1. Trang chủ
  2. » Tất cả

Thuyet minh ve chiec non la viet nam

78 0 0
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Thuyết minh chiếc nón lá Việt Nam
Trường học Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành Ngữ Văn
Thể loại bài văn mẫu
Năm xuất bản 2023
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 78
Dung lượng 834,3 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Thuyết minh về chiếc nón lá Việt Nam Download vn Văn mẫu lớp 8 Thuyết minh chiếc nón lá Tổng hợp Download vn 1 TOP 31 bài thuyết minh về chiếc nón lá Việt Nam hay nhất Dàn ý thuyết minh chiếc nón lá V[.]

Trang 1

TOP 31 bài thuyết minh về chiếc nón lá Việt Nam hay nhất

Dàn ý thuyết minh chiếc nón lá Việt Nam

I Mở bài: Giới thiệu khái quát về chiếc nón lá Việt Nam.

Chiếc nón lá Việt Nam là một trong những vật dụng để che nắng che mưa duyêndáng và tiện lợi trở thành vật làm duyên đáng yêu cho những cô thiếu nữ ngàyxưa, nó gắn bó với con người Việt Nam ta

II Thân bài:

● Xử lý lá: Lá cắt về phơi khô, sau đó xén tỉa theo kích thước phù hợp

● Chằm nón: Người thợ đặt lá lên sườn nón rồi dùng dây cước và kim khâu

để chằm nón thành hình chóp

● Trang trí: Nón sau khi thành hình được quét một lớp dầu bóng để tăng độbền và tính thẩm mỹ (có thể kể thêm trang trí mỹ thuật cho nón nghệthuật)

- Một số địa điểm làm nón lá nổi tiếng: Nón lá có ở khắp các nơi, khắp các vùngquê Việt Nam Tuy nhiên một số địa điểm làm nón lá nổi tiếng như: Huế,Quảng Bình, Hà Tây (làng Chuông)…

2 Công dụng: Giá trị vật chất và giá trị tinh thần.

Trang 2

a) Trong cuộc sống nông thôn ngày xưa:

- Người ta dùng nón khi nào? Để làm gì?

- Những hình ảnh đẹp gắn liền với chiếc nón lá (nêu VD)

- Sự gắn bó giữa chiếc nón lá và người bình dân ngày xưa:

● Ca dao (nêu VD)

● Câu hát giao duyên (nêu VD)

b) Trong cuộc sống công nghiệp hoá - hiện đại hoá ngày nay:

Kể từ tháng 12/2007 người dân đã chấp hành qui định nội nón bảo hiểm củaChính phủ Các loại nón thời trang như nón kết, nón rộng vành và nón cổ điểnnhư nón lá đều không còn thứ tự ưu tiên khi sử dụng nữa Tuy nhiên nón lávẫn còn giá trị của nó:

- Trong sinh hoạt hàng ngày (nêu VD)

- Trong các lĩnh vực khác:

● Nghệ thuật: Chiếc nón lá đã đi vào thơ ca nhạc hoạ (nêu VD)

● Người VN có một điệu múa lá "Múa nón" rất duyên dáng

● Du lịch

III Kết luận: Khẳng định giá trị tinh thần của chiếc nón lá.

Thuyết minh chiếc nón lá Việt Nam

Nón lá là biểu tượng gắn liền với dân tộc Việt Nam Nón lá chứa đựng trongnhững nan vành của nón lá là cả cội nguồn của đất mẹ quê cha

Nón lá là sản phẩm độc đáo của người Việt cổ Cách đây khoảng ba ngàn năm,nón lá đã được khắc trên thạp đồng Đào Thịnh, trên trống đồng Ngọc Lũ

Trang 3

Nón thường được đan bằng các loại lá khác nhau như lá cọ, lá buông, rơm, tre,

lá cối, lá hồ, lá du quy diệp chuyên làm nón v.v… nhưng chủ yếu làm bằng lánón Nón thường có dây đeo làm bằng vải mềm hoặc nhung, lụa để giữ trên cổ.Nón thường có hình chóp nhọn, tuy nhiên còn có cả một số loại nón rộng bản vàlàm phẳng đỉnh Lá nón được xếp trên một cái khung gồm các nan tre nhỏ uốnthành hình vòng cung, được ghim lại bằng sợi chỉ, hoặc các loại sợi tơ tằm, sợicước

Nan nón được chuốt thành từng thanh tre mảnh, nhỏ và dẻo dai rồi uốn thànhvòng tròn có đường kính to nhỏ khác nhau thành những cái vành nón Tất cảđược xếp tiếp nhau trên một cái khuôn hình chóp

Để làm ra một chiếc nón lá người thợ thủ công lấy từng chiếc lá, làm cho phẳngrồi lấy kéo cắt chéo đầu trên lấy kim xâu chúng lại với nhau chừng 24-25 chiếc

lá cho một lượt sau đó xếp đều trên khuôn nón Lá nón mỏng và cũng chóng hưkhi gặp mưa nhiều nên các thợ thủ công đã tận dụng bẹ tre khô để làm lớp giữahai lớp lá nón làm cho nón vừa cứng lại vừa bền

Trong công đoạn tiếp theo, thợ thủ công lấy dây cột chặt lá nón đã trải đều trênkhuôn với khung nón rồi họ mới bắt đầu khâu Người thợ đặt lá lên sườn nón rồidùng dây cước & kim khâu để chằm nón thành hình chóp Nón sau khi thànhhình được quét một lớp dầu bóng để tăng độ bền, tính thẩm mĩ (có thể kể thêmtrang trí mĩ thuật cho nón nghệ thuật)

Ở giữa nan thứ 3 và thứ 4 người thợ dùng chỉ đôi kết đối xứng 2 bên để buộcquai Quai thường được làm từ nhung, lụa, the với nhiều màu sắc

Nón lá là vật dụng dùng để đội đầu Muốn nón lá được bền lâu chỉ nên đội khitrời nắng, tránh đi mưa, tránh dùng mạnh tay làm méo nón Sau khi dùng nêncất vào chỗ bóng râm, không phơi ngoài nắng sẽ làm cong vành, lá nón giòn và

ố vàng làm làm mất tính thẩm mĩ và giảm tuổi thọ của nón Không để nón gần

Trang 4

lửa, chỗ ẩm ướt khiến nón dễ bị hư hỏng Khi nón bị hỏng thì phải sửa chữa đểtiếp tục sử dụng.

Nón lá ban đầu gắn liền với đời sống nông nghiệp như một phương tiện củangười dân trên xứ sở nhiệt đới nắng lắm mưa nhiều Người ta đội nón đi càybừa, cấy, gặt Người ta đội nón đi chợ sớm chợ chiều, đi hội hè tế lễ…

Người Việt từ nông thôn cho đến thành thị đều dùng nón lá, nhưng ít ai để ý nón

lá có bao nhiêu vành, đường kính rộng bao nhiêu

Nón lá tuy giản dị nhưng nghệ thuật làm nón cần phải khéo tay Với cây mácsắc, người ta chuốt từng sợi tre thành mười sáu nan vành một cách công phu.Sau đó uốn thành vòng thật tròn trịa và bóng bẩy

Bên cạnh vành nón lá sẽ góp phần làm nên chiếc nón đẹp Để có được lá đẹp, họthường chọn lá non vẫn giữ được màu xanh nhẹ, ủi lá nhiều lần cho thẳng vàláng – Cách làm nón : Người ta dùng cái khung hình như Kim Tự Tháp, có sáucây sườn chính, khoảng cách giống nhau để gài mười sáu cây vành tròn lớn nhỏkhác nhau lên khung Nón thường chỉ mười sáu vành tròn làm bằng tre cật vótđều nhau nối lại

Đời sống văn minh phát triển nhưng nón lá Việt Nam vẫn thuần túy nguyênhình của nó Sự không đổi thay ấy ngoài việc làm nên bản sắc truyền thống cònxây dựng cho biết bao mối tình chung thủy của đôi lứa với quê hương

Chiếc nón lá bình dị góp phần làm tăng thêm vẻ đẹp của người Việt Nam Điqua những năm tháng, đi qua những thăng trầm cuộc sống, nón lá mãi là nghĩatình, chứa đựng những giá trị hữu hình lẫn vô hình của mấy ngàn năm dân tộc

Thuyết minh về chiếc nón lá ngắn gọn

Sao anh không về thăm quê em Ngắm em chằm nón buổi đầu

Trang 5

Bàn tay xây ta, tay xuyên nón Mười sáu vành, mười sáu trăng

Bài thơ đan nón

Nguyễn Khoa Điềm

Nước Việt Nam nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa nên quanh nam nóng lắm,mưa nhiều Cùng với tà áo dài thướt tha, tự bao giờ' chiếc nón lá Việt Nam đãsinh ra và sống mãi theo bề dài của lịch sử văn hóa Việt Nam, và đi vào thơ ca,nhạc họa Sau đáy chúng ta hãy đi vào tìm hiểu thêm về chiếc nón lá đáng yêunày

Không ai xác định được nón lá có từ bao giờ Những hình ảnh của nón lá đã cótrên hình trống đồng Ngọc Lũ và trên tháp đồng Đảo Thịnh từ khoảng 2500 đến

3000 năm trước Nón lá có nhiều loại như nón Gò Găng (sản xuất ở Bình Định,làm bằng lá dứa, dùng cho người cưỡi ngựa), nón quai thao (sản xuất ở miềnBắc thế kỉ XIX), nón thúng và thứ nón thung nối tiếng là nón Ba Tầm và nónbài thơ (ở Huế) về cấu tạo, nón lá là một loại nón phần lớn được làm bằng lábuông, lá dừa lá gội, lá cọ, lá hồ hay lá du quy diệp, cùng với tre trúc là nguyênvật liệu làm vành nón Vật liệu đơn sơ bao nhiêu thì ngược lại, công phu làmnón lại tỉ mỉ bấy nhiêu

Muốn làm một chiếc nón lá, đầu tiên phải có một cái khung làm nón Khunglàm nón này là một khối, hình chóp, làm bằng gỗ, hình dáng nó thỏ hay thanh

do tùy vùng miền Nón lá Huế có dáng thanh hơn nón lá Nam Bộ vì độ rộngnhiều và độ sâu của khung ít hơn

Sau đó, phải đi lựa mua là loại vừa tầm, phơi trong nắng chiều cho hơi se lại.Sáng hôm sau, ủi lá sao cho lá phẳng, láng mà không cháy trên những dụng cụriêng Sau khi tỉa bớt những đầu thừa đuôi thẹo của lá, đến giai đoạn chuốt nantre Việc này có thể do nam hay nữ làm, nhưng phải chuốt đều, bằng tre còn

Trang 6

tươi, uốn thành những vòng tròn bóng bẩy, dẻo dai, cột lại bằng dây cước rồixếp vào khuôn gỗ theo thứ tự từ nhỏ nhất ở đinh nón và lớn dần đến vành thứmười sáu là vành cuối cùng Kế đến, xếp lá lên đều đặn rồi bắt đầu chằm nónbằng kim nhỏ và những sợi cước trong suốt, mảnh như sợi chỉ, chạy theo mườisáu vành ấy Chiếc nón đẹp hay xấu, có giá trị cao hay không còn do mũi khâunhỏ hay to Mũi khâu càng tỉ mỉ, chiếc nón càng mịn và đẹp, được xếp vào loạiđặt tên, dành cho những phụ nữ khuê các sang trọng sử dụng.

