Đề tài Điều tra quy trình kỹ thuật canh tác và iệu quả của cây ớt

Cây ớt là loại cây trồng cho sản phẩm làm gia vị, ăn tươi hoặc chế biến phục vụ thị trường tiêu dùng trong nước cũng như xuất khẩu, có giá trị kinh tế cao.. Các bộ phận của cây ớt như

Đề tài:

ĐIỀU TRA QUY TRÌNH KỸ THUẬT CANH TÁC VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ CỦA CÂY ỚT

_

Phần A: MỞ ĐẦU

I TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI:

Nhằm nâng cao năng suất cây trồng, nâng cao giá trị sản phẩm an toàn, nâng cao năng lực nông dân trong sản xuất, tiêu thụ và nâng cao chất lượng môi trường sinh thái bền vững Chi cục Bảo vệ thực vật Tỉnh An Giang đã phối hợp với Viện Khoa học kỹ thuật nông nghiệp miền Nam và Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp cơ sở phía Nam (gọi tắt là Viện Chính sách) triển khai thí điểm mô hình tại xã Vĩnh Phú, huyện Thoại Sơn

II MỤC TIỀU NGHIÊN CỨU:

Xuất phát từ những vấn đề trên và dự phân công của khoa kinh tế kỹ thuật bộ môn khoa học cây trồng nên nhóm chúng tôi tiến hành “Điều tra quy trình kỹ thuật canh tác và hiệu quả kinh tế của cây ớt”

III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:

Một số cây màu góp phần đáng kể trong việc tăng thu nhập cho nông dân nh7ng họ chưa phát huy hết lợi thế nên chỉ trồng rải rác ở một số nơi và chưa nắm quy trình kỹ thuật và canh tác Xuất phát từ những vấn đề nêu trên nên nhóm chúng tôi tiến hành “Điều tra quy trình kỹ thuật canh tác và hiệu quả kinh

tế của cây ớt” Cây ớt là loại cây trồng cho sản phẩm làm gia vị, ăn tươi hoặc chế biến phục vụ thị trường tiêu dùng trong nước cũng như xuất khẩu, có giá trị kinh tế cao Để đáp ứng nhu cầu đó đỏi hỏi phải có những kỹ thuật sản xuất nhằm tăng năng suất sản lượng

Phần B: NỘI DUNG

1 Đặc điểm cây ớt:

Cây ớt có tên khoa học Capsium frutescens L; Capsium annuum L thuộc họ Cà Solanaceae Cây ớt là cây gia vị, thân thảo, thân dưới hóa gỗ, có thể sống vài năm, có nhiều cành, nhẵn; lá mọc so le, hình thuôn dài, đầu nhọn; hoa mọc đơn độc ở kẽ lá Quả ớt có nhiều tên gọi khác nhau như Lạt tiêu, Lạt tử, Ngưu giác tiêu, Hải tiêu Quả ớt mọc rủ xuống đất, chỉ riêng ở cây ớt chỉ thiên thì quả lại quay lên trời Các bộ phận của cây ớt như quả, rễ và lá còn được dùng làm thuốc chữa nhiều bệnh

Cây ớt có nguồn gốc Nam Mỹ, bắt nguồn từ một số loài hoang dại, được thuần hóa và trồng ở Châu Âu, Ấn Độ cách đây hơn 500 năm

2 Điều kiện trồng:

Cây ớt phát triển tốt ở đất thịt nhẹ, đất pha cát dễ thoát nước Hạt ớt nảy mầm ở 25-30 độ C, dưới 10 độ C hạt không mọc Thời kỳ ra hoa cần nhiệt độ 15- 20 độ C, cần nhiều ánh sáng Cây ớt có khả năng chịu hạn cao, lúc ra hoa chỉ cần độ ẩm trên 70% Song không chịu được úng, độ ẩm trên 80%, bộ rễ kém phát triển, cây còi cọc

3 Kỹ thuật trồng:

a) Thời vụ:

- Vụ sớm: gieo T8 - T9, trồng T9 - T10, thu hoạch T12 - T1 đến T4 - T6 năm sau

- Vụ chính (Đông Xuân): gieo T10 - T11, trồng T11 -T12, thu hoạch T2-T3 trở đi

- Vụ mưa (Hè Thu): gieo T4 - T5, trồng T5 - T6, thu hoạch T8 - T9 trở đi b) Chuẩn bị cây con trong bầu, khay: Trộn 1 đất + 1 phân chuồng ủ hoai + 0,5 tro trấu cho vào bầu/khay và gieo hạt vào chăm sóc, che nắng, phòng trừ sâu bệnh nhất là bọ trĩ chích hút làm lây lan bệnh virus Cây con đạt 5 - 6 lá thật (30 - 35 ngày) có thể mang ra trồng, nếu có màng phủ có thể trồng sớm hơn (20

