Các loại thiên tai liên quan đến nước - Cách phòng tránh

Các loại thiên tai liên quan đến nước - Cách phòng tránh

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHOA ĐỊA LÍ_LỚP MÔI TRƯỜNG

NỘI DUNG TRÌNH BÀY

Mở đầu

Nước là tài nguyên đặc biệt quan trọng, quyết điịnh đến sự tồn tại và phát triển của con người và thế giới sinh vật Nguồn tài nguyên nước trên Trái đất rất phong phú, đa dạng

nhưng trong thời gian gần đây dưới áp lực của gia tăng dân số, nhu cầu phát triển kinh tế xã hội đã ảnh hưởng tiêu cực đến tài nguyên

nước

Mở đầu

Thiên tai là các tai biến do thiên nhiên gây ra có ảnh hưởng đến đời sống của sinh vật Các hiện tượng thiên tai liên quan đến môi nước như: lũ lụt, hạn hán, ngập úng, lũ quét, sạt lở đất, sóng thần, bão là các

thiên tai có ảnh hưởng nghiêm trọng đến thế giới sinh vật Việc nghiên cứu các loại thiên tai này giúp chúng

ta hiểu được nguyên nhân, hậu quả của chúng từ đó đưa ra những biện pháp khắc phục

Nguyên nhân và hậu quả

Vào mùa mưa, những trận mưa từng đợt liên tiếp trên lưu vực sông, làm cho nước sông từng đợt nối tiếp nhau dâng cao,nước được

dồn vào chỗ trũng tạo ra lũ lụt trong một phạm

vi nhất định đồng thời tạo ra những trận lũ

trong sông, suối

Vào các tháng mùa mưa có các trận mưa lớn, cường độ mạnh, nước mưa tích luỹ nhanh, nếu đất tại chỗ đã no nước thì nước mưa đổ cả vào dòng chảy, dễ gây ra lũ.

Nguyên nhân và hậu quả

Khi lũ lớn, nước lũ tràn qua bờ đê chảy vào những chỗ trũng và gây ra ngập lụt trên một diện rộng.

Lũ lụt gây ra những thiệt hại to lớn về người và của cải.

Lũ lụt gây hậu quả nghiêm trọng tại Quảng Bình

Lũ lụt tàn phá

Lũ lụt tàn phá nhà cửa, đường xá, cầu cống…

Hạn Hán

Khái niệm:

Hạn là hiện tượng thời tiết khô không bình thường ở một khu vực do trong một thời gian dài không có mưa hay mưa

không đáng kể

+) Hạn thuỷ văn: Là khi nước dự trữ có thể dùng được trong các nguồn như tầng ngầm, sông

ngòi, hồ chứa tụt xuống mức thấp hơn trung

bình thống kê

Nguyên nhân và hậu quả

Nguyên nhân là do tình trạng thiếu nước nghiêm trọng trong một thời gian dài tại một khu vực nhất định Đó là hậu quả của hiện tượng biến đổi khí hậu toàn cầu.

Nguyên nhân và hậu quả

Hạn hán đã có những tác động mạnh mẽ tới đời sống của con người, gây ra nhiều khó

khăn trong việc sinh hoạt hàng ngày cũng như phục vụ cho các ngành sản xuất công nghiệp( thủy điện, sản xuất giấy…), trong nông nghiệp( tưới tiêu, chăn nuôi…),

dịch vụ( gtvt, du lịch…) và thế giới sinh vật.

Hạn hán gây nứt nẻ đồng ruộng

Hạn hán làm ảnh hưởng đến nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ

Hậu quả của hạn hán là rất nghiêm trọng

Hạn hán nghiêm trọng

Ngập Úng

Khái niệm

Ngập úng là hiện nước bị đọng lại ở các vùng trũng và không tiêu thoát được

Nguyên nhân và hậu quả

Nguyên nhân là do lượng nước mưa rơi xuống mặt đất không được thoát ra ngoài mà đọng vào một chỗ nhất định hay do nước từ sông dâng lên do ảnh hưởng của thủy triều

Nguyên nhân và hậu quả

Hậu quả của hiện tượng ngập úng cũng rất nghiêm trọng, nó cũng giống

như lụt là làm ngập nhà cửa, cây trồng và gây thiệt hại về người và của

Ngập úng làm ngập úng đồng ruộng

Ngập úng tại Tp Hồ Chí Minh

Ngập úng tại Hiêp Bình Chánh_ Tp Hồ Chí Minh

Xoáy thuận nhiệt đới

Khái niệm

Bão nhiệt đới (Xoáy thuận nhiệt đới): là những

hệ thống áp thấp được hình thành trên các vùng đại dương nhiệt đới có hoàn lưu xoáy thuận Là vùng gió xoáy vào vùng trung tâm ngược chiều kim đồng hồ,

có đường kính hàng trăm kilomet, áp suất khí quyển thấp hơn xung quanh

Bão, áp thấp nhiệt đới được gọi chung là xoáy thuận nhiệt đới

Nguyên nhân và hậu quả

Các cơn bão thường hình thành khi một tâm áp thấp phát triển với

một hệ thống áp cao xung quanh nó Hình thành do sự chênh lệch khí áp giữa hai vùng khí áp cao và thấp,

chênh lệch càng nhiều thì tạo ra bão càng mạnh.

Nguyên nhân và hậu quả

Hậu quả cuả bão là rất lớn bởi vì

sẽ phá hủy tất cả trên đường đi qua, mưa lớn sẽ làm ngập lụt trên diện rộng Bão ảnh hưởng đến người và của

Một cơn bão hình thành trên Biển Đông

Bão số 5 đang đổ bộ vào Quảng Bình

Khung cảnh sau cơn bão

Sức tàn phá của bão

Lũ Quét

Khái niệm

Theo các nhà khoa học, lũ quét là loại lũ lớn xảy ra bất ngờ, lên nhanh xuống nhanh cứa nhiểu cát bùn và các loại chất rắn khác,

có sức tàn phá ghê gớm.

Phân chia lũ quét: chia làm 3 loại

+) Lũ gây ra do mưa địa phương, tập trung lớn ở các lưu vực tự nhiên

+) Lũ gây ra do mưa lớn trên các lưu vực đã chịu tác

động mạnh của các hoạt động kinh tế của con người làm mất ổn định hay phá vỡ cân bằng sinh thái lưu

vực (thay đổi lớp phủ, chế độ dòng chảy, lượng trữ hay các đặc tính lưu vực…)

+) Lũ gây ra do tháo, vỡ thình lình một lượng nước tích

do vỡ đập chắn hay các đập giữ nước, các đập băng

Nguyên nhân và hậu quả

Ở các lưu vực sông suối nhỏ miền núi, nới có điều kiện thuận lợi để hình thành lũ quét như: địa hình

chia cắt, độ dốc lưu vực và độ dốc long sông suối lớn,

độ ổn định của lớp đất trên bề mặt lưu vực yếu do quá trình phong hóa mạnh, lớp phủ thực vật bị tàn phá…

Ở những nơi này, khi xảy ra mưa lớn, tập trung trong một thời gian ngắn thì dễ xảy ra lũ quét Lũ

quét thường diễn ra rất nhanh, khoảng 3-6 giờ

Lũ quét tàn phá một huyện miền núi

Khung cảnh sau cơn lũ quét

Nhà cửa, cây trồng bị tàn phá do lũ quét

Nguyên nhân và hậu quả

Sạt lở đất thường xảy ra một cách bất ngờ sau một hoặc nhiều sự kiện tự

nhiên như:

Nguyên nhân và hậu quả

Chúng có thể gây nên những thiệt hại nghiêm trọng cho nhà cửa, các công trình xây dựng, các đường giao thông, công

trình công cộng và đôi khi gây nên cả

những thiệt hại về người.

Bùn lầy do sạt lở đất nghiêm trọng

Hiện trường một vụ sạt lở đất

Sóng Thần

Khái niệm:

Sóng thần (tsunami) là một loạt các đợt sóng được hình thành khi một khối

lượng nước như một đại dương bị chuyển dịch nhanh chóng trên một quy mô lớn.

Nguyên nhân và hậu quả:

đất dịch chuyển địa chất lớn bên trên hay bên dưới mặt nước, các vụ núi

lửa phun trào và những vụ va chạm

thiên thạch đều có khả năng gây ra

sóng thần

Nguyên nhân và hậu quả

Hậu quả của sóng thần gây ra cũng

vô cùng to lớn vì sức tàn phá của nó

vô cùng to lớn vì sức tàn phá của nó

là rất lớn và xảy ra rất nhanh vì vậy

gây hậu quả hết sức nghiêm trọng

Sóng thần tại indonexia ngày 26/4/2004

Sóng thần đang tiến vào một thành phố của philippin

Sóng thần Tsumani tại Hoa Kì

Bãi biển Pangandaran bị tàn phá vì sóng thần

Biện pháp khắc phục

Để phòng tránh và giảm thiệt hại do thiên tai về nước gây ra cần căn cứ vào điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội của từng vùng và từng lưu vực sông để kếp

phi công trình hợp lý và đồng bộ

Biện pháp phi công trình: bao gồm việc trồng và bảo vệ rừng đầu nguồn để giảm thấp cường độ lũ lụt, xây nhà ở có khả năng chịu được nước lũ lụt

Ngoài ra có các biện pháp riêng cho từng loại thiên tai như:

Đối với sóng thần

Xây dựng đai chắn sóng thần:

Bức tường chắn sóng thần tại Tsushi, Nhật Bản

Biện pháp khắc phục

Đối vơi lũ quét:

- Chỉ đạo công tác điều tra, xây dựng kế hoạch phòng, tránh lũ quét cụ thể cho các xã, xóm, thôn

bản, hộ gia đình và tổ chức diễn tập để nâng cao ý

thức chủ động phòng, tránh của đồng bào

- Trong quá trình chỉ đạo xây dựng Chương trình phòng,tránh lũ quét cần kết hợp chặt chẽ việc thực

hiện lồng ghép các chương trình, mục tiêu như

Chương trình xóa đói, giảm nghèo, Chương trình phát triển kinh tế - xã hội các xã đặc biệt khó khăn,

Chương trình ổn định dân cư

Đối với sạt lở đất: cần xây dựng hệ thống

cảnh báo sạt lở ở các vùng có nguy cơ sạt

lở cao, xây dựng các bờ bao chắn tại các vùng có thể xảy ra sạt lở đất… ở các tỉnh miền núi cần được sự quan tâm của các

Tài liệu tham khảo

1.Báo cáo tổng kết chuyên đề: Tổng quan về động đất,

7 Hoàng Hưng, con người và môi trường, NXB Đại

Học Quốc gia Tp Hồ Chí Minh, 2005

Cám ơn cô và các bạn đã lắng nghe

Goodluck