Nón bài thơ xứ Huế do một người tên là nghệ nhân Bùi Quang Bặc sáng chế ravào những năm 1960, ngoài những nguyên liệu của nón lá khác, ông đã lấy giấymỏng cắt thành những câu thơ, câu ca tình tứ, ép vào giữa hai lớp lá

Khi soi lên nắng, hiện lên những câu thơ chan chứa hồn người bên cạnh hìnhngôi chùa Thiên Mụ hay phong cảnh núi Ngự sông Hương

Dù nón lá có nhiều loại, nhưng công dụng chung của nón lá thật là đa dạng.Ngoài việc che mưa tránh nắng, người đi xa, khát nước có đôi khi ghé vào dòngsông hay chiếc ao đầu làng mà múc nước giải khát, rửa mặt

Nó còn có mặt khi người phụ nữ làm đồng, đi chợ, bán buôn hay chơi hội Kèmtheo nón lá là chiếc quai lụa, làm tôn lên vẻ yêu kiều sang quý của người phụ nữViệt

Chiếc nón còn làm duyên cho người con gái, phù hợp với nét tính cách kín đáo,

tế nhị Á Đông, dưới vành nón, ẩn hiện một đôi mắt, một nụ cười hay che lấpmột tâm trạng khó bày tỏ đó chính là cái duyên của chiếc nón lá Việt Nam:

“Sao em biết anh nhìn mà nghiêng nón Trời mùa thu mây che có nắng đâu?"

Trần Quang Long

Ca dao còn rất nhiều câu lục bát hay nói nón lá như:

Trang 7

Anh về Bình Định ba ngày Dặn mua chiếc nón lá dày, không mua.

Ở các vùng làm nón, ngày cưới, nhà giàu rước dâu bằng kiệu, chàng ré thi độinón đị ngựa; còn những nhà nghèo cũng ráng sắm đôi nón ngựa cho cô dâu chú

rể đội đầu, nên ca dao có câu:

Cưới nàng đôi nón Gò Găng Xấp lãnh An Hải, một khăn trầu nguồn.

Hay: "Chén tình là chén say sưa Nón tình em đội nắng mưa trên đầu".

Thuyết minh chiếc nón lá cọ Việt Nam

Nón lá cọ là vật dụng quen thuộc và gần gũi trong đời sống người nông dân ViệtNam Có thể nói nón lá cọ là vật đội đầu truyền thống, trở thành biểu tượng của

Trang 8

người phụ nữ Việt Nam Vẻ đẹp thanh mảnh, nhẹ nhàng của chiếc nón bài thơ,cùng với tà áo dài bay trong gió đã làm tôn lên vẻ đẹp của người con gái.

Không rõ chiếc nón lá đầu tiên ra đời từ bao giờ Khoảng từ 2500 - 3000 nămtrước công nguyên đã thấy xuất hiện hình ảnh của chiếc nón lá được chạm khắctrên trống đồng Ngọc Lũ, trống đồng Đông Sơn, trên Thạp đồng Đào Thịnh.Người Việt cổ từ xưa đã biết lấy lá buộc lại làm vật che mưa, nắng Từ nhữngkiểu cách thô sơ ban đầu con người đã dần cải tạo làm cho chiếc nón ngày càngbền đẹp và tiện lợi hơn Từ đó, chiếc nón lá không ngừng được phát triển quacác thời kì, trở thành vật dụng đội đầu phổ biến nhất của người Việt

Nón lá là vật dụng đội đầu có vai trò che nắng che mưa Nón được làm từ lá cọnên được gọi chung là nón lá Nón lá cọ còn được xem là một trang phục truyềnthống của dân tộc ta Có nhiều loại nón khác nhau đã được sử dụng như nón lámột lớp lá, nón lá nhiều lớp lá, nón lá chéo lớp, nón lá bẻ vành, nón quai thao(nón Bắc), nón bài thơ (nón Huế), nón dấu (nón lính); nón cời; nón gõ; nón lásen; nón thúng; nón khua (nón quan); nón chảo ,… Nhưng thông dụng nhấtvẫn là nón hình chóp

Hình dáng của nón lá cọ rất đặc biệt Nón có hình chóp tròn Kích thước củanón thường có đường kính vành khoảng 50cm, cao 30cm Nón lá cọ thường cómàu trắng đục của lá Tuy nhiên, người ta cũng có thể sơn màu để nón bền vàđẹp hơn Chất liệu để làm nón là lá cọ Ngoài lá cọ, nón còn được làm từ nhiềuloại lá khác Tuy nhiên, nó làm bằng lá cọ là phổ biến nhất bởi lá cọ bền và dễlàm hơn các loại lá khác

Cấu tạo của nón lá gồm có vành nón, chóp nón, lá cọ nguyên liệu và quai nón.Vành nón được làm từ những thanh tre uốn cong thành hình tròn có nhiều kíchthước từ to nhất ở vành quai đến nhỏ dần ở chóp những thanh tre được sơ chế

kỹ lưỡng để chống mối, mọt và làm tăng độ bền Nguyên liệu lá cọ chọn làm

Trang 9

nón được tuyển lựa và xử lý cẩn thận, đảm bảo khô và dai Lá được chằm vàovành khung bằng dây cước Ở vành quai, người ta chằm sẵn hai móc quai.

Mỗi một chiếc nón thường sẽ có quai đeo làm bằng vải mềm hoặc lụa Quai nónđược thắt chặt vào vành vai, khi đội, quai quàng ngang cằm cổ giữ nón không bịlệch hoặc rơi Để tránh làm nón bị hỏng, ở chóp người ta thường chằm một lớp

ni lông chống thấm nước Toàn bộ nón được sơn một lớp dầu bóng hoặc sơnmàu chống thấm nước và giúp nón bền đẹp hơn

Để làm ra một chiếc nón lá cọ đơn giản, người ta phải trải qua nhiều công đoạn.Trước hết là chuẩn bị nguyên vật liệu gồm: lá cọ đã qua xử lí, vành tre, kimkhâu, cước khâu,… Đầu tiên, người ta cố định vành nón từ nhỏ đến lớn trên mộtcái khung Sau đó xếp đều đặn lá cọ lên trên và dùng kim khâu khâu từng lá mộtcho dính chặt vào khung Thao tác này gọi là chằm khung Để nón lá đẹp, bềnchắc các mũi kim phải đều đặn, lá phải xếp ngay ngắn, phủ kín không hở Cứlần lượt làm như thế cho đến khi lá cọ đã phủ hết vành nón là chuyển qua khâu

Để làm ra một chiếc nón vừa tinh xảo, vừa vắt mắt, người thợ có thể dùng chỉcước nhiều màu hoặc vẽ lên nón những hình ảnh sinh động mô tả cuộc sốngđồng quê bình dị hay những hình ảnh hoa lá, chim chóc sang trọng, làm chochiếc nón thêm lộng lẫy Để lá bền chặt hơn, đôi khi người ta chằm hai lớp lá

Trang 10

lên nhau gọi là nón đôi Loại nón này nặng hơn, vành dày hơn nón đơn, thườngdùng cho các lễ hội.

Chiếc nón lá không những là một vật dụng hữu ích mà từ lâu đã trở thành mộtnét đẹp trong trong đời sống người Việt Trước hết, nón lá có vai trò che giữ chođầu không bị ướt mưa, chói nắng, bảo vệ phần đầu trước mọi tác động của thiênnhiên Bởi thế chiếc nón thường được con người sử dụng khi lao động hàngngày

Chiếc nón còn được sử dụng như một cái quạt làm mát trên những chặng đường

xa, hay trong ngày hè nóng nực Người nông dân dùng nón làm quạt xua đi nỗimệt nhọc trên đồng ruộng Không những thế, nhờ kĩ thuật ghép lá tỉ mỉ, chiếcnón đôi khi còn dùng để múc nước mà không hề chảy

Chiếc nón lá gắn chặt với hình ảnh các bà, các cô, các thiếu nữ làm tăng thêm

vẻ duyên dáng Nhất là khi chiếc nón lá đi cùng với chiếc áo dài thướt tha tạonên một vẻ đẹp quyến rũ vô cùng Đó cũng là vẻ đẹp truyền thống từ ngàn đờinay của con người Việt Nam ta

Chiếc nón lá còn được sử dụng như một dụng cụ ca múa, trang trí làm đẹpkhông gian Hình ảnh chiếc nón còn đi vào thơ ca, nhạc, họa và các loại hìnhnghệ thuật khác trở thành biểu tượng của cái đẹp và tâm hồn bình dị, hồn hậucủa con người Việt Nam

Nón lá cọ đã hiện diện trong đời sống hằng ngày của người Việt Nam trongcuộc chiến đấu giữ nước Trải qua những năm tháng chiến tranh ác liệt, nghềchằm nón vẫn được duy trì và tồn tại đến ngày nay Ngày nay, với sự xuất hiệncủa nhiều trang phục đội đầu, chiếc nón lá không còn được ưa chuộng như trướcnhưng vẫn còn được các bà các cô ở những miền quê sử dụng hằng ngày

Muốn sử dụng nón bền lâu thì phải sử dụng và bảo quản đúng cách Nón ládùng để đội đầu Không nên để nón va đập mạnh với các vật nhọn, vật cứng sẽ

Trang 11

làm nón biến dạng, mau hỏng Không nên để nón gần lửa nóng hay dưới ánhnắng mặt trời lâu ngày.

Muốn nón lá được bền lâu chỉ nên đội khi trời nắng, tránh đi mưa Sau khi dùngnên cất vào chỗ bóng râm, không phơi ngoài nắng sẽ làm cong vành, lá nón giòn

và ố vàng làm làm mất tính thẩm mĩ và giảm tuổi thọ của nón

Hãy thường xuyên lau chùi, sửa chữa, rút siết lại các đường khâu hoặc sơn phếtnón để giữ gìn nón được lâu bền

Chiếc nón lá cọ là một biểu tượng của người phụ nữ Việt, gắn liền với cả đờisống vật chất và tinh thần của chúng ta Đi khắp miền đất nước, hình ảnh chiếcnón lá cọ vẫn luôn là hình ảnh chúng ta dễ bắt gặp hơn cả Đó vừa là nét đẹpbình dị, mộc mạc, duyên dáng của người phụ nữ Việt, vừa là một biểu tượngvăn hóa của một đất nước trọng tình trọng nghĩa của nước Nam ta Biểu tượng

ấy đã góp phần làm nên một vẻ đẹp rất Việt Nam

Thuyết minh về chiếc nón lá Việt Nam ngắn gọn

Thuyết minh về nón lá - Mẫu 1

Nón lá là hình ảnh quen thuộc, gần gũi đối với người phụ nữ Việt Nam từ xưatới nay Chiếc nón lá gắn với tà áo dài truyền thống, với lời ăn tiếng nói, phongtục tập quán của Việt Nam Và nón là chính là biểu tượng của Việt Nam đối vớibạn bè các nước năm châu, là linh hồn, là tinh hoa của nét đẹp nghìn năm vănhiến

Thật vậy, đi đâu trên đất nước Việt Nam, chúng ta đều bắt gặp hình ảnh chiếcnón là mộc mạc, chân chất nhưng lại ẩn chứa nhiều tầng ý nghĩa Nón lá khôngchỉ là vật dụng của người phụ nữ chân quê, mà nó còn là món quà tinh thần màViệt Nam dành tặng các nước trên thế giới Không phải đi đâu, người ta cũngbiết đến nón lá Việt Nam có tầng sâu ý nghĩa Tất cả đều có nguyên do của nó

Trang 12

Nón lá xuất hiện từ rất lâu, khoảng 2500 - 3000 TCN và được lưu truyền chođến ngày nay Đối với người phụ nữ Việt thì nón lá lá biểu tượng quan trọngtrong cuộc sống của họ Từ trong những làn điệu dân ca, đến những lời thơ, câuvăn đều thấp thoáng hình ảnh chiếc nón lá Việt Nam đi liền với tà áo dài truyềnthống.

