Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
LÊ THỊ HOÀI THƯƠNG
QUẢN LÝ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
NGHỆ AN - 2023
Trang 2Người hướng dẫn khoa học: PGS TS PHẠM MINH HÙNG
Phản biện 1:
Phản biện 2:
Phản biện 3:
Luận án được bảo vệ trước Hội đồng đánh giá luận án tiến sĩ cấp trường
họp tại Trường Đại học Vinh vào hồi … giờ ngày … tháng … năm 2023
Có thể tìm hiểu Luận án tại:
- Thư viện Quốc gia Việt Nam;
- Trung tâm TT-TV Nguyễn Thúc Hào, Trường Đại học Vinh
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Cùng với sự đổi mới của cả hệ thống giáo dục nước nhà, giáo dục phổ thông (GDPT) cũng đang được đổi mới Mục tiêu đổi mới của GDPT là nhằm “tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh (HS) Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời” Để thực hiện được mục tiêu của mình, GDPT cũng phải đổi mới căn bản, toàn diện trên tất cả các phương diện, trước hết là đổi mới Chương trình GDPT Từ năm học 2022 - 2023, Chương trình GDPT 2018 bắt đầu được triển khai ở cấp trung học phổ thông (THPT) Điểm mới căn bản nhất của Chương trình GDPT 2018 là đặt trọng tâm vào phát triển phẩm chất, năng lực HS và được cụ thể hóa bằng những yêu cầu cần đạt ở từng môn học, cấp học Trong đó, hoạt động trải nghiệm (HĐTN), hướng nghiệp (HN) là hoạt động giáo dục bắt buộc đối với HS cấp THPT; là hoạt động giáo dục “do nhà giáo dục định hướng thiết kế và hướng dẫn thực hiện, tạo cơ hội cho HS tiếp cận thực tế, thể nghiệm các cảm xúc tích cực, khai thác những kinh nghiệm đã có và huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng của các môn học để thực hiện những nhiệm vụ được giao hoặc giải quyết những vấn đề của thực tiễn đời sống nhà trường, gia đình, xã hội phù hợp với lứa tuổi; thông qua đó, chuyển hoá những kinh nghiệm đã trải qua thành tri thức mới, hiểu biết mới, kỹ năng mới góp phần phát huy tiềm năng sáng tạo và khả năng thích ứng với cuộc sống, môi trường và nghề nghiệp tương lai”
Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp góp phần hình thành, phát triển các
phẩm chất chủ yếu, năng lực chung và các năng lực đặc thù cho HS; nội dung hoạt động được xây dựng dựa trên các mối quan hệ của HS với bản thân, với xã hội, với tự nhiên và với nghề nghiệp
So với hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trước đây, HĐTN, HN trong Chương trình GDPT 2018 có nhiều khác biệt về mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức, đánh giá và sử dụng kết quả HĐTN, HN Những khác biệt này vừa
là cơ hội, vừa là thách thức đối với giáo viên (GV), HS, cán bộ quản lý (CBQL) và các lực lượng giáo dục khác
Thời gian qua, cùng với cả nước, ngành Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã chủ động, tích cực trong chuẩn bị, triển khai thực hiện Chương trình GDPT 2018 ở các cấp học; bước đầu đem lại những kết quả khả quan, góp phần khẳng định tính ưu việt của Chương trình GDPT 2018 Vì thế, khi thực hiện Chương trình GDPT 2018 ở lớp
10, trong đó có Chương trình HĐTN, HN các trường THPT Thành phố Hà Nội có
Trang 4nhiều thuận lợi nhưng cũng đứng trước nhiều khó khăn Khó khăn chủ yếu vẫn là tổ chức, thực hiện, quản lý hoạt động giáo dục này sao cho tối ưu, đáp ứng tốt mục tiêu phát triển phẩm chất, năng lực HS Từ đó, quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS là một yêu cầu cấp thiết đối với các trường THP Thành phố Hà Nội trong bối cảnh hiện nay
Từ những lý do trên, vấn đề “Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội” đã được chọn để làm đề tài luận án tiến sĩ Khoa
học giáo dục, chuyên ngành Quản lý giáo dục
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất các biện pháp quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở các trường THPT Thành phố Hà Nội, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong bối cảnh đổi mới GDPT hiện nay
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở trường trung học phổ thông
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở các trường THPT Thành phố Hà Nội
4 Giả thuyết khoa học
Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp bước đầu được các trường THPT triển
