thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng cho vay tiêu dùng tại ngân hàng đầu tư và phát triển việt nam chi nhánh huế

Tuy nhiên lợi nhuận thường đi kèm với rủi ro, hoạt động CVTD của các ngân hàngthương mại NHTM có chi phí và rủi ro cao nhất trong các hoạt động cho vay khác.Thêm vào đó là yêu cầu của nề

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài

Cho vay là hoạt động mang lại lợi nhuận chủ yếu cho các ngân hàng (NH), trong đó cóthể kể đến khoản lợi nhuận thu được từ hoạt động cho vay tiêu dùng (CVTD) Vì cáckhoản CVTD thường có lợi nhuận lớn do mức lãi suất tính trên các khoản CVTD cao hơncác khoản cho vay khác Và trong hoàn cảnh nền kinh tế ngày càng phát triển, đời sốngngười dân ngày càng tăng cao, nhu cầu vay tiêu dùng của người dân cũng ngày một lớn

Từ đó tạo điều kiện cho ngân hàng (NH) tiếp tục đẩy mạnh hoạt động cho vay đem đếnnhiều lợi nhuận tiềm năng này

Tuy nhiên lợi nhuận thường đi kèm với rủi ro, hoạt động CVTD của các ngân hàngthương mại (NHTM) có chi phí và rủi ro cao nhất trong các hoạt động cho vay khác.Thêm vào đó là yêu cầu của nền kinh tế xã hội ngày càng cao, sự cạnh tranh diễn ra gaygắt giữa các ngân hàng, bên cạnh chủ trương hạn chế tăng trưởng tín dụng do mục tiêuthắt chặt tiền tệ để kiềm chế lạm phát của ngân hàng nhà nước (NHNN) Điều này đặt rathách thức cho các ngân hàng trong việc tính toán làm sao để khoản vay vừa đem đến lợinhuận cho ngân hàng vừa là một khoản vay có “chất lượng” để hạn chế rủi ro tín dụngđến mức thấp nhất có thể, đồng thời đáp ứng được nhu cầu của khách hàng (KH) và nângcao vị thế của mình trên thị trường

Xuất phát từ thực tế đó, em đã chọn đề tài “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng cho vay tiêu dùng tại ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Huế”

làm khóa luận tốt nghiệp với hi vọng góp phần nâng cao chất lượng CVTD nói riêng cũngnhư hoạt động kinh doanh của NH nói chung trong những năm tới

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

- Hệ thống những vấn đề cơ bản về cho vay tiêu dùng, nâng cao chất lượng cho vaytiêu dùng

- Tìm hiểu thực trạng chất lượng cho vay tiêu dùng tại ngân hàng

- Một số giải pháp và kiến nghị để nâng cao chất lượng cho vay tiêu dùng, từ đó gópphần nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng.

3 Đối tượng nghiên cứu

Khóa luận tập trung nghiên cứu về CVTD và các vấn đề liên quan đến chất lượngCVTD của ngân hàng, từ đó đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng cho vay tiêudùng của ngân hàng trong thời gian tới

4 Phạm vị nghiên cứu

- Về mặt thời gian: Đề tài được nghiên cứu trong phạm vi 3 năm 2009; 2010;2011

- Về mặt không gian: Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Huế

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: là phương pháp tìm hiểu những vấn đề liên quanđến đề tài bằng cách đọc, tổng hợp, phân tích thông tin từ giáo trình, internet, sách báo,các tài liệu có liên quan đến nghiệp vụ tại đơn vị thực tập

- Phương pháp quan sát: là phương pháp được sử dụng để đánh giá thực trạng hoạtđộng của ngân hàng

- Phương pháp phân tích: dựa vào số liệu thô từ phía ngân hàng cung cấp, tiến hànhtính toán các chỉ tiêu, từ đó so sánh, phân tích, đánh giá chất lượng cho vay tiêu dùng tạingân hàng Phương pháp này được sử dụng trong khi xử lý số liệu

- Phương pháp tổng hợp: tổng hợp lại những thông tin đã thu thập được sao cho phùhợp với đề tài nghiên cứu và rút ra những kết luận cần thiết Phương pháp này được sửdụng trong giai đoạn hoàn thành bản thảo của đề tài

PHẦN 2: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG VÀ

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO VAY TIÊU DÙNG

1.1 Những vấn đề cơ bản về cho vay tiêu dùng tại ngân hàng thương mại

1.1.1 Khái niệm cho vay tiêu dùng

CVTD là một mảng trong hoạt động cho vay của NH Có nhiều khái niệm khác nhau

về CVTD Theo Tiến sỹ Nguyễn Minh Kiều, giáo trình Nghiệp vụ ngân hàng thương mại:

“CVTD là loại cho vay nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu và mua sắm tiện nghi sinh hoạt

gia đình nhằm nâng cao đời sống dân cư Khách hàng vay là những người có thu nhập không phải cao nhưng ổn định, chủ yếu là công nhân viên chức hưởng lương và có việc làm ổn định và số lượng khách hàng thì rất đông”.

