Các nhân tố ảnh hưởng đến cơ giới hóa trong sản xuất lúa gạo nghiên cứu điển hình tại tỉnh hà tĩnh

Le Huy Due Co quancong tac: Tap chi Kinh te va Dir bao, Bo Ke hoach va Dau tu Sau khi doc 92 trang noi dung luan van vdi de tai: “Cue nhan to dnh hudng ten co' gidi hoa trong san xuat Id

13204 LV.ThS

DHKTQD

TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN

-

-.ca-cs -TRUONG DHKTQD '

TT TUAV(’ TJV rrijr Viry i

11.1 liUMj J in i Illi HA : - — - : i

NGH1EN CUU D1EN HiNH TAI TINH HA TINH

Chuyen nganh: Kinh te phat trien

i -Tac gia xin cam doan bai nghien cuu nay dupe lam mot each doc lap

~ r ' dirdi su giup do cua giao vien htrdng dan Cac ket qua, ket luan da neu

LOI CAM ON

r

Trong thbi gian hoc tap va viet bao cao luan van, ban than da gap khong it kho khan va nhieu vudng mac nhung vdi su giup do, ho trp, hudng dan va su dong vien cua nhung ngubi xung quanh da giup ban than khac phuc, vuot qua chinh nhung rao can do Cho den gib, ban than

A that sir hai long nhung gi minh da lam dupe vdi nhung ngubi luon dong

hanh trong suot thbi gian qua Xin gui lbi cam on chan thanh den:

Thay giao Le Huy Due, giang vien khoa Ke hoach - Phat trien/ Truong DH Kinh Te Quoc Dan, la ngubi dan dat, hudng dan, dong vien

em vuot qua nhung kho khan trong thbi gian hoan thien luan van.

Mac du da rat cd gang de hoan thien ban luan van nay, nhung khong the tranh khdi su thieu sot trong qua trinh trinh bay bao cao nghien cuu Rat mong dupe quy thay cd dong gop y kien de hoan thien luan van cung nhu giup do ban than cai thien kien thuc hon trong qua trinh hoc tap va lam viec sau nay.

Nhirng diem can sua chua bo sung trade khi nop luan van chfnh thuc cho Vien

dao tao SDH

Zi

/ - ' / ’■ j

/-Chu tich Hoi dong

(Tyy vci ghi ro ho ten)

Cam ket cua Hoc vieni

BO GIAO DUC VA DAO TAO CONG HOA XA HOI CHU NGH1A VIET NAM

DAI HOC KINH TE QUOC DAN Doc lap - Tu do - Hanh phuc

-

0O0 -NHAN XET

de tai: “Cue nhan to cinh hudng (ten co gio'i hoa trong san xuat Ida gao

-Nghien cuu ctien hinh tai tinh lid Tinh ”

Cao hoc vien: Phan Van Hung

Thuc hien tai: Truong Dai hoc Kinh te quoc dan

Giao vien hudng dan: PGS.TS Le Huy Due

Co quancong tac: Tap chi Kinh te va Dir bao, Bo Ke hoach va Dau tu

Sau khi doc 92 trang noi dung luan van vdi de tai: “Cue nhan to dnh

hudng (ten co' gidi hoa trong san xuat Ida gao — Ngliien cuu ctien hinh tai

tinh Hd Tinh ” , tinh tu phan mb dau den ket luan, khong ke phan tom tat,

danh muc tai lieu tham khao, phu luc, tdi co nhung nhan xet nhu sau:

1- Tinh cap thiet, y nghia khoa hoc vd thuc tien ciia (te tdi luan van

du muc cho pham vi nghien cuu mot de tai luan van Thac si Kinh te

Kinh te, chuyen nganh Kinh te Phat trien

bo

Tac gia ciing da lap luan kha day du ve ly do lira chon de tai va tinh cap

thiet cua nghien cuu nay

Ten goi cua de tai luan van phu hop vdi noi dung luan van, dong thdi

2- Ve hinh thuc ciia luan van va sic hop ly trong bo cue ciia luan vein

Luan van dupe bo tri thanh 4 chuong 11 tiet va cac tieu tiet, phan tomtat, danh muc cac tai lieu tham khao, phu luc Chuong 1 ket cau noi dungthanh 13 trang; Chirong 2 : 9 trang; Chirong 3 : 25 trang; chuong 4: 34 trang.Ket cau noi dung nhu vay, chirong 4 co phan nhieu thbi lirpng hon khong candoi so voi cac chirong khac

Cach ket cau noi dung theo Id ghich truyen thong, di tir ly luan denthuc tien va giai quyet cac van de do thuc tien dat ra ve co gidi hoa tai mottinh cu the la Ha Tinhva de xuat cac kien nghi, giai phap

dung

Luan van da neu dirpe tong quan ve tinh hinh nghien cuu lien quan de

xac dinh ro nguon dir lieu va phuong phap nghiencuu cua luan van

la phu hop voi doi tupng nghien cuu Luan van co sir dung so lieu ket qua

hinh probit

Luan van sirdung kha nhieu cac so do, bieu do, bang, hinh de minh hoa

cho qua trinh lap luan Ngoai so lieu so cap tir dieu tra, khao sat cua tac gia, luan van trinh bay so lieu thu cap kha tin cay, capnhat dennam 2014

Phan phan tich dinh lirpng, luan van da thuc hien kha day du cac birdc

va trinh bay ro rang

Luan van sir dung 25 muc tai lieu tham khao, trong do co ca cac trang webs, cac tai lieu deu lien quan den noi dung nghien cuu cua luanvan

r r a •> v

4- Nhung ket qua ctd ctcit chcoc va nhung him che can sica doi, bd sung ciia luan vein

4.1- Nhung ket qua dat diccrc

Trong phan tich cac nhan to anh hudng den co gidi hoa nong nghiep

noi chung va tong san xuat lua gao noi rieng, luan van da dua ra cac nhan to: trinh do khoa hoc, cong nghe; co che chinh sach; dieukien tu nhien; dac trirng cua tung ho san xuat nong nghiep (nen bd “cua tirng”), vi dac trung la chungcho cac ho san xuat nong nghiep

Luan van dac su dung phuong phap phan tich mo hinh probit de danh

Trunguong va cua tinh ha Tinh

Luan van da neu dupe han che va nguyen nhan cua han che Cd rut ra dupe mot soket luantir phan tich mo hinh probit

4.2- Mot so han che can stra doi, bo sung cua luan van

Trong luan van nay, doi tupng nghien cuu la cac nhan to anh hudng

chi neu len cac nhan to, trong do cd nhan to chinh sach Nhung phan tich mo

nghiep

la tot, nhung nen nam d phan thuc trang (chuong 3), chuong 4 chi nen dua ra

muc tieu va giai phap thuc hien, tot nhat va hop Id ghich nhat la bam vao ket

qua phan tich cac nhan to

Luan van dua ra mot so noi dung ve tu duy nhiem ky, tu duy bao cap

Co cho the hien ro tac gia chep ma chua xu ly ky thong tin, chang han cudi trang 76, Quyet dinh 186/2002/QD-TTg, ra ngay 26/12/2002, the ma tac gia

Hau nhu luan van chua dua ra dupe nhung giai phap thiet thuc lien

quan den ket qua nghien cuu cac nhan to anh hudng den co gidi hoa de thuc

phai dua vao phan phu luc, va toanfophan phu luc phai dupe danh sorieng

Cd tai lieu tham khao da su dung d trang 17, nhung khong thay xuat hien trong tai lieu tham khao, can dupe ra soat lai va bo sung

sau tai lieu tham khao nude ngoai

5-Ket luan:

Theo tdi, luan van da cd each tiep can kha hop ly ve phan tich nhan to

dupe cua luan van la mot thanh cong Day la cong trinh nghien cuu doc lap

chuyen nganh Kinh te Phat trien de bao ve trudc Hoi dong cham luan van Thac si.

Co5 quan xac nhan chu’ ky

cua PGS, TS Le Xuan Dinh

Chanh Van phong

Hci Noi, ngay 12 thcing 08 ncim 2017

Ngu’d’i nhan xet

TR lT ONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN

KHOA KE HOACH VA PHAT TRIEN

CONG HOA XA HOI CHU NGHIA VIET NAM

Poe lap - Tu do - Hanh phuc

NHAN XET LUAN VAN THAC SI KINH TE

Chuyen nganh: Kinh te Phat trien

Cao hoe vien: Phan Van Hung

De tai: Cac nhan to anh hudng den co gidi hoa tr o ng san xuat lua gao : N ghi en cuu dien hinh tai tlnh Ha TInh

1 Ti ' nh cap thiet cua de tai nghien euu

Cong nghiep hoa nong nghiep nong thon la mot chu truong ldn cua Dang va Nha nudc nham phat trien nong nghiep nong thon theo hudng hien dai N ga nh nong nghiep da trien khai thuc hien co gidi hoa nong nghiep tu k h a sdm, ket qua co gidi hoa tr o ng nong nghiep da co nhung tien ho nhat dinh, nhat la co ’ gid i hoa tr o ng san xuat lua gao Tuy nhien, so vdi cac nudc san xuat lua gao d Chau A, muc do co gidi hoa tr o ng san xuat lua d Viet Nam van con han che va thap hon nhieu so

v di cac nudc tr o ng khu vuc va Chau luc.