- 25 ngày tuổi)

c) Xử lý đất lên liếp: Nếu trồng trên đất ruộng thấp: Trước khi trồng nên đưa nước vào ngập ruộng 10 cm, rải 100 kg vôi càn long cho 1.000 m2 Ngâm khoảng 7 - 10 ngày, sau đó tháo nước ra và tiến hành lên liếp Liếp cao 30 - 50

cm, mặt liếp rộng 70 - 80 cm, liếp cách liếp 1,2 m tính từ giữa liếp

d) Khoảng cách trồng: có thể trồng hàng đơn để tận dụng cây tái sinh hoặc trồng hàng đôi

- Trồng hàng đơn: cây cách cây 40 cm

- Trồng hàng đôi: cây cách cây 40 cm, hàng cách hàng 50 cm

Nên phủ bạt trước khi đặt cây để hạn chế sâu bệnh, cỏ dại và giữ kết cấu đất luôn tơi xốp cho rễ mọc khỏe về sau

đ) Tỉa cành: tỉa bỏ tất cả những cành mọc phía dưới chảng ba, tạo điều kiện thông thoáng, đủ ánh sáng bên dưới tán cây để hạn chế mầm bệnh tấn công Khi có cành, lá, trái bị sâu bệnh xâm nhiễm cũng nên mạnh dạn cắt bỏ và đem ra khỏi ruộng thiêu huỷ để tránh lây lan

4 Kỹ thuật làm cây con:

4.1 Đất:

a) Chọn đất làm vườn ươm:

- Tơi xốp, nhiều mùn, không chua, thoát nước tốt và có khả năng cung cấp nước cho cây con khi cần thiết, đất cày bừa kỹ, không có nguồn sâu bệnh (tốt nhất là trên ruộng mà cây trồng trước là cây trồng nước hoặc cây trồng trước

không phải cây họ cà như cà chua, khoai tây, thuốc lá để hạn chế sâu, bệnh từ cây trồng trước truyền cho cây con như lở cổ rễ cây con, bệnh héo xanh vi khuẩn )

- Lên luống: mặt luống rộng 80 - 100cm, cao 20 - 30 cm, bón lót phân chuồng ủ đã hoai mục hoặc phân vi sinh (không lót phân urê) trước khi gieo phải doa nước cho thật ẩm đất

b) Đất làm bầu:

- Chọn đất mặt ruộng, vườn, đất tốt, tơi xốp không chua đem về phơi khô, đập nhỏ rồi trộn với phân chuồng ủ mục theo tỷ lệ 1:2 (nghĩa là 1 phân chuồng 2 đất)

- Vỏ bầu có thể làm bằng 2 cách:

+ Nếu làm bằng túi nilon có đường kính 3- 4cm cao 4 cm (cắt bỏ góc, chọc thủng cạnh túi để thoát nước)

+ Nếu làm bằng lá chuối thì cách làm: cho đất vào 1/3 bầu rồi dùng tay nén chặt tạo đế sau đó cho tiếp đất đã trộn phân lên cho đầy bầu Chú ý không lót đạm ure cho bầu

4.2 Chọn giống:

6 Giống ớt:

Ở Việt Nam, cây ớt là một loại rau gia vị có giá trị kinh tế cao, được trồng chủ yếu tại các tỉnh miền Trung và Nam Bộ Những năm gần đây, một số tỉnh vùng Đồng bằng Sông Hồng cũng đã bắt đầu trồng ớt với diện tích lớn, nhằm cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy, các công ty sản xuất các mặt hàng thực phẩm để tiêu thụ và xuất khẩu, đem lại lợi nhuận cao giống phải có tính thích nghi cao với từng mùa vụ Hiện nay, vụ Hè Thu có thể chọn giống ớt lai Hai mũi tên đỏ số 207, giống CN 225 đề kháng khá tốt với bệnh thán thư - nổ trái, vụ Đông Xuân có thể chọn giống P22, P34 vỏ trái dầy, màu đẹp, năng suất 10 - 15 tấn/ha tùy vùng đất, tùy điều kiện canh tác Một số giống ớt tiêu biểu được trồng rộng rãi tại Việt Nam