khai nhưng còn gặp nhiều khó khăn Nguyên nhân chủ yếu của những khó khăn này
là do quản lý tổ chức HĐTN, HN còn nhiều hạn chế và bất cập
Nếu đề xuất và thực hiện được đồng bộ các biện pháp quản lý tổ chức HĐTN,
HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS dựa trên các chức năng quản lý; đồng thời tính đến các yếu tố ảnh hưởng thì sẽ nâng cao hiệu quả quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở các trường THPT Thành phố Hà Nội
5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở trường THPT
- Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở các trường THPT Thành phố Hà Nội
- Đề xuất biện pháp quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm
Trang 5chất, năng lực HS ở các trường THPT Thành phố Hà Nội
- Đánh giá mức độ cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất; tổ chức thử nghiệm một biện pháp
- Về thời gian: Trong các năm học 2020 - 2021 và 2021 - 2022
6 Quan điểm tiếp cận, phương pháp nghiên cứu
6.1 Quan điểm tiếp cận
Luận án sử dụng các quan điểm tiếp cận: Tiếp cận hệ thống; tiếp cận hoạt động; tiếp cận phát triển phẩm chất, năng lực; tiếp cận chức năng quản lý và nội dung quản lý; tiếp cận thực tiễn
6.2 Phương pháp nghiên cứu
6.2.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin lý luận để xây dựng cơ sở
lý luận của đề tài
6.2.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin thực tiễn để xây dựng cơ
sở thực tiễn của đề tài
6.2.3 Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng một số công thức thống kê để xử lý dữ liệu thu được, phân tích và đưa
ra kết quả nghiên cứu về mặt định lượng; với phần mềm SPSS 20.0
7 Những luận điểm cần bảo vệ
7.1 Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp có ý nghĩa, vai trò quan trọng đối
với sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực HS Tổ chức HĐTN, HN ở trường THPT là tổ chức các thành tố của HĐTN, HN, bao gồm: mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức, đánh giá kết quả tổ chức HĐTN, HN Để quản lý tổ chức HĐTN, HN ở trường THPT một cách hiệu quả cần dựa trên việc xây dựng kế hoạch,
tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá và các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức hoạt động này
7.2 Hiện nay, việc tổ chức HĐTN, HN và quản lý tổ chức HĐTN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở các trường THPT Thành phố Hà Nội còn gặp những khó khăn, hạn chế về nhận thức cũng như xây dựng kế hoạch; tổ chức, chỉ đạo
và kiểm tra, đánh giá tổ chức hoạt động; nguyên nhân là do thiếu các biện pháp quản
Trang 6lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS có cơ sở khoa học, có tính khả thi
7.3 Để quản lý hiệu quả việc tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở các trường THPT Thành phố Hà Nội, cần có hệ thống các biện pháp phù hợp, một mặt dựa trên các chức năng quản lý và mặt khác dựa trên nội dung quản lý; đồng thời chú trọng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý tổ chức HĐTN, HN
8 Đóng góp của luận án
- Góp phần làm sáng tỏ thêm những vấn đề lý luận về HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở trường THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay Qua đó đã khẳng định vai trò, ý nghĩa, sự cần thiết của HĐTN, HN đối với
sự hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực HS THPT
- Đánh giá khách quan thực trạng tổ chức, quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực ở các trường THPT Thành phố Hà Nội, làm
cơ sở thực tiễn để đề xuất các biện pháp của luận án
- Các biện pháp quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS mà luận án đề xuất không chỉ có hiệu quả đối với các trường THPT Thành phố Hà Nội mà còn có hiệu quả đối với các trường THPT ở những địa phương khác có điều kiện tương đồng
9 Cấu trúc luận án
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, luận án gồm 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển
phẩm chất, năng lực học sinh ở trường THPT
Chương 2: Thực trạng quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm
chất, năng lực học sinh ở các trường THPT Thành phố Hà Nội
