Đánh giá môi trường nước thải ngành sản xuất bia
Trang 1Phần 1
Mở đầu 1.1 Tính cấp thiết của đề tài
Ng y nay, vấn đề môi trày nay, vấn đề môi tr ờng đã trở nên cấp thiết ở hầu hết các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam Nguyên nhân chính gây ra tình trạng ô nhiễm môi trờng là do phát triển kinh tế, xã hội không đồng bộ với công tác bảo vệ môi trờng Hậu quả là nhiều khu vực môi trờng đã bị
ô nhiễm ở các mức độ khác nhau, gây ảnh hởng không nhỏ đến cuộc sống của con ngời
Bên cạnh những vấn đề về ô nhiễm môi trờng đất, môi trờng không khí thì vấn đề về ô nhiễm môi trờng nớc đang trở nên ngày càng nghiêm trọng trong giai đoạn hiện nay Tài nguyên n ớc rất phong phú và đa dạng, với 3/4 diện tích bề mặt trái đất là các đại d ơng nhng lợng nớc nhỏ giọt
có giá trị phục vụ cho sinh hoạt và sản xuất của con ng ời lại hạn chế Cùng với sự phát triển của xã hội, của các ngành sản xuất, con ng ời sử dụng nớc ngày càng nhiều Tuy nớc là nguồn tài nguyên có khả năng tái tạo nhng với mức độ sử dụng nh hiện nay đã đa nhiều quốc gia vào tình trạng thiếu nớc, Việt Nam đợc đa vào danh sách các quốc gia thiếu nớc
từ năm 2006, cho nên việc sử dụng tiết kiệm và xử lý hiệu quả n ớc thải
để tái sử dụng là vấn đề cấp bách
Hiện nay, cả nớc ta có khoảng 74 khu công nghiệp đang hoạt động nhng chỉ có 11 khu có hệ thống xử lý nớc thải tập trung Tình trạng ô nhiễm tại các khu công nghiệp ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh đã đ
-ợc cảnh báo từ lâu (Trang thông tin điện tử kiến thức và kỹ thuật nông nghiệp) Hơn 10 năm trở lại đây, cha có một chơng trình hay dự án nào
của quốc gia tiến hành giám sát ô nhiễm và thống kê l ợng chất thải tại các khu công nghiệp một cách toàn diện Hầu hết những hỗ trợ từ phía Nhà nớc chỉ tập trung cải thiện môi tr ờng đầu t, còn hành lang pháp lý về quản lý môi trờng vẫn cha đợc ban hành chi tiết và đầy đủ, còn bản thân các khu công nghiệp cha có bộ phận chuyên trách lĩnh vực này N ớc thải công nghiệp chủ yếu cha đợc xử lý trớc khi thải ra môi trờng Theo thống
kê sơ bộ của Bộ Tài nguyên và môi trờng, chỉ khoảng 4,26% lợng nớc thải công nghiệp đợc xử lý đảm bảo tiêu chuẩn môi trờng
Việc phát triển công nghiệp, trong đó có công nghiệp sản xuất bia
đã góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế của đất n ớc và tạo thêm nhiều cơ hội việc làm cải thiện đời sống của nhân dân Nh ng hậu quả để lại là vấn đề ô nhiễm môi trờng do sản xuất bia gây ra Các nhà máy bia đ ợc
Trang 2phân bố tại 49 tỉnh thành trên tổng số 64 tỉnh thành của cả n ớc tập trung chủ yếu tại khu vực Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Hồng, Trung Bộ và Nam Trung Bộ, các khu vực Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long, trung du miền núi phía Bắc mỗi năm sản xuất khoảng 1500 triệu lít, l ợng nớc xả ra môi trờng hàng năm theo đó cũng không nhỏ Trong đó, công
ty bia Việt – Pháp cũng là một đơn vị tiêu biểu trong sản xuất bia tại Thái Nguyên vì vậy nên lợng nớc thải sản xuất thải ra cũng tơng đối lớn
có hàm lợng các chất ô nhiễm cao cần phải đ ợc xử lý trớc khi thải ra môi trờng
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, đợc sự đồng ý của trờng Đại Học Nông Lâm – Thái Nguyên, Khoa Tài Nguyên và Môi Tr ờng em đã tiến
hành nghiên cứu đề tài: Đánh giá hiện trạng môi tr“Đánh giá hiện trạng môi tr ờng nớc thải sản xuất tại nhà máy bia Việt – Pháp, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên ”
1.2 Mục đích, mục tiêu và yêu cầu
1.2.1 Mục đích
- Thông qua việc nghiên cứu nắm đợc hiện trạng nớc thải của nhà máy bia Việt - Pháp
- Nâng cao ý thức trách nhiệm của nhà máy trong công tác bảo vệ môi trờng
- Tạo cơ sở khoa học và dữ liệu phục vụ công tác quản lý và BVMT trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
- Đề xuất một số biện pháp xử lý nhằm giảm thiểu ô nhiễm đối với môi trờng nớc
1.2.2 Mục tiêu
- Đánh giá thực trạng sản xuất của nhà máy trong những năm vừa qua
- Đánh giá hiện trạng, chất lợng nớc thải tại nhà máy bia Việt - Pháp
- Đề xuất các biện pháp quản lý và nâng cao hiệu quả xử lý n ớc thải của nhà máy
1.2.3 Yêu cầu
- Thông tin và số liệu thu thập đợc phải chính xác, trung thực, khách quan
- Các mẫu nghiên cứu và phân tích phải đảm bảo tính khoa học và
đại diện cho khu vực nghiên cứu
- Đánh giá đúng hiện trạng môi trờng nớc thải của nhà máy bia Việt - Pháp
- Các kết quả phân tích thông số môi tr ờng phải đợc so sánh với tiêu chuẩn, quy chuẩn môi trờng Việt Nam
Trang 3- Những kiến nghị và giải pháp đa ra phải có tính khả thi, thực tế với điều kiện địa phơng
1.3 ý nghĩa của đề tài
- ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học: Đây là cơ hội và
điều kiện giúp bản thân tôi tập vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn và làm quen với thực tế
- ý nghĩa thực tiễn: Những kết luận của đề tài giúp cho nhà máy thấy đợc những hạn chế trong công tác quản lý n ớc thải và có những biện pháp xử lý hữu hiệu hơn để bảo vệ môi trờng nớc
Phần 2 Tổng quan tài liệu 2.1 Cơ sở khoa học về môi trờng
2.1.1 Khái niệm môi trờng
2.1.2 Khái niệm về nớc thải
2.2 Cơ sở pháp lý
- Tiêu chuẩn môi trờng nớc Việt Nam
- Các nghị định, thông t, các văn bản hớng dẫn thực hiện công tác quản lý và bảo vệ tài nguyên nớc
2.3 Cơ sở thực tiễn
2.3.1 Tổng quan về tài nguyên nớc trên thế giới và Việt Nam
2.3.1.1 Tổng quan về tài nguyên nớc trên thế giới
2.3.1.2 Tổng quan về tài nguyên nớc ở Việt Nam
2.3.2 Chính sách phát triển ngành công nghiệp giải khát ở Việt Nam 2.3.3 Xu thế và tiềm năng phát triển ngành công nghiệp giải khát
2.3.4 Đặc điểm chung của công nghệ sản xuất bia
2.3.4.1 Đặc thù sản xuất
2.3.4.2 Quá trình sản xuất bia cơ bản
2.3.5 Vấn đề sử dụng tài nguyên và ô nhiễm môi tr ờng trong sản xuất bia
Trang 42.3.5.1 Tiêu thụ nguyên, nhiên liệu
2.3.5.2 Các vấn đề về môi trờng trong sản xuất bia
-Nớc thải
- Khí thải
- Bã thải
2.4 Tình hình sản xuất bia trên thế giới và ở Việt Nam
2.4.1 Tình hình sản xuất bia trên thế giới
2.4.2 Tình hình sản xuất bia ở Việt Nam
2.4.2.1 Thực trạng phát triển ngành công nghiệp bia ở n ớc ta
2.5.Biện pháp xử lý nớc thải núi chung và xử lý nước thải sản xuất bia núi triờng
Phần 3
Đối tợng, nội dung và phơng pháp nghiên cứu
3.1 Đối tợng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tợng nghiên cứu: Nớc thải nhà máy Bia Việt - Pháp
- Phạm vi nghiên cứu: Nhà máy Bia Việt - Pháp, thành phố Thái Nguyên
3.2 Địa điểm và thời gian tiến hành
- Địa điểm: Nhà máy Bia Việt - Pháp, thành phố Thái Nguyên
- Thời gian tiến hành: Từ tháng 12/2010 đến tháng 5/2011
3.3 Nội dung nghiên cứu
- Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
- Đặc điểm quy mô, quy tình công nghệ và thực trạng sản xuất của nhà máy
- Đánh giá hiện trạng nớc thải của nhà máy bia Việt Pháp và biện pháp xử lý nớc thải
- ảnh hởng của nớc thải đến môi trờng và sức khỏe ngời dân khu vực quanh nhà máy
- Biện pháp hạn chế và giảm thiểu ô nhiễm
3.4 Phơng pháp nghiên cứu
3.4.1 Phơng pháp điều tra thu thập thông tin và số liệu thứ cấp
- Thu thập thông tin, số liệu sẵn có liên quan đến vấn đề nghiên cứu
- Thu thập tài liệu, văn bản pháp luật có liên quan
Trang 53.4.2 Phơng pháp điều tra khảo sát thực địa tại Nhà máy Bia Việt -Pháp Thái Nguyên
3.4.3 Phơng pháp điều tra phỏng vấn bằng phiếu câu hỏi trên thực địa
để đánh giá hiện trạng môi trờng nớc thải
Số phiếu điều tra: 30 phiếu
3.4.4 Phơng pháp thu thập số liệu sơ cấp
- Lấy mẫu và phân tích mẫu nớc thải của nhà máy Bia Việt - Pháp: Trực tiếp lấy mẫu ngoài hiện tr ờng theo các hớng dẫn lấy mẫu đối với nớc
Loại mẫu lấy : Nớc mặt
Số lợng mẫu : 6 mẫu Phơng pháp lấy mẫu : Lấy mẫu trung bình Bảng 3.1: Vị trí, số lợng và phơng pháp phân tích
?
Lấy mẫu trung bình
?
?
?
?
?
(Nguồn )
3.4.4.Phơng pháp phân tích trong phòng thí nghiệm
Phân tích các chỉ tiêu: pH, TSS, DO, COD, BOD5, Cl-, PO43-, E.coli, Nitơ tổng số, Coliform
3.4.5 Phơng pháp xử lý số liệu bằng phần mềm toán học
Sử dụng phần mềm toán học EXCELđể phân tích và tổng hợp số liệu thu thập đợc
3.4.6 Phơng pháp so sánh với tiêu chuẩn môi trờng Việt Nam.
Thu thập phân tích số liệu, so sánh với QCVN về n ớc thải sản xuất
và nớc mặt (QCVN 24:2009/BTNMT; QCVN 08:2008/BTNMT)
Phần 4 Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Trang 64.1 Điều kiện tự nhiên - kinh tế, xã hội thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.
4.1.1 Điều kiện tự nhiên
4.1.1.1 Vị trí địa lý, địa hình
4.1.1.2 Khí hậu
4.1.1.3 Thủy văn
4.1.1.4.Tình hình sử dụng đất
4.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội
4.1.2.1 Dân số và lao động
Bảng 4.1 Bảng thống kê dân số và lao động thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2008 - 2010
Năm
Chỉ tiêu
Số hộ Số dân
(Ngời)
Tỷ lệ gia tăng dân số (%)
Số lao động (ngời)
Thu nhập bình quân (triệu đồng)
2008
2009
2010
(Nguồn: )
4.1.2.2 Cơ sở hạ tầng kỹ thuật
4.1.2.3 Tình hình phát triển kinh tế
Bảng 4.2 Cơ cấu các ngành kinh tế
thành phố Thái Nguyên năm 2010
Chỉ tiêu
Năm 2010 Chiếm tỉ trọng
Nông - Lâm - Ng
Công nghiệp - Xây dựng
Dịch vụ
(Nguồn: )
Bảng 4.3: Chuyển dịch cơ cấu các ngành kinh tế của
thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2008 - 2010
Trang 71 Nông - lâm nghiệp và thủy sản
2 Công nghiệp và xây dựng
3 Thơng mại và dịch vụ
4 Tổng GDP
(Nguồn: ……… ) 4.1.2.4 Văn hóa, y tế, giáo dục
4.2 Đặc điểm về quy mô, quy trình sản xuất của nhà máy
4.2.1 Vị trí, quy mô và thực trạng sản xuất
4.2.2 Quy mô và quá trình phát triển của nhà máy
Hình 4.1: Sơ đồ hệ thống sản xuất của nhà máy bia Việt - Pháp
Bảng 4.4: Quy mô sản xuất và thực trạng sản xuất
của nhà máy bia Việt - Pháp
Diện tích
Sản lợng đầu vào
Sản lợng đầu ra
Doanh thu
(Triệu VND)
Số công nhân
Thu nhập bình quân/công nhân
(Triệu VND)
(Nguồn: ……… )
4.2.3 Thực trạng sản xuất
4.2.3.1 Năng lực sản xuất của nhà máy
4.2.3.2 Hoạt động sản xuất của nhà máy
Trang 8Bảng 4.5 Định mức tiêu thụ nớc cho sản xuất của nhà máy
Mục đích sử dụng nớc Tỉ lệ tiêu thụ Mức thu hồi
Pha, trộn nguyên liệu
Giặt vải lọc
Làm mát máy
Dập xỉ
Xử lý nớc cấp và bơm
Vệ sinh chai, lọ
Vệ sinh công nghiệp
(Nguồn: ……… )
4.3 Hiện trạng nớc thải và biện pháp xử lý nớc thải của nhà máy bia Việt - Pháp
4.3.1 Hiện trạng nớc thải của nhà máy bia Việt - Pháp
4.3.1.1 Nguồn và tính chất nớc thải của hoạt động sản xuất bia
Bảng 4.6: Nguồn và tính chất nớc thải của hoạt động sản xuất bia
1 Nớc dịch bã kèm
2 Nớc làm nguội máy
3
Nớc vệ sinh nhà xởng, máy móc, bao bì và
giặt vải lọc hàng ngày
4 Nớc thải từ quá trình nấu bia
5 Nớc thải từ các lò hơi
(Nguồn: ……… )
4.3.1.2 Hiện trạng nớc thải của nhà máy
Trang 9Bảng 4.7: Kết quả phân tích mẫu nớc thải của Nhà máy Bia Việt - Pháp Thái Nguyên
9 Nitơ tổng số mg/l
10 Coliform MPN/100ml
(QCVN *24:2009/BTNMT; QCVN 08:2008/BTNMT).
4.3.2 Đánh giá v ề hiện trạng xử lý nớc thải của nhà máy
4.3.2.1 Công nghệ xử lý nớc thải của nhà máy
4.3.2.2 Hiệu quả xử lý nớc thải của nhà máy
Bảng 4.8: Lợng nớc đợc xử lý của nhà máy bia Việt - Pháp
Nớc thải
(m 3 / ngày)
Nớc xử lý (m 3 / ngày)
Công suất thiết kế (m 3 / ngày)
(Nguồn: ……… … )
4.4 ảnh hởng của nớc thải đến môi trờng và sức khoẻ ngời dân sống quanh nhà máy
4.4.1 ảnh hởng của nớc thải đến sức khoẻ của ngời dân sống quanh nhà máy
Bảng 4.9: ảnh hởng của nớc thải nhà máy đến sức khoẻ ngời dân
Trang 10Loại bệnh
Thôn (xóm)
Kết quả
Viêm phế quản Viêm
phổi
Tiêu chảy Tả, lị
Bệnh ngoài da
Bệnh khác
Tổng
(Nguồn: ……… … )
4.4.2 ý kiến ngời dân về ảnh hởng của nớc thải nhà máy đến môi tr-ờng khu vực xung quanh nhà máy
Bảng 4.10: Kết quả điều tra ý kiến của ngời dân xung quanh nhà máy về chất lợng nớc sinh hoạt đang dùng
Loại
CTĐG
Nớc giếng khoan Nớc giếng đào Nớc máy
Nguồn nớc khác
SP(%) TL(%) SP(%) TL(%) SP(%) TL(%) SP(%) TL(%)
Màu
Mùi
Nổi váng
Khác
(Nguồn: ……… … )
* Ghi chú: SP :Số phiếu; TL: Tỷ lệ
CTĐG : Chỉ tiêu đánh giá
Khác : Rong, rêu, tảo
- Nớc bị ảnh hưởng 3 chỉ tiêu trở lên = Ô nhiễm nghiêm trọng
- Nớc bị ảnh hưởng 2 chỉ tiêu = Ô nhiễm trung bình
- Nớc bị ảnh hưởng 1 chỉ tiêu = ít ô nhiễm
- Nớc không bị ảnh hưởng = Không ô nhiễm
Bảng 4.11: Tổng hợp kết quả điều tra ý kiến ngời dân
về ảnh hởng của nớc thải nhà máy đến môi trờng
Trang 11Mức độ
Loại
Ô nhiễm nghiêm trọng
Ô nhiễm trung bình
ít
ô nhiễm
Không
ô nhiễm
SP(%) TL(%) SP(%) TL(%) SP(%) TL(%) SP(%) TL(%)
Nớc mặt
Nớc ngầm
Cõy cối
cỏ, tụm
…
(Nguồn: )
* Ghi chú: SP :Số phiếu; TL: Tỷ lệ
4.5 Đề xuất biện pháp quản lý và giảm thiểu ô nhiễm
Trang 12Phần 5 Kết luận và kiến nghị
5.1 Kết luận
- Đánh giá chất lợng nớc thải của nhà máy bia Việt Pháp
- Đánh giá về mức độ ảnh hởng của nớc thải tới sức khỏe ngời dân khu vực xung quanh nhà máy
5.2.Kiến nghị
Đa ra những giải pháp trong công tác quản lý môi tr ờng nớc nhằm khắc phục tình trạng ô nhiễm nớc thải do công nghiệp gây ra
Tài liệu tham khảo
Giáo viên hớng dẫn Sinh viên thực tập
Dơng Thị Thanh Hà Dơng Thị Nhung
Xác nhận của cơ sở thực tập
Kế hoạch thực hiện đề tài
Trang 13STT Nội dung
chú
2
Tìm hiểu tình hình cơ bản
của địa phơng
X
3
Tìm hiểu tình hình sản
xuất và công tác QLMT tại
địa phơng
X
5
Tổng hợp kết quả từ các số
liệu thu thấp và số liệu kết
quả phân tích
X
Trang 14TRƯỜNG ĐẠI HỌC NễNG LÂM
- -Dơng Thị Nhung
Tờn đề tài:
“Đánh giá hiện trạng môi trờng nớc thải sản xuất tại nhà máy bia Việt – Pháp, thành phố Thái Nguyên
tỉnh Thái Nguyên”
ĐỀ CƯƠNG
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành: Khoa học môi trờng
Khoa : Tài nguyên & Môi trờng
Khoá học : 2007-2011
Thỏi Nguyờn, năm 2011
Trang 15ĐẠI HỌC THÁI NGUYấN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NễNG LÂM
- -Dơng Thị Nhung
Tờn đề tài:
“Đánh giá hiện trạng môi trờng nớc thải sản xuất tại nhà máy bia Việt – Pháp, thành phố Thái Nguyên
tỉnh Thái Nguyên”
ĐỀ CƯƠNG
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành: Khoa học môi trờng
Khoa : Tài nguyên & Môi trờng
Khoá học : 2007-2011 Giảng viên hớng dẫn: Th.S Dơng Thị Thanh Hà Khoa Tài nguyên & Môi trờng – Tr ờng ĐH Nông Lâm Thái Nguyên
Thỏi Nguyờn, năm 2011