TẾ BÀO Chuyển hóa vật chất và năng lượng Đồng hóa >> Dị hóa - Quá trình chuyển hoá vật chất ở tế bào gồm 2 quá trình đồng hoá và dị hoá... Sự chuyển hóa vật chất và năng lượng trong tế
Trang 2THCS Hïng Dòng - H ng Hµ - Th¸i B×nh
Th¸ng 01 N¨m 2010
Trang 4
Quá trình trao đổi chất ở cấp độ tế bào diễn ra như thế nào?
Kiểm tra bài cũ
Môi trường trong Tế bào cơ thể
O 2 + chất dinh dưỡng
CO 2 + Q + sp phân hủy
Ở cấp độ tế bào, các chất dinh dưỡng và ôxi tiếp nhận từ máu và nước mô được tế bào sử dụng cho các hoạt động sống; đồng thời các sản phẩm phân hủy được thải vào môi trường trong, đưa tới cơ quan bài tiết, còn khí C0 2 được đưa tới phổi để thải ra ngoài.
Trả lời:
Trang 5Tiết 33:
Trang 6* / PhÇn cÇn ph¶i ghi vµo vë:
Trang 7Tiết 33: CHUYỂN HOÁ.
I Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
II Chuyển hóa cơ bản:
III Điều hoà sự chuyển hoá vật chất và năng lượng:
Trang 8TIẾT 33: CHUYỂN HÓA
I Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
Dựa vào sơ đồ sau và thông tin 1 và 2 SGK:
Trả lời câu hỏi: Quá trình chuyển hóa vật chất và năng lượng ở tế bào gồm những quá trình nào?
TẾ BÀO Chuyển hóa vật chất và năng lượng
Đồng hóa >> Dị hóa
- Quá trình chuyển hoá vật chất ở tế bào gồm
2 quá trình đồng hoá và dị hoá.
Trang 9Sự chuyển hóa vật chất và năng lượng
trong tế bào gồm hai quá trình đồng
hóa và dị hóa.
TIẾT 33: CHUYỂN HÓA
I Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
Trang 10Chuyển hoá vật chất và năng lượng
*Tổng hợp chất
* Tích luỹ năng lượng
* Phân giải chất
* Giải phóng năng lượng
Chất thải
Sơ đồ chuyển hoá vật chất và năng lượng
Sơ đồ trao đổi chất ở tế bào
TIẾT 33: CHUYỂN HÓA
I Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
Phân biệt trao đổi chất ở tế bào với sựchuyển hóa vật chất và năng lượng?
Trang 11
Trao đổi chất là biểu hiện bên ngồi của quá trình chuyển hĩa trong tế bào Mọi hoạt động sống của cơ thể đều bắt nguồn từ sự chuyển hĩa trong tế bào
TIẾT 33: CHUYỂN HĨA
I Chuyển hĩa vật chất và năng lượng:
Trao đổi chất
ở tế bào:
Chuyển hố vật chất và năng lượng
Là trao đổi các chất giữa tế bào và mơi trường trong
Là quá trình biến đổi chất cĩ tích luỹ và giải phĩng năng lượng
Khơng nên nhầm lẫn giữa trao đổi chất và trao đổi năng lượng Chỉ trong quá trình chuyển hĩa mới bao gồm hai mặt đồng hĩa và
dị hĩa, cịn trao đổi chất là hiện tượng trao đổi chất giữa tế bào với mơi trường trong và giữa cơ thể với mơi trường ngồi Tuy nhiên, trao đổi chất và chuyển hĩa vật chất và năng lượng là chuỡi sự kiện kế tiếp nhau, gắn bó nhau xảy ra trong cơ thể:
Trao đổi chất cơ thể trao đổi chất tế bào chuyển hĩa (đồng hĩa, dị hĩa)
Trang 12Năng lượng giải phóng ở tế bào được sử dụng vào các hoạt động nào?
- Các hoạt động co cơ
- Các hoạt động sinh lí
- Sinh nhiệt.
TIẾT 33: CHUYỂN HÓA
I Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
Trang 15TIẾT 33: CHUYỂN HÓA
I Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
Đọc thông tin 2, thảo luận nhóm trả lời 2 câu hỏi sau
(3 phút) :
1 So sánh đồng hóa và dị hóa Nêu mối quan hệ giữa đồng hóa và dị hóa?
2 Tỉ lệ giữa đồng hóa và dị hóa trong cơ thể ở những độ tuổi
và trạng thái khác nhau thay đổi như thế nào?
- Giải phóng năng lượng
- Cung cấp cho hoạt động sống của
tế bào
- Mối quan hệ: đồng hóa tạo nguyên
liệu cho dị hóa Dị hóa giải phóng năng
lượng cung cấp cho đồng hóa Đồng hóa
và dị hóa là hai quá trình đối lập
nhưng thống nhất, xảy ra đồng thời và
liên quan mật thiết với nhau.
Trang 16TIẾT 33: CHUYỂN HÓA
I Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
Tỉ lệ giữa đồng hóa và dị hóa trong cơ thể ở những độ tuổi và trạng thái khác nhau thay đổi như thế nào?
Tỉ lệ đồng hoá và dị hoá khác nhau tuỳ:
+ Lứa tuổi:
Ở trẻ em, đồng hoá > dị hoá
Ở người lớn ngược lại.
+ Thời điểm lao động:
Dị hoá > đồng hoá
Lúc nghỉ ngơi thì ngược lại.
Trang 17TIẾT 33: CHUYỂN HÓA
I Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
Hãy điền từ “ít” hoặc “ nhiều” vào bảng sau?
Độ tuổi, trạng
thái: Đồng hóa Dị hóa Trẻ em
Người già Nghỉ ngơi Làm việc
nhiều ít
nhiều ít
nhiều
nhiều ít
ít
Trang 18II Chuyển hóa cơ bản:
TIẾT 33: CHUYỂN HÓA
I Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
? Cơ thể người ở trạng thái nghỉ ngơi có tiêu dùng năng lượng không? Tại sao?
Khi nghỉ ngơi, cơ thể vẫn tiêu hao năng lượng để duy trì các hoạt động cơ bản như: hoạt động của tim, hô hấp và duy trì thân nhiệt
Năng lượng dùng cho chuyển hoá khi cơ thể nghỉ ngơi là
chuyển hoá cơ bản
Vậy chuyển hoá cơ bản là gì? Tại sao phải xác định chuyển hoá cơ bản?
- Chuyển hoá cơ bản là năng lượng
tiêu dùng khi cơ thể nghỉ ngơi hoàn
toàn
- Sau khi kiểm tra chuyển hoá cơ
bản ở một người và so sánh với
thang chuẩn, người ta có thể chuẩn
đoán tình trạng bệnh lí của người đó
Trang 19II Chuyển hóa cơ bản:
TIẾT 33: CHUYỂN HÓA
I Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
III Điều hoà sự chuyển hoá vật chất
và năng lượng:
Trình bày các điều kiện ảnh hưởng đến sự chuyển hoá vật chất và năng lượng trong cơ thể?
- Sự điều khiển của hệ thần kinh: các trung khu ở não bộ điều khiển trao đổi gluxit, lipit, nước, muối khoáng và tăng giảm nhiệt độ cơ thể.
- Các hoocmôn điều tiết: insulin, glucagon.
- Sự điều khiển của hệ thần kinh: các
trung khu ở não bộ điều khiển trao
đổi gluxit, lipit, nước, muối khoáng
và tăng giảm nhiệt độ cơ thể.
- Các hoocmôn điều tiết: insulin,
glucagon.
Trang 20TIẾT 33: CHUYỂN HÓA
I Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
Sự chuyển hóa vật chất và năng lượng trong tế bào gồm hai quá trình đồng hóa và dị hóa.
Đồng hóa: Dị hóa:
- Tổng hợp các chất.
- Tích lũy năng lượng.
- Cung cấp nguyên liệu xây dựng tế bào
- Phân giải các chất.
- Giải phóng năng lượng
- Cung cấp cho hoạt động sống của tế bào
- Mối quan hệ: đồng hóa tạo nguyên liệu cho dị hóa Dị hóa giải phóng năng lượng
cung cấp cho đồng hóa Đồng hóa và dị hóa là hai quá trình đối lập nhưng thống
nhất, xảy ra đồng thời và liên quan mật thiết với nhau.
II Chuyển hóa cơ bản:
- Chuyển hoá cơ bản là năng lượng tiêu dùng khi cơ thể nghỉ ngơi hoàn toàn.
- Sau khi kiểm tra chuyển hoá cơ bản ở một người và so sánh với thang chuẩn, người ta
có thể chuẩn đoán tình trạng bệnh lí của người đó.
III Điều hoà sự chuyển hoá vật chất và năng lượng:
- Sự điều khiển của hệ thần kinh: các trung khu ở não bộ điều khiển trao đổi gluxit, lipit, nước, muối khoáng và tăng giảm nhiệt độ cơ thể.
- Các hoocmôn điều tiết: insulin, glucagon.
ĐÂY LÀ TOÀN BỘ KIẾN THỨC CỦA BÀI HÔM NAY
“CHUYỂN HÓA”
HÃY TÓM TẮT KIỀN THỨC CỦA BÀI BẰNG BẢN ĐỒ TƯ DUY (3-4’)Tổng kết:
Trang 22DẶN DÒ
- Về nhà học bài, trả lời câu hỏi 1,2,3,4 SGK trang 104.
- Chuẩn bị bài 33: Thân nhiệt
Hoàn thành các yêu cầu sau:
1 Người ta đo thân nhiệt như thế nào và để làm gì?
2 Tìm hiểu sự điều hòa thân nhiệt của cơ thể.
3.Tìm hiểu một số phương pháp phòng chống nóng, lạnh.
Trang 23Hướng dẫn trả lời câu hỏi cuối bài
1 Đồng hóa Lấy thức ăn biến đổi thành chất dinh
dưỡng hấp thụ vào máu
2 Dị hóa Tổng hợp chất đặc trưng và tích lũy
năng lượng
3 Tiêu hóa Thải các sản phẩm phân hủy và các
sản phẩm thừa ra môi trường ngoài
4 Bài tiết Phân giải chất đặc trưng thành chất
đơn giản và giải phóng năng lượng
Câu 3:
Trang 24TRƯỜNG THCS MINH THUẬN 3 TRƯỜNG THCS MINH THUẬN
3
Hãy yêu thích việc mình
làm bạn sẽ cảm thấy thú vị
hơn và việc mình làm sẽ có
hiệu quả hơn.