Cấu tạo của tế bào cơ: Nhiều tơ cơ gồm hai loại: + Tơ cơ mảnh: Có các mấu lồi sinh chất tạo thành vân tối Trơn, tạo thành vân sáng + Tơ cơ dày: Tơ cơ dày và tơ cơ mảnh xếp xen kẻ nhau t
Trang 1Tập thể học sinh lớp 8 kính chào quý thầy cô giáo
BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ
MÔN SINH HỌC LỚP 8
Giáo viên thực hiện: Phïng H¶i L u
Trường THCS An Ninh
Trang 2KiÓm tra
bµi cñ
+ Nêu cấu tạo và
chức năng của
xương dài?
Trang 3*
* Đầu xương:
- Sụn bọc đầu xương để giảm ma sát trong khớp.
- Mô xương xốp gồm các nan xương hình vòng cung có tác dụng phân tán lực và tạo ô chứa tủy đỏ.
* Thân xương:
- Màng xương giúp xương phát triển bề ngang.
- Mô xương cứng có tác dụng chịu lực
- Khoang xương rỗng, chứa tủy đỏ ở trẻ
em và tủy vàng ở người lớn.
Trang 5I CÊu t¹o cña bắp cơ và tế bào
cơ
Bắp cơ có cấu tạo như thế
nào ?
TÕ bµo c¬ cã cÊu t¹o nh thÕ nµo? TÕ bµo c¬ cã cÊu t¹o nh thÕ nµo?
1 Cấu tạo của bắp cơ:
Hình thoi, nhọn 2 đầu,ngoài là màng liên kết, 2
đầu thon có gân, phần bụng phình to Trong
có nhiều sợi cơ tập trung thành bó cơ.
2 Cấu tạo của tế bào cơ:
Nhiều tơ cơ gồm hai loại:
+ Tơ cơ mảnh:
Có các mấu lồi sinh chất tạo thành vân tối
Trơn, tạo thành vân sáng + Tơ cơ dày:
Tơ cơ dày và tơ cơ mảnh xếp xen kẻ nhau theo
chiều dọc tạo thành các vân ngang.
Đơn vị cấu trúc là giới hạn giữa tơ cơ mảnh và tơ cơ dày (đĩa tối ở giữa, hai nửa đĩa sáng hai đầu)
CÊu t¹o vµ tÝnh chÊt cña cƠ
Tiết: 9
Trang 6I Cấu tạo của bắp cơ và tế bào
cơ
1 Cấu tạo của bắp cơ:
2 Cấu tạo của tế bào cơ:
Cấu tạo và tính chất của cƠ
Tiết: 9
II Tớnh chất của cơ
Các em đọc thông tin phần
II SGK và quan sát hỡnh 9-2,
Hỡnh 9-2 Thớ nghiệm sự co cơ
Tại sao khi cơ co bắp cơ ngắn lại ?
Tớnh chất của cơ là gỡ?
Do tơ cơ mảnh xuyờn sõu vào vựng
phõn bố của tơ cơ dày làm cho tế
bào cơ ngắn lại
Tớnh chất của cơ là sự co và dón cơ
Cơ co theo nhịp gồm 3 pha:
+ Pha tiềm tàng: 1/10 thời gian nhịp
+ Pha co: 4/10 thời gian nhịp
+ Pha dón: 1/2 thời gian nhịp, trở lại
trạng thỏi ban đầu (cơ phục hồi)
- Cơ co chịu ảnh hưởng của hệ
thần kinh
Trang 7I Cấu tạo của bắp cơ và tế bào
cơ
Cấu tạo và tính chất của cƠ
Tiết: 9
II Tớnh chất của cơ
Hỡnh 9-3 Sơ đồ phản xạ đầu gối
Các em đọc thông tin phần
II SGK và quan sát hỡnh 9-3,
- Ngồi thả lỏng trờn ghế, dựng bỳa (y tế)
gừ nhẹ vào gõn xương bỏnh chố
-Gập cẳng tay vào sỏt với cỏnh tay em
thấy hiện tượng gỡ xảy ra ? Vỡ sao
Trang 8I CÊu t¹o cña bắp cơ và tế bào
cơ
CÊu t¹o vµ tÝnh chÊt cña cƠ
Tiết: 9
II Tính chất của cơ
III Ý nghĩa của hoạt động co cơ
Quan sát H 9.4 : Cho biết sự co cơ
có tác dụng gì?
Phân tích sự phối hợp hoạt
động co,dãn giữa cơ 2 đầu
và cơ 3 đầu ở cánh tay ?
- Cơ co giúp xương cử động,
cơ thể vận động và lao động.
- Trong cơ thể luôn có sự phối
hợp hoạt động của các nhóm cơ
Hoạt động co cơ có ý
nghĩa gì?
Trang 9Hãy đánh dấu vào câu trả lời đúng trong các bài tập sau:
Bài 1- Bắp cơ điển hỡnh có cấu tạo:
a) Sợi cơ có vân sáng, vân tối.
b) Bó cơ và sợi cơ.
c) Có màng liên kết bao bọc, hai đầu to gi ữa ph ỡnh to d) Gồm nhiều sợi cơ tập trung thành bó cơ.
e) Cả a, b, c, d.
g) Chỉ c và d.
Bài tập 2- Khi cơ co bắp cơ ngắn lại và to bề ngang là do:
a) Vân tối dày lên
b) Một đầu cơ co và 1 đầu cơ cố định.
c) Các tơ mảnh xuyên sâu vào vùng tơ dày
vân tối ngắn lại.
d) Cả a, b, c.
e) Chỉ a và c.
Phiếu Bài Tập
Trang 10Câu 1: Đặc điểm cấu tạo nào của tế bào cơ phù
hợp với chức năng co cơ?
Câu 2: Khi nào cả cơ gấp và cơ duỗi cẳng chân cùng co? Giải thích hiện tượng đó?
Câu 3: Có khi nào cơ gấp và cơ duỗi của
cùng một bộ phận cơ thể cùng co tối đa
hoặc duỗi tối đa? Vì sao?
TL: - Tế bào cơ gồm nhiều đơn vị cấu trúc nối liền với nhau nên tế bào cơ dài
- Các tơ cơ dày và tơ cơ mảnh bố trí xen kẽ để khi tơ cơ mảnh xuyên vào
vùng phân bố của tơ cơ dày sẽ làm cơ ngắn lại tạo nên sự co cơ
TL: Khi đứng cả cơ gấp và cơ duỗi cẳng chân cùng co, nhưng khơng co tối đa
Cả 2 cơ đối kháng đều co tạo ra thế cân bằng giữ cho hệ thống xương chân
thẳng đứng trọng tâm cơ thể rơi vào chân đế
TL: - Khơng khi nào cả cơ gấp và cơ duỗi của một bộ phận cơ thể cùng co
tối đa
- Cơ gấp và cơ duỗi của một bộ phận cơ thể cùng duỗi tối đa khi các cơ
này mất khả năng tiếp nhận kích thích do đĩ mất trương lực cơ ( trường hợp
người bị liệt)
Trang 11- Học bài theo câu hỏi SGK
- Đọc phần “em có biết”
- Soạn trước bài:10