Chương 3: Biện pháp quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm
chất, năng lực học sinh ở các trường THPT Thành phố Hà Nội
Trang 71.1.1 Những nghiên cứu về hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
Ở nước ngoài, có các nghiên cứu của John Dewey, Sakofs, Chapman, Mc.Phee và Proudman, Armin Mahmoudi và Golsa Moshayedi, Steven Wesley
Craft… Ở trong nước, có các nghiên cứu của Phạm Minh Hạc, Đinh Thị Kim Thoa,
Phan Thanh Hội, Trần thị Gái, Lê Thị Thanh Hương, Nguyễn Thị Thanh Huyền… Những nghiên cứu này đã làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn về HĐTN, TN ở trường phổ thông nói chung, trường THPT nói riêng
1.1.2 Những nghiên cứu về tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
Ở nước ngoài, có các nghiên cứu của Xavier Roegies, P A McLagan, Final Report… Ở trong nước, có các nghiên cứu của Đinh Thị Kim Thoa và Bùi Ngọc Diệp, Lê Huy Hoàng, Đỗ Ngọc Thống, Lê Đình Trung, Phan Thị Thanh Hội, Nguyễn Văn Hạnh Các nghiên cứu này đã làm rõ ý nghĩa, nội dung, phương thức tổ chức HĐTN HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở trường THPT
1.1.3 Các nghiên cứu về quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
Ở nước ngoài, có các nghiên cứu của Megan Rachel Adams, Manabu Sato & Masaaki Sato Ở trong nước, có các nghiên cứu của Phạm Đăng Hoa, Phạm Thị Kim Chung, Huỳnh Ngọc Phố Châu, Lê Tiến Sĩ, Nguyễn Thu Hương Các nghiên cứu này
đã làm rõ sự cần thiết, nội dung quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở trường THPT
Từ kết quả tổng quan, luận án đã rút ra những vấn đề có thể tiếp thu, kế thừa; những vần đề chưa được giải quyết và những vấn đề luận án cần tập trung giải quyết
Trang 81.2 Các khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài
1.2.1 Trải nghiệm
Trải nghiệm là quá trình “thực hành trong cuộc sống” những điều mà HS đã học trong nhà trường Việc học từ trải nghiệm có định hướng giúp việc học trở nên hiệu quả hơn Với chu trình trải nghiệm, với việc xác định kiểu học trong môi trường trải nghiệm, việc tổ chức hoạt động dạy học và giáo dục HS có định hướng sẽ quyết định việc đạt được mục tiêu chuẩn năng lực đầu ra
1.2.2 Hướng nghiệp
Hướng nghiệp là những hoạt động giáo dục nhằm hỗ trợ HS lựa chọn và phát triển nghề nghiệp phù hợp với khả năng của bản thân, giúp các em hiểu biết về thế giới nghề nghiệp
1.2.3 Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp
Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp là hoạt động giáo dục, dưới sự hướng
dẫn và tổ chức của nhà giáo dục, từng cá nhân HS được trực tiếp hoạt động thực tiễn trong nhà trường hoặc trong xã hội, qua đó phát triển tình cảm, đạo đức, phẩm chất
và năng lực; tích lũy kinh nghiệm riêng cũng như phát huy tiềm năng sáng tạo của cá nhân, đặc biệt là năng lực định hướng nghề nghiệp trong tương lai
1.2.4 Tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp
Tổ chức HĐTN, HN là quá trình xác định mục tiêu; thiết kế nội dung; sử dụng phương pháp, hình thức; đánh giá kết quả tổ chức HĐTN, HN
1.2.5 Phát triển phẩm chất học sinh
Phát triển phẩm chất HS là tích lũy dần các yếu tố của phẩm chất người học để chuyển hóa và góp phần vào việc hình thành, phát triển nhân cách Chương trình GDPT 2018 chú trọng hình thành và phát triển cho HS các phẩm chất chủ yếu: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm
1.2.6 Phát triển năng lực học sinh
Phát triển năng lực HS là phát triển khả năng kiên trì học tập, rèn luyện và tích lũy kinh nghiệm của bản thân trong hoạt động thực tiễn; phát triển khả năng thực hiện thành công hoạt động trong bối cảnh nhất định nhờ sự huy động tổng hợp các kiến thức, kỹ năng và phát triển các thuộc tính cá nhân khác hay nói cách khác đó là sự hình thành, tích lũy và hoàn thiện các năng lực chung cũng như năng lực đặc thù của
HS để vận dụng và giải quyết các vấn đề thực tiễn
Trang 91.2.7 Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh
Quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS là những tác động của chủ thể quản lý đến quá trình thực hiện HĐTN, HN nhằm điều chỉnh, điều khiển quá trình đó thông qua việc huy động nguồn lực thực hiện đồng bộ mục tiêu, nội dung chương trình, hình thức tổ chức hoạt động, hoạt động của GV và hoạt động của HS hướng tới việc hình thành phẩm chất, năng lực cho HS; đáp ứng yêu cầu phát triển toàn diện nhân cách người học
1.3 Lý luận về tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông
1.3.1 Tầm quan trọng của tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
Tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở trường
THPT có các ý nghĩa sau: Chuyển hóa kiến thức, kỹ năng của HS thành phẩm chất,
năng lực một cách tự nhiên; Phát huy vai trò sáng tạo của HS, giúp HS có những nhận thức, những trải nghiệm bổ ích, mới mẻ nhằm phát triển những phẩm chất, năng lực HS; Phát triển những phẩm chất chủ yếu và những năng lực đặc thù cho HS
1.3.2 Mục tiêu tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông
Tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở trường
THPT nhằm đạt các mục tiêu sau: Giúp HS khẳng định được giá trị riêng, phù hợp
với chuẩn mực đạo đức chung; giúp HS thể hiện tình yêu đất nước, con người, trách nhiệm công dân bằng những việc làm, hành động cụ thể, thiết thực và bằng các hoạt
động cống hiến xã hội, phục vụ cộng đồng; Giúp HS định hướng nghề nghiệp dựa
trên hiểu biết về nghề, nhu cầu thị trường lao động, sự phù hợp của nghề được lựa chọn với năng lực và hứng thú của cá nhân; Giúp HS khám phá bản thân và thế giới
Trang 101.3.4 Phương thức tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng
lực HS ở trường THPT được tổ chức theo các phương thức: Phương thức Khám phá; Phương thức Thể nghiệm - tương tác; Phương thức Nghiên cứu khoa học; Phương thức Cống hiến Các phương thức này đòi hỏi phải phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS; làm cho mỗi HS đều sẵn sàng tham gia trải nghiệm tích cực; tạo điều kiện cho HS trải nghiệm, sáng tạo thông qua các hoạt động tìm tòi, vận dụng kiến thức và kinh nghiệm đã có vào đời sống; hình thành, phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề và ra quyết định dựa trên những tri thức và ý tưởng mới thu được từ trải nghiệm
1.3.5 Hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông
Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng
lực HS ở trường THPT có các hình thức tổ chức như: Tham quan, dã ngoại; Sân khấu tương tác; Hội thi; Câu lạc bộ; Diễn đàn trao đổi; Giao lưu
1.3.6 Đánh giá kết quả tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
Mục đích đánh giá là thu thập thông tin chính xác, kịp thời, có giá trị về kết quả tổ chức HĐTN, HN Do đó, cần dựa trên mức độ thực hiện mục tiêu, nội dung, phương thức, hình thức tổ chức HĐTN, HN
1.4 Lý luận về quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông
1.4.1 Sự cần thiết phải quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
Xuất phát từ những lý do sau đây: Đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện GDPT; đáp ứng chuẩn đầu ra của giáo dục THPT; khắc phục những hạn chế trong tổ
chức HĐTN, HN trường THPT hiện nay
1.4.2 Nội dung quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
Quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở
Trang 11trường THPT, bao gồm cấc nội dung: Xây dựng kế hoạch tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở trường THPT; tổ chức thực hiện HĐTN,
HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở trường THPT; chỉ đạo tổ chức
HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực cho HS ở trường THPT; kiểm tra, đánh giá tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS trường THPT; quản lý các điều kiện đảm bảo cho tổ chức HĐTN, HNN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở trường THPT
1.4.3 Chủ thể quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông
Quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở trường THPT có các chủ thể sau: Giám đốc sở GD&ĐT; Hiệu trưởng trường THP;
Tổ trưởng chuyên môn trường THPT Trong đó chủ thể chịu trách nhiệm chính là Hiệu trưởng trường THPT
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh các trường trung học phổ thông
Ảnh hưởng đến quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở trường THPT có nhiều yếu tố Các yếu tố này ảnh hưởng đến quản lý
tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở trường THPT với những mức độ khác nhau
Kết luận chương 1
Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất,
năng lực HS là bộ phận của quá trình giáo dục trong nhà trường, có vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực HS Quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS THPT là một nội
dung quản lý nhà trường
Trang 12Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP THEO HƯỚNG
PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI
2.1 Khái quát về điều kiện kinh tế - xã hội và tình hình giáo dục của Thành phố Hà Nội
Tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục của Thành phố Hà Nội có ảnh hưởng trực
tiếp đến xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá và đảm bảo các điều
kiện để quản lý tổ chức hiệu quả HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng
2.2.2 Nội dung khảo sát
Tập trung vào 03 vấn đề chính: Thực trạng tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS; Thực trạng quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở các trường THPT Thành phố Hà Nội; Biện pháp quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS
ở các trường THPT Thành phố Hà Nội
2.2.3 Đối tượng và địa bàn khảo sát
- Đối tượng khảo sát là CBQL, GV và HS các trường THPT
- Địa bàn khảo sát là 12 trường THPT khu vực nội thành và 18 trường THPT khu vực ngoại thành
2.2.4 Phương pháp khảo sát
Luận án sử dụng các phương pháp sau để khảo sát: Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi; Trao đổi, phỏng vấn theo chủ đề; Nghiên cứu các sản phẩm hoạt động của
GV, CBQL trường THPT
2.2.5 Cách thức xử lý số liệu và thang đánh giá
Số liệu thu được từ các phiếu điều tra được đánh giá theo 4 mức; được xử lý bằng các công thức thống kê (trung bình cộng, độ lệch chuẩn…) và phần mềm SPSS 20.0
2.2.6 Thời gian và hình thức khảo sát
- Trong các năm học 2020 - 2021 và 2021 - 2022
- Kết hợp trực tiếp và trực tuyến
Trang 132.3 Thực trạng tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội
Chương trình HĐTN và HĐTN, HN được Bộ GD&ĐT ban hành từ năm 2018 cùng với Chương trình GDPT 2018 Tuy nhiên, đến năm học 2020-2021 mới bắt đầu thực hiện thực hiện ở cấp tiểu học (lớp 1); năm học 2021-2022 mới bắt đầu thực hiện thực hiện ở cấp THCS (lớp 6) và đến năm học 2022-2023 mới bắt đầu thực hiện thực hiện ở cấp THPT (lớp 10) Vì thế, với thời gian khảo sát được xác định là trong các năm học 2020 - 2021 và 2021 - 2022 nên luận án không khảo sát thực trạng tổ chức HĐTN, HN cũng như quản lý tổ chức HĐTN, HN (sẽ được trình bày ở mục 2.4) mà chỉ khảo sát sự đáp ứng các nội dung này của CBQL, GV trường THPT Thực tế cho thấy, ngay sau khi Bộ GD&ĐT công bố Chương trình HĐTN, HN, Sở GD&ĐT Thành phố Hà Nội đã chỉ đạo các trường THPT nghiên cứu vận dụng Một số trường
đã cấu trúc lại HĐGD ngoài giờ lên lớp theo hướng trải nghiệm Bản thân HS cũng được tham gia các HĐGD ngoài giờ lên lớp theo hướng trải nghiệm
Ở mục này, luận án khảo sát nhận thức của HS về khái niệm HĐTN, HN và về
ý nghĩa của HĐTN, HN; khảo sát nhận thức của CBQL, GV về tầm quan trọng của tổ chức chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở các trường THPT Kết quả thu được cho thấy, nhận thức của các đối tượng về các vấn đề đưa ra
để khảo sát còn chưa cao
Đồng thời, luận án khảo sát: Thực trạng đáp ứng yêu cầu tổ chức thực hiện
mục tiêu HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS của GV; Thực
trạng đáp ứng yêu cầu tổ chức thực hiện nội dung HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS của GV; Thực trạng đáp ứng yêu cầu sử dụng phương pháp
tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS của GV; Thực
trạng đáp ứng yêu cầu sử dụng hình thức tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS của GV; Thực trạng đáp ứng yêu cầu đánh giá kết quả tổ
chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS của GV
Kết quả khảo sát thực trạng đáp ứng yêu cầu tổ chức HĐTN, HN theo hướng
phát triển phẩm chất, năng lực HS của GV được luận án tổng hợp ở bảng 2.1