NHiệt liệt chào mừng Ngườiưthựcưhiện: Nguyễn Việt Dũng TrườngưTHCSưĐiệpưNôngư-ưHưngưHàư-ưTháiưBình... Bàiư19:ưMốiưquanưhệưgiữaưgenưvàưtínhưtrạng Iư-ưMốiưquanưhệưgiữaưARNưvàưprôtêin Genưm
Trang 1NHiệt liệt chào mừng
Ngườiưthựcưhiện: Nguyễn Việt Dũng
TrườngưTHCSưĐiệpưNôngư-ưHưngưHàư-ưTháiưBình
Trang 21.ưNêuưchứcưnăng
ưcủaưcácưloạiưARN?ư
mARN:ư Truyềnưđạtưthôngưtinưquyưđịnhư cấuưtrúcưcủaưprôtêinưcầnưtổngưhợp.
tARN:ư Vậnưchuyểnưaxitưaminưtươngưứngư
tớiưnơiưtổngưhợpưprôtêin.
rARN:ư Làưthànhưphầnưcấuưtạoư
nênưribôxômư–ưnơiưtổngưhợpưprôtêin.
2.ưNguyênưnhânưtínhưđaưdạngưvàưđặcưthù
củaưADN,ưcủaưARNưvàưprôtêin?
ADNưvàưARN:ư Doưsốưlượng,ưthànhưphần, trìnhưtựưsắpưxếpưcácưnuclêôtít.
Prôtêin:ưDoưsốưlượng,ưthànhưphần, trìnhưtựưsắpưxếpưcácưaxitưamin;ư
cấuưtrúcưkhôngưgianưbậcư3,ưbậcư4.
Trang 3Mèi quan hÖ gi÷a gen vµ tÝnh tr¹ng Bµi19:
Trang 4Bàiư19:ưMốiưquanưhệưgiữaưgenưvàưtínhưtrạng Iư-ưMốiưquanưhệưgiữaưARNưvàưprôtêin
Genưmangưthôngưtinưcấu
trúcưcủaưprôtêinư DạngưtrungưgianưPrôtêinưđượcưhìnhưthành
Giữaưgenưvàưprôtêinưcóưquanưhệưvớiưnhauưquaưcấuưtrúcưtrungưgianưnào?ư Vaiưtròưcủaưdạngưtrungưgianưđó?
mARNư
mARNưlàưdạngưtrungưgianưcóưvaiưtròưtruyềnưđạtưthôngưtinưvềưcấuưtrúcưcủaưprôtêinư
sắpưđượcưtổngưhợpưtừưnhânưraưchấtưtếưbào.
Trang 5s¾p®îctænghîptõnh©nrachÊttÕbµo.
Trang 6Iư-ưMốiưquanưhệưgiữaưARNưvàưprôtêin
mARNưlàưdạngưtrungưgianưcóưvaiưtròưtruyền
đạtưthôngưtinưvềưcấuưtrúcưcủaưprôtêinư
sắpưđượcưtổngưhợpưtừưnhânưraưchấtưtếưbào 1.ưNêuưcácưthànhưphầnưthamưgiaư
tổngưhợpưchuỗiưaxitưamin?ư
Cácưthànhưphầnưthamưgiaưtổngưhợp chuỗiưaxitưamin:ưmARN,ưtARN,ưribôxôm.
2.ưCácưloạiưnuclêôtítưnàoưởưmARN
vàưtARNưliênưkếtưvớiưnhau?
CácưloạiưnuclêôtítưliênưkếtưtheoưNTBS:
Aư–ưU;ưGư-ưX
3.ưTươngưquanưvềưsốưlượngưaxitưamin vàưnuclêôtítưcủaưmARNưtrongưribôxôm?
Tươngưquan:ư3ưnuclêôtítưư1ưaxitưamin.
Hãyưtrảưlờiưcácưcâuưhỏiưsau:
Trang 7Bàiư19:ưMốiưquanưhệưgiữaưgenưvàưtínhưtrạng Iư-ưMốiưquanưhệưgiữaưARNưvàưprôtêin
Quá trình hình thành chuỗi axit amin
Hoànưthànhưbàiưtậpưsau:
Chọnưcácưcụmưtừ:ưaxitưamin,ưribôxôm,ưmARN,ưprôtêinư
điềnưvàoưcácưôưtrốngưthíchưhợpưtrongưcácưđoạnưsau:
1.ưmARNưrờiưkhỏiưnhânưđếnư.ư… đểưtổngưhợpư… 2.ưCácưtARNưmangư… ưvàoư…… ưkhớpưvớiư…… theo NTBS,ưsauưđóưđặtưaxitưaminưvàoưđúngưvịưtrí.
3.ưKhiư… dịchưđiưmộtưnấcưtrênư… thìưmộtư…
đượcưnốiưtiếpưvàoưchuỗi.
4.ưKhiư… đượcưdịchưchuyểnưhếtưchiềuưdàiưcủa thìưchuỗiư axitưaminưđượcưtổngưhợpưxong.
mARN mARN
mARN
ribôxôm ribôxôm
ribôxôm
ribôxôm
prôtêin axitưamin
axitưamin
mARNưlàưdạngưtrungưgianưcóưvaiưtròưtruyềnưđạtưthôngưtinưvềưcấuưtrúcưcủaưprôtêinư
sắpưđượcưtổngưhợpưtừưnhânưraưchấtưtếưbào.
Nguyênưtắcưtổngưhợpưchuỗiưaxitưamin:+ưKhuônưmẫu:ưmARN.
+ưBổưsung:ưAư–ưU,ưGư–ưX.
Tạoưraưchuỗiưaxitưaminưvớiưtrìnhưtựưsắpưxếpưđượcưquyưđịnhưbởiư
trìnhưtựưsắpưxếpưcácưnuclêôtitưtrênưmARN.
Kếtưquả:
Trang 8I-MèiquanhÖgi÷aARNvµpr«tªin
Trang 9Iư-ưMốiưquanưhệưgiữaưARNưvàưprôtêin
IIư-ưMốiưquanưhệưgiữaưgenưvàưtínhưtrạng
Sơưđồ:
Genư(mộtưđoạnưADN)ưưmARNưưPrôtêinưưTínhưtrạng 1 2 3
Mốiưliênưhệ:
1 ưADNưlàưkhuônưmẫuưđểưtổngưhợpưmARN.
2 ưmARNưlàưkhuônưmẫuưđểưtổngưhợpưchuỗiư
axitưaminư–ưcấuưtrúcưbậcưIưcủaưprôtêin.
3 ưPrôtêinưthamưgiaưcấuưtrúcưvàưhoạtưđộngưsinhưlýư
củaưtếưbàoưưbiểuưhiệnưthànhưtínhưtrạng.
Bảnưchấtưmốiưliênưhệ:
TrìnhưtựưcácưnuclêôtítưtrongưmạchưkhuônưcủaưADN quyưđịnhưtrìnhưtựưcácưnuclêôtítưtrongưmạchưmARN, sauưđóưtrìnhưtựưnàyưquyưđịnhưtrìnhưtựưcácưaxitưamin trongưcấuưtrúcưbậcư1ưcủaưprôtêin.ưPrôtêinưtrựcưtiếpư
thamưgiaưvàoưcấuưtrúcưvàưhoạtưđộngưsinhưlýưcủaưtếư bào,ưtừưđóưbiểuưhiệnưthànhưtínhưtrạngưcủaưcơưthể.
1
2
Trang 10I-MèiquanhÖgi÷aARNvµpr«tªin
II-MèiquanhÖgi÷agenvµtÝnhtr¹ng
Trang 11Ghi nhớ
Sựư hìnhư thànhư chuỗiư ……… ư đượcư thựcư hiệnư dựaư trênư khuônư mẫu.
…….
Mốiưquanưhệưgiữaưcácưgenưvàưtínhưtrạngưđượcưthựcưhiệnưtrongưsơưđồ:
Genư(một đoạn ADN) ư…….……ưư…….…….ưưTínhưtrạng.
Trongư đó,ư trìnhư tựư cácư nuclêôtítư trênư ADNư quyư địnhư trìnhư tựư cácư
nuclêôtítưtrong
mARN,ưthôngưquaưđóưADNưquyưđịnhưtrìnhưtựưcácư………cấuưthành
prôtêinưvàưbiểuưhiệnưthànhưtínhưtrạng.
BàiưtậpưTrắcưnghiệm Chọnưcácưtừưhoặcưcụmưtừưthíchưhợpưđiềnưvàoưcácưôưtrốngưtrongưcácưđoạnưsau:
axitưamin
mARN prôtêin
mARN
axitưamin
Trang 12§aPh©n
ARN Nuclª«tit
tÝnhtr¹ng axitnuclªic
Rib«x«m
Axitamin
1
2
3
4
5
6
7
Lo¹iaxitnuclªiccãcÊutrócmétm¹ch?
Nguyªnt¾ccÊut¹ocñaADN,ARNvµPr«tªin? §¬nph©ncÊut¹onªnmARN?
§Æc®iÓmh×nhth¸i,sinhlý,cÊut¹ocñac¬thÓ®îcgäilµg×? TªngäichungcñaADNvµARN? §¬nph©ncÊut¹onªnpr«tªin? N¬itænghîppr«tªin?
P R
« T ª I n
Trang 131.HäcbµitheokÕtluËnSGK 2.Tr¶lêic©uhái1,2,3SGK.
3.¤nl¹icÊutróckh«nggian
cñaADN.
Trang 14Chọnưđápưánưđúngưnhấtưtrongưmỗiưcâuưsauưđây:
A.ưNhânưcủaưtếưbào.ư C.ưTrênưmàngưtếưbào.
B.ưTrongưtếưbàoưchất.ư D.ưTrongưnhânưcon.
A.ưBộưmáyưGôngi.ư C.ưTrungưthể.
B.ưTiưthể.ư D.ưRibôxôm.
A.ưTưcủaưtARN.ư C.ưUưcủaưtARN.
B.ưGưcủaưtARN D.ưXưcủaưtARN.
A.ưMetioninư(Met) C.ưTiroxinư(Tir).
B.ưSerinư(Ser) D.ưArgininư(Arg).
A.ưBổưsung C.ưKhuônưmẫu.
B.ưBánưbảoưtoàn D.ưGồmưAưvàưC.
Trang 15Chân thành cảm ơn các thầy cô đã về dự giờ thăm lớp