Trong boi canh san xuat lua gao dang phai doi mat vdi nhieu thach thuc, viec ap dung dong bo cac giai phap ky thuat, nhat la co gioi hoa nham nang cao nang suat, chat lupng gao va han che toi da ton that sau thu hoach Cau hoi dat ra la nhung yeu to nao tac dong tdi viec co gid i hoa san xuat lua gao cua ho tr o ng lua la cau hoi chua co nhung dan chung day du Luan van nay tap trung vao viec nghien cuu de tra ldi cau hoi vua dat ra tr o ng boi canh san xuat lua gao o Ha TInh la mot lua chon tot Toi danh gia cao, su can thiet cua nghien cuu nay va su lua chon phu hop cua cao hoc vien tren ca giac do phu hop vdi chuyen nganh, dinh hudng dao tao va y nghla vdi thuc tien san xuat lua tai dia ph u o 'n g.

2 Nhung thanh cong dat duoc cua luan van

Muc tieu nghien cuu cua luan van la ro rang, thiet ke cua luan van hudng tdi muc tieu nghien cuu va cau hoi nghien cuu Luan van su dung dupc cac phuo ’ ng phap nghien cuu, phuong phap phan tich co ban trong nghien cuu khoa hoc xa hoc, bao gom ca cac phuong phuong phan tich thong ke mo ta, hoi quy vdi cac mo hinh phu hop , de giai quyet van de nghien cuu tuong doi hieu qua;

So lieu thu cap ve muc do co gidi hoa san xuat lua gao dupc trich tu nguon bao cao nghien cuu cua N ga n hang The gidi, To chuc Nong - Luong thuc cua LHQ, Tong cuc thong ke , day la cac nguon du lieu tin cay Du’ lieu so cap dupc thu thap tu khao sat cua de tai vdi mau nghien cuu dupc chon va thu thap du ’ lieu kha chat che va tin cay.

Nhu vay, muc tieu ro r a ng, cong cu va phuong phap chap nhan dupc, so lieu tin cay nen ket qua nghien cuu cua luan van la dang tin cay

Luan van co chon loc mot so nghien cuu tong quan lam co sd cho viec trien khai nghien cuu nay Toi cho r a ng, du tong quan nghien cuu mdi dung lai o muc de cap mot cach co ban cac nghien

Chuong I cua luan van da lam ro dupe cac van de lien quan tdi co gidi hoa trong nong nghiep, tieu chi do lirdng va cac yeu to anh hudng tdi viec co gidi hoa trong san xuat lua gao Luan van cung da long ghep cac van de ly thuyet tren cho co gidi hoa trong san xuat lua gao Sir thiet ke noi dung nghien cuu nhu vay d chuong 1 la phu hop va mang tinh dan dat cho viec trien khai nghien ci'ru d cac chuong tiep theo sau trong luan van.

Chirong 2 de cap tdi phuong phap nghien cuu, cac mo hinh udc lupng ciia luan van Chirong nay trinh bay chi tiet va phuong phap nghien cuu, dac biet nhan manh tdi phuong phap khao sat vdi noi dung lien quan tdi mau nghien cuu (quy mo, chon mau), each thuc thu thap va phan tich du lieu Chuong nay trinh bay co so va mo ta mo hinh Probit cung nhu mo hinh hoi quy da bien trong nghien cuu cac nhan to anh hudng tdi co gidi hoa trong san xuat lua gao d Ha Tinh.

Chuong 3 ciia luan van trinh bay ket qua nghien ciru thuc nghiem vdi cac ket qua udc lupng tir

mo hinh Probit, va mo hinh hoi quy da bien Ket qua tir cac mo hinh udc lupng deu dupe tinh toan va luan giai phu hop nhat la cac anh hudng bien tir mo hinh Probit Chirong 4 da tong hop dupe ket qua nghien ciru chinh va de xuat mot so giai phap phu hop.

3 Nhung noi dung can bo sung va chinh sua

Tdi nhac lai, la luan van da hoan thanh tot bdi muc tieu, thiet ke nghien ciru phu hop, so lieu tin cay nen ket qua la logic va tin cay Tuy nhien, co may diem neu cd the chinh sua se tang do sau ciia nghien ciru va nang cao hon chat lupng ciia nghien ciru nay.

Thu nhat, trong phan dau cd gang tang cudng luan giai tai sao lai nghien ciru van de nay d Ha Tinh Cd the bd sung trong phan pham vi nghien ciru de ngirdi doc thay ro y nghia nghien ciru d

Ha Tinh.

Thu hai, viec phan tich thong ke mo ta ve mau nghien ciru nen viet gdn lai Muc 3.2.1 cung la

mo ta dac diem ciia mau nghien ciru va phan nay nen viet gop lai trong muc 3.1.1.

Thir ba, phan tich thong ke mo ta them tinh hinh co' gidi hoa trong san xuat Ilia gao d Ha Tinh, dac diem cua nhung ho ap dung co gidi hoa va dac diem ciia ho khong ap dung co gidi hoa de hieu rd hon sir khac biet, dong thdi cd the giai thich cho ket qua udc lupng d muc 3.2.2.

Thir tir, neu tang cudng them luan giai tai sao ket qua udc lupng lai nhu vay thi se cd y nghia hon nhieu doi vdi nghien ciru va ca goc do thuc tien ciia nghien ciru nay Tuy nhien mire do hien tai da tot roi.

Thir nam, noi dung mo ta bdi canh kinh te xa hoi, san xuat nong nghiep va co’ gidi hoa nganh nong nghiep Viet Nam d trong chuong 4 la chira cd sir an khdp vdi noi dung ciia chuong nay Phan danh gia ve cac yeu to tac dong tdi co gidi hoa san xuat Ilia gao d Ha Tinh nen phan tich ngan gon d trong chuong 3 cd the la mot gpi y Chuong 4 se tap trung vao cac ket qua nghien ciru chinh (bao gom tir mo hinh udc lupng va tir danh gia mire do co gidi hoa) va de xuat nham tang cudng co gidi hoa san xuat Ilia gao d Ha Tinh.

- Su' dung Bang va Hinh: khong dung bieu, so' do, hinh ve, hinh anh, Tir viet tat sap xep theo

a, b, c,

- Cach trich dan va each trinh bay tai lieu tham khao can chuan hoa hoac theo mot chuan muc.

- Sira cac loi chinh ta, tu dung chua chuan, may cong thuc mo ta mo hinh Probit d trong pha tong quan,

4 Ket luan

Luan van nay the hien duoc su nghien cuu doc lap cua hoc vien theo dung dinh hudng dao toa cau chuyen nganh, giai quyet duoc cac van de nghien cuu dat ra Luan van dap ring duoc yeu cau

co ban cua mot luan van thac sT chuyen nganh Kinh te phat trien.

Ha Noi, ngciy 17 thang 8 nam 2017

Ngubi viet nhan xet

PGS-TS Le Quang Canh

Cau hoi

1 Cao hoc vien hay cho biet them muc do co gidi hoa trong cac khau cua san xuat lua gao

tu ket qua nghien cuu d Ha Tinh.

2 Theo ket qua nghien cuu luan van, yeu to nao can trd viec co gidi hoa san xuat lua gao cua cac ho gia dinh trong lira d Ha Tinh? Theo hoc vien xu ly can trd do nhu the nao tu nghien cuu d Ha Tmh?

Ldi CAM DOAN

LOI CAM ON

DANH MUC CAC TU VIET TAT

DANH MIJC BANG BIEU, HINH VA BIEU DO

TOM TAT LUAN VAN i

PHAN MO DAU 1

1 Tinh cap thiet nghien cuu de tai 1

2 Tong quan cac cong trinh nghien cuu 3

3 Muc tieu nghien curu de tai 8

4 Doi tuong vapham vi nghien cuu 9

5 Phuong phap - du lieunghien cuu 9

6 Ket cau cualuan van 10

CHU’ONG I: CO SO LY THUYET VE CO GICH HOA TRONG SAN XUAT NONG NGHIEP NOI CHUNG VA LUA GAO NOI RIENG 11

1.1 Co gidi hoa va vai tro cuano trong sanxuat nong nghiepnoi chung va san xuat luagao noi rieng 11

1.1.1 Khai niem ca giai hoa trong san xuat 11

1.1.2 Vai tro cua ca giai hoa trong san xuat 12

1.2 Cac tieu chi danh gia muc do co gidi hoa trong nong nghiep noi chung va san xuat lua gao noi rieng 14

1.2.1 Mire do ca gidi hoa 14

1.2.2 Tieu chi danh gid mire do ca gidi hoa 16

1.3 Cacnhan to anh hudng den co gidi hoa nong nghiep noi chung va trong sanxuat lua gao noi rieng 19

1.3.1 Trinh do phat trien khoa hoc cong nghe 19

1.3.2 Co che chinh sach 20

1.3.3 Dieu kien tu nhien 21

1.3.4 Dac trung cua chu ho san xuat nong nghiep 22

CHUONG 2 PHUONG PHAPNGHIEN CUU VE CO GlOlHOA TRONG SAN XUATLUA GAO 24

2 1 Phuong phap tiepcan nghien cuude tai 24

r > 2.1.1 Huong tiep can de tai nghien cuu 24

2.1.2 Phuongphap tiep can va muc dich su dung chung trong viec trien khai nghien cuu de tai 25

2.1.3 Noi dung khao sat 26

2 2. Cac mo hinh toan su dung trongde tai nghiencuu 27

2.2.1 Mo hinh Probit 27

x r r 2.2.2 Mo hinh hoi quy da bien voi bien phu thuoc lien tuc 29

2.2.3 Co so cho viec lua chon cac bien trong cac mo hinhphan tich .31 CHUONG 3: KET QUA NGHIEN CUU VE CO GIOI HOA TRONG SAN XUAT LUA GAO NGHIEN CUUBIENHINH TAI HA TINH 32

3.1 Phantich thong ke mo ta mau nghien cun 32

3.1.1 Mo ta du lieu 32

3.1.2 Nhan dinh tu du lieu tong hop 34

3.2 Phantich, nhan dinh ket qua nghien cuu 39

3.2.1 Mo ta va uoc luong mo hinh 39

3.2.2 Nhan dinh du lieu tu mo hinh phan tich 49

CHUONG 4: DANH GIA CO GIOI HOA VA KIEN NGHI NANG CAO 57 4 1 Boi canh kinh te xahoi 51

4.1.2 Thuc trang co giai hoa nganh lua gao Viet Nam 69

4.2 Nhung han che - nguyen nhan trong qua trinh co gioi hoa sanxuat lua gao 75 4.2.1 Han che - nguyen nhan chung 75

4.2.2 Rut ra tu mo hinh phan tich 81

4.3 Kien nghi ve coche chinh sach, giai phap khac phuc yeu kem 84

4.3.1 Kien nghi chung ■ 84

4.3.2 Kien nghi cho chinh sach 89

KET LUAN 90

TAI LIEU THAM KHAO 91 PHU LUC

DANH MUC CAC TV VIET TAT

CNH-HDH: Cong nghiep hoa - Hien dai hoa

Nang suat nhan to tong hop

Danh muc bang bieu

Soluong may thuthap dupe qua 220 ho gia dinh

So maymoc phantheo tungkhu vucKet qua udc luong mo hinhProbit sd huu Kiem dinh su phu hop Andrewsva HL sd huu Ket qua udc luong mo hinh Probit su dung Kiem dinh su phu hop Andrews vaHL su dung Ket qua udc luong mo hinh hoi quy dabien Ket qua kiem dinh dang ham sai -Kiem dinh Ramsey

Ket qua kiem dinh phuong sai sai so thay doi Kiem dinh BPG

-Ket qua kiem dinhphuong sai sai so thay doi Phuong phap white co tich cheo

-Ket qua hoi quy bien thunhapkhac va bien dia lyqua phan men Eview

Gidi tinhTuoiPhan bo dientichThong ke mo ta cua bien khoang cach tu nha den dong ruong

40

4142434344454546

•19505252

57Bang 4.1

Tang truong san luong nong nghiep, toe do tangTFP trongnong nghiep, % dong gop TFP trongtang truong san luong nong nghiep giai doan2001-2010

Nang suat binh quan nam mot so loai nong san qua cac thbi ky khac nhau

Toe do tang truong cac nganhnong, lam, thuy sanSan luong lua tren dig ban Ha Tinh

Nang suat lua tren dia ban Ha Tinh

Ti le co gidi hoa o mot so loai cay trongMuc do co gidi hoa nong nghiep tai mot so nudeDong Nam A nam 2013

Anh hudng thuan vanghich chieu cua cac biendoc lap len bienphu thuoc

Khao sat thu nhap tu yeu to khac ngoai san ngoai sanxuat lua cua220 ho gia dinh

59

636667687172

Hinh 4.1 Dien tich dat canh tac binh quan tren mot ho gia 82

dinh dnong thon (lao dongnong thon)

■>

Danh muc bieu do

Bieu do 3.1 Muc do ho trotu cac cap chinh quyen diaphuong 33

Nang suat binh quan sanxuat lua cua khu vuc vaViet Nam qua cac then ky

Giatri san xuat nong, lam, thuy sanSan luong mot so nong san chu luc tai Ha Tinh

X _ X X A

CGU DIEN HINH TAI TINH HA TINH

Chuyen nganh: Kinh te phat trien

Ha Noi, 2017

CHUONG I: CO SO LY THUYET VE CO GIOI HOA TRONG SAN XUAT

NONG NGHIEP NOl CHUNG VA LUA GAO NOl RIENG

1.1.1 Khai niem cff giffi hoa trong san xuat

Co gidi hoa nong nghiep la viec sd dung cong cu, dung cu va may moc cho viecphat trien dat canh tac nong nghiep, san xuat cay trong, van de thu hoach, du tru, che biSn (A.G Rijk 1989)

FAO va UN1DO (2008) cho rang co gidi hoa nong nghiep la viec ap dung cong nghe ky thuatvao trongnong nghiep, vdi y nghia chinh la thuc day nang suat lao dong

va qua do gianh dupe ket qua vupt troi so vdi kha nang cua lao dong con ngudi No bao gom viec sd dung cac loai may moc khac nhau ke ca cac loai may moc, cong cu di kem vdi suc ngudi va suc dong vat, cung nhu cac dong co dot trong, dong co dien,nang luong mat troi hay mot sophuongphap khac dua tren qua trinh chuyen hoa nangluong

Bahattin Akdemir (2013) cho rang co gidi hoa nong nghiep de cap den viec sddung cac loai may moc vao trong san xuat nong nghiep, ham y sd dung cac cong cu va may moc nong nghiep dupe cai tien vao trong san xuat nham tang nang suat dat canhtac, nang suat lao dong thong qua viec tan dung thdi gian dung luc, sd dung dau vao hieu qua cai thien tinh hai mat cuaqua trinh sanxuat -antoan va tinh tien lpi giam su haohut trong san xuat va tinh chat nang nhoctrong cac hoat dong nong nghiep

] 1.2 Vai tro cua co' giffi hoa trong san xuat

•V Trong bao cao cua WorldBank (2008) ve van de co gidi hoa ket luan rang cogidihoa cai thienhieu qua theo 4 cach khac nhau:

- Thong qua viec thaythe phuong phap san xuat tot hon: Bao cao nhan dinh viecanh hudng cua qua trinh thay the duoc xem la nhung anh hudng co the thay ro rangnhat thong qua viec tiet kiem chi phi di kem vdi thay the suc ngudi va suc keo dong vathay nhungmay moc cu ky, lachau

- Bangviec gian tiep md rong san lupng san xuat:Neu co gidi hoa cat giam dupcchi phi d mucchap nhan duoc (lpi ich rong sinh ra), thi ho nong dan se phan ung bang cach thuc day lpi nhuan ldnhon thong qua viec co gang mdrong san xuat Muc do mdrong gian tiep nay se xay ra neu nhuno khong bi kim ham bdi cau ve san lupng khong

co gian hoac chi phi cao cho qua trinh md rong

- Tao ra nhung co hoi moi cho san xuat: Co gidi hoa se tao dieu kien cat giam chi

phi va co the md ra cac co hoi moi cho san xuat Bao cao cung dua ra mot so vi du de

dan chung nhu muc dotudi tieu se dupc md rong nhd vao may bom nudc, dat canh tac

co the su dung may moc de cay, xdi cac manh dat trong trot Chi phi van chuyen thap hon di kem vdi viec su dung may moc, maytai co the chuyen doi tu mot nen san xuat

truyenthong sang san xuat dinh hudng thi trudng

- Anh hudng true tiep len dau ra: Anh hudng true tiep cua co gidi hoa len qua trinh san xuat thong qua viec tang san lupng, cai thien tinh kip thdi ve mat thdi gian

deu la nhunglpi ich dupc de capboi nhieunghien cuu ve co gidi hoa

V Trong cong trinh nghien cuu ve co gidi hoa nong nghiep cua A.G Rijk (1989), ong di den ket luan rangqua trinh co gidi hoa lanham den dat dupc ba muc di'ch

chinh:

- Gia tang nang suat lao dong:Viec dua may moc dethay the suc lao dong, dayla mot hien tupng chungdi kem vdi viec giai phong suc lao dongtrong cackhu vuc khac nhau cua nen kinh te, hoac dethuc day trong trot tren dien tich ldn hon vdi cung mot

luc lupng lao dong nhu vay

- Cai thien nang suat dat dai: Muc dich chinh cua co gidi hoa d day la san xuat nhieu hon tren manh dat hien huu ay May moc theo ong se la bien dau vao ho tro, tu

do su dung chung de dat dupc nangsuat dat cao hon

- Giam chi phi san xuat: Tan dung cacmay moc co the giam chi phi san xuat hay

bu dap dupc chi phi giatang cua viec su dung suc ngudi va suc keo dong vat

1.2 Cac tieu c hi danh gia m dc do co - gidi hoa trong nong nghiep noi chung va

san xuat lug gao noi rieng

1.2.1 Muc do ccogid'i hoa

Muc do co gidi hoa dupc phan loai theo thu tu tu thap den cao dua tren ti trong tham gia cua suc ngudi, suc keo dong vatva maymoc

V Ky thuat dua tren cac cong cu bang tay: Lamuc do canban va don gian nhat

trong co gidi hoa nong nghiep, vdi viec su dung cac cong cu don gian di kem vdi

nguon luc chinh la suc ngudi

V Ky thuat dua tren suc keo dong vat: De cap den cac cong cu va may moc trong dotan dung suc keo cua dongvat nhu la nguonluc chinh

V Ky thuat ap dung may moc: La muc do chua ham lupng ky thuat cao nhat trong cogidi hoa nong nghiep No bao gom tat ca cac loaimay moc nong nghiepma d

do nang luong hoat dong tao ra duoc lay tu cac nguon luc (dien, nhiet, hcri nude,

dau ) khac thay vi dung suengubi, va dong vat

1.2.2 Tien chi danh gid mire do co gioi hoa

Chung ta co the sir dung mot so tieu chi nhusau:

- Dien tich dat canh tac/may keo

Trong phan nghien cuu nay, tac gia de xuat them mot tieu chi do la “ ti le giira thai gian sir dung may moc (dung cac nang luong de van hanh may) vao trong san xuat vol lheri gian ma ngwoi nong dan lam thu cong (lam bang tay, site keo trau bo) trong mot vu mua

zmayi ■ Thbi gian su dungmay itaikhau san xuat i

n la so khau trongsan xuat

N: Gia tri co dinh thbi gian ho gia dinh lam thu cong ma ngubi nghien cuu quyudc (cothe la sb ngay/vu mua)

san xuat lua gao noi rieng

Tren co so tong quan cac cong trinh nghien cuu, tac gia nhan thay rang du dau

do van con co su khac nhau ve doi tuong khong gian va ca thbi gian nghien cuu cua cac tac gia di trirdc ve van de co gidi hoa, nhung xuyen suot thbi gian ket qua tu cac cong trinh trudc do ve co gidi hoa van cho chung ta thay dupe nhung dac diem nam trongvong quy luat, xu the cua su van dong va phat trien anh hudng tdi tien trinh corgidi hoa d cac quoc gia khac nhau, giua cac nude phat trien va cac nude dang phattrien Tuqua trinh tonghop, phan tich va di tdi nhan dinh, tac gia cho rang xu hudng,toe do va trinh do cor gidi hoachiu anh hudng bbi cac nhan to sau day:

- Trinh do phat trien khoa hoc cong nghe

- Co che chinh sach

- Dieu kien tir nhien

- Dac trong cua tung chu ho san xuat nong nghiep

3.1 Trinh bay ket qua nghien cuu

• Ket qua mo hinh Probit can cu muc do so hu u may lam dat bong sen

Qua qua trinh phan tich dua tren phan men gview chung ta co phuong trinh dothoa dungsau day:

I = - 2.171 + 0.857*(HTX) + 0.819*(Dientich) - 0.874*(Gioitinh) + 0.442*Dl +

• Ket qua mo hinh Probit can cu tren kha nang su duns may thu hoach

Phuong trinhdo thoa dung machung ta co duocnhu sau:

I = 0.577+ 0.654*(Gioitinh) - 1.210*(Dialy)+ 0.549*(HTX) - 0.284*(Sotraubo)

+ 0.489*(Dientich) + 0.088*(Thunhapkhac) (IV)

Phuong trinh (V) sau khi duoc phan tich bang phan men gview chung ta co thebieu dien lai bangcac con so cu the dubi day:

= 0.0818 - 0.00907*(Sotraubo)+ 0.0423 *(Dientich) - 0.0324*(Dialy) +0.0054*(Thunhapkhac)- 0.000301 *(ThunhapkhacA2)

3.2 Phan tich, nhan dinh ket qua nghien ciru

3.2.1 Nhan dinhtir tdi lieu tong hap

- Ve giai tinh

Trong so 220 ho gia dinh dupe khao sat, phan ldn chu ho gia dinh la nam gidi(chiem 88.6% mau dupc khao sat), trong khi nugioi chi chiem 11.4% Trongso 25 ho gia dinh co chu ho lanu gidi nay thi daphan trong gia dinh deu co ngudi chong di lam

xa, hoac vimot vai ly do ma chi con lai ngudi vp hoac songdoc than Day la ti lephan anh dac diem van hoa cua ngudi dan Viet Nam, dac biet dong bao ngudi dan toc Kinhkhi chiu anh hudng cua net van hoa Trung Hoa, dan ong luon la ngudi lam chu giadinh

bo que huong di tdi cac do thi ldn tren ca nudc de lap nghiep va sinh song nham tim kiemthu nhap cao hon,nhu cau dupc tiep cancac dich vunhucham soc suc khoe, giaoduc tothon

- Ve dien tich

Theo cach tinh tai khu vuc Bic Trung Bo thi 1 sao cua ngudi dan noi day bang500m2 (Tai Bic Bo la 360m2, Dong bing Song Cuu Long la 1000m2), nhu vay neu dua tren co sd bang ket qua khao sat thu dupc tu 220 ho gia dinh thi co tren 80% (%

tich luy) ho gia dinh san xuat lua co dien tich dudi 0.5ha Xet theo ti le, so gia dinh co dien tich tu 2 - 5 sao chiem 46.82% so ho dupc khao sat, tiep den la tu 6 sao - 1 mau(28.64%), trong khi do thap nhat la dudi 1 sao chi chiem 5.91% Dieu nay phan anh tinh trangdien tich manh mun, nho le cua ngudi dan tren dia ban khao sat

- Khoang each tu nhd den dong ruong

Muc trung binh khoang cach tu nha den thuaruong canh tac d cac ho gia dinh d muc 1.06 km, phan ldn so ho gia dinh dupc khao sat co khoang cach giao dongtu 0.5

km den 2.5 km Muc do phan bo vi tri dat canhtac nhu tren cho thay matdo cac thua

ruong d cua ho nong dan co xu hudng tap trung gan khu vuc dan cu sinh song va cao hon nhieu so vdi cac vi tri cach xa khu vuc sinh song cua ngudi dan Day la tinh trangchung khong chi d dia ban Ha Tinh ma d nudc ta hiennay deu co xu hudng nhu vay, chinh sach dam bao doi xu cong bang cho ngudi dan khien cho viec phan lo, chia tach cac thua ruong co xu hudng phai chia nho dien tich ra lam nhieu thua d cac khu vucgan khu dan cu

-Ket qua tong hop so lieu do tuoi — gidi tinh

Ti le nam gidi va nu gidi trong do tuoi tu 41 - 60 chiem ti trong ldn nhat Xet rieng nam gidi, do tuoi tu 41 -60 tuoi chiem 58.5%trong 195 somautra ldi,trong khicon so naycua nugidi la 60% tren tong so 25 ho co nu gidi la chu ho Ti le nayco xu hudnggiam dan ve 2 truc do tuoi danh giatheo gidi tinh

- Ket qua tong hop so lieu do tuoi — dien tich

0 do tuoi dudi 25, chi co 3 ho dupe khao cho biet ho sd huu dien tichtu 2 den 5sao, nguoc lai phan dong gia dinh sd huu nam giua do tuoi tu 41 - 60 Co tdi 53 ho duoc khao sat co dien tich tu 2 den 5 sao, 38 ho tu 6 den 1 mau, 30 ho tren 1 mau va thap nhat la chi co 8 ho nam giu tu 1 sao trdxuong Trong khi do tuoi 41 - 60, co motluong ldn ti le ho gia dinh nam giu tu 6 sao trd len thi xu hudng nay co phan trai chieu

d do tuoi 25 - 40 va do tuditren 60, cokhuynhhudng nam d dien tich tu 2 den 5 sao

- Ket qua tong hop tu dien tich - gidi tinh

0 nam gidi, ti le nam giu dien tich dat canh tac co xu hudng phan bo deuhon so vdi nu gidi Trong khi neu chu ho gia dinh la nu gidi thi co khuynh hudng nam giu dien tich nho hon, ket qua khao sat 220 ho gia dinh thi cho thay ti le nay phan ldn codien tich tap trungnam tu2 den 5 sao Dien tich dat canh tac nam giu cang ldn thi ti le

so ho gia dinh nam giu de san xuat cang nhd, dieu nay phan anh tinh trangcac ho giadinh hien nay van con dangsd huu dien tich manh mun, nho le

3.2.2 Nhan dinh die lieu tie mo h'inh ph bin rich

'd Phan tich mo hinh (III) - mo hinh Probit danh gia kha nang so huu may lam

dat bong sen

i] = 2.171 + 0.857*(HTX) + 0.819*(Dientich) - 0.874*(Gioitinh) + 0.442*D1 +

0.41l *(Thunhapkhac)

Tu ket qua danh gia muc do anh hudng cua tung bien cu the lenxac suat sdhuumay lam dat cho chungtathay rang:

+ Doi voi bien HTX vdi muc trung binh la 0.526, neu chu ho trong gia dinh cotham gia hop tac xa thi xac suat de ho gia dinh do co so huu may bong sen tang 0.164

so voi viec ho gia dinh khong tham gia hop tac xa

+ Doi vdi bien Dientich, vdi muc trung binh la 0.737, neu chu ho trong gia dinh nam giu dientich canh tac tu 6 sao trd len thi xac suat de ho gia dinh do co sdhuu may bong sen tang0.157 so vdi cacho gia dinh cd dien tich nho hon 6 sao

+ Doi vdi bien Gioitinh vdi muc trung binh 0.013, neu chu ho trong gia dinh la

nu gidi thi xac suat de ho gia dinh do co sd him may bong sen giam di 0.168 so vdi hogia dinh la nam gidi

+ Doi vdi bienDI(bien gia), vdi muc trung binh 0.737, neu chu ho trong gia dinh nam trong do tuoi tu 41 den 60 thi xac suat gia dinh do sd huu may lam dat bong sen

huu may bong sen se tang len 0.079

V Pha n tich md hinh (IV) - md hinh probit danh gid kha nang sir dung may thu

hoach.

Tir ket qua danh gia muc do anh hudng cua tung bien cu the len xac suat sir huumay thu hoach cho chung ta thay rang:

+ Doi vdi biengidi tinh vdi muc trung binh la 0.121 neu chu hotrong gia dinh la

nu gidi thi xac suatde ho gia dinh do dua may thu hoach vao sanxuat luatang 0.196 sovdi chu ho la namgidi

+ Doi vdi bien Thunhapkhac, vdi muc trung binh 2.524, neu thu nhap tir yeu to khac ngoai san xuat Iliatang 1 don vi thi xac suat de ho gia dinh do dua may thu hoach vaovan hanh tang 0.026

+ Doi vdi bien Dialy, vdi muc trung binh 0.18, neugia dinh chu ho thuoc khu vuc mien nui, xac suat de ho gia dinh do dua may thu hoach vao van hanh san xuat giam di

0.363 sovdiho gia dinh song d khuvuc dong bang

+ Doi vdi bien HTX, vdi muc trung binh 0.403, viec gia dinh co tham gia hop tac

xa lam cho xac suat dua may thu hoach vao van hanh tang 0.165 so vdi viec ho giadinh khong tham gia hop tac xa

+ Doi vdi bien sotraubo, vdi muc trung binh 1.54, neu ho gia dinh nao co so luong trau bd tang len thi xacsuat de dua may thu hoach vaosan xuat giam di 0.085

+ Doi vdi bien Dientich, vdi muc trung binh 0.629, neu gia dinh nao co dien tich

tu 6 sao tro len thi xac suat de dua may thu hoach vao van hanh san xuat lua tang len0.147 so voiho gia dinh comuc dien tich be hon 6 sao

Z, = 0.0818 - 0.00907*(Sotraubo)+ 0.0423 *(Dientich) - 0.0324*(Dialy)+

0.0054*(Thunhapkhac) - 0.00030l*(ThunhapkhacA2)+ Bien Sotraubo cho ta biet neu ho gia dinh co so luong trau bo tang len 1 con,vdi cac bienkhac khong doi thi trung binh ti lethdi gian giua lam may va lamthu cong giam di 0.00907 dun vi

+ Bien dien tich cho ta thay vdi cac bien khac duoc giu nguyen khong doi, thi trung binh ti le thdi gian giua lam may va tong thoi gian lam thu cong cua cac ho gia dinh co dien tich tir 6 sao trd len se cao hon so vdi cac ho gia dinh co dien tichdudi 6sao la 0.0423 dun vi

+ Bien dia ly cho ta biet rang vdi cac yeuto khac khong doi, trung binh ti le thdi gian giua lam may va tong thdi gian lam thu cong cua cac ho gia dinh d cac khu vuc

mien nui se thap hon so vdi cacho gia dinhd cackhu vuc dong bang 0.0324 don vi.+ Neu cac yeu to khac khong doi, vdi muc thu nhap tir cac yeu to khac ngoai sanxuat lua tang len 1 trieu dong se lam giatang trung binh ti lethdi gian giualam may va tong thdi gian lam thu cong len0.0054 don vi

+ Bien thunhapkhacA2 la bien nham the hien gia tri can bien cua bien thu nhap

nd cho thay rang khi bien thu nhap tang len den mot mire nao do thi trung binh ti lethdi gian giua lam may ma lam thu conggiam di 0.000301 don vi vdi cac yeu to khac khong doi

4.3 Kien nghi ve co 1 che chinh sach, giai phap khac phuc yeu kem

4.3.1 Kien nghi chung

4.3.1.1 Han che tir qua trinh thuc thi tai dia phuong

Tu duy nhiem ky

Detranh xung dot nhiem ky tacgia dexuat xaydung motkhung cam ket thuc thi chinh sach nhamhan che nhungbat cap trong tu duynhiem ky nhu sau:

MO HINH 4.1 KHUNG THLC THI CAM KET

Coquan co tham quyen kiem tra, giam sat qua trinh thuc thi

Chiu trach nhiem giam sat phan bien trade ngubi dan

5

Nguon: Dexuat cua tac gia

Tic duy nang ve bao cap

De giai quyet tinh trang nay, chinh quyen cac cap nen chu dong xay dung lo trinhthu hoach lua thong nhat tung khuvuc; minh bach hoa thong tin cho ngubi dan, chu sohuu may moc; thuc hien dau thau cong khai viec trien khai thu hoach lua cho ngudidan tranh tinh trang gay ra su doc quyen tai cac dia phuong hon nua dieu nay cunggiam chi phi van hanh cho chinh ngubi nong dan De lam dupe dieu nay, chinh quyen can co mot lich trinhxuong giong, cham soc va thu hoach dong bo, tranh tinhtrang cue

bo, manh ai ngubi nay lam

4.3.1.2 Kien nghi thdng qua ket qua thu duoc tir mo hinh

Mo hinh dinh luong cho ta bietrang cac bien nhudien tich, thu nhap, hop tac xa,

do tuoi, gibi tinh, dia ly co anh hubng len co gidi hoa trong sanxuat lua gao Chungta

se lan lupt trinh bay mot sb kien nghi nham giai quyet cac vudng mac b cac nhan tonay tu do dinh hinh cho cac giai phap trien khai phu hop va hieu qua hon cho cac co quanchuc nang trongthbi gian tdi

•Vudng mac doi vdi cong tac don dien tai cac dia phuong hien nay la chua comot lbtrinh phu hop, mang nang tinh hinh thuc va thuc hien dai tra khien cho cong tacdon dien doi thua trd nen cham hon va chua phat huy het hieu qua cuano Tac gia de xuat lo trinh don dien doi thua nhu sau:

B4: Tong ket, danh gia lai qua trinh thuc hien duatren quan lytheo ket qua/tacdong

B5: Tiep tuctrien khai theo mohinh doi vdi cac khu vuc khac (Quay trd lai budc dau cua md hinh neu trien khai thuc su cd hieu qua)

B6: Qua trinh trien khaineu thieu hieu qua can nghiencuu ky nguyen nhan cua van de tim each khac phuc

•Van de dia ly: Chung ta khong the giai quyet vande naymot sdm mot chieu macan tung budc dau tu he thong co sd ha tang ke ca huy dong nguon luc tir tu nhan nham tang cudng moi lien ket giua cac vung, gia tang muc song ngudi dan; danh gia

va quy hoach cu the cac vung mien nui cd dieu kien thuan lai hon trong viec van hanh may moc de thuc day co gidi hoa sanxuat

•Viec nhungngudi thamgia hop tac xa cd khuynh hudngde dang chap nhan hanviec van dung maymoc vao trongsanxuat so vdi nhung ngudi khong tham gia hap tac

xa cho thay day la nai ma chung ta de van dong, tuyen truyen, chuyen giao ky thuat vacung la nai ngudi dan de tiep can duoc cac thong tin ho tro tir phia cac cap chinh quyen Khong nhung cac co quan chuc nang ma cac don vi/to chuc san xuat va cungung may moc, trang thietbi cantang cudng traodoi, lien hevdi dai dien cac hop tac xacung la mot hudng di can thiet va gop phan hieu qua trong qua trinh thuc day co gidihoa

• Van degidi tinh vado tuoi du khong that su anh hudng ldn den co gidi hoa san xuat lua nhung nd cho ta mot vai gai i ve chinh sach, hudng di nhu: Doi vdi gidi tinh,

ca cau nugidi chiem sd dongtrong mot cong dong se tao thuan lai cho cac chinh sachthuc day viec thue van hanh vao trong san xuathan la cac chinh sach ho tro mua trangthiet bi may moc; Doi vdi do tuoi, cac dan vi kinh doanh may moc can thong ke do tuoi trung binh cua thi trudng tiep can ma cung ung cac loai may va chuyen giao ky thuatcho phu hop vdi tung doi tuong

4.3.2 Kien nghi cho chinh sach

• Tiep tuc khuyen khi'ch phat triennganh co khi che tao may noi chung cungnhunganh co khi che tao may nong nghiep noi rieng Da gan 20 nam ke tir khi quyet dinh

so 186/2002/QD-TTg ra doi, nganh co khi che tao may da co nhung budc tien bo mac

du chua dap ung dupe muc tieu va ky vong dat ra nhung no van la nganh cong nghiepnen tang cho su phat trien cua nen kinh te Viec ho tro va phat trien nganh nay trong thoi gian sap tdi can dupc dinh hudng giam dan cac cong cu chinh sach cung (Uu daithue, danh thue nhap khau doi vdi hang co khinudc ngoai v.v) sang cac cong cu chinhsach men (Ho tro kinh phi nghien cuuva phat trien san pham khuyen khichphat trien cac nganh san xuat linh kien phu tro quacoche canh tranh binh dang )

• Tiep tuc xay dung cd lo trinh lien ket giao due vdi cac nudc cd nen cokhi phat trien hudng tdi viec dua cac hoc sinh Viet Nam sang hoc hoi kien thuc, tiep nhan cong nghe, kem theo do can tao su cam ket cong hien d que nha doi vdi cac hoc vien va dacbiet can cai thien mot moi trudng lam viec trong nudc vua dam bao ve mat vat chat cung nhu tinh than tranh tinh trang chay mau chat xam

• Can ban hanh cac van ban ho trophat trien nganh cokhi, ho tro cac ca nhan, tochuc theo hudng thuc teva cu the hon vdi tirng du an, san pham da dupc xem la trongdiem, chang han nhu vande dieu kien dam bao de dupc ho tro can quy dinh sat thuc va phuhop hon khi cacvan ban trudc day cd hientupng quy md du an qua ldn so vdi nhucau thuc te trien khai nen tren thuc te khi trien khai khong nhieu du an, sanpham dupc

ho tro

TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN

CAC NHAN TO ANH HlfONG DEN

CUU DIEN HINH TAI TiNH HA TINH

•

Chuyen nganh: Kinh te phat trien

Giang vien hudng dan:

PGS.TS LE HUY DtTC

Ha Noi, 2017

PHAN MO DAU

1 Tinh cap thiet nghien cuu de tai

Hon 30 nam troi qua ketirkhi nude ta chuyensangcoche thi truong dinh hudng xa hoi chu nghia, Viet Nam da dat duoc nhieu thanh tuu dot pha trong do nganh nongnghiep da dat duoc nhieu ket qua noi bat, donggop vao su nghiep chung cua dat nude,tinh trangngheo doi tung budc duoc khac phuc, doi song nhan dan ngay cang duoc cai thien Mot so san pham nganh nong nghiep khong nhung giai quyet duoc nhu cau tieudung trong nude ma con tien den viec xuat khau nhieu mat hang nong san tung budc gay dung duoc vi the, tro thanh san pham luon nam trong nhom cac nude xuat khauhang dau the gidi ve san luong cung nhu kim ngach xuat khau nhu Gao, Cafe, Dieu,Cao su, hat tieu Nhung ket qua gathai duoctrongthdi gian qua la dieu dang ghi nhan,tuy nhien budc sang the ky XXI, la giai doan hoi nhap quoc te sau rong di kem vdi do

la muc do canh tranh ngay cang khde liet, doi songtot len doi hoi nhung tieu chuan ve chat luong, ky thuat, dam bao moi truong cua cac mat hang nong san cungcan duocnang len de dap ung duoc nhu cau cua xa hoi Co gidi hoa vao trong san xuat la mottrongsd cac giai phap dekhac phuc duoc dieu do

Su can thiet phai co gidi hoa vao san xuat trong dieu kien khoa hoc ky thuat phattrien da duoc nhieu cong trinh nghien cuu va ca nhung ket qua tren thuc te d cac nudephat trien da chung minh la dung dan Co gidi hoa lam gia tang nang suat lao dong,nang cao chat luong sanpham - hang hoa tien tdi sanxuat hanghoa ldn, cai thien mucsong ngudi dan; giam bdt ganh nang sue lao dong cho ngudi nong dan v.v Hieu va thay day la van dehet sue quan trong, ngay tir khi budc sang the ky XXI, Dang va Nhanude da xay dung lo trinh cu the dan tien tdi san xuat cac loai may co khi trong nude

de ung dung vaotrong san xuat (Quyet dinh so 186/2002/QD-TTg ngay 26/12/2002 - chien luge phat trien nganh co khi Viet nam den nam 2010, tarn nhin 2020) Mac duvan de cogidi hoa da duoc ban va duoc thuc hien tir lau d nude ta, nhung cd the noiket qua cua chu truong day manh co gidi hoavao trong san xuat van chua tao duoc su dot pha, chua dap ung duoc ky vong, van con do nhieu diem nghen can duoc giai quyet:

- Muc tieu ngay tir dau cua tien trinh co gidi hoa trong san xuat, dac biet la d khuvuc nong thon trong linh vuc nong, lam, thuy san la cai thien muc song ngudi dan nang cao chat luong cuoc song, dam bao an ninh - xa hoi nhung ro rang ket qua van

con chua tao ra nhieu dau an va co xu hudng dan bi bo xa hon d trong cac linh vuc san xuat khac, thu nhap ngudi lao dong thu tu linh vuc nong, lam thuy san chiem mot titrong nho trongtong cac nguon thu - Theo so lieu cua TCTK ve muc song ngudi dan

canudevao cac nam2010, 2012, 2014 thi ti trong nguon thu binh quan dau ngudi theo gia hien hanh phan theo nguon thu nong, lam, thuy san chiem ratnhd trong tongnguon thu va cd dauhieu giam dan qua cac nam lan luot la 20.1%; 19.8% va 17.4% Neu chixem xet con soti trong nay tren dia ban nong thonthi muc gia tang nguonthu tu nong,lam thuy san thap hon va cddau hieu giam manh tir giai doan 2012-2010 va giai doan 2012-2014 so vdi cac nguon thu khac,tuomgung lan luot la 41%va 17%; trong khi do con so nay d cac nguon thu khac deu cao hon nhu thu tu tien luong, tien cong la 56%, 34%; thu tir phi nong, lam thuy san la 40%, 34%; cac khoan thukhac la 55% va 40%

- Nang cao thu nhap ngudi dan tat yeu can phai chuyen mot luong ldn ngudi laodong lam trong nganh nong nghiep sang cac nganh khac co thu nhap cao hon va cogidi hoa lamot trongnhung giai phap de giai quyet tinh trang do Macdu ti le lao dong lam viec trong nganh nong, lam, thuy san co xu hudng giam dan qua cac nam nhungnhin chung xu hudngnay van con cham va chiem mot ti trong ldn so vdi cac linh vuc khac trongnen kinh te Theo so lieu thong ke ve lao dong cua TCTK thi so lao dongtir

15 tuoi trd len lam viec phan theo nganh nong, lam, thuy san giam dan tir nam 2005 chiem 55.1% tren tong so lao dongca nude xuong con 49.5% vao nam 2010va con so nayvao nam 2014 la 46.3%: Ti le lao dong lam viec nay neu phan theo khu vuc nong thon thi tuong ung vdi nam 2005, 2010 va 2014 lan luot la 53.4%, 58.8% va 60.5% Nhu vay, luong lao dong phan ldn van nam d nong thon, noi lao dong nganh nong, lam, thuy san van chiem chu dao, dieu nay cho thay xu hudng dich chuyen lao dong dnude ta van con cham va quay trd lai nd se gay ra trd ngai cho viec co gidi hoa trong sanxuat

- Ket qua co gidi hoa cua chung ta trong nhung nam qua du co su tien bo nhungvan con cham so vdi mat bang chung cua cac nude trong khu vuc va the gidi Theo sdlieu cong bo tir bao cao day manh co gidi hoa tao dong luc tai co cau nganh nongnghiep (2016) cho biet trangbi dong luc binh quan trong san xuat nong nghiep ca nude dat 1.6 ma luc (HP)/ha canh tac, doi vdi lua dat 2.2 HP/ha canh tac; trong khi do, cac nude Chau A nhu Thai Lan dat 4 HP/ha; Trung Quoc HP/ha; Han Quoc 10 HP/ha

Co gidi hoa dnude ta thieu sudong bo, muc do cogidi hoa hau nhu mdi chi tap trung

d linh vuc san xuat lua, cac loai cay trong khac muc do cu gidi hoa deu rat thap Khong

nhung thieu su can bang muc do cogidi hoa d cac khau trong sanxuat ma con d pham

vi dia ly khac nhau theo so lieu tu Cue che bien nong lam thuy san va nghe muoi,rieng sanxuat lua dkhau lamdat, vung trung du mien nui phia Bac ti le co gidi hoa chidat 45%, trong khi vung Dong bang SCL dat 98%; d trong khau thu hoach vung Dongbang SCL dat muc 76%, trong khi phia Bac chidat binh quan 20%

Thuc day co gidi hoa nong nghiep noi chung, trong linh vuc san xuat lua gao noirieng la budc di dung tren con dudng phat trien, mac du vaytien trinh nay d VietNamcon dang gap nhieu thach thuc Hieu va nam bat cac nhan to anh hudng tich cue cung

day qua trinh co gidi hoa, nang cao doi song ngudi nong dan, giam thieu ganh nangtrong cong viec va giai quyet tot hon bai toan chuyen dich lao dong la co so de tac gia

de xuat de tai Cac nhan to anh hudng den co' gioi hoa trong san xuat lua gao: Nghien cuu dien hinh tai Tinh Ha Tinh ” tirdo de xuat giai phap phu hop trong dieukien hoancanhhientai d VietNam

2 Tong quan cac cong trinh nghien cuu

Co gidi hoa trong nong nghiep noi chung la mot chu de ldn va duqc nhieu tac gia

luan van co the tong quan cac de tai nghien cuu theo hai nhom sau day:

- O’ trong nude: Hien nayda co rat nhieu edng trinh nghiencuu nganh nong nghiep

noi chung cung nhu linh vuc san xuat lua noi rieng, trong do nhieu nghien cuu da de

cap den van de co gidi hoa nong nghiep dien hinh nhu nghien cuu cua Markusen,

Thiep va cong su (2010) ket luan rang tinh trang manh mun dat dai cd anh hudng ldn

va tieu cue tdi nang suat va tang trudng nong nghiep Dieu nay ngan can viec su dung

cac thiet bi may moc hien dai, nhu may keo, may thu hoach Su manh mun cung thudng doi hoi nhieu lao dong, chinh vi su kho khan trong viec su dung cac loai may

gidi giua cac thua ruong Nghien cuu di den ket luan rang tich tu ruong dat doi vdi

nhung manh ruong nhd (Intra-farm) cd the thuc day mot so khau trong co gidi hoa nong nghiep; Nguyen Thi Thu Quynh, Thai Thi Nhung (2013) da de cap den van de

san xuat nong nghiep tap trung, trong do viec tich tu, tap trung cac nguon lire nhu dat

dai, lao dong, von, khoahoc cong nghe la dieukien can de phat trien san xuat mo hinh nong nghieptap trung, tao dieu kien de dua cogiai hoa vao san xuat; Nguyen ThiKim

Chi Nguyen Phuc Tho (2013) cho rang de san xuat Ion dan tien hanh co gidi hoa thican thiet phai tap trung ruong dat hay tich tu dat dai; Nghien cuu ve ho tro nong danphat trien san xuat nong nghiep cua Nguyen Quoc Thai (2015) cho rang ngudi nong

san xuat va nhung rui ro phat sinh tu hoat dong nong nghiep da khien cho viec ung dungmay moc, ky thuat vao san xuat bi han che

- Tren the gidi : Trong mot bao cao cua World Bank (2008) da de cap lai nhungvan de vudng mac trong qua trinh co gidi hoa nong nghiep tai khu vuc Trung A vaokhoangthap nien 80 the ky XX Bao cao da chi rarang da phan cac quoc gia TrungAvao thbi gian do deu co luong may moc thiet bi khong phu hop vdi dien tich dat canh tac nho le, vupt qua xa so vdi nhung nhu cau thuc tai cua ngubi nong la do hau hetchinh phu bay gib deu khuyen khich su dung cac may moc phu hop vdi he thong san xuat ldn Mac du cac nha tai tro phan nao quan tarn den nhung de xuat nhu vay, nhung

ho cung cham chap trongviec cung cap cac goi ho tro va hudng dan cac giai phap phuhop Trong khi do khu vuc tu nhan cung rat han che tiep can den nhung van de nay, chang han nhu thong qua cung cap tai chinh, thiet lap cac mang ludi giao dich haycung capcac thiet bi linh kien dich vu ky thuatde dam bao su van hanh cua may moc Bao cao cung nhan dinh rang, cac trangtrai quy md nho cung co the tan dung duoc cogidi hoa thong qua viec cai tien ky thuat de giam kich thudc va chi phi cua hau het cac may moc tao ra su da dang chung loai mau ma phu hop vdi dieu kien cay trong cac hoat dong khac nhau va quy mo san xuat; thu hai la tao dieu kien cho thi truong hoat dong giao dich soi noi se khuyen khich ngubi nong dan quy mb nho le cogidi hoa.Yohanna va cong su (2010), cung dong quan diem vdi nhan dinh cua World Bankcho rang dientich dat canh tac khongthe gia tangdosu dung may mockhong phu hop,ngoai ra ap dung cong nghe tuong ung vdi trinh do phat trien cua moi nen kinh te can

co cac thiet bi ho tro phu hop vdi may moc va cong cu san xuat Nghien cuu cung da

de cap lai nhan xet cua Worldbank (1987) khi cho rang cac nha san xuat may nong nghiep ldn khong quan tarn nhieu den nhu cau cua cac quoc gia dang phat trien Hau het cac thiet ke khong phuhop vdi cac hoatdong tap quan cua ho, gay ra su anh hudng den dieu kien tu nhien, dat do trongviec van hanh va quan ly may moc cung vdi nhung cong nghe phuc tap ma ngubi nong rat kho de linh hoi Ket qua lakhien cho nong danquaytro laivdi caccongcu cong nghe thap nhu cube, liem ruu

B Akdemir (2013) cung chi ra rang cac van de trong co gidi hoa nong nghiep congap nhieu kho khan nhu: quy mo nong trai nho le, manh mun; thieu kynang ve viec su dungphu hop va am hieu may moc; khanang duy tri cac loai may moc; he thong maymoc da khau hao nhieu, cuky.

Trong bao cao cua CSAM (2015) cung da de cap den viec sohuu dien tich dat canh tac quy mo nho se kim ham muc do dau tu vao may moc va ngay ca doi vdi nhung may moc loai nhd Nghien cuu cung chi ra rang tinh trang thieu dien, thieu nhien lieu gay ra nhieu trd ngai cho viec su dung may moc lam gia tang chi phi, gay anh hudngden cay trong, ngoai ra khoang each de tiep can dupe nhien lieu de su dung may moccung lam tang chi phi

Khi nghien cuu ve vande co gidi hoanong nghiep taiEthiopia, 2 nha nghien cuu la

D Amera, W Endalew (2016) cho rang ngoai nhan to dat dai thi vande nhan khau hoc cung da khien cho viec co gidi hoa cua cac ho gia dinh san xuat quy mo nho tai

Theo A Ahmed, O Ariyo (2015), viec md rong su dung cac loai may moc vaotrong san xuat doi vdi ho gia dinh nho le gap nhieu trd ngai nhu: Cuoc song cua hothudng thieu ben vung, thu nhap that thudng va thap; San luongthap lam cho muc tiet kiem cua ho gia dinh thap tir do dan tdi nhu cau thap cho co gidi hoa va su gia tang nang suat lao dong;thieucac ky nangbo tro can thiet dedap ung va khai thac hieu quacac loai may moc; cac dich vu sira chua chi dap ung dupe cac cong nghe don gian,

nhung doi vdi cac thiet bi may moc co gidi hoa thi nguon cung thay the phu tung nay lai thieu va cham chap thich ung lam gia tang thdi gian chet cua may moc, dac biet latrong nhung giai doan cao diem cua mua vu

J Cac cdng trinh nghien cuu lien quan den phuong phap danh gid nhan to anh

hud ng

O' trong nude : Nghien cuu cua Truong Thi Ngoc Chi (2010) ban ve van de co gidihoa trong khau thu hoach va say kho lua tai Dong Bang SCL la mot trong so it cac nghien cuu su dung md hinh dinh luong de xac dinh va danh gia cac nhan to anh hudng len qua trinh co gidihoa Trencoso khao sat tai cac tinhthuoc Dong bangSCL, tac gia de xuat md hinh Probitnhu sau:

Y = X.p + e

Ketqua md hinhduoc phan anh qua 2 khau la khau thu hoach va khau say:

- Khau thu hoach: Viec tham gia vao dao tao va nhan thuc ve cdng nghe anh hudng

trong cd y nghia thong ke trong md hinh nhung daucua nd khong nhu ky vongcua tacgia,cac bien con lai deu khongcd y nghia thongke

- Khau say: Trong khau nay ket qua cho thay chi cd bien tham gia ve dao tao vanhan thuc ve cdng nghe cd anh hudng thuan chieu va cd y nghia thong ke, bien con lai

cdy nghiathongke nhung cd anh hudng nguoc chieu len viec su dungmay moc trong khau say la bien so muavu

cac cdng trinh nghien cuu, tuy nhien trong bai nay tac gia se dua ra ba md hinh mangtinh dai dien de danh gia nhan to anh hudng len qua trinh cor gidihoa:

-Md hinh Probit da thuc: Nghien cuu thuc nghiemdoi vdi ho nong dan quy md nhdtai Bangladesh Md hinh nayduoc de xuat bdi Mottaleb va cong su (2016) khi xem xetcac nhan to anh hudng len viec sdhuu may nong nghiep tai cacho nong quy md nhd.Cactac gia da de xuat md hinh:

Yi = a0 + ip.(HHCj) + a] (road sd ) + a2 (laborJ + Ed=i Pj(DDj) +e-,

Trong so cac bien doc lap ma cac tac gia dua ra, neu khong bao gom cac bien doclap la tich cheo cua 2 bien doc lap khac (gom tich cheo giua bien tong so km dubng cat/soi va bien gia dien tich dat canh tac co quy mb vua & Ion; tich cheo giua bien gia tiep can von tin dung va bien gia dien tich dat canh tac co quy mb vira & Ion) thi cac bien giai thich deu co y nghia thong ke vdi do tin cay la 95% va 99% Nghien cuu chi

ra rang hau het cac bien deu co tac dong thuan chieu len viec lua chon may nong nghiep (bien gia ao ho, so ngubi Ion >15 tuoi, so trau bo, bien gia dien tich canh tac, bien gia tiep can von tindung, bien gia may nong nghiep chay bang dien, so km dubngcat soi d cac dia ban xa), duy chi bien gidi tinh la co tac dong ngupc chieu, dieu nay phu hop vdi ky vong cua cac tac gia bdi thong thudng nu gidi tren thuc te thudng lanhan tohan che viec lua chon may moc trong san xuat

- Mb hinh phan tich hoi quy logit: Cac nhan to kinh te xa hoi anh hubng len quatrinh lua chon co gidi hoa Ayandiji A va Olofinsao O.T ( 2015) da su dung mb hinhlogit de danh gia viec lua chon co gidi hoa nong nghiep ma doi tupng d day lacac ho gia dinhtrong san Hai tac gia da de xuat ham:

T — bg + bj X + £

chuyen gia ky thuat de dupe tu van trong dieu kientai bang ondo, Nigeria thbi diem dodang gay ra su kim ham trong viec lua chon may moc de hoat dong Ngoai ra, ho cung thay rang ngubi nong tiep can dupe vdi tin dung se cung co thai do lua chon co gidihoa vi ho co du kha nang de tra cac phi dich vu Hon nua, viec cac ho nong neu dupetham gia vao cac hop tac xa cung se khuyen khich viec lua chon may moc hon vi taodieu kien de danghon cho viec tu van tircac chuyen gia ky thuat

- Ky thuat delphi: Khao sat cac quan diem cua cac chuyen gia Day la phuong phap dupe su dung bdi F.Rasouli H.Sadighi va S.Minaei (2009) nham de danh gia cac bien

co anh hudng tdi chuong trinh thuc hien co gidi hoa nong nghiep tai Iran Trongnghien cuu nay, cac tac gia da tap hop thong tin du lieu dupe trai qua ba vong lapthong qua gui bang hoi cho cac chuyen gia dupe lua chon (trong nghien cuu nay la 30

vi chuyen gia ve van de co gidi hoa nong nghiep dupe lua chon va chap nhan thamgia) Ket quacac nhan to dupe nit ra tu bang 0.1 dudi day:

BANG 0.1 KET QUA VONG LAP TUPHU ’ ONG PHAP DELPHI

hang %

Thieu chien luoc quoc gia cho van deco gidi hoa 3 87

Ket noi thieu hieu qua giua nghien cuu va san xuat nong nghiep 4 87

Ho tro yeutu phia nhanudc cho van de sanxuat va phanphoi 5 81

Chi phi cua cac loai may moc nong nghiep cao 7 80

Vande dia hinh trongviec chuyen giao congnghe 8 80

Chuong trinhthuc hien cogidi hoa thieu hieu qua 9 80

Nguon: F.Rasouli va cong su(2009)Van de cogidi hoa tren thuc te da co rat nhieu cong trinh nghien cuu thuc hien, tuynhien xet rieng o Viet Namhien nay, cac cong trinh chi neu len su canthietcua co gidihoa, gop phan giai quyet van de phat triensan xuat nong nghiep, giai quyet van de tamnong v.v; hau het cac nghien cuu deu mang tinh bao quat va co pham tru rong ldn ve nong nghiep, neu co thi nghien cuu ve van de nay chi o muc nhan dinh duoc mot vainhan to anh huong len co gidi hoa chua co su danh gia muc do quan trong giua cac nhan to, yeu to nao anh huong dang ke len qua trinh co gidi hoa Nghien cuu cua TruongThi Ngoc Chi (2010) lamot trong so it cong trinhda decap den viec luong hoa cac nhan to anh huong len co gidi hoa trong san xuat lua, du vay thi han che cua nghien cuu nay la mdi chi tap trung o khau thu hoach va say; thu hai la nhieu bien so khong co y nghia thong ke trong do bien quan trong nhu dien tich ket qua lai khongcho ra gia tri nhu ky vong, dieu nay co the duoc giai thich bang viec tac gia su dungbien dien tich lam bien lien tuc ma khong phai la mot bien gia Nhu vay trong cong trinh nghien cuu nay, tac gia mong muon mo rong nghien cuu them khau lam dat vakhau cay; danh gia tinh trang co gidi hoa khong chi dua tren mo hinh vdi bien phu thuoc la bien roi rac ma con mo rong them vdi bien phu thuoc la lien tuc; ngoai ra, tacgia de xuatthem mot so bienmdi trong mo hinhde lam ro van de cua nghien cuu

3 Muc tieu nghien cuu de tai

Trong bai nghien cuu nay, tac gia mong muon tra loi duoc nhung cauhoi sau:

V Nhung nhan to nao anh huong den co gidi hoa trong linh vuc sanxuat lua?

V Cac nhan to doanh huong nhu the naoden co gidi hoa trong linhvuc nay?