Để tạo ra chiếc nón lá như hiện nay, cần sự tỉ mỉ và kì công của người làm nón.Phải có cái tâm, cái tình thì mới tạo nên được những chiếc nón có thiết kế tàitình và họa tiết tỉ mỉ như vậy Ngay từ khâu lựa chọn nguyên liệu đã thấy được

sự kì công của người đan nón Làm nón cần cả tấm lòng chứ không phải chỉ cần

có đôi tay Những người thổi hồn vào những chiếc nón là những người thực sự

có tâm

Nón lá có thể được làm từ lá cọ hoặc lá dứa tùy mỗi vùng miền Sự khác nhaucủa nón lá ở mỗi loại được thể hiện rõ nét trên từng sản phẩm Rất dễ dàng đểngười dùng có thể nhận ra sự khác biệt này Ở khu vực Nam Bộ với đặc trưngtrồng nhiều dừa nên nghề làm nón phát triển mạnh mẽ và được lưu truyền từ đờinày sang đời khác

Khi lựa chọn lá cọ hoặc lá dừa cũng cần phải cẩn thận chọn lá dày, màu xanhđậm, không bị rách, có nổi gân để làm nón đẹp và chắc chắn nhất Khi chọn láxong cần phải phơi lá cho thật mềm tùy thời gian để tạo độ đàn hồi cho chiếc látrong quá trình làm ra sản phẩm

Một khâu quan trọng không kém chính là làm vành nón, nó sẽ tạo nên chiếckhung chắc chắn có thể giữ được lớp lá ở bên ngoài Tre cần được gọt giũa thậtmềm và dẻo dai, trau chuốt tỉ mỉ Khi uốn cong cần cẩn thận để không bị gãyhoặc bị bẻ cong Bởi vậy khâu chọn tre làm vành nón cũng cần cẩn thận và thật

tỉ mỉ

Trang 13

Sau khi đã làm được khung nón thì người làm nón bắt đầu chằm nón, tức là gắnkết vành nón với lá nón làm sao cho hai cái này kết dính, không tách rời khỏinhau Làm giai đoạn này càng tỉ mỉ thì chiếc nón sẽ được hoàn thành một cáchchắc chắn và đẹp mắt nhất.

Công đoạn cuối cùng chính là phơi nón và bôi lên nón lớp dầu thông bóng loáng.Việc làm này để tạo độ bền, tránh hư hỏng khi có mưa hoặc nắng

Chiếc nón lá là biểu tượng của người phụ nữ Việt, gắn với đời sống tinh thầncủa họ Đi đâu trên đất nước này, chúng ta cũng sẽ bắt gặp được hình ảnh chiếcnón lá Đó là nét đẹp, nét duyên của người phụ nữ Việt nam mà không phải đấtnước nào cũng có được Nó là biểu tượng cho vẻ đẹp bình dị, mộc mạc, duyêndáng của người phụ nữ Nón lá đi liền với tà áo dài, tạo nên một vẻ đẹp rất ViệtNam

Nón lá là sản phẩm của Việt Nam, biểu tượng cho phụ nữ Việt và cho truyềnthống Việt

Thuyết minh về nón lá - Mẫu 2

Người phụ nữ Việt Nam, xưa nay đều mang vẻ đẹp dịu dàng và đằm thắm vớichiếc áo dài trắng thướt tha trong gió, và không thể thiếu hình ảnh chiếc nón lágần gũi và thân thuộc Gắn bó với đời sống đã lâu, chiếc nón lá nay đã thànhbiểu tượng văn hóa đẹp, đáng tự hào của dân tộc ta

Nón lá đã xuất hiện từ rất lâu đời, có những nghiên cứu chỉ ra rằng, hình ảnhnón lá đã xuất hiện trên mặt trống đồng từ những năm 2500-3000 TCN Nón códạng hình chóp, tròn và vành rộng nên che nắng rất tốt Đặc biệt, nón lá đượclàm từ những nguyên liệu tự nhiên, rất thân thiện và gần gũi với môi trường.Khung nón được làm bằng tre, vót tròn và quấn thành những vòng lớn nhỏ, mỗichiếc nón cần 16 chiếc vòng như vậy tạo thành hình chóp, sâu khoảng 10cm.Dưới bàn tay điệu nghệ của người làm nón, vành nón không khác gì một tác

Trang 14

phẩm nghệ thuật kỳ công, mỗi vòng đều được đặt tỉ mỉ và chính xác, khôngđược méo và lệch, đảm bảo làm ra một chiếc nón đẹp và chất lượng nhất Từvòng to nhất khoảng 60cm cho đến vòng nhỏ nhất chỉ bằng một đầu ngón tay.Ban đầu, người thợ phải lấy mo nang làm cốt nón, sau đó lợp nón bằng lá cọ.Công đoạn chọn lá cần rất cẩn thận và kỹ lưỡng, lá cọ không được quá non cũngkhông được quá già Cọ đem về được rửa sạch rồi phơi khô dưới nắng cho thậtmềm và thật bền, sau đó là phẳng, khi đạt đủ tiêu chuẩn mới đem đi lợp nón.Người thợ xếp lá lên vành khuôn ngay ngắn, một chiếc nón sẽ có hai lớp lá vàmột lớp mo nang ở giữa Những lá cọ đẹp và trắng sẽ được xếp ra ngoài nhìnsao cho đẹp mắt và tinh tế nhất Quá trình khâu nón có lẽ tỉ mỉ hơn tất cả, nónđược khâu bằng sợi cước, sợi guột nên vô cùng chắc chắn Những đường kimmũi chỉ của người thợ làm nón đâm lên đâm xuống nhịp nhàng và thoăn thoắt,làm ra những chiếc nón lá thật đẹp và bền Chưa hết, sau khi khâu xong, chiếcnón còn được quét thêm một lớp dầu bóng để bền đẹp và không bị mốc Tùytừng địa phương sẽ có cách trang trí nón khác nhau, có nơi thêu lên đó bài thơ,

có nơi lại thêu lên những hình ảnh thật đẹp, cô thiếu nữ hiền thục hay một bônghoa đang nở rộ Quai nón thường được làm bằng vải nhung, rất mềm và êm,được buộc vòng từ bên này sang bên kia nón để giúp nón cố định chắc chắn khiđội

Chiếc nón lá gần gũi, bình dị đã gắn bó với các bà, các mẹ, các chị mỗi buổi làmđồng, mỗi ngày đến trường Nón lá không chỉ xua đi cái nắng gay gắt của mùa

hè oi bức, che những hạt mưa rào bất chợt, đây còn là biểu tượng đẹp đẽ củavăn hóa Việt Ngắm những chiếc nón nhấp nhô trên cánh đồng lúa chín vàng,trên đường phố nhộn nhịp, chiếc nón lá mà người mẹ chồng vui vẻ đội cho nàngdâu mới trong đám cưới truyền thống, thấy cả một nền văn hóa truyền thống lâubền đầy giá trị của ông cha ta ở đó Bây giờ, nón lá còn mang nhiều giá trị ýnghĩa khác, xuất hiện trên các sân khấu nghệ thuật cũng như trong những câu ca,điệu hò, bài hát về quê hương xứ sở, có ai không yêu, không trân trọng chiếcnón lá bình dị này Nón là cũng là món quà đầy ý nghĩa được các du khách đến

Trang 15

Việt Nam lựa chọn, họ đội chiếc nón lá Việt, nở nụ cười tươi, dường nhưkhoảng cách dân tộc đã biến mất tự bao giờ.

Ngày nay, xã hội hiện đại và ngày một phát triển không ngừng, tuy nhiên, chiếcnón lá vẫn là một vật dụng quen thuộc, vẫn là một biểu tượng đẹp vững bền.Nhìn thấy chiếc nón lá ở đâu, ta thấy cả đất nước Việt ta ở đó:

“Ôi nón bài thơ của xứ nhà

Có bàn tay nhỏ nở như hoa

Có thành phố cổ giàu mưa nắng Bóng nón đi về thêm thiết tha.”

(Nguyễn Khoa Điềm)

Thuyết minh về nón lá - Mẫu 3

Sao anh không về thăm quê em Ngắm em chằm nón buổi đầu tiên Bàn tay xây lá, tay xuyên nón Mười sáu vành, mười sáu trăng lên

Cứ mỗi lần nghe ai nhắc đến nón lá là tôi lại nhớ đến “Bài thơ đan nón” củaNguyễn Khoa Điềm Trong bài thơ chứa đựng sự dịu dàng, bình dị, thân thiệncủa người phụ nữ Việt

Chiếc nón lá ra đời từ 2500 – 3000 năm trước công nguyên Mỗi chiếc nón lá làbiểu tượng lịch sử hình thành và lưu giữ cho đến ngày nay, đã chứng tỏ được sựbền vững của sản phẩm này Chiếc nón lá hiện diện trong cuộc sống hàng ngàycủa người dân Việt, đặc biệt là người phụ nữ, hiện diện trong các cuộc thi gìn

Trang 16

Nhắc đến nón lá thì chắc chắn mọi người sẽ nghĩ ngay đến Huế- mảnh đất nênthơ, trữ tình có tà áo dài và nụ cười duyên của cô gái Huế Huế cũng được biếtđến là nơi sản xuất nón lá với nhiều thương hiệu nổi tiếng Những làng nghềlàm nón lá ở Huế đã thu hút không ít khách du lịch ghé thăm và chọn sản phẩmnày làm quà Để làm được chiếc nón lá đẹp thì người làm cần phải tinh tế, tỉ mỉkhâu lựa chọn nguyên liệu, cách phơi lá, cách khâu từng đường kim mũi chỉ.Người ta vẫn bảo làm ra một chiếc nón lá cần cả một tấm lòng là vì vậy Nón lá

có thể được làm bằng lá dừa hoặc lá cọ Mỗi loại lá mang đến sự khác nhau chosản phẩm Thường thì những sản phẩm nón lá làm từ dừa có nguồn gốc từ Nam

Bộ vì đây là nơi trồng nhiều dừa Tuy nhiên, làm từ lá dừa sẽ không đẹp, tinh tếnhư lá cọ, lá cọ có độ mềm mại, chắc chắn hơn Khi lựa chọn lá cũng phải chọnnhững chiếc lá có màu xanh, bóng bẩy, có nổi gân để tạo điểm nhấn cho sảnphẩm Quá trình phơi cho lá dễ làm cũng cần từ 2-4 tiếng, lá vừa mềm, vừathẳng Khâu làm vành nón là khâu vô cùng quan trọng để tạo khung chắc chắncho sản phẩm Người dùng cần phải lựa chọn nan tre có độ mềm và dẻo dai, khichuốt tre thì cần phải chuốt tỉ mỉ để đến khi nào công đoạn uốn công thì không

sợ bị gãy Sau đó, người dùng sẽ uốn theo những đường kính từ nhỏ đến lớn tạothành khung cho nón lá sao cho tạo thành một hình chóp vừa vặn Khi đã tạokhung và chuẩn bị lá xong sẽ đến giai đoạn chằm nón Đây là giai đoạn giữ chokhung và lá bám chặt vào nhau Thường thì người làm sẽ chằm bằng sợi nilonmỏng nhưng giai, có màu trắng và trong suốt Lúc xong thì người làm sẽ quếtdầu, làm bóng và phơi khô để dầu bám chặt vào nón, tạo độ bền khi đi nắngmưa

Đi dọc mọi miền đất nước, không nơi nào không có nón lá Không chỉ che mưa,che nắng mà nó còn xuất hiện trong các tiết mục nghệ thuật, được đến các nướcbạn trên thế giới Nét đẹp văn hóa của nón lá chính là nét đẹp cần được bảo vệ,giữ gìn Nhắc đến nón lá chắc chắn phải nhắc đến áo dài Việt Nam, đây là haithứ luôn đi liền với nhau, tạo nên nét đặc trưng riêng của người phụ nữ ViệtNam từ ngàn đời

Trang 17

Để giữ chiếc nón lá bền với thời gian thì người dùng phải khéo léo bôi dầuthường xuyên, tránh làm hỏng hóc, sờn nón.

Chiếc nón lá Việt Nam là sản phẩm của người Việt Nam làm tôn thêm vẻ đẹpcủa người phụ nữ và khẳng định sự tồn tại lâu đời của sản phẩm này

Thuyết minh về nón lá - Mẫu 4

Nón lá là hình ảnh bình dị, thân quen gắn liền với tà áo dài truyền thống củangười phụ nữ Việt Nam Từ xưa đến nay, nhắc đến Việt Nam du khách nướcngoài vẫn thường trầm trồ khen ngợi hình ảnh chiếc nón lá – tượng trưng cho sựthanh tao của người phụ nữ Việt Nón lá đã đi vào ca dao, dân ca và làm nênvăn hóa tinh thần lâu đời của Việt Nam

Bạn có còn nhớ trong thơ của Nguyễn Khoa Điềm, chiếc nón lá hiện lên rất tựnhiên, gần gũi:

Sao anh không về thăm quê em Ngắm em chằm nón buổi đầu tiên Bàn tay xây lá, tay xuyên nón Mười sáu vành, mười sáu trăng lên

Như vậy mới thấy được rằng nón là là biểu tượng cho sự dịu dàng, bình dị, thânthiện của người phụ nữ Việt từ ngàn đời nay

Chiếc nón lá ra đời từ rất lâu, khoảng 2500-3000 năm TCN Lịch sử hình thành

và lưu giữ cho đến ngày nay đã chứng tỏ được sự bền vững của sản phẩm này.Chiếc nón lá hiện diện trong cuộc sống hằng ngày của người dân việt, đặc biệt

là người phụ nữ; hiện diện trong những lời kể của bà, của mẹ và hiện diện trongcác cuộc thi gìn giữ nét đẹp văn hóa

Trang 18

Nhắc đến nón lá thì chắc chắn mọi người sẽ nghĩ đến ngay đến Huế, mảnh đấtnên thơ, trữ tình có tà áo dài và nụ cười duyên của cô gái Huế Huế cũng đượcbiết là nơi sản xuất nón lá với nhiều thương hiệu nổi tiếng Những làng nghềlàm nón lá ở Huế đã thu hút không ít khách du lịch ghé thăm và chọn sản phẩmnày làm quà.

Để làm được chiếc nón lá đẹp thì người làm cần phải tinh tế, tỉ mỉ từ khâu lựachọn nguyên liệu, cách phơi lá, cách khâu từng đường kim mũi chỉ Người tavẫn bảo làm ra một chiếc nón lá cần cả một tấm lòng là vì vậy

Nón lá có thể được làm từ lá dừa hoặc lá cọ Mỗi loại lá lại mang đến sự khácnhau cho sản phẩm Thường thì những sản phẩm nón làm từ lá dừa có nguồngốc từ Nam Bộ, vì đây là nơi trồng dừa nhiều Tuy nhiên làm từ lá dừa sẽ khôngđẹp và tinh tế như lá cọ Lá cọ có độ mềm mại, chắc chắn hơn Khi lựa chọn lácũng phải chọn những chiếc lá có màu xanh, bóng bẩy, có nổi gân để tạo nênđiểm nhấn cho sản phẩm Quá trình phơi cho lá mềm để dễ làm cũng cần từ 2-4tiếng, lá vừa mềm vừa phẳng

Khâu làm vành nón là khâu vô cùng quan trọng để tạo khung chắc chắn cho sảnphẩm Người dùng cần phải lựa chọn nan tre có độ mềm và dẻo dai Khi chuốttre thì cần phải chuốt tỉ mỉ để đến khi nào có thể uốn cong mà không sợ gãy.Sau đó người dùng sẽ uốn theo những đường kính từ nhỏ đến lớn tạo thànhkhung cho nón lá sao cho tạo thành một hình chóp vừa vặn

Khi đã tạo khung và chuẩn bị lá xong đến giai đoạn chằm nón Đây là giai đoạngiữ cho khung và lá bám chặt vào nhau Thường thì người làm sẽ chằm bằng sợinilon mỏng nhưng có độ dai, màu trắng trong suốt

Lúc chiếc nón đã được khâu xong thì người dùng bắt đầu quết dầu làm bóng vàphơi khô để dầu bám chặt vào nón, tạo độ bền khi đi nắng mưa

Trang 19

Đi dọc miền đất nước, không nơi nào chúng ta thấy sự hiện diện của chiếc nón

lá Nó là người bạn của những người phụ nữ khi trời nắng hoặc trời mưa Khôngchỉ có công dụng che nắng, che mưa mà nón lá còn xuất hiện trong các tiết mụcnghệ thuật, đi đến các nước bạn trên thế giới Nét đẹp văn hóa của nón lá chính

là nét đẹp cần được bảo tồn và gìn giữ Nhắc đến nón lá, chắc chắn chúng ta sẽnghĩ ngay đến tà áo dài Việt Nam, bởi rằng đây là hai thứ luôn đi liền với nhau,tạo nên nét đặc trưng riêng của người phụ nữ Việt Nam từ ngàn đời nay

Để giữ chiếc nón lá bền với thời gian thì người dùng cần phải khéo léo, bôi dầuthường xuyên để tránh làm hỏng hóc, sờn nón

Chiếc nón lá Việt Nam là sản phẩm của người Việt, làm tôn thêm vẻ đẹp củangười phụ nữ, và khẳng định sự tồn tại lâu đời của sản phẩm này

Thuyết minh về nón lá - Mẫu 5

Nhắc đến biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam, người ta sẽ nghĩ ngay đếnchiếc áo dài thướt tha, mềm mại cùng với chiếc nón lá duyên dáng tuyệt vời.Phải chăng chính vì sự gần gũi, hữu ích và vẻ đẹp giản dị nhưng thanh cao, màchiếc nón lá đã trở thành một trong những hình ảnh tượng trưng cho nền vănhóa Việt?

Nón lá thường được biết đến là một vật dụng dùng để che mưa che nắng Vềnguồn gốc hình thành, nón lá chính thức có từ khi nào thì chúng ta còn chưa tìmhiểu được chính xác Tuy nhiên ở Việt Nam hiện nay, có rất nhiều làng nghềlàm nón truyền thống ngàn đời như làng Đông Giao ở Phú Thọ, làng Phủ Cam(Huế), Những làng nghề này ngoài việc sản xuất nón phục vụ nhu cầu thịtrường, còn là những điểm tham quan du lịch để du khách có thể đến để tìmhiểu về lịch sử chiếc nón lá Việt Nam

Nhìn chung, nón lá thường được cấu tạo đơn giản Nón có thể được đan bằngcác loại lá khác nhau như lá cọ, lá dừa hay lá cối,… nhưng phổ biến nhất vẫn là

Trang 20

lá nón Nón thường có hình chóp Khung bên trong được đan bằng những nantre nhỏ, sau đó bên ngoài sẽ bao quanh bởi lá nón, lớp vỏ bao quanh này được

cố định bằng các sợi chỉ hay các sợi cước Một bộ phận quan trọng khác củanón là dây đeo dây đeo, thường sẽ làm bằng vải mềm hoặc nhung lụa để có thểgiữ ở dưới cằm khi đội

Quy trình làm ra một chiếc nón lá không quá phức tạp, nhưng lại đòi hỏi ởngười thợ thủ công sự cẩn thận, tỉ mỉ và khéo léo Đầu tiên, người ta sẽ lấy từngchiếc lá nón, làm cho phẳng rồi ghép chúng lại với nhau, khoảng 24 cho đến 25chiếc lá cho một khuôn nón Công đoạn tiếp theo, thợ thủ công dùng dây cộtthật chắc những chiếc lá nón này lại, san đều trên một chiếc khuôn hình chópđược đan, uốn sẵn từ những thanh tre Ở hai đầu đối diện bên trong nón, ngườithợ sẽ thường dùng chỉ kết thành hai bên đối xứng và chéo nhau để lấy chỗ buộcquai nón Quai nón thường sẽ là một dải nối dài có chiều ngang khoảng 4 cm

Để trang trí, nón thường được thêu ở mặt trong những bức tranh phong cảnhđơn giản và được phủ thêm một lớp bóng bên ngoài để tăng vẻ đẹp và độ bền.Nón lá bao gồm rất nhiều loại khác nhau Chúng ta có nón quai thao, nón rơm,nón bài thơ (trong nón có thêu một vài câu thơ)… Trong đời sống hàng ngày,chiếc nón lá vô cùng hữu ích, đó chính là dùng để che nắng che mưa Với đặctính là vành tương đối rộng, người sử dụng sẽ không lo bị ướt mỗi khi trời mưahay không lo bị nắng chiếu vào Không chỉ che nắng, che mưa cho người sửdụng mà chiếc nón lá còn trở thành một biểu tượng cho vẻ đẹp của người phụ

nữ Việt Nam Từ ngàn đời, phụ nữ Việt trong tà áo dài và đội chiếc nón lá đãtrở thành một biểu tượng vô cùng đẹp cho dân tộc Trong văn hóa nghệ thuật,nón lá được sử dụng như là một đạo cụ trong biểu diễn, múa nón trở thành mộtđiệu múa tiêu biểu cho sân khấu dân gian

Mặc dù ngày nay, chiếc nón lá đang dần thu hẹp vị trí và khả năng ứng dụngcủa nó, thay vào đó là những loại nón mũ tiện dụng thời trang hơn du nhập từnước ngoài Song, chúng ta không thể phủ nhận được những giá trị văn hóa, giá

Trang 21

trị lịch sử mà chiếc nón lá mang lại Đây là một vật dụng truyền thống cần đượcbảo tồn và lưu giữ.

Chính bởi sự phổ biến trên khắp mọi miền đất nước và lưu giữ truyền thống dântộc, chiếc nón lá đã cùng với tà áo dài thướt tha trở thành biểu tượng của phụ nữViệt Nam Nhiều người Việt xa xứ, nơi đất khách quê người trông thấy hình ảnhchiếc nón lá, luôn có cảm giác như quê hương đang hiện ra trước mắt, gần gũi

và thiêng liêng đến lạ kì

Thuyết minh về nón lá - Mẫu 6

Từ bao đời nay, chiếc nón lá là đồ vật quen thuộc của các bà, các mẹ, các chỉkhông chỉ có công dụng như một thứ để che chắn nắng hàng ngày mà còn làmột món phụ kiện làm tăng thêm nét duyên dáng, nữ tính cho người phụ nữ.Nói về nón lá, chúng ta đều biết nón lá đã xuất hiện từ rất sớm trong dòng lịch

sử của dân tộc, bằng chứng là hình ảnh chiếc nón đã được chạm khắc trên trốngđồng Ngọc Lũ, thạp đồng Đào Thịnh từ những năm 2000-3000 trước côngnguyên Và đến ngày nay, nón lá vẫn là một sản phẩm thủ công được duy trì tạinhững làng nghề nổi tiếng như Dạ Lê (Hương Thủy), Đồng Di (Phú Vang), PhủCam (Huế) Những nơi này đã trở thành điểm du lịch hút khách cũng chính bởisản phẩm thủ công tinh tế mà chúng sản sinh ra - nón lá Nón lá được làm từ ládừa hoặc lá cọ Lá dừa phải là lá khô, được xử lí đặc biệt tuy thế người ta vẫnchuộng lá có hơn vì chỉ lá cọ mới tạo nên chiếc nón lá hoàn mĩ nhất Lá cọ đượcchọn phải là non vừa với gân lá xanh và màu lá trắng Sau khi được hơ trên bếpthan và phơi sương khoảng 4 tiếng, nón lá sẽ có màu trắng xanh và hiện rõ vân

lá màu xanh nhẹ Tiếp đến công đoạn chằm nón, người thợ phải chằm bằng sợicước dẻo thật đều tay, sau đó cố định nón bằng nan tre đã uốn khéo thành vòngtròn, cuối cùng cố định chóp nón Việc còn lại, chỉ cần quét vài lớp dầu bênngoài lớp lá để nón thêm bóng đẹp và cài thêm dải lụa làm quai đeo để nónthêm duyên dáng là ta đã có một chiếc nón lá thành phẩm hoàn mĩ Và để giữ

Trang 22

gìn sự hoàn mĩ ấy, ta chỉ nên dùng nón khi trời nắng, tránh nước và khi khôngdùng đến thì để ở những nơi râm mát.

Như đã nói, nón lá vừa có tác dụng che mưa che nắng vừa có tác dụng thẩm mỹ,

tô điểm cho vẻ yêu kiều của người phụ nữ Hình ảnh người nông dân cày sâucuốc bẫm trên những cánh đồng rộng lớn với chiếc nón lá che ở trên đầu từ lâu

đã không còn xa lạ Hay hình ảnh những người lao động, những dì bán nướccùng ngồi tại gốc đa đầu làng, tay phe phẩy chiếc nón để làm dịu mát nhữngngày hè oi ả cũng đã vô cùng quen thuộc ở nông thôn xưa Nay, đất nước hiệnđại hơn, chiếc nón ít xuất hiện trong cuộc sống đô thị đời thường nhưng lại đivào những điệu múa truyền thống, những vở kịch, những câu hát dân ca T tacòn dùng nón lá để là vật làm duyên cho những chiếc áo dài thướt tha duyêndáng và những bộ áo tứ thân, áo bà ba mềm mại dịu dàng Không chỉ có vậy,nón lá còn trở thành quà tặng mang đậm truyền thống văn hóa dành cho khách

du lịch nước ngoài, trở thành món đồ lưu niệm lưu giữ những nét đẹp của đấtnước và con người Việt Nam Thậm chí trong những lần lãnh đạo các nước đặtchân, chiếc nón lá cũng trở thành món quà đầy ý nghĩa thể hiện lòng hiếu kháchcủa người dân Việt Nam

Bởi những công dụng thiết thực cùng những ý nghĩa vô vùng sâu sắc của chiếcnón lá, ta cần duy trì nghề làm nón và những làng nghề làm nón lâu đời Bằngcách ấy, ta không chỉ bảo tồn được một vật dụng đẹp đẽ hữu ích mà còn lưu giữđược nét đẹp văn hóa nước nhà

Thuyết minh về nón lá - Mẫu 7

Từ hàng ngàn năm trước cho đến ngày nay, chiếc nón lá luôn được xem là biểutượng của Việt Nam, đi kèm với áo dài là trang phục truyền thống của phụ nữViệt Nam Nón lá đã giúp tôn lên vẻ đẹp của phụ nữ Việt Nam

Chiếc nón xuất hiện từ khi nào không ai biết Từ thời xưa đã có câu: ‘NónChuông, khua lụa, quai thao làng Đơ” Như thế, nón lá Việt Nam đã có một lịch

Trang 23

sử rất lâu đời Hình ảnh tiền thân của chiếc nón đã được chạm khắc trên trốngđồng Ngọc Lũ, trên thạp đồng Đào Thịnh vào khoảng 2.500 – 3.000 năm vềtrước Từ xa xưa, nón đã hiện diện trong đời sống thường ngày của người Việtqua nhiều chuyện kể Chiếc nón lá Việt Nam là một phần cuộc sống nôngnghiệp bình dị và hòn hậu của con người Việt Nam.

Người Việt từ nông thôn cho tới thành thị đều dùng nón lá, nhưng ít người để ýxem nón lá được làm như thế nào? Đế làm được một chiếc nón đẹp, người làmnón phải tỉ mỉ từ khâu chọn lá, phơi lá, chọn chỉ, đến độ tinh xảo trong từngđường kim, mũi chỉ Người chằm nón phải chọn lá tươi từ ngoài chợ về, sau đósấy lá trên bếp than (chứ không phơi nắng) cho lá khô nhưng vẫn giữ được sắcxanh tươi Rồi lại phơi sương tiếp từ 2 giờ đến 4 giờ để cho lá mềm Rồi dùngmột búi vải tròn và một miếng gang đặt trên bếp than có độ nóng vừa phải để ủisao cho từng chiếc lá lại thật phẳng phiu

Mỗi chiếc lá được chọn lựa kĩ càng một lần nữa và cắt gọn còn 50 cm Với câymác sắc, họ chuốt từng sợi tre thành 16 nan vành một cách công phu; sau đóuốn thành vòng thật tròn trịa và bóng bẩy Nón bài thơ Huế rất mỏng bởi nó chỉ

có 2 lớp lá: lớp lá trong gồm 20 lá, lớp lá ngoài gồm 30 lá và lớp bài thơ đượcnằm ở giữa Khi soi lên ánh sáng, ta đọc được bài thơ, nhìn thấy rõ hình cầuTràng Tiền hay chùa Thiên Mụ

Nón được chằm bằng sợi ni lông dẻo, dai, săn, chắc, và có màu trắng trong suốt.Các lá nón không được xộc xệch, đường kim, mũi chỉ phải đều tăm tắp Nhìnbên ngoài, những vòng tròn đồng tâm cuộn xoắn tạo thành khung nó hết sức bắtmắt

Nón lá ở Việt Nam có nhiều loại khác nhau qua từng giai đoạn lịch sử: nón dấu

là nón có chóp nhọn của lính thú thời xa xưa Nón gò găng hay nón ngựa sảnxuất ở Bình Định làm bằng lá dứa đội khi cưỡi ngựa Nón rơm làm bằng cọngrơm ép cứng Nón quai thao thường được người miền Bắc dùng trong lễ hội

Trang 24

Nón lá sen cũng còn được gọi là nón liên diệp Nón thúng là thứ nón lá tròn bầugiống cái thúng Nón chảo là thứ nón bo tròn lên như cái chảo úp Nón bài thơ ởHuế là thứ nón lá mỏng có lồng hình hay một vài câu thơ.

Dù nón có nhiều loại, song nét đặc thù chung của nó là rộng vành để chốngnóng và có mái dốc để thoát nước nhanh, che mưa Nón là bạn của người nôngdân và mang nhiều chức năng thú vị: là chiếc quạt trong những trưa nắng trêncánh đồng, là chiếc ca múc nước, giỏ đựng đồ đi chợ…

Nón còn công dụng ở chỗ tránh mưa, tránh nắng Ngoài chức năng ứng phó vớimôi trường tự nhiên, chiếc nón còn hướng tới mục đích làm đẹp cho con người

và phù hợp với cảm quan thẩm mĩ của người Việt: đẹp một cách tế nhị, kín đáo.Dưới vành nón, đôi mắt, nụ cười, lúm đồng tiền, những sợi tóc mai, cái gáytrắng ngần của cô gái dường như được tôn thêm nét duyên dáng, kín đáo màkhông kém phần quyến rũ… Ngày nay nón lá còn được làm để bán cho khách

du lịch nước ngoài mua nón, đội cho vui, mang về nước làm kỉ niệm

Muốn nón lá được bền lâu chỉ nên đội khi trời nắng, tránh đi mưa, tránh dùngmạnh tay làm méo nón Sau khi dùng nên cất vào chỗ bóng râm, không phơingoài nắng sẽ làm cong vành, lá nón giòn và ố vàng làm làm mất tính thẩm mĩ

và giảm tuổi thọ của nón

Chiếc nón gợi nguồn cảm hứng cho thơ, cho nhạc Đã có hẳn một bài về hát vềnón: “Nón bài thơ, em đội nón bài thơ, đi đón ngày hội mở”… Giữa những kênhrạch, sông nước chằng chịt ở miệt vườn Nam Bộ, ai đó đã phải ngẩn ngơ vì

“Nón lá đội nghiêng tóc dài em gái xõa” Chiếc nón còn gợi nhớ dáng mẹ tảotần

Chiếc nón lá chính là biểu tượng của Việt Nam, là đồ vật truyền thống và phổbiến trên khắp mọi miền đất nước Nó là người bạn thủy chung của những conngười lao động một nắng hai sương Trong nghệ thuật, tiết mục múa nón của

Trang 25

các cô gái với chiếc áo dài duyên dáng thể hiện tính dịu dàng, mềm mại và kínđáo của người phụ nữ Việt Nam Nếu ở một nơi xa xôi nào đó không phải trênđất nước Việt Nam, bạn bỗng thấy chiếc nón lá, dó chính là Việt Nam Chiếcnón cùng với áo dài, áo cánh, váy lĩnh, yếm đào, thắt lưng bao,… chiếc nónđược coi là một thứ phục trang truyền thống của phụ nữ Việt Nam.

Thuyết minh về chiếc nón lá đầy đủ

Thuyết minh về chiếc nón lá - Mẫu 1

Nón lá có lịch sử lâu đời đã khắc trên trống đồng Ngọc Lũ, trên thạp đồng ĐàoThịnh vào khoảng 2500-3000 năm Nón lá gần với đời sống tạo nhiều nét bình

dị, đoan trang, yêu kiều, duyên dáng cho người con gái Việt Nam và thực tiễnvới đời sống nông nghiệp, một nắng hai sương Nón lá ở Việt Nam có nhiều loạikhác nhau qua từng giai đoạn lịch sử:

 Nón dấu: nón có chóp nhọn của lính thú thời xa xưa

 Nón gò găng hay nón ngựa: sản xuất ở Bình Định làm bằng lá dứa đội khicưỡi ngựa

 Nón rơm: Nón làm bằng cọng rơm ép cứng

 Nón quai thao: người miền Bắc thường dùng trong lễ hội

 Nón Gõ: Nón gõ làm bằng tre ghép cho lính hồi xưa

 Nón lá Sen: cũng gọi là nón liên diệp

 Nón thúng: thứ nón lá tròn bầu giống cái thúng

 Nón khua: Viên đẩu nón của người hầu các quan xưa

 Nón chảo: thứ nón mo tròn lên như cái chảo úp nay ở Thái Lan còn dùng

 Nón cạp: Nón xuân lôi đại dành cho người có tang

 Nón bài thơ: ở Huế thứ nón lá trắng và mỏng có lộng hình hay một vàicâu thơ v

Trang 26

Tuy có nhiều chủng loại nhưng phổ biến nhất vẫn là nón lá Phải nói rằng ngườiViệt Nam ta từ nông thôn đến thành thị đều từng dùng nón lá nhưng có mấy aiquan tâm đến nón có bao nhiêu vành, đường kính rộng bao nhiêu? Nón lá tuygiản dị rẻ tiền nhưng nghệ thuật làm nón phải khéo tay Với cây mác sắc, họchuốt từng sợi tre thành 16 nan vành một cách công phu rồi uốn thành vòng tròntrịa bóng bẩy Có được khung nón, người ta còn phải mua lá hay chặt lá non cònbúp, cành lá có hình nan quạt nhiều là đơn chưa xòe ra hẳn đem phơi khô Lánon lúc khô có màu trắng xanh, người mua phải phơi lá vào sương đêm cho bớt

độ giòn người ta mở lá từ đầu đến cuống lá, cắt bỏ phần cuối cùng, rồi dùnglưỡi cày nóng và búi giẻ hơ trên than hồng kéo lên lá nón thành tờ giấy dài vàmỏng, nổi lên những đường gân nhỏ, lựa những lá đẹp nhất để làm vành ngoàicủa nón Sau đó người ta dùng cái khung hình chóp, có 6 cây sườn chính để gài

16 cái vành nón lớn nhỏ khác nhau lên khung, loại khung này thường do ngườichuyên môn làm để kích thước khi lợp lá và chằm nón xong co thể tháo nón ra

dễ dàng Những lá nón làm xong được xếp lên khung, giữa 2 lớp lá lót một lượt

mo nang thật mỏng và được buộc cho chắc Tiếp là công đoạn khâu, bàn tayngười thợ thoăn thoắt luồn mũi kim lên xuống sao cho lỗ khâu thật kín, ngườithợ khéo còn có tài lẫn chỉ, khéo léo giấu những nút nổi vào trong Chiếc nónkhi hoàn chỉnh vừa bền vừa đẹp, soi lên ánh mặt trời thấy kín đều Nón rộngđường kính 41cm, người ta phết phía ngoài lớp sơn dầu mỏng để nước mưakhông qua các lỗ kim mà vào trong Để có một chiếc nón như thế phải trải qua

15 khâu, từ lên rừng hái lá, sấy lá, mở, ủi, chọn lá, chắm, cắt lá

Cũng chính vì mang đầy tính nghệ thuật mà con người luôn biết trân trọng sảnvật văn hóa này Ngay trong thời đại thông tin, tuy có số lượng không đôngnhưng vẫn còn có những con người yêu văn hóa truyền thống mà bám trụ vớinghề làm nón khó thì nhiều mà lời thì ít này Họ đã cùng chung tay lập ra nhữnglàng nón truyền thống, nơi cung cấp số lượng lớn nón cho các tỉnh thành Có thể

kể đến làng Phú Cam còn gọi là phường Phước Vĩnh, Ngay ở trung tâm thànhphố Huế, Trên bờ nam sông An Cựu Làng Phú Cam nổi tiếng với nón bài thơ

Trang 27

Huế đã xinh ở dáng lại nhã ở màu, mỏng nhẹ, soi lên ánh sáng thấy rõ nhữnghình trổ giấy về phong cảnh Huế kèm theo lời thơ cài ở hai lớp lá Hay xã NghĩaChâu(Nghĩa Hưng) từ lâu nổi tiếng với nghề làm nón thanh thoát, bền đẹp Rồinón Gò Găng ở Bình Định, Nón lá ở làng Chuông (Thanh Oai, Hà Tây), tất cả

tô đẹp thêm cho nét văn hóa nón độc đáo của Việt Nam

Và rồi, tất nhiên, chiếc nón lá đi vào thơ ca nhẹ nhàng như mặc nhiên phải vậy.Nhà thơ Bích Lan đã từng miêu tả chiếc nón bài thơ Huế rằng:

Người xứ Huế yêu thơ và nhạc Huế

Tà áo dài trong trắng nhẹ nhàng bay Nón bài thơ e lệ nép trong tay Thầm lặng bước những khi trời dịu nắng

Và ngay cả trong ca dao:

Nón này che nắng che mưa Nón này để đội cho vừa đôi ta Còn duyên nón cụ quai tơ Hết duyên nón lá quai dừa cũng xong

Hình ảnh chiếc nón lá trong mắt nhà thơ là hình ảnh của người thiếu nữ thơngây trong tà áo dài thanh khiết, của người phụ nữ mộc mạc chân tình gắn đờivới mảnh ruộng quê hương, của những mối tình thầm kín gửi qua bài thơ dấutrong nón lá

Mỗi chiếc nón có một linh hồn riêng, một ý nghĩa riêng hiện nay, Việt Nam ta

có đến hàng chục loại nón cổ truyền khác nhau, chứng minh cho nền văn hóa vàđậm sắc nghệ thuật Đời sống văn minh, phát triển nhưng nón lá Việt Nam vẫnthuần túy nguyên hình của nó: giản dị, duyên dáng Ở bất cứ nơi đâu, từ rừngsâu hẻo lánh, trên đồng ruộng mênh mông, dọc theo sông dài biển cả, đều thấychiếc nón lá ngàn đời không đổi thay

Trang 28

Thuyết minh về chiếc nón lá - Mẫu 2

Ở một lúc nào đó nơi xứ người, thấy một tà áo trắng tung bay trong gió bênchiếc nón lá nhỏ xinh có thể khiến bất cứ người con Việt Nam cảm thấy xúcđộng và tự hào về quê hương mình Và tự bao giờ, cùng với tà áo dài, chiếc nón

lá đã trở thành biểu tượng cho vẻ đẹp người phụ nữ, cho người nông dân ViệtNam

Được sử dụng rộng rãi và phổ biến trong đời sống lao động nhưng ít ai có thểnói được nguồn gốc ra đời của chiếc nón lá Không ai biết về nơi chính xác nó

ra đời, cũng không có những câu chuyện cổ tích về những chiếc nón Chỉ biếtrằng những chiếc nón xưa nhất được tìm thấy khắc trên mặt chiếc trống đồngĐông Sơn và thạp đồng Đào Thịnh cách chúng ta từ 2500 năm đến 3000 năm vềtrước

Về phần cấu tạo, theo thời gian, chiếc nón cũng có những thay đổi rất đa dạng

để phù hợp và thích ứng Trong xã hội phong kiến, nón lá được chia thành nhiềuloại theo các giai cấp xã hội khác nhau Những anh lính có riêng cho mìnhnhững chiếc nón dấu với kích thước nhỏ, ở chóp có dấu lông gà Chẳng thế màdân gian có câu: “Cậu cai nón dấu lông gà” (Ca dao) Nón dừa với kích thướcnhỏ, chóp nhọn, vành rộng, xuôi xuống dành cho những cao nhân mặc kháchtrong giang hồ

Có loại nón ba tầng hay còn gọi là nón quai thao được làm để dành riêng chonhững cô gái Kinh Bắc với vành rộng và thẳng như cái mâm Những chiếc nónchúng ta thấy nhiều nhất ngày nay, cũng là nón phổ biến trong lao động đượcgọi là nón nhỡ Chiếc nón với chóp nhọn, vành rộng, thành dốc, rất hữu dụngcho việc che mưa che nắng

Chiếc nón lá trông thật đơn giản mà để làm ra nó thì thật không đơn giản nhưthế Nguyên liệu làm nón gồm có lá cọ, tre, nứa và chỉ cước Quy trình đầu tiên

Trang 29

là làm khung nón: gồm 16 vành, tre, nứa bánh tẻ vừa mềm để dễ uốn Quai nónthường làm bằng vải lụa, vải nhung hay vải voan với đủ màu sắc.

Trong quá trình làm nón, công phu nhất là khâu chọn lá và là lá Lá cọ phải là lábánh tẻ không quá to, quá nhỏ, nên lấy từ vùng trung du, được phơi trong nắngvừa Nếu nắng gắt sẽ khiến lá bị giòn trong khi trời mưa sẽ làm mốc lá Sau đó,người ta dùng một miếng sắt, than đã được nung đỏ bởi bếp than hồng để làthẳng và trơn cho chiếc lá Là lá đòi hỏi phải có chuyên môn cao nếu không lárất dễ bị giòn gãy hoặc bị nhăn, ngả vàng

Tiếp theo, những chiếc lá được đặt trên chiếc khung có sẵn sao cho các gân láđều phải đều nhau Những mũi khâu điêu luyện lượn từ đỉnh đến đáy sao chokhông để lộ chỉ mới gọi là đạt yêu cầu Cuối cùng, ở phần đáy nón được khâuđối xứng để làm ngôi và quai nón Những chiếc nón còn được làm đẹp vớinhững bức tranh phong cảnh bên ngoài hay những chiếc quai bằng vải nhung,lụa đầy duyên dáng

Những làng nghề làm nón lâu năm đã trở thành “thương hiệu” khắp đất nước cóthể kể đến như: làng Chuông (Hà Tây) hay ở tỉnh Quảng Bình, cố đô Huế, …Nếu như nón Quảng Bình và Hà Tây mang vẻ đẹp khỏe khoắn, giản dị, phù hợpvới người lao động:

“Muốn ăn cơm trắng, cơm mè Muốn đội nón tốt thì về làng Chuông” (Ca dao)

thì những chiếc nón Huế lại rất mềm mại, là biểu tượng của sự nên thơ, trầmmặc của con người và mảnh đất cố đô Người làm nón Huế thường đặt vào giữahai lớp lá hình ảnh chùa Thiên Mụ, cầu Tràng Tiền hay một bài thơ trữ tình Vìthế, một tên gọi khác của nón Huế chính là nón bài thơ

Chiếc nón lá từ lâu đã trở thành người bạn quen thuộc của người nông dân

Trang 30

nắng, cùng những người nông dân “một nắng hai sương” Trong đời sống tinhthần của con người, chiếc nón còn trở thành quà tặng của các bà mẹ dành chocon gái vào ngày lấy chồng với mong muốn con sẽ trở thành một nàng dâungoan hiền, đảm đang.

Đi vào thơ ca nhạc họa, rất nhiều những bài thơ, lời hát được cất lên như nhữngmón ăn tinh thần không thể thiếu Đặc biệt, chiếc nón còn là hình ảnh cho nỗivất vả, tảo tần cũng như những phẩm chất đáng quý của bà, của mẹ, của ngườiphụ Việt Nam bao đời Vì vậy, dẫu ở dải đất chữ S hay đi khắp năm châu bốnbiển, chỉ cần nơi đâu có chiếc áo dài tung bay hay những chiếc nón bài thơ, ở đó

có tâm hồn Việt Nam, có sức sống Việt Nam

Chiếc nón hữu ích và giá trị như thế, cần được bảo quản và giữ gìn cẩn thận.Khi mua nón, cần hơ nón trên ngọn lửa diêm sinh hay phết lên một lớp dầu mỡ

để chiếc nón bền, đẹp, không bị mốc Sau mỗi lần sử dụng, nên treo nón lên đểtránh bị va chạm hay bị bẹp

Ngày nay, xã hội hiện đại với sự xuất hiện của ô, mũ, dù thời trang lấn át dầnnón lá truyền thống Nhưng nón lá vẫn tồn tại và ăn sâu vào đời sống lao động,đời sống tâm hồn của người dân, là biểu tượng cho người phụ nữ Việt Nam dịudàng, giản dị, chân chất, yêu thương

Thuyết minh về chiếc nón lá - Mẫu 3

Nhắc đến người con gái Việt Nam, người ta thường nghĩ ngay tới hình ảnhngười con gái với áo dài và nón lá Chiếc nón lá vừa là hình ảnh quen thuộc, gầngũi với người phụ nữ vừa là một biểu tượng văn hóa của một nét đẹp nghìn nămvăn hiến

Thật vậy, ở bất cứ đâu trên đất nước Việt Nam chúng ta đều rất dễ bắt gặp hìnhảnh những chiếc nón lá mộc mạc, đơn sơ nhưng nó lại ẩn chứa một vẻ đẹp thuầnhậu Không chỉ đơn thuần là vật dụng che mưa che nắng của người phụ nữ chân

Trang 31

quê, mà nó còn là món quà tinh thần ý nghĩa của Việt Nam Bạn bè quốc tế đếnthăm hay khách du lịch đến Việt Nam thì đều được tặng những chiếc nón lá như

là một kỉ niệm đẹp và để tỏ lòng mến khách của người Việt

Nón lá xuất hiện từ khoảng 2500-3000 TCN và được lưu truyền cho đến tậnngày nay Đối với người phụ nữ Việt thì nón lá là một vật dụng quan trọngtrong cuộc sống của họ Trước hết, nón là dùng để che mưa che nắng Các bà,các mẹ, các chị từ xa xưa đã đội nón lá đi làm đồng, đi chợ và cả đi chơi hội nữa.Ngày tiễn con gái về nhà chồng, bà mẹ cũng thường trao cho con chiếc nón lávới bao lời nhắn gửi yêu thương

Không chỉ có tính sử dụng trong thực tế, chiếc nón lá còn hướng tới mục đíchlàm đẹp, làm duyên cho người phụ nữ Việt Dưới vành nón lá trắng phau, đôimắt đen láy, nụ cười chúm chím, lúm đồng tiền, những sợi tóc mai hay cái gáytrắng ngần của cô gái dường như được tôn thêm nét duyên dáng, e thẹn, vừa kínđáo lại vừa quyến rũ, mê đắm

Từ trong đời sống thường ngày, chiếc nón lá còn đi vào thơ ca, nhạc họa, gợinguồn cảm hứng cho nhạc, cho thơ Đã có không ít những bài hát về chiếc nónlá: “Một chiều làng quê trên đường đê lối nhỏ đi về, nụ cười đưa duyên em thẹnthùng trong nón lá che nghiêng” hay “Một người con gái, đứng nghiêng nghiêngvành nón lá Đường chiều bờ đê, lối xưa kỉ niệm thiết tha” Chiếc nón lá còn gợinhớ dáng mẹ tảo tần trong thơ: “Quê hương là cầu tre nhỏ/Mẹ về nón lá nghiêngche” Thế rồi, trong những năm tháng chiến tranh loạn lạc, lúc tiễn người yêu rachiến trường, cô gái thường đội nón lá với quai tím thủy chung Chỉ như vậythôi cũng đã hơn mọi lời thề non, hẹn biển Chỉ như vậy thôi cũng đã đủ làmyên lòng người ra trận

Có thể thấy rằng, xuyên suốt từ bao đời nay, từ trong thực tế cho đến những lànđiệu dân ca, những lời thơ, câu văn đều có bóng dáng hình ảnh chiếc nón lá gắnliền với người con gái Việt Nam dịu dàng, duyên dáng Ngày nay, để tạo ra

Trang 32

chiếc nón lá thì người thợ làm nón cần phải có đôi tay khéo léo, có cả tâm tìnhmới có thể tạo nên được những chiếc nón xinh xắn và thiết kế tỉ mỉ đến như vậy.Nón lá thường được đan bằng các loại lá cây khác nhau như lá cọ, rơm, tre, ládừa, lá hồ, lá du quy diệp chuyên làm nón v.v Mỗi một chiếc nón thường sẽ cóquai đeo làm bằng vải mềm hoặc lụa Những người thổi được hồn vào nhữngchiếc nón, làm nên những chiếc nón đẹp tinh tế là những người thực sự có đôibàn tay khéo léo và có tâm tình chan chứa.

Là một biểu tượng của người phụ nữ Việt, chiếc nón lá gắn liền với cả đời sốngvật chất và tinh thần của chúng ta Đi khắp miền đất nước, hình ảnh chiếc nón lávẫn luôn là hình ảnh chúng ta dễ bắt gặp hơn cả Đó vừa là nét đẹp bình dị, mộcmạc, duyên dáng của người phụ nữ Việt, vừa là một biểu tượng văn hóa của mộtđất nước trọng tình trọng nghĩa của nước Nam ta Biểu tượng ấy đã góp phầnlàm nên một vẻ đẹp rất Việt Nam

Thuyết minh về chiếc nón lá - Mẫu 4

Một hình ảnh đẹp về con người Việt Nam đó là phong tục, là ẩm thực, là lýtưởng hòa bình Không ai có thể quên được chiếc bánh chưng xanh, cánh đồnglúa chín, tà áo dài Việt và cả chiếc nón lá

Nón lá từ lâu đã trở thành nét đẹp của người phụ nữ Việt Nam Chắc hẳn ai đóvẫn còn nhớ, hình ảnh người con gái Việt mặc áo dài, tay cầm nón lá đã trởthành biểu tượng du lịch Quả thực hình ảnh ấy có sức gợi cảm rất tốt Đó làđiểm ấn tượng của chúng ta đối với du khách và bạn bè quốc tế Tại sao lại nhưvậy? Tà áo dài là trang phục truyền thống của chúng ta, vậy còn nón lá thì sao?Nón lá là vật dụng không thể thiếu của người Việt Bởi lẽ, chúng ta là một nướcnông nghiệp, việc làm ngoài trời rất nhiều lại cộng thêm thời tiết nhiệt đới nắngnóng nên cần có một vật dụng tiện lợi để che nắng khi làm việc và nón lá ra đời.Hình ảnh những chiếc nón trắng mấp mô giữa đồng luôn là hình tượng khó cóthể phai nhòa Không chỉ thế, nón lá còn ra đời ở Huế – địa điểm hội tụ những

Trang 33

tinh hoa văn hóa của người Việt, từ lịch sử, cho đến ẩm thực, các loại hình nghệthuật giải trí Do đó, chiếc nón lá ngày càng trở nên quen thuộc với khách thậpphương.

Nón lá cũng giống như các loại mũ khác có công dụng che nắng, che mưa Nón

lá có dạng hình chóp (hình nón) Đáy nón lá tròn trịa thường có đường kínhkhoảng 60 cm Tuy nhiên ngày nay, nón lá không chỉ được sản xuất để đội đầu

mà còn dùng làm vật trang trí nên đường kính có thể nhỏ hơn hoặc lớn hơn rất

đa dạng Nón lá thường được làm bằng lá cọ hoặc lá dừa Bởi tính chất dai,không thấm nước và héo lụi khi gặp nắng của hai loại lá này nên người ta chọn

để làm nón Cái tên nón lá cũng xuất phát từ hình dáng cũng như nguyên liệuchính để làm nón Ngoài ra, nguyên liệu làm nón còn có nan tre, kim chỉ, hìnhảnh trang trí Trước tiên là về lá làm nón Lá dừa hoặc lá cọ sẽ được chọn lựa kĩcàng Thường nón sẽ được làm bằng lá cọ nhiều hơn Vì lá cọ mềm mại và daihơn lá dừa Lá làm nón phải đủ tiêu chuẩn xanh, nổi gân, bóng bẩy Lá đượcchọn sẽ mang về đem phơi héo từ 2 đến 4 tiếng để lá mềm hơn Khi lá mềm, lá

sẽ phẳng sẵn sàng để làm thành nón Nguyên liệu tiếp theo là nan tre Nan tređược chế biến từ thân cây tre, có độ mềm dẻo dễ uốn nắn Nan tre thường đượcvót tròn đường kính khoảng 1 đến 2 cm Nan tre là vật dụng dễ kiếm ở ViệtNam Bởi nó được là từ cây tre, một loài cây mọc thành bụi, có tốc độ tăngtrưởng và phát triển rất nhanh Nguyên liệu cuối cùng là kim chỉ màu và hìnhảnh trang trí, sơn dầu

Sau khi đã chuẩn bị được đầy đủ các loại nguyên liệu, người làm nón sẽ bắt đầuvào các giai đoạn các bước làm thành sản phẩm – nón lá Trước tiên là khâu làmvành nón Đây là khâu vô cùng quan trọng để tạo ra sự chắc chắn cũng như bềnđẹp của chiếc nón Vành nón được làm bằng nan tre, người làm nón sẽ dùng sựkhéo léo của mình để uốn nan tre đó thành những vòng tròn có đường đính từnhỏ đến lớn sao cho tạo thành một hình chóp vừa vặn Khung nón đã xong Tiếptheo là giai đoạn chằm nón Giai đoạn này, người làm nón sẽ dùng một loại dây

Trang 34

có chất liệu đặc biệt, có độ dai và màu trong suốt được làm từ nilon Nhờ loạidây chỉ đặc biệt này mà khung nón và lá nón được gắn kết với nhau Người làmnón sẽ lấy từng lớp lá từng lớp để khâu tỉ mỉ chúng chắc chắn vào khung nón.Làm xong giai đoạn chằm nón này có thể được coi như đã thành sản phẩm hoànchỉnh Bước cuối cùng là trang trí và hoàn tất sản phẩm Trang trí nón lá có rấtnhiều cách Thường họ sẽ thểu hình ảnh hoặc chữ nên trên bề mặt nón hoặc bêntrong nón có khâu kèm các hình ảnh thần tượng hoặc diễn viên Ngày nay, trangtrí nón rất đa dạng và không giới hạn, đảm bảo yêu cầu thẩm mĩ của người tiêudùng Cuối cùng sau khi trang trí xong, họ sẽ phết một lớp sơn dầu để tạo độbóng cho bề mặt ngoài nón và để bảo quản độ bền màu cũng như độ mềm của lánón khi sử dụng Bây giờ, người dùng chỉ cần chọn quai nón theo sở thích là cóthể dùng được Dây quai nón thường là một dải lụa hoặc vải tổng hợp, chiều dài

từ 70 đến 80 cm Dây quai nón có tác dụng giữ chắc nón trên đầu khi sử dụnghoặc để treo nón lên cao khi không sử dụng đến Giúp việc sử dụng và bảo quảnnón dễ dàng hơn

Ngày nay, nón lá được biết đến không chỉ là vật dụng không thể thiếu của cácchị em, các bà các mẹ mà còn trở thành món quà lưu niệm của du khách, mộtđạo cụ trên sân khấu nghệ thuật Nón lá đã trở thành một điểm đẹp nền văn hóacủa nước ta Là người Việt, không ai là không biết đến hình ảnh nón Huếnghiêng nghiêng của người con gái Một biểu tượng dịu dàng, duyên dáng củangười phụ nữ Việt Nam – nón lá

Thuyết minh về chiếc nón lá - Mẫu 5

Chiếc nón lá Việt Nam là một công cụ che nắng, che mưa, làm quạt, khi còn đểche giấu gương mặt, nụ cười hay tạo thêm nét duyên dáng cho người phụ nữViệt Nam

Vật liệu để làm nên cái nón là lá cọ, chỉ tơ, móc, tre làm khung Nón lá có cấutạo đơn giản nhưng cũng đòi hỏi một sự khéo léo của người thợ Nón có hình

Trang 35

chóp đều, thành được bao bọc bởi những chiếc vành uốn quanh thành nhiều lớp.Vành nón làm bằng tre, vót tròn như bộ khung nâng đỡ cái hình hài duyên dángcủa nón Ở phần đáy nón có một chiếc vành uốn quanh, cứng cáp hơn nhữngchiếc vành nón ở trên Vanh nón, vành nón cứng hay giòn sẽ quyết định đến độcứng cáp, bền lâu của chiếc nón.

