh gid su? ben vieng ve kinh te

♦♦♦ Ngudn lire dau vao cho qua trinh san xuat

xuat

- Nguyen lieu la mot yeu to dau vao quan trong cua qua trinh SXKD va

chung loai, pham cap cua nguyen lieu va khoang each tir ngudn cung cap nguyen lieu den noi san xuat, do do lang nghe thudng rat chu trong den yeu to

thuan lqi cua dia phuong doi vdi khai thac ngudn tai nguyen do Viec tim kiem

nguyen lieu dong vai trd la mot trong nhung dau vao quan trong kim ham sir nhat trien, hay mo rong san xuat cua cac lang nghe, anh hudng den sir PTBV

lang nghe se tao dieu kien cho hoat dong san xuat cua lang nghe duoc thong

ma co the tap trung cho hoat dong san xuat cua minh Sir on dinh ve ngudn

Ngoai ra, qua trinh khai thac nguyen lieu phuc vu cho hoat dong san xuat

thac nguyen lieu, nhat la nguyen lieu co san trong tu nhien se gay ra nhung tac

dong true tiep hoac gian tiep den mdi trudng Chang han nhu khai thac nguyen

lau dai se dan den can kiet ngudn tai nguyen, huy hoai mdi trudng thien nhien

- Luc luong lao dong va trinh do cua luc luong lao dong

phat trien kinh te cua tat ca cac nganh, linh vuc chu khong rieng hoat dong san

cac nghe nhan va ngudi thp lanh nghe Mdi san pham lang nghe dupe coi la

mot tac pham nghe thuat, chua dung phong each rieng, net sang tao rieng, dau

oc my thuatrieng cua ngudi tao rachung Cac san pham thu congvira phai dam

bao co gia tri su dung nhung cung phai cd tinh nghe thuat cao, ket hop giua

a r

cong nghe thu cong truyen thong vdi ky nang tinh xao

Trong thuc te, de tao ra duoc nhung san pham tinh xao thi ngoai nang

nhieu khi ho khong du kien nhan de theo duoi den cung Ben canh do, vdi

trong khi nhung nghe nhan cu tuoi doi cang cao, sue khoe cang yeu Nhu vay,

nhung tinh hoacua lang nghe ngay cang bi mai mot

Ngay nay, khi lang nghe ton tai trong nen kinh te thi trubng thi ngoai ky

nang, bi quyet rieng cua ngubi tho, su phat trien cua lang nghe doi hoi ngubi

Luc luong lao dong tham giavao cac lang nghe bndinh ve mat sb luong,

PTBV lang nghe

- Vdn cho phat trien san xuat la yeu to dau vao quan trong cua qua trinh

san xuat, no anh hubng true tiep den kha nang mb rong quy mb san xuat cua

doanh nghiep (DN) Su phat trien cua cac lang nghe trong dieu kien kinh te

ngay nay cung khong la hien tuong ngoai le

nhu cau ve von de mb rong san xuat ngay cang gia tang Cube khao sat dupe

thuc hien bbi to chuc ILO va SIDA cho thay co 65,7% y kien b nong thon cho

rang thieu von la nguyen nhan quan trong nhat can trb hoat dong cua cac DN