Bản chất của CVTD là ứng trước, trả dần, là động lực để người vay kiếm thêm thunhập và tiết kiệm; để đảm bảo nghĩa vụ nợ, họ lo dành dụm cho những mục tiêu lớn,không chi tiêu vô ích Khác với cho vay kinh doanh, CVTD thiên về giám sát mục đích sửdụng món vay và kiểm tra thu nhập của người vay hơn

1.1.2 Đặc điểm cho vay tiêu dùng

- Giá trị món vay thường nhỏ lẽ, phân tán nhưng số lượng các món vay thì lại rất lớn

Vì mục đích của khoản vay tiêu dùng là để phục vụ tiêu dùng, mà giá trị tiêu dùng là hànghóa và dịch vụ thường có giá trị không lớn dẫn đến quy mô các khoản vay này cũng nhỏ

- Người vay sử dụng tiền vay vào hoạt động không sinh lời, nguồn trả nợ độc lập vớiviệc sử dụng tiền vay

- Lãi suất các khoản CVTD phần lớn đều cao hơn các khoản vay khác của NH vìkhoản vay tiêu dùng có chi phí và rủi ro cao nhất trong các loại cho vay của NH Cáckhoản CVTD có rủi ro cao do tình hình tài chính của KH có thể thay đổi nhanh chóng tùytheo trình trạng công việc hay sức khỏe của họ

- Nhạy cảm theo chu kỳ kinh tế, tăng lên khi nền kinh tế thịnh vượng và giảm xuốngkhi nền kinh tế suy thoái.

- Người tiêu dùng ít nhạy cảm với lãi suất, họ quan tâm đến khoản tiền phải trả hàngtháng hơn là mức lãi suất ghi trong hợp đồng

- Tư cách, phẩm chất của KH vay thường rất khó xác định, chủ yếu dựa vào đánh giá,cảm nhận và kinh nghiệm của cán bộ tín dụng Đây là điều rất quan trọng quyết định sựhoàn trả của khoản vay

1.1.3 Phân loại cho vay tiêu dùng

a Căn cứ vào mục đích vay

- Cho vay tiêu dùng cư trú: là các khoản cho vay tài trợ cho nhu cầu mua sắm, xây

dựng hoặc cải tạo nhà ở của KH là cá nhân hoặc hộ gia đình

- Cho vay tiêu dùng phi cư trú: là các khoản cho vay tài trợ cho việc trang trải các chi

phí mua sắm xe cộ, đồ dùng gia đình, chi phí học hành, giải trí và du lịch…

b Căn cứ vào hình thức cho vay

Cho vay tiêu dùng trực tiếp: đây là hình thức cho vay trong đó NH trực tiếp tiếp xúc

và cho KH vay cũng như trực tiếp thu nợ từ người này Bao gồm các phương thức sau:

- Cho vay tiêu dùng trả theo định kỳ: đây là hình thức cho vay trong đó KH đi vay trả

nợ (gồm số tiền gốc và lãi) cho NH nhiều lần, và theo những kỳ hạn nhất định trong thờihạn cho vay Phương thức này thường áp dụng cho các khoản vay có giá trị lớn, hoặc thunhập từng định kỳ của KH vay không đủ khả năng thanh toán hết một lần số nợ vay

- Cho vay tiêu dùng phi trả góp: tiền vay trả được KH thanh toán cho NH một lần khi

đáo hạn Hình thức cho vay này chỉ phù hợp với khoản cho vay có giá trị nhỏ và thời gianngắn

- Cho vay tiêu dùng tuần hoàn: là các khoản cho vay trong đó NH cho phép KH sử

dụng thẻ tín dụng hoặc phát hành loại séc được phép thấu chi dựa trên tài khoản vãng lai.Theo phương thức này, trong thời hạn được thỏa thuận trước, căn cứ vào nhu cầu chi tiêu

và thu nhập kiếm được trong từng kỳ, KH được NH cho phép vay và trả nợ nhiều kỳ mộtcách tuần hoàn, theo một hạn mức tín dụng.