Nhưng bộ phận quan trọng nhất của chiếc nón lại là hai lớp lá cọ - vật liệu chính

để hình thành nên một chiếc nón Lá cọ phải là lá non, phơi thật trắng Lót giữahai lớp lá cọ là lớp mo nang làm cốt, được phơi khô, lấy từ mo tre, mo nứa Tất

cả các vật liệu làm nên nón đều phải không thấm nước, dễ róc nước để chốngchịu với những cơn mưa vùi dập, những ngày nắng oi ả thất thường

Để tăng thêm nét duyên dáng, đồng thời giữ chặt nón vào đầu người đeo, người

ta làm ra chiếc quai bằng lụa mềm gắn cùng hai chiếc nhôi đính vào mặt trongcủa chiếc nón Nhôi nón được đan bằng những sợi chỉ tơ bền, đẹp Người tacũng có thể trang trí những hoa văn đậm nét dân tộc vào bên trong chiếc nónhoặc quét một lớp quang dầu thông bóng bẩy lên mặt ngoài chiếc nón

Quy trình làm nón không khó lắm: trước hết, phơi lá nón (lá cọ non) ra trời nắngcho thật trắng, để rải trên nền đất cho mềm, rồi rẽ cho lá rộng bản Sau đó, là látrên một vật nung nóng cho phẳng Vanh nón được vuốt tròn đều đặn Việc cuốicùng là thắt và khâu khi lá đã đặt lên lớp vành khuôn Sợi móc len theo mũi kimqua 16 lớp vòng bằng cột tre để hoàn chỉnh sản phẩm Nón khâu xong có thể hơtrên hơ lửa cho thêm trắng và tránh bị mốc Quy trình làm nón là vậy Nói là:không khó lắm, nhưng thực ra đó là những tinh hoa, những đúc kết bao đời naycủa nghệ thuật làm nón

Ở Việt Nam, có nhiều vùng nổi tiếng về nghề làm nón: nón làng Chuông (HàTây cũ) vừa bền vừa đẹp; ở Huế có nón bài thơ thanh mảnh nhẹ nhàng; nónQuảng Bình, Nam Định cũng có những nét đẹp riêng

Trang 36

Chiếc nón lá rất gần gũi với đời sống sinh hoạt của người dân Việt Nam Nó chemưa, che nắng, là một món quà kỷ niệm đầy ý vị độc đáo, sâu sắc Nó làm thêmphần duyên dáng cho các thiếu nữ Việt Nam trong các dịp hội hè Còn gì đẹphơn một người thiếu nữ mặc chiếc áo dài thướt tha, đội chiếc nón lá, bước điuyển chuyển trong bài múa nón.

Chiếc nón đã thực sự trở thành một biểu tượng sinh động của người phụ nữ Việtdịu dàng, nết na, duyên dáng: anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang

Ngày nay, trong cuộc sống hiện đại, chiếc nón đã không còn vị trí, vai trò nhưtrước Những chiếc mũ xinh xinh, những bộ quần áo mưa sang trọng đã thaydần chiếc nón bình dị xưa Nhưng trong ý thức mỗi người dân Việt, hình ảnhchiếc nón cùng những nỗi nhọc nhằn, những mũi chỉ khâu tinh tế sẽ mãi mãitrường tồn vĩnh cửu Nó mãi mãi là một nét đẹp trong nền văn hoá độc đáo củađất nước Việt Nam tươi đẹp

Thuyết minh về chiếc nón lá - Mẫu 6

Chiếc nón lá xuất hiện ở Việt Nam vào thế kỉ thứ 13, tức là vào đời nhà Trần

Từ đó đến nay, nón luôn gắn bó với người dân Việt Nam như là hình với bóng.Không phải là đồ vật phân biệt giới tính, tuổi tác và địa vị nón luôn đi theo nhưngười bạn đường che nắng che mưa cho mọi hành trình Phải chăng như vậy mànón đã từ lâu trở thành biểu tượng cho đất nước con người Việt Nam?

Trước hết, nón là một đồ dùng rất “thực dụng” Nó dùng để che mưa nắng Nónchóp nhọn đầu, nón thúng rộng vành, nón ba tầm như nón thúng nhưng mảnh dẻhơn tất cả đều để che chắn che mưa Dù nón có nhiều loại, song nét đặc thùchung của nó là rộng vành (để chống nóng) và có mái dốc (để thoát nước nhanh,che mưa) Ngoài chức năng ứng phó với môi trường tự nhiên, chiếc nón cònhướng tới mục đích làm đẹp, làm duyên cho người phụ nữ và phù hợp với cảmquan thẩm mỹ của người Việt: đẹp một cách tế nhị, kín đáo Dưới vành nón, đôimắt, nụ cười, lúm đồng tiền, những sợi tóc mai, cái gáy trắng ngần của cô gái

Trang 37

dường như được tôn thêm nét duyên dáng, kín đáo mà không kém phần quyếnrũ.

Người ta đội nón lá làm đồng, đi chợ, chơi hội Tiễn cô gái về nhà chồng, bà mẹđặt vào tay con chiếc nón thay cho bao nhiêu lời nhắn gửi yêu thương Chiếcnón gợi nguồn cảm hứng cho thơ, cho nhạc Đã có hẳn một bài về hát về nón:

“Nón bài thơ, em đội nón bài thơ, đi đón ngày hội mở” Giữa những kênh rạch,sông nước chằng chịt ở miệt vườn Nam Bộ, ai đó đã phải ngẩn ngơ vì: “Nón láđội nghiêng tóc dài em gái xõa” Chiếc nón còn gợi nhớ dáng mẹ tảo tần: “Quêhương là cầu tre nhỏ/Mẹ về nón lá nghiêng che…” Trong những năm chiếntranh, tiễn người yêu ra chiến trường, các cô gái thường đội nón với cái quaimàu tím thủy chung Chỉ như vậy thôi đã hơn mọi lời thề non, hẹn biển, làm yênlòng người ra trận

Nón lá thường được đan bằng các loại lá, cây khác nhau như lá cọ, rơm, tre, lácối, lá hồ, lá du quy diệp chuyên làm nón v.v Có hoặc không có dây đeo làmbằng vải mềm hoặc lụa để giữ trên cổ

Nón lá thường có hình chóp nhọn hay hơi tù, tuy vẫn có một số loại nón rộngbản và làm phẳng đỉnh Nón lá có nhiều loại như nón ngựa hay nón Gò Găng(sản xuất ở Bình Định, làm bằng lá dứa, thường dùng khi đội đầu cưỡi ngựa),nón quai thao (người miền Bắc Việt Nam thường dùng khi lễ hội), nón bài thơ(ở Huế, là thứ nón lá trắng và mỏng có lộng hình hoặc một vài câu thơ), nón dấu(nón có chóp nhọn của lính thú thời phong kiến); nón rơm (nón làm bằng cọngrơm ép cứng); nón cời (loại nón xé te tua ở viền); nón gõ (nón làm bằng tre,ghép cho lính thời phong kiến); nón lá sen (còn gọi là nón liên diệp); nón thúng(nón là tròn bầu giống cái thúng, thành ngữ “nón thúng quai thao”); nón khua(nón của người hầu các quan lại thời phong kiến); nón chảo (nón mo tròn trênđầu như cái chảo úp, nay ở Thái Lan còn dùng).v.v

Trang 38

Đối với người phụ nữ Huế chiếc nón bài thơ luôn là một người bạn đồng hành.Trong cuộc sống thường nhật, chiếc nón đối với người phụ nữ Huế rất thân thiết.Chiếc nón không chỉ có chức năng che mưa che nắng, mà người phụ nữ Huếcòn dùng nó để làm đồ đựng, phương tiện quạt mát và cao hơn hết là chức nănglàm đẹp, góp phần làm tăng thêm nét duyên dáng phụ nữ Huế.

Giờ đây chiếc nón lá được phổ biến khắp đất Việt Nam là nét đặc trưng văn hóariêng của đất nước Khi người ngoại quốc nào đến Việt Nam cũng muốn cótrong hành lí của mình vài chiếc nón làm quà khi về nước

Thuyết minh về chiếc nón lá - Mẫu 7

Nón lá là một biểu tượng gắn liền với hình ảnh người con gái Việt Nam Từ thời

xa xưa nón lá đã là một dụng cụ vô cùng thân thiết với con người chúng ta.Hình ảnh một cô gái Việt Nam thướt tha trong chiếc áo dài truyền thống trênđầu đội chiếc nón lá màu trắng tinh khôi, đã trở thành hình ảnh vô cùng quenthuộc với các bạn bè du khách năm Châu trên toàn thế giới khi nhớ về dân tộc ta.Trong một bài thơ của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm đã viết về chiếc nón lá nhưthế này:

Sao anh không về thăm quê em Ngắm em chằm nón buổi đầu tiên Bàn tay xây lá, tay xuyên nón Mười sáu vành, mười sáu trăng lên”

Qua những câu thơ giản dị, mộc mạc nhưng cũng vô cùng lãng mạn, trữ tình tathấy chiếc nón lá trở thành biểu tượng thiêng liêng thể hiện sự dịu dàng, thathướt của người cô gái Việt

Trang 39

Theo như các tài liệu ghi chép lại thì nón lá của Việt Nam ra đời từ khá lâu từkhoảng 3000 năm TCN Sự hình thành và gìn giữ chiếc nón lá từ thời đó chođến nay thể hiện vai trò và tầm quan trọng của kỷ vật thiêng liêng này Chiếcnón lá không chỉ xuất hiện trong cuộc sống thường nhật của người phụ nữ nước

ta, mà nó còn xuất hiện trong thơ ca, trong những bức tranh, như lời ca dao củaông cha ta để lại Nón lá như một nét văn hóa riêng biệt của dân tộc ta khônggiống với bất kỳ quốc gia nào trên thế giới

Nón lá nước ta có hai loại: Một là nón 3 tầm, là loại nón hình tròn vành to, rộngthường được các liền anh, liền chị khi hát trao duyên đội trên đầu hoặc khoác ởtay, loại nón này thường được đi kèm với trang phục áo dài tứ thân, áo mớ ba

mớ bảy thể hiện sự dịu dàng, nhẹ nhàng của người phụ nữ

Loại nón lá thứ hai là nón chóp: Loại nón giống hình tam giác có chóp nhọn ởtrên rộng vành, chiếc nón này được sử dụng phổ thông hơn Và các trang phục

đi kèm với nó cũng thoải mái, phóng khoáng hơn

Nón chóp có thể mặc với áo dài tân thời, có thể mặc áo bà ba, hay mặc áo lụa,quần xa tanh…Nón chóp giúp các cô gái che nắng che mưa, giúp các bà các mẹbớt cảm thấy oi bức trong những ngày hè nóng nực

Hình ảnh chiếc nón lá đã gắn liền với cuộc sống của người dân như một nét vănhóa giả dị, mộc mạc

Để làm được một chiếc nón lá cũng rất kỳ công Nón lá thường được làm từ ládừa, hoặc lá cọ Nhưng nón lá thường làm từ lá có sẽ bền đẹp hơn bởi lá cọ có

độ bóng và dẻo dai hơn

Sau khi lựa chọn những chiếc lá cọ to đẹp, xanh mướt người nghệ nhân phảiphơi lá khoảng 4 tiếng đồng hồ để lá héo bớt đi rồi chọn Khi lá mềm đi rồingười nghệ nhân bắt đầu lấy kim khâu làm vành nón, tạo khung nón Sau đó tỉ

mỉ ngồi khâu từng chiếc lá cọ vào chiếc khung đã được định hình sẵn Khi làm

Ngày đăng: 05/04/2023, 11:29

w