MỤC TIÊU: - Tiến hành thành công các thí nghiệm quy định - Từ các kết quả quan sát được: + Nêu được chức năng của tủy sống, đồng thời phỏng dự đoán được các thành phần cấu tạo của tủy s
Trang 1Trường THCS Vĩnh Bình Giáo Án Điện Tử Sinh học 8
Giáo viên thực hiện: Trần Văn Rạng
Trang 2Tiết 46:
Bài 44: THỰC HÀNH: TÌM
HIỂU CHỨC NĂNG CỦA TỦY SỐNG
Mục tiêu của bài thực hành là gì?
I MỤC TIÊU:
- Tiến hành thành công các thí nghiệm quy định
- Từ các kết quả quan sát được:
+ Nêu được chức năng của tủy sống, đồng thời
phỏng dự đoán được các thành phần cấu tạo của tủy sống + Đối chiếu với cấu tạo của tủy sống qua hình vẽ để
khẳng định mối quan hệ giữa cấu tạo và chức năng.
Trang 3Tiết 46:
Bài 44: THỰC HÀNH: TÌM HIỂU CHỨC NĂNG
CỦA TỦY SỐNG
Phương tiện của bài thực hành là gì?
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
- Mẫu vật: 1 con ếch (cóc)
- Dụng cụ: + Bộ đồ mổ, giá treo ếch
+ Dung dịch HCl 0.3%, 1%, 3%
+ Cốc nước lã, đĩa kính đồng hồ + Bông thấm nước
Trang 4Bài 44: THỰC HÀNH: TÌM HIỂU CHỨC NĂNG
CỦA TỦY SỐNG
III NỘI DUNG VÀ CÁCH TIẾN HÀNH:
1 Tìm hiểu chức năng của tủy sống:
* Kĩ thuật hủy não để có ếch tủy:
- Cầm ếch trong tay trái:
+ Ngón cái, ngón giữa cầm dọc 2 bên thân ếch
đến ngang “ nách”
+ Ngón trỏ đặt trên sống lưng ếch
+ 2 ngón còn lại giữ chặt 2 chân sau của ếch
- Tay phải cầm kim nhọn, đặt mũi kim sát trên da
giữa sọ não Đẩy nhẹ mũi kim sát xương sọ (chính
giữa – một hố khớp đầu cổ), dựng đứng kim và xoáy nhẹ (ban đầu ếch có phản ứng che mặt)
- Chúc đầu ếch xuống đất, xoay mũi kim hướng về
đầu để luồn kim vào phá não
Trang 5Trình bày các bước tiến hành thí nghiệm?
Bước 1: HS tiến hành theo nhóm
(ếch đã hủy não
để nguyên tủy.
Bước 2: HS quan sát thí nghiệm GV
biểu diễn (Cắt
ngang tủy ở đôi dây thần kinh da giữa lưng 1 và 2)
Bước 3: HS quan sát thí nghiệm GV
biểu diễn
(hủy tủy ở trên vết cắt)
Trang 6c
TN
Điều kiện TN TN Cường độ và vị trí kích thích quả Kết
quan sát 1
2 3 4 5 6 7
1
2
3
Ếch đã hủy não
để nguyên
tủy
Cắt ngang
tủy
Hủy tủy
Ơû trên Vết cắt ngang
Kích thích nhẹ 1 chi sau bên phải bằng HCl 0.3%
Kích thích mạnh chi sau phải đó bằng HCl 1%
Kích thích rất mạnh chi sau phải đó bằng HCl 3%
Kích thích rất mạnh
chi sau bằng HCl 3%
Kích thích rất mạnh chi trước bằng HCl 3%
Kích thích rất mạnh chi trước bằng HCl 3%
Kích thích rất mạnh chi sau bằng HCl 3%
Bảng 44.Thí nghiệm tìm hiểu chức
năng của tủy sống
Trang 7Tiến hành thí
nghiệm:Bước 1:Ếch đã hủy não để
nguyên tủy sống
Thí nghiệm 1
HCL 0,3%
Thí nghiệm 2 HCL 1%
Thí nghiệm 3 HCL 3%
Trang 8Tiến hành thí
nghiệm:
Thí nghiệm 4 HCL 3%
Bước 2: Cắt ngang tủy sống ở đôi dây thần kinh 1 và 2 (nhưng chưa
hủy tủy sống)
Thí nghiệm 5 HCL 3%
x
Trang 9Tiến hành thí
nghiệm:
Thí nghiệm 7 HCL 3%
Bước 3: Đã hủy tủy sống ở trên vết cắt giữa đôi dây thần kinh 1 và 2.
Thí nghiệm 6 HCL 3%
Trang 10Hãy quan sát hình 44.1 và hoàn thành bảng bên dưới :
Trang 112 Nghiên cứu cấu tạo của tủy sống:
Hãy đối chiếu các kết quả trên, kết hợp quan sát hình
H 44.1, 2 SGK trang 141 hãy hoàn thành vào bài tập
Tủ
y số ng
Đặc điểm
Cấ
u tạo ngo ài
Vị trí Hình dạn g Màu sắc Màn
g tủy
Cấ
u tạo tron g
Chấ
t xám Chấ
t trắn g
Trang 12Tủy
Cấu
tạo ngoài
Vị trí Hình dạng Màu sắc Màng tủy
Cấu
tạo trong
Chất xám Chất trắng
Nằm trong ống xương sống (đốt sống cổ 1 đến hết đốt thắt lưng II)
Hình trụ dài 50cm Có hai phình: cổ, thắt lưng Màu trắng bóng
3 lớp: màng cứng, màng nhện, màng nuôi Bảo vệ và nuôi dưỡng tủy sống Nằm trong, hình cánh bướm
Nằm ngoài, bao quanh chất xám
2 Nghiên cứu cấu tạo của tủy sống:
Tủy
Cấu
tạo ngoài
Vị trí Hình dạng Màu sắc Màng tủy
Cấu
tạo trong
Chất xám Chất trắng
Trang 13a.Cấu tạo của tủy sống: gồm chất xám
bên trong và chất trắng bên ngoài
b Chức năng của tủy sống:
-Là trung khu của các phản xạ không điều kiện
-Là đường dẫn truyền dọc nối các trung khu trong tủy sống với nhau và não bộ
2 Nghiên cứu cấu tạo của tủy sống:
Trang 14IV BÁO CÁO THU HOẠCH:
- Hoàn thành bảng 44.
- Trả lời các câu hỏi:
Câu 1: Trung khu điều khiển
phản xạ nhờ bộ phận nào của tủy sống đảm nhiệm? Thí
nghiệm nào chứng minh điều
đó?
Câu 2: Các trung khu thần kinh
liên hệ với nhau nhờ nhờ bộ
phận nào của tủy sống? Thí
nghiệm nào chứng minh điều
đó?
Câu 3: Hãy giải thích vì sao khi
đã hủy tủy ở phần trên vết cắt nhưng 2 chi sau của ếch vẫn
co ? (thí nghiệm 7).
Trang 15DẶN DÒ:
- Học bảng: cấu tạo ngoài và trong của tủy sống
- Hoàn thành báo cáo thu hoạch
- Chuẩn bị bài 45: “ Dây thần kinh tủy”
+ Nghiên cứu hình vẽ cấu tạo dây thần kinh tủy + Xem lại bài 6: Phản xạ( hình 6.2)