a) Ớt sừng bò: được trồng rộng rãi ở vùng đồng bằng Thời gian sinh trưởng của ớt sừng bò từ 110 đến 115 ngày, tùy theo vụ Quả dài 10-12 cm, đường kính quả 1-1,5cm Khi chín màu đỏ tươi, trồng 35-40 ngày đã có quả Nếu trồng riêng rẽ từng cây trong vườn thì ớt sừng bò có thể sống 2-3 năm

b) Ớt chìa vôi: được trồng phổ biến ở ven sông, kênh, rạch Thời gian sinh trưởng từ 115-120 ngày, cây cao 40-45 cm có 4-5 cành, mỗi cây cho 40-45 quả

Hai giống ớt trên có quả to, nhiều, màu đẹp nhưng hay bị thán thư, vi rút

và nhện trắng phá hại Phân viện khoa học miền Nam đã tạo ra được một số giống 01 do lai giứa ớt xiêm và ớt chỉ thiên có chất lượng tốt hơn: chất khô cao, bột quả giữ được màu đỏ, đẹp, được người tiêu dùng ưa thích, rất phù hợp với việc làm ớt bột

- Một số giống ớt phổ biến hiện nay là: Ớt Sừng Trâul, Ớt Cay, Ớt 01, Ớt Chỉ Thiên, Ớt hiểm……

- Hạt giống ngâm 3 sôi 2 lạnh trong 12 giờ, vớt ra đãi sạch và ủ 2-3 ngày

sẽ mọc mầm (phải lấy ngót giữ ẩm túi ủ) gieo xong giải Basudin 10H hoặc Bam 3H ngừa dế, kiến, sau đó lấp hạt bằng một lớp phân hưu cơ hoai mục trộn lẫn tro trấu

- Trước khi ngâm hạt nên phơi lại hạt giống dưới ánh nắng nhẹ 1-2h, xử

lý hạt giống bằng thuốc Kasuran hoà tan 5-7g/lít nước ngâm hạt trong 1 giờ sau đó vớt ra rửa hạt bằng nước ấm 3 sôi 2 lạnh (45 - 500C) loại bỏ hạt thối, lép lửng ngâm tiếp vào nước sạch không dùng nước giếng (tốt nhất nước mưa) trong vòng 8 tiếng cho hạt hút no nước, để hạt ráo nước gói vào mảnh vải bằng coton

ẩm ủ, ấm đến khi hạt nứt nanh đem gieo hoặc lấy cái đĩa rải một lần cát ẩm lấy

tờ giấy bản đậy lên cát, cho hạt giống đã ngâm no nước rải đều lên trên giấy bản, dùng dấy bản ẩm đậy kín hạt Thường xuyên kiểm tra nếu thấy khô thì tới thêm nước đến khi hạt nứt nanh đều đem gieo

Ớt là một loài cây kỳ diệu Loài cây thú vị này tạo ra nhiều giống ớt đến khó tin, với rất nhiều hình dạng, kích thước, màu sắc, và mức độ cay Nếu thu hoạch đúng cách, quả ớt là một nguồn hạt giống khả dĩ Những hạt giống này có thể được cất giữ, bảo quản để tạo ra những cây ớt mới từ các giống ớt ưa thích của bạn cho năm tới

4.3 Kỹ thuật gieo hạt, trồng:

- Chuẩn bị: đất đập nhỏ, khi gieo hạt xong thì rải thuốc vibasa (rải trước khi gieo) hoặc thuốc kiến của Viện di truyền Nông nghiệp chống sâu, khung tre, nilon, rạ (không lấy rạ, rơm ở ruộng nhiễm bệnh khô vằn)

- Gieo hạt: chuẩn bị ruộng xong, ngâm hạt nứt nanh đưa giống ra gieo hoặc bỏ hạt, dùng đất nhỏ trộn với thuốc kiến rắc kín hạt dùng rạ hoặc rơm che kín hạt khi mới gieo để giữ ẩm cho hạt, cắm khung vòm tre để che cho cây con khi trời nắng quá hoặc mưa to, gieo hạt xong cắm khung vòm ngay Chú ý (bầu

để chỗ dại nắng, không để trong chỗ bị che cớm)

- Khi cây con đạt 20-25 ngày tuổi tiến hành nhổ trồng, trước khi nhổ cần xiết nước 5-6 ngày, tưới đẫm 4-6 giờ sau đó nhổ trồng ngay lúc sáng hoặc lúc chiều mát

- Khoảng cách trồng: tuỳ từng giống nhưng thông thường là 50cm x 70cm (cây cách cây 50, hàng x hàng 70)

4.4 Kỹ thuật chăm sóc cây con:

- Gieo hạt xong thường xuyên theo dõi, đảm bảo đủ ẩm, khi hạt nhú đều thì vơ rạ đạy ra (không để cây nhú qua rạ mới vơ rạ ảnh hưởng xấu đến cây con) và phun phòng lở cổ rễ cây con bằng thuốc Validamycin của Nhật định kỳ

7 ngày 1 lần Khi cây được 3 - 4 lá thì phun phòng lở cổ rễ bằng thuốc Anvil5SC

- Khi cây đã mọc nếu trời mưa to hoặc nắng to che nilon bảo vệ cây Giai đoạn này phải đủ ẩm cho cây phát triển, cây con được 3 - 4 lá thật hoà phân ure

thật loãng doa cho cây Khi cây con được 25 - 30 ngày thì đem ra trồng (cây cao 10 - 15 cm đem trồng là tốt nhất)

- Theo dõi các đối tượng gây hại trong vườn ươm như:

+ Kiến tha hạt, con sên cắn cây con có biện pháp bảo vệ kịp thời bằng thuốc Vibasa, Vibasu, Basudin 10H rải

+ Bệnh lở cổ rễ, bệnh thường phát sinh gây hại mạnh ở nhiệt độ 280C -300C và ẩm độ cao (thời tiết âm u), khi thấy hiện tượng thời tiết như trên thì phải phun thuốc phòng bệnh bằng thuốc Anvil 5SC hoặc Validacin (tốt nhất là phun định kỳ 5 - 7 ngày một lần)

Chú ý: trước khi trồng cây con ra đồng nên phun thuốc Actara25WG trừ những loại chích hút để chống bị bệnh Virus trước 1 - 2 ngày

5 Kỹ thuật trồng cây ra ruộng:

5.1 Làm đất:

- Luống rộng: 90 - 100 cm (hàng đôi), rãnh 35 - 40cm

- Mật độ trồng tuỳ giống nhưng đa số trồng với mật độ như sau:

+ Giống có khả năng phân cành mạnh trồng: cây x cây 40 - 45 cm; hàng

x hàng 60 cm, mỗi sào trồng khoảng 900 - 1000 cây (tuỳ theo vụ)

5.2 Phân bón/sào 360m 2 (tuỳ đất mà bón cho phù hợp nhưng trung bình như sau):

+ Phân chuồng ủ mục: 5 - 6 tạ

+ Lân Supe: 20 kg

+ Phân Urê: 12 - 15 kg

+ Kali: 10 - 12 kg

Chú ý nhu cầu kali cho ây ớt không thể thiếu đặc biệt là ớt cay

Cách bón:

- Bón lót: toàn bộ phân chuồng + 20 kg supe lân + 2-3 kg ure lót sâu theo rạch (nếu thời tiết có mưa thì không lót đạm hoà loãng lượng đạm đó ra tưới nhử khi cây bắt đầu hồi xanh)

- Bón thúc:

+ Lần 1: khi cây bắt đầu phân cành bón 4-5 kg Ure + 4-5 kg kali kết hợp với vun gốc, làm cỏ

+ Lần 2: Khi cây có hoa rộ, quả non bón 3 - 4 kg đam và 4-5 kg Kali, có thể bón thêm phân gà ủ mục hoặc phân bắc mục để ớt sinh trưởng mạnh ra hoa quả nhiều mẫu mã đẹp

Chú ý: khi bón thúc xong 2 lần lượng phân còn lại hoà loãng tưới cho cây sau mỗi đợt lấy quả

5.3 Chăm sóc:

Giai đoạn cây con đến ra hoa rộ giữ ẩm thường xuyên bằng cách tưới hốc hoặc tưới rãnh Khi cây bắt đầu phân cành loại bỏ cành sát gốc chỉ để các nhánh từ vị trí chạc 3 trở lên ( để cây thông thoáng hạn chế sâu bệnh và dinh dưỡng đi nuôi các cành không có hiệu quả), cắm cọc tre chống đổ khi gặp gió to, mỗi luống cắm 2 hàng với mật độ 70 - 80cm cắm một que (lu ý hai hàng cắm cọc so

le nhau) sau đó dùng dây nilon buộc nối các cọc lại để chống đổ cho cây

Khi cây ra quả rộ, giai đoạn này trở đi chủ yếu tưới rãnh (lưu ý khi tưới chỉ cho nước vào ngập 1/2 chiều cao luống khi nước hút vào 1/3 luống hoặc dùng gáo tưới cho cây sau đó lại phải tháo nước ra ngay không để rãnh có nước, nếu rãnh có nước cây rất đễ bị nhiễm bệnh héo xanh )