Cho vay tiêu dùng gián tiếp: là việc NH mua các khoản nợ phát sinh do những

công ty bán lẻ đã bán chịu hàng hóa, dịch vụ cho người tiêu dùng

c Căn cứ vào mức độ tín nhiệm của khách hàng

- Cho vay không đảm bảo: là loại cho vay không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc có

sự bảo lãnh của người thứ ba, mà việc cho vay chỉ dựa vào uy tín của bản thân KH

- Cho vay có đảm bảo: là loại cho vay được NH cung ứng, phải có tài sản thế chấp

hoặc cầm cố, hoặc phải có sự bảo lãnh của bên thứ ba

d Căn cứ vào thời hạn cho vay

- Ngắn hạn: loại cho vay này có thời hạn đến 12 tháng và được sử dụng để bù đắp sự

thiếu hụt của chi tiêu cá nhân

- Trung dài hạn: loại cho vay có thời hạn trên 1 năm và được sử dụng để mua, sửa

chữa nhà, mua các thiết bị sinh hoạt có giá trị lớn…

1.1.4 Vai trò của cho vay tiêu dùng

a Đối với ngân hàng

Tác động tích cực: giúp mở rộng quan hệ với KH từ đó tăng khả năng huy động tiền

gửi cho NH; tạo điều kiện đa dạng hóa các hoạt động kinh doanh, góp phần nâng cao thunhập và phân tán rủi ro cho NH

Tác động tiêu cực: CVTD tốn chi phí và rủi ro cao hơn so với các khoản tín dụng

khác nên cần có biện pháp khắc phục

b Đối với người tiêu dùng

Tác động tích cực: thông qua CVTD, người tiêu dùng được hưởng các tiện ích trước

khi tích lũy đủ tiền; đặc biệt trong trường hợp chi tiêu có tính chất cấp bách như chi chogiáo dục và y tế, khuyến khích việc tăng thu nhập và tiết kiệm chi tiêu để trả nợ vay

Tác động tiêu cực: nếu lạm dụng việc đi vay tiêu dùng thì có thể dẫn tới việc người

đi vay chi tiêu vượt quá mức cho phép, làm giảm khả năng tiết kiệm và chi tiêu trong

tương lai Nếu người đi vay lâm vào tình trạng khó khăn, mất khả năng chi trả thì sẽ ảnhhưởng không tốt đến cuộc sống.

c Đối với nền kinh tế

Tác động tích cực: Nhìn một ở một góc độ khác thì CVTD dù không trực tiếp đưa

vốn vào sản xuất, nhưng lại gián tiếp tác động rất lớn đến tăng trưởng sản xuất và kíchthích tăng trưởng kinh tế

Tác động tiêu cực:CVTD nếu không được sử dụng đúng mục đích trên, chẳng

những không có tác dụng kích cầu mà còn làm giảm khả năng tiết kiệm trong nước

1.2 Chất lượng cho vay tiêu dùng

1.2.1 Khái niệm về chất lượng cho vay tiêu dùng

Trong tất cả các hoạt động của NH, thì cho vay là hoạt động đem lại phần lớn doanhthu và lợi nhuận cho NH, nhưng đồng thời đây cũng là nghiệp vụ mang lại nhiều rủi ronhất Ngay cả với một khoản vay có tài sản cầm cố, thế chấp thì khả năng xảy ra rủi rovẫn rất cao Thực tế cho thấy, có những khoản vay thế chấp bằng tài sản là bất động sản(BĐS), nhưng khi KH không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ của mình thì cũng đã ítnhiều gây ra tổn thất cho NH, chưa kể không phải NH muốn bán ngay BĐS đó để bù đắpvào những chi phí phát sinh do khoản vay đó mang đến là được, nhất là trong tình hình thịtrường ảm đạm như hiện nay Do đó việc nâng cao chất lượng tín dụng nói chung và chấtlượng CVTD nói riêng là một nội dung quan trọng, quyết định đến hiệu quả kinh doanhcủa NH

Chất lượng tín dụng được hiểu một cách khái quát nhất đó là sự đáp ứng nhu cầu của

KH (người gửi tiền và người vay tiền) phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội và đảm bảo

sự tồn tại, phát triển của tổ chức tín dụng cung cấp sản phẩm tín dụng đó Còn theo từ

điển Wikipedia thì: “ Chất lượng tín dụng là một phạm trù phản ánh mức độ rủi ro trong

bảng tổng hợp cho vay của một tổ chức tín dụng.”

