bài tiểu luận vận dụng nguyên lý khoa học môi trường vào vấn đề tài nguyên nước và công trình thủy điện sông mêkông

CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦUCHƯƠNG 2: CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN ĐẬP THỦY ĐIỆN SÔNG MÊKÔNG CHƯƠNG 3: LỢI ÍCH THỦY ĐIỆN SÔNG MÊKÔNG VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NỘI DUNG BÁO CÁO... Tài nguyên nước  Nước

BÀI TIỂU LUẬN:

VẬN DỤNG NGUYÊN LÝ KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG VÀO VẤN ĐỀ:

TÀI NGUYÊN NƯỚC VÀ CÔNG TRÌNH

THỦY ĐIỆN SÔNG MÊKÔNG

Người thực hiện: Nguyễn Thị Oanh

Lớp: QLMT K22 – KHTN

Người HD: PGS.TS Vũ Chí Hiếu

CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU

CHƯƠNG 2: CÁC VẤN ĐỀ LIÊN

QUAN ĐẾN ĐẬP THỦY ĐIỆN SÔNG MÊKÔNG

CHƯƠNG 3: LỢI ÍCH THỦY ĐIỆN SÔNG MÊKÔNG

VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

NỘI DUNG BÁO CÁO

1 1 Tài nguyên nước

 Nước là yếu tố của hệ sinh

thái, là nhu cầu cơ bản của

mọi sự sống trên trái đất và

cần thiết cho các hoạt động

kinh tế - xã hội của loài người Phân bố TNN: khí quyển,

nước mặt, nước dưới đất, nước biển đại dương

 Vòng tuần hoàn nước:

Mưa – chảy trên mặt – thấm xuống sâu – bốc hơi – ngưng

tụ hơi nước – mưa

1 MỞ ĐẦU

 Thuỷ điện là nguồn

điện có được từ

năng lượng nước

Đa số năng lượng

thuỷ điện có được

STT Quốc gia Công suất (GW)

Ưu TuổiGiá

Nhược

Tác động nông nghiệp, thuy sản

Thay Gia Ảnh Thay

1.2.1 Công trình hồ đập thủy điện trên thế giới

1.2.2 Công trình thủy điện trên sông Mêkông

Campuchia

1.2.2 Công trình thủy điện trên sông Mêkông

 2.1 Thay đổi chế độ dòng chảy

CHƯƠNG 2: CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN ĐẬP THỦY ĐIỆN SÔNG

MÊKÔNG

Đoạn dài

Đoạn

hồ từ

Đoạn tốcBao

Đây

 Thay đổi vĩnh viễn dòng chảy sông

 Đập Manwan xây xong lưu lượng giảm 25% Tại Chiang Saen biên giới Thái Lào, mực nước tháng 3 năm 1991 từ 1 m đến 1.5 m sang năm 2004 xuống dưới 1 m

 Theo tường trình 2006 của X X Lu và R Y Siew thuộc trường Ðại Học Quốc Gia Saingapore, lưu lượng tối thiểu tại Chiang Saen đã giảm nhanh vào năm 1990 đến 2005 chỉ còn 50%

 Đập Tiểu Loan, tăng dòng chảy mùa khô lên đến 70%

 Khi đập Man wan tích nước trong mùa khô năm 1992, dòng chảy ở hạ lưu thấp hơn so với các dòng chảy trung bình trong lưu vực sông Mekong

Lower với điều kiện hạn hán kéo dài

 chuyển 55% độ dài hạ lưu thành một số hồ chứa nước đọng, sau các con đập một số đoạn sông có lượng nước chảy nhanh và mạnh.

 mùa lũ kéo dài hơn, đỉnh lũ giảm thay vì trước kia mùa lũ của sông ngắn hơn, đỉnh lũ cao hơn

 Giới khoa học nhận định lưu lượng dòng chảy sông Mê Kông giảm chỉ còn 2/3 so với những thập kỷ trước do bị các đập thủy điện ở thượng nguồn ngăn lại

2.1 Thay đổi chế độ dòng chảy

 Giảm lượng phù sa: Lượng phù sa hàng năm Mekong tải về

 a thay đổi hoàn toàn hệ sinh thái:

 25,000 ha đất rừng, 8000 ha đất canh tác bị ngập nước

 1.370km2 đất ven sông Sambor bị ngập nước vĩnh viễn

 Khoảng 10.000-15.000 ha đất (gồm 75% diện tích này

sẽ là đất rừng và 25% là đất canh tác) bị mất

 b Sự suy giảm hệ sinh thái nông nghiệp:

 Khoảng 150.000 ha đất trồng trọt ven sông, đất nông nghiệp và các công trình tưới sẽ bị trực tiếp ảnh hưởng

 20% đất nông nghiệp sẽ bị mất vĩnh viễn do ngập hoặc

do dọn mặt bằng trong khi việc sử dụng và năng suất của 80% còn lại sẽ phức tạp

 9.000 ha đất nông nghiệp sẽ bị ngập do 10 đập dòng chính

2.2 Thay đổi hệ sinh thái

 Hơn 50000 ha đất nông nghiệp xung quanh vùng Sambor

và Latsua sẽ chuyển sang đất ngập nước hoặc bán ngập nước

 c Thay đổi sinh cảnh của loài thủy sinh

 cản trợ sự di cư giữa các vùng sinh sản và các vùng kiếm

ăn ở đồng bằng

 Các đập nằm càng về hạ lưu thì càng ngăn cản các đường

di cư hơn là các đập ở về thượng lưu

2.2 Thay đổi hệ sinh thái

 giảm sản lượng đánh bắt tự nhiên Tính đến 2015,

sự tổn thất cá so với năm 2000 dự kiến là 150.000 đến 480.000 tấn/năm.

125-160,000 tấn/năm, năm 1979-88 chỉ còn 66,000 tấn

cá =1/3 nguồn cung protein

đương 5% nguồn protein)

mất tính mạng, thay đổi thói quen tập quán



2.3 Tác động đến hoạt động con người

 lượng nước chiếm trên 60,4% lượng nước sông toàn quốc

 95% lưu lượng nước Cửu Long phụ thuộc vào nguồn nước nằm ngoài

 sự dao động dòng chảy hàng năm từ 1.3 – 3 lần giữa năm nhiều nước và năm ít nước,

 việc khai thác và sử dụng tài nguyên nước không được chủ động và không thuận lợi, và còn phải hứng chịu

một khối lượng nước lũ hàng năm rất lớn

 Tổng lượng phù sa 1.000 – 1.400 triệu tấn/năm, gấp

7-8 lần tổn lượng phù sa sông Hồng

 tổng lượng nước nhiều năm lên tới 475 tỷ m3

2 4 Ảnh hưởng tới đồng bằng sông Cửu Long

 Giảm lượng phù sa giảm từ 25-50%

 Tăng quá trình sạt lở bờ với mức trung bình là 8 m/năm

 Gia tăng quá trình mặn hóa, phèn hóa: một số xã ở Hậu Giang, xâm nhập mặn sâu vào khoảng 30-40 km, Độ mặn đo được ngày 26/2/2010 từ 3,1 – 5 phần ngàn

 Gia tăng tình trạng ngập lụt: trận lũ lớn vào các năm

1961, 1978, 1991, 2000

 Ảnh hưởng tới phát triển kinh tế: giảm từ 200.000 -

400.000 tấn cá/năm, mất từ 220.000 đến 440.000 tấn cá trắng di cư mỗi năm, tương đương 0,5 đến 1 tỷ USD

2 4 Ảnh hưởng tới đồng bằng

sông Cửu Long

 3.1 Tiềm năng thủy điện

CHƯƠNG 3: LỢI ÍCH THỦY ĐIỆN SÔNG MÊKÔNG

VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Tru ng

Lào

Ca mp uch ia Thá

Việt

Campuchia Thái

Nhu cầu điện năng

 Hạn chế phát thải khí nhà kính: Sự giảm phát thải ròng được ước lượng khoảng 40-50 triệu tấn CO2e/năm.

điện phát trong vùng HLV Mekong là từ

hydrocarbon (khí tự nhiên, than, và sản phẩm dầu)

USD/năm tính cho năm 2030 (Lào hơn 70%, Campuchia và Thái Lan khoảng 11-12% và

Việt Nam 5%)

3.2 Lợi ích của các đập thủy

điện sông MêKông:

 3.3.1 Giới thiệu dự án:

 là dự án đầu tiên trong số 12 dự án thủy điện dòng chính sông Mêkông, diện tích lưu vực 272.000 km2, lưu lượng trung bình 3.970 m3/s,

 đập dài 810 m, độ cao đỉnh đập cửa là + 280m so với mực nước biển

 Nhà máy điện có công suất lắp đặt 1285 MW, cột nước tối

đa 32,6 m; tối thiểu là 18,3 m, chiều dài nhà máy 302 m

Dự án có kinh phí xây dựng đập là 3,5 tỉ USD kéo dài

trong vòng 8 năm, điện xuất khẩu sang Thái Lan 95%

 DA chính thức khởi công ngày 7/11/2012

3.3 Dự án thủy điện Xayaburi và các vấn đề liên quan

Thay chia

41 Thay

Thay Giatái

2.3.2 Một số vấn đề khi xây dựng đập

 Phát triển thủy điện trong giới hạn dòng

chảy :

 Tuân thủ thủ tục duy trì dòng chảy theo hiệp định sông Mêkông 1995,

 Không nhỏ hơn dòng chảy tự nhiên tháng nhỏ

nhất chấp nhận được trong từng tháng mùa khô.

 Đảm bảo dòng chảy ngược tự nhiên chấp nhận được trên sông Tonle Sap trong mùa mưa

 Đảm bảo đỉnh lũ trung bình ngày không lớn hơn lưu lượng lũ tự nhiên trung bình trong mùa lũ.

 Lắp đặt trạm quan trắc thủy văn trên dòng chính,

3.4 Đề xuất phát triển thủy

điện bền vững

 Nghiên cứu phát triển bền vững của thủy điện trên sông nhánh

 Xác định những lưu vực có thể phát triển thủy điện với các tác động môi trường và xã hội hạn chế

 Giảm thiểu tác động tiêu cực từ thủy điện như đường cho

cá đi; giảm thiểu việc tích phù sa,

 Nghiên cứu tác động từ hoạt động đập thủy điện hiện có trên dòng chính , đề xuất các biện pháp giảm thiểu tác động từ hoạt động của đập, chủ động đối phó với những thay đổi đó

 Đối với đập Xayaburi: Quan sát, thu thập số liệu thủy văn khu vực, những tác động trong quá trình xây dựng

 Xây dựng và quan trắc, thu thập dữ liệu thủy văn, phù sa, các vấn đề sạt lở, …

3.4 Đề xuất phát triển thủy

điện bền vững

 Phát triển thủy điện gắn liền bảo vệ sinh thái

 Phân tích khả năng di chuyển của cá, nghiên

cứu lắp đặt cầu thang cá một cách hiệu quả.

 Nghiên cứu tình trạng và sự phân bố đa dạng sinh học , Theo dõi lượng cá đánh bắt và sức khỏe các hệ sinh thái thủy sinh ở thượng và hạ lưu của các đập và trong hồ, tập hợp và công bố kết quả cho tất cả các đập.

 Quy hoạch vùng bảo vệ sinh cảnh cho các loài, bảo tồn các loài quý hiếm

 Nghiên cứu những tổn thất đối với hệ thống

Tonle Sap, ĐBSCL.

3.4 Đề xuất phát triển thủy

điện bền vững

Đề xuất giải pháp giảm thiểu tác động tới Việt Nam:

 Tích cực đấu tranh tăng cường cơ chế hợp tác MêKông để thực hiện hiệp định Mêkông

 chủ động xây dựng chiến lược phát triển kinh tế xã hội ĐBSCL cho mỗi giai đoạn,

 Nhân rộng các mô hình phát triển kinh tế phù hợp với tình hình thực tế

 Xây dựng cơ, chính sách hỗ trợ di dân, ổn định tái dịnh cư khu vực bị sạt lở bờ biện, lòng sông

 Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, thủy lợi, giao thông đối với vùng bị ảnh hưởng.

 Lồng ghép các chương trình bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu vào chương trình, kế hoạch phát triển của tỉnh.

3.4 Đề xuất phát triển thủy điện bền

vững

 1 MRC, 2010, Đánh giá môi trường chiến lược của thủy điện dòng chính sông Mêkông,

 2 Đào Trọng Tứ, 2009 , http://www.nature.org.vn/vn/tai lieu/HoptacMekong

 2 http://vi.wikipedia.org/wiki, Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

 3 http://www.baomoi.com/Xay-dap-thuy-dien-tren-song-Me-Kong-Huy-hoai-mot-he-sinh-thai/ 144/7097864.epi (2010)

 4 dbscl.aspx (15/08/2012)

http://www.thanhnien.com.vn/pages/20120815/thuy-dien-tren-song-me-kong-lam-can-nuoc- 5 http://vnexpress.net/gl/khoa-hoc/2012/08/than-trong-voi-dap-thuy-dien-tren-song-mekong/ ( 15/8/2012),

 6 http://www.sggp.org.vn/khoahoc_congnghe/2012, Đập thủy điện trên dòng Mekong - Thiệt hại kép cho phát triển bền vững

 7 dien-xayaburi, Tháng 11 Năm 2012

http://eere.vn/tin-tuc/tin-nang-luong-tai-tao/381-nhieu-lo-ngai-ve-anh-huong-xau-cua-dap-thuy- 8 http://vietsciences.free.fr/vietnam/donggopxaydung/tacdongcuadapthuy.htm Tác động của đập thủy điện hạ lưu Mekong lên đồng bằng Cửu Long, 2012

 9.http://www.monre.gov.vn/v35/default.aspx?

tabid=428&cateID=25&id=80495&code=CHCJL80495 Hậu Giang chủ động đối phó với nước mặn xâm nhập (2010)

 10 dbscl.aspx (15/08/2012 )

http://www.thanhnien.com.vn/pages/20120815/thuy-dien-tren-song-me-kong-lam-can-nuoc-TÀI LIỆU THAM KHẢO

THANK YOU VERY

MUCH!