6 Bón phân: (liều lượng cho 1.000m2)

Mô hình thử nghiệm quy trình bón phân và một số chất dinh dưỡng khác đối với cây ớt Gồm 2 công thức: công thức bón phân của dự án và công thức đối chứng theo kinh nghiệm của gia đình Giữa 2 công thức có sự khác biệt về thời gian và số lần bón phân Theo kinh nghiệm của gia đình thời gian bón phân cuối cùng vào thời điểm 26 ngày sau trồng và được chia ra làm 2 lần bón Trong khi đó theo công thức bón phân của Dự án số lần bón được chia làm nhiều lần (6 lần) và thời gian bón phân cuối cùng vào thời điểm 90 ngày sau trồng nhằm tận dụng tối đa khả năng hấp thụ dinh dưỡng của cây ớt Ngoài ra trong mô hình còn

bổ sung phân bón lá EM, canxi, vi lượng Bo vào các giai đoạn: 14, 21, 30, 40,

50, 60 và 90 NST Và tưới chất phân giải lân và phân vi sinh từ chế phẩm gốc rạ vào các thời kỳ khi bón lót, 28 và 38 NST Phun thuốc sát trùng 3 lần vào các ngày 24, 40 và 62 sau trồng

a) Phân bón gốc:

- Bón lót: 1 - 1,5 tấn phân chuồng ủ hoai + 20 kg phân N.P.K 16-16-8 + 1

kg Hợp Trí Super Humic + 2 kg Micromate (trung vi lượng) + 2 kg Basudin 10 H

- Bón thúc lần 1 (25 – 30 ngày sau trồng): 30 kg N.P.K 16-16-8 + 1 kg Hợp Trí Super Humic

- Bón thúc lần 2 (45 – 50 ngày sau trồng): 30 kg N.P.K 16-16-8 + 5 kg Ure + 5 kg Nitrabor

- Bón bổ sung khi đang thu hoạch trái: 20 kg N.P.K 16-16-8 + 250 g Hợp Trí Super Humic ngâm chung để tưới 5 - 7 ngày 1 lần (có thể trộn chung để rắc vào giữa 2 cây ớt nếu không phủ bạt)

b) Phân bón lá:

- Ngoài các lần bón phân thúc chính thức nên dùng phân bón lá nhằm mục đích bổ sung những dưỡng chất cây đang thiếu hoặc khó hấp thu qua rễ để giúp cây sinh trưởng khỏe, chắc chắn, cho năng suất cao nhưng trái có chất lượng tốt, mẫu mã đẹp, đồng thời cũng tăng sức đề kháng với sâu bệnh hại và điều kiện thời tiết bất lợi

- Tránh lạm dụng các chất kích thích tăng trưởng hoặc phân bón lá có chất kích thích tăng trưởng nhất là khi cây đang nuôi trái, vì cây sẽ dễ mẫn cảm với bệnh hại và làm giảm phẩm chất trái

- Ngày thứ 7 và ngày thứ 14 sau khi trồng: phun Hydrophos liều 50 ml/bình 16 lít, giúp cây chống đén, cây thành thục và ra hoa sớm, ra hoa đồng loạt

- Ngày thứ 20 và ngày thứ 27 sau trồng: phun Bud Booster, có chứa kẽm, ma-nhê, bo nhằm tăng khả năng quang hợp, thúc ra tược và dưỡng lá, cây có bộ tán sum suê nhưng cứng chắc, lá xanh bền, tăng đề kháng với bệnh hại Liều lượng 20 g/bình 16 lít

- Ngày thứ 30 và 37 sau trồng: phun Bortrac (20 ml/bình 16 lít) giúp cây thụ phấn và đậu trái tốt, không bị rụng cù nèo

- Khi trái đang phát triển: cây cần rất nhiều can-xi và kali để tạo trái có vỏ dầy, cứng chắc, nặng cân, mẫu mã đẹp, ít úng thối, phòng ngừa nổ trái, nứt trái Phun 2 loại phân bón lá Caltrac + HỢP TRÍ HK 7-5-44+TE (15 ml + 40 g/bình

16 lít), 5 - 6 ngày/lần phun

7 Phòng trị bệnh:

a) Sử dụng thuốc phòng bệnh:

- Phòng bệnh hại rễ: sau khi đặt cây 10 - 15 ngày dùng thuốc Norshield 86.2WG pha liều lượng 16g/ 16 lít nước hay Eddy 72 WP (50 g/16 lít nước) để tưới hay phun vùng rễ ớt

- Phòng bệnh bộ phận cây trên mặt đất: phun thuốc sớm khi thời tiết thay đổi hoặc phun định kỳ 7 - 10 ngày/1 lần Sử dụng luân phiên 1 trong các loại thuốc như sau: Eddy 72 WP (50 g/bình 16 lít), Agri-Life 100SL (15 ml/bình 16 lít)

- Phòng bệnh thán thư thối trái ớt: Norshield 86.2WG (Đồng Đỏ) + Caltrac (25 g + 15 ml/bình 16 lít)

- Phòng bệnh sương mai, thối ngọn, thối trái: Eddy 72 WP (50 g/bình 16 lít)

b) Sử dụng thuốc trừ bệnh:

- Khi cây đã có triệu chứng nhiễm bệnh như thối trái, nổ trái, đốm lá, thối cành điều trước tiên cần phải làm là vệ sinh ruộng ớt bằng cách cắt và thu gom bớt thân, cành, lá, trái bị bệnh đem ra khỏi ruộng thiêu huỷ hoặc chôn vùi để tránh mầm bệnh lây lan Sau đó phun thuốc với liều tấn công 5 - 7 ngày một lần

và phun liên tiếp 2 - 3 lần/1 đợt bằng cách phun luân phiên các loại thuốc Agri-life 100SL (15 – 20 ml/bình 16 lít); Eddy 72WP (50 g/bình 16 lít)

Ngoài ra nếu phát hiện trên ruộng có một số cây có triệu chứng khựng lại,

lá non biến dạng, đổi màu, gân nổi rõ (bà con hay gọi là lá da lợn), kể cả trái non cũng biến dạng thì nên nhổ ngay để loại bỏ nguồn bệnh vì đây là bệnh do côn trùng chích hút truyền virus không có thuốc trị

8 Phòng trừ sâu hại:

Đối với sâu đất, sâu ăn lá, sâu đục trái hoặc rầy mật, bọ trĩ, bọ phấn, bà con có thể sử dụng luân phiên một trong các loại thuốc như sau: Brightin 1.8EC, Actimax 50WG, Thiamax 25WDG, Secure 10EC, Ammate, liều lượng xem trên bao bì

a) Sâu hại:

Bù lạch (Thrips polmi): Thành trùng và ấu trùng rất nhỏ có màu trắng hơi vàng, sống trong đọt non hay mặt dưới lá non, chích hút nhựa cây làm cho đọt non bị xoăn lại

Sâu xanh đục trái (Heliothis armigera): Sâu tấn công phần bên trong búp non, nụ hoa, cắn đỉnh sinh trưởng, đục thủng trái từ khi còn xanh cho đến lúc gần chín làm thối trái

Sâu ăn tạp, sâu ổ, sâu đàn (Spodoptera litura):

Sâu non lúc nhỏ sống tập trung ở mặt dưới phiến lá nên gọi là sâu ổ, khi lớn lên phân tán dần, mình có màu xám với khoang đen lớn ở trên lưng, sâu thường gây hại vào ban đêm ăn thủng lá hoặc cắn đứt ngang thân cây con Ban ngày, sâu thường chui vào ẩn trong đất hoặc dưới các kẻ nứt hay rơm rạ phủ trên mặt đất, nhộng ở trong đất Nên làm đất kỹ trước khi trồng để diệt sâu và nhộng còn sống trong đất

* Phòng trị: Sử dụng thuốc BVTV trừ sâu hại trên rau, quả Phun vào chiều tối (thu gom trái sâu đựng vào bọc đem tiêu hủy), phun vào giai đoạn sâu non (tuổi 1) sẽ cho hiệu quả cao.dùng thuốc Cypermethrin, Socopi (thảo mộc), Sôka, Peran

- Nhện đỏ (Tetranychus sp.): Kích thước nhện rất nhỏ, chuyên sống và gây hại ở mặt dưới lá, nhện chích hút nhựa cây làm cho lá biến dạng dài ra và hai mép lá cong xuống hoặc cong lên Vòng đời của nhện khoảng 15 ngày và phát triển mạnh khi trời nắng nóng khô làm soăn nõn, lá dùng thuốc Supracide 40EC, Kenthan, Comite, Alphatin, Tribon hoặc Pegasus SC để phun

- Sâu khoang, Sâu xám cắn lá, cây con khi đưa ra ruộng: dùng thuốc Decis 2,5 EC, Peran 50 EC phun theo nồng độ khuyến cáo trên bao bì

- Sâu đục quả: dùng thuốc Peran 50EC, Regent 800WG, Cyperan, Socopi (thảo mộc), Sôka, phun giai đoạn quả non

- Rệp mềm, bọ trĩ hại: dùng Actara 25WG, phun theo nồng độ khuyến cáo trên bao bì

b) Bệnh hại:

* Bệnh héo xanh vi khuẩn:

Biểu hiện cây dang xanh tốt bỗng nhiên chiều ra thăm đồng thấy cây bị héo nhưng sáng hôm sau ra lại tươi cứ như vậy 2-3 ngày thì chết hẳn, nhổ cây bị bệnh lên không thấy thân cây có biểu hiện gì của bệnh Hiên nay chưa có thuốc đặc trị, chủ yếu dùng các bịên pháp canh tác, bón phân cân đối, sử dụng các biện

pháp luân canh với cây trồng khác họ Khi thấy cây bị bệnh rổ cây bệnh gom vào đốt và lấy vôi bột cho vào hốc cây bị bệnh, Dùng thuốc Kasuran, Kasumin, Starner (hoặc dùng Steptomicin của lợn phun 1 lọ cho bình 8 lít) để hạn chế bệnh

* Lở cổ rễ chết cây con:

Dùng Anvil 5SC hoặc Validamycin phun trừ (tốt nhất là phun phòng khi thấy nắng ma xen kẽ hoặc thời tiết có sơng mù ẩm độ cao hoặc phun định kỳ 5-7 ngày một lần cho cây con vườn ươm)

* Vàng lá, sương mai, đốm lá:

Dùng thuốc Cuproxat 345SC; Rhidomin MZ, Gold, Antracol phun

* Thán thư (thối quả hay dân gọi quả bị vá mo)

Dùng thuốc Cuproxat 345SC; Score 250ND; Daconil75WP; Benlate 50WP (tốt nhất là dùng Rhidomin MZ, Gold + Score 250EC) phun vào giai đoạn ẩm độ và nhiệt độ cao nhất là giai đoạn cây chuẩn bị cho thu hoạch (quả ư-ơng)

* Thối quả, rụng quả nhưng không phải thán thư nhưng triệu chứng gần giống như thán thư thì dùng CaCl2 để phun chống rụng quả, hoặc viên Cabo nh-ưng hiệu quả không cao tốt nhất là phải bón cân đối và bổ sung canci ngay từ đầu, hiện nay trên thị trường có đạm Canci tướii cho cây khi cây bắt đầu ra hoa

9 Giá trị y học:

Bên cạnh là loại gia vị không thể thiếu trong các bữa ăn, giúp làm tăng cảm giác ngon miệng, ớt còn là một vị thuốc rất quý trong y học cổ truyền, có thể chữa được nhiều căn bệnh một cách hữu hiệu

Theo y học cổ truyền, ớt có vị cay, nóng, có tác dụng khoan trung, tán hàn, kiện tỳ, tiêu thực, chỉ thống (giảm đau), kháng nham (chữa ung thư ) Do vậy ớt thường được dùng để chữa đau bụng do lạnh, tiêu hóa kém, đau khớp, dùng ngoài chữa rắn rết cắn

Nghiên cứu của y học hiện đại cũng thống nhất với y học cổ truyền về tác dụng chữa bệnh của ớt Kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học Trung Quốc cho thấy quả ớt có rất nhiều ích lợi cho sức khỏe Trong ớt có chứa một số hoạt chất: capsicain là một alkaloid chiếm tỷ lệ khoảng 0,05-2%, được xác định là acid isodexenic vanilylamit, có đặc điểm bốc hơi ở nhiệt độ cao, gây hắt hơi mạnh Ngoài ra còn có capsaicin, là hoạt chất gây đỏ, nóng, chỉ xuất hiện khi quả ớt chín, chiếm tỷ lệ từ 0,01-0,1% Capsaicin có tác dụng kích thích não bộ sản xuất ra chất endorphin, một chất morphin nội sinh, có đặc tính như những thuốc giảm đau, đặc biệt có ích cho những bệnh nhân bị viêm khớp mạn tính và các bệnh ung thư

Ngoài ra, ớt còn giúp ngăn ngừa bệnh tim do chứa một số hoạt chất giúp máu lưu thông tốt, tránh được tình trạng đông vón tiểu cầu dễ gây tai biến tim mạch Ớt còn có tác dụng ngăn ngừa tình trạng huyết áp tăng cao Một số nghiên

cứu cho thấy, những loại ớt vỏ xanh, trái nhỏ có hàm lượng capsaicin nhiều hơn Ngoài ra, trong quả ớt còn chứa nhiều loại vitamin như vitamin C, B1, B2, acid citric, acid malic, beta caroten…

IV QUÁ TRÌNH KINH TẾ CỦA CÂY ỚT:

Với việc sản xuất cây ớt theo hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật ở khu mô hình thử nghiệm tình hình sinh trưởng, phát triển của cây ớt tốt hơn, cây cho nhiều hoa, nhiều trái hơn khu đối chứng Số lứa thu hoạch ở mô hình và đối chứng là bằng nhau (6 lứa), hiện đang còn có thể thu hoạch trái gần 2 tháng nữa Năng suất ở mô hình cao hơn đối chứng 129 kg/ 1.000m2 tương đương tăng 15,1% Sau khi trừ chi phí và tiền công lao động thì lợi nhuận ở mô hình là 1.240.000 đồng, trong khi đó ở phần diện tích đối chứng chỉ gần 90.000 đồng Như vậy lợi nhuận tăng 1.150.000 đồng/ 1.000m2 (tăng 77%)

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Ngô Quang Vinh (Viện KHKT NN miền Nam) với công thức bón phân theo Dự án chỉ thích hợp cho mùa nắng và cần phải cân nhắc vào mùa mưa Trong mùa mưa cần phải chú ý thời tiết và linh động áp dụng kinh nghiệm của mình trong quá trình bón phân để tránh hiện tượng cây ớt

bị thối trái

Đại diện cho chính quyền địa phương, Ông Nguyễn Minh Luân – Phó Chủ tịch UBND xã đã đánh giá việc sản xuất cây ớt theo mô hình của Dự án cho thấy có hiệu quả cao về năng suất và đã đề nghị Hội nông dân xã tổ chức giới thiệu áp dụng mô hình này cho bà con gieo trồng, hỗ trợ bà con trong việc vay vốn và tìm đầu ra tiêu thụ sản phẩm

V KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:

Trong những năm gần đây, diện tích trồng ớt trên địa bàn xã ngày càng

mở rộng do hiệu quả mang lại cao hơn nhiều so với các cây trồng khác Đầu ra của sản phẩm lại khá ổn định, giá cả ngày càng tăng Vì vậy, cây ớt ngày càng được người dân đầu tư thâm canh mạnh

Ông Luân Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Phú cho biết: Trình độ thâm canh

ớt của nông dân trong xã ngày một tiến bộ Nông dân đã sử dụng giống mới, áp dụng các tiến bộ kỹ thuật như sử dụng màng phủ nông nghiệp Nắm vững các qui trình sản xuất cây ớt Nhờ vậy năng suất ớt ngày càng tăng cao

Thu nhập từ trồng ớt tăng cao hơn gấp 4- 5 lần so với trồng lúa; góp phần xóa đói giảm nghèo Vụ đông xuân năm nay toàn xã Vĩnh Phú trồng khoảng 20

ha ớt Giá ớt hiện nay 23-25 ngàn đồng/kg; với giá ớt này, nông dân trồng ớt rất phấn khởi

Ông Võ Tấn Đại- Chủ nhiệm HTX NN Vĩnh Phú phấn khởi nhờ giá ớt ổn định, trồng ớt có thu nhập cao, nông dân trong xã đã mạnh dạn chuyển đổi đất lúa và đất màu kém hiệu quả sang trồng ớt

Diện tích ớt ở xã ngày một tăng cao, năm 2010 là 5,3 ha, năm 2013 là 6

ha, đến vụ đông xuân 2013- 2014 toàn xã trồng 10,3 ha Bình quân năng suất 20