Từ cơ sở về chất lượng tín dụng ở trên, có thể hiểu chất lượng CVTD như sau: chấtlượng CVTD là sự đáp ứng một cách tốt nhất yêu cầu của KH trong quan hệ tín dụng để

KH có thể đạt được mục đích tiêu dùng của mình; khoản vay được đảm bảo an toàn hayhạn chế rủi ro về vốn, tăng lợi nhuận NH, phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội Trêngóc độ hoạt động kinh doanh của NH thì chất lượng cho vay là khoản cho vay được đảmbảo an toàn, sử dụng đúng mục đích, phù hợp với chính sách tín dụng NH, hoàn trả gốc

và lãi đúng thời hạn, đem lại lợi nhuận cho NH với chi phí nghiệp vụ thấp, tăng khả năngcạnh tranh của NH trên thị trường Trên góc độ lợi ích của KH thì khoản vay có chấtlượng là phù hợp với mục đích sử dụng của KH với lãi suất và kỳ hạn hợp lý, thủ tục chovay đơn giản, thuận tiện

Vậy, một khoản CVTD được đánh giá là có chất lượng khi:

- Khoản vay được cấp với kỳ hạn hợp lý, phù hợp với khả năng tài chính của KH;

- KH sử dụng vốn vay đúng mục đích trong hợp đồng cho vay, đạt được nhu cầu tiêudùng thông qua sự tài trợ của NH;

- Thủ tục cho vay đơn giản, thuận tiện nhưng chặt chẽ về mặt pháp lý;

- Có biện pháp phòng ngừa, xử lý rủi ro phù hợp với tính pháp lý của từng khoản vay;

- NH thu hồi được gốc và lãi, bù đắp chi phí và thu được lợi nhuận

Trong phạm vi bài khóa luận này, tôi sẽ nghiên cứu về chất lượng CVTD xét trên góc

độ hoạt động kinh doanh của chính chủ thể NH thông qua việc phân tích các chỉ tiêu địnhlượng (nhóm chỉ tiêu về CVTD, chỉ tiêu nợ quá hạn CVTD, hệ số thu nợ CVTD, ) và một

số chỉ tiêu định tính

1.2.2 Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng CVTD

Đối với sự tồn tại và phát triển của NH

- Chất lượng cho vay tốt góp phần giảm tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu, giảm rủi ro tín dụng

NH, giúp NH tránh được những tổn thất do hoạt động cho vay đưa đến Vì nếu chất lượng

cho vay không tốt thì NH cần phải trích và sử dụng nhiều dự phòng rủi ro từ đó tăng chiphí khiến lợi nhuận giảm, dẫn đến hiệu quả kinh doanh sẽ giảm.

- Nâng cao chất lượng cho vay cũng góp phần nâng cao uy tín của NH trên thị trường;giúp NH thu hút được nhiều KH, tăng khả năng huy động vốn Do đó góp phần nâng caokhả năng cạnh tranh của NH trên thị trường

- Tạo điều kiện thuận lợi cho sự tồn tại lâu dài của NH, bởi vì việc thỏa mãn tốt nhấtnhu cầu của KH giúp NH có được những KH trung thành…

Đối với KH: Nâng cao chất lượng cho vay đồng nghĩa với việc vốn vay được cung

ứng cho KH đầy đủ về số lượng, đúng thời hạn và lãi suất hợp lý với thời gian xét duyệtnhanh chóng, từ đó đáp ứng kịp thời nhu cầu tiêu dùng của KH, đặc biệt trong trường hợpchi tiêu có tính chất cấp bách như chi cho giáo dục và y tế Chất lượng của các khoản vayđược nâng cao là cơ sở để duy trì mối quan hệ tốt đẹp với NH Từ đó tạo điều kiện thuậnlợi cho những lần vay vốn sau này Và đồng thời một NH mà có chất lượng cho vay caođồng nghĩa với KH đang hợp tác với một đối tác an toàn, đáng tin cậy

Đối với nền kinh tế: Một nền kinh tế không thể phát triển ổn định khi mà chất lượng

tín dụng trong hệ thống NH không tốt Nguồn tín dụng có một vai trò quan trọng vì nóđáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh, đầu tư và tiêu dùng, góp phần hỗ trợ tăngtrưởng kinh tế Nâng cao chất lượng tín dụng nói chung và chất lượng CVTD nói riêng làđiều rất cần thiết cho nền kinh tế vì: tạo nên xu hướng cạnh tranh giữa các NH, chính xuhướng cạnh tranh sẽ thúc đẩy các NH áp dụng các công nghệ hiện đại, thúc đẩy quá trìnhhiện đại hóa hệ thống NH, là cơ sở đảm bảo cho nền kinh tế phát triển bền vững

1.2.3 Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng CVTD

1.2.3.1 Nhóm chỉ tiêu định tính

Để đánh giá chất lượng CVTD một cách đầy đủ và chính xác, đứng trên góc độ là một

NH, chúng ta cần phải đánh giá nó trên cả chỉ tiêu về mặt định tính và mặt định lượng Vềmặt định tính, các chỉ tiêu thể hiện qua một số khía cạnh sau:

- Hoạt động cho vay phải đảm bảo mục tiêu cũng như định hướng phát triển của NHtrong tương lai.

- Hoạt động cho vay phải thực hiện đúng quy trình tín dụng, đảm bảo các nguyên tắc

về sử dụng vốn đúng mục đích, hoàn trả tiền vay đầy đủ và đúng hạn, các nguyên tắc vềtài sản đảm bảo (TSĐB)…nhằm hạn chế đến tối đa rủi ro cho NH

- Hoạt động cho vay cần phải linh hoạt, phù hợp với từng KH, đáp ứng tốt nhu cầucủa KH, thủ tục đơn giản thuận tiện, cung cấp vốn nhanh chóng kịp thời, kỳ hạn vàphương thức thanh toán phù hợp với tình hình tài chính của KH

- Ngoài ra chất lượng cho vay phải được xem xét thông qua tình hình hoạt động kinhdoanh của NH, tình hình khai thác tiềm năng tại địa bàn hoạt động của NH

Các chỉ tiêu định tính rất khó xác định và chủ yếu dựa vào kinh nghiệm của cán bộ tíndụng (CBTD) và người quản lý cũng như các mối quan hệ của họ với KH vì vậy trên thực

tế khi nói đến chất lượng cho vay người ta chú ý nhiều đến các chỉ tiêu mang tính địnhlượng

Doanh số CVTD: là chỉ tiêu phản ánh số tiền mà NH đã giải ngân cho KH trong một

thời gian nhất định trên cơ sở các hợp đồng tín dụng, thường là một năm Việc doanh sốCVTD tăng không có nghĩa là chất lượng CVTD tăng và ngược lại doanh số cho vay(DSCV) này giảm không phải lúc nào cũng là xấu, mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tốnhư tiềm lực của NH, điều kiện của nền kinh tế trong một thời kỳ nhất định

Doanh số thu nợ CVTD: phản ánh lượng vốn CVTD mà NH được hoàn trả trong một

thời kỳ Doanh số này phản ánh khả năng thu nợ của NH

Dư nợ CVTD: đây là chỉ tiêu phản ánh lượng vốn CVTD của NH đã được giải ngân

tại một thời điểm cụ thể Chỉ tiêu dư nợ được tính bằng số tuyệt đối:

Dư nợ năm i = Dư nợ năm (i-1) + doanh số cho vay năm i – doanh số thu nợ năm i

Dư nợ CVTD cao chứng tỏ NH cho vay được nhiều, uy tín NH tương đối tốt, có khảnăng thu hút được KH Ngược lại, khi dư nợ cho vay thấp chứng tỏ NH không có khảnăng mở rộng và phát triển cho vay, khả năng tiếp thị của NH kém Mặc dù vậy không thểchỉ dựa vào chỉ tiêu này để đánh giá chất lượng CVTD là cao hay thấp mà phải xem xétchính sách tín dụng của NH cũng như xét đến mức độ an toàn và khả năng sinh lời củacác khoản CVTD

Chỉ tiêu nợ quá hạn CVTD

- Tỷ lệ nợ quá hạn CVTD (%) = Nợ quá hạn CVTD/ Dư nợ CVTD

NQH là hiện tượng phát sinh từ mối quan hệ tín dụng không hoàn hảo do người đi vaykhông thực hiện được nghĩa vụ trả nợ của mình cho NH theo đúng thời hạn đã thỏa thuận.Chỉ tiêu này thấp chứng tỏ tình hình kinh doanh của NH tốt, hầu hết các khoản vay của

NH đều sinh lãi và có khả năng thu hồi được Ngược lại, nếu chỉ tiêu này cao thì hoạtđộng cho vay của NH đang không mấy hiệu quả, NH cần xem lại các biện pháp quản lý

nợ, quy trình tín dụng, chính sách tín dụng hay năng lực của đội ngũ nhân viên tín dụng…

Do vậy không phải dư nợ CVTD càng cao càng tốt vì điều đó còn phụ thuộc nhiều yếu tốnhư quản lý và chất lượng các khoản CVTD NQH đối với hoạt động tín dụng của NH làtất yếu tuy nhiên NH cần giảm thiểu tỷ lệ này đến mức thấp nhất có thể

- Tỷ lệ nợ xấu CVTD (%) = Nợ xấu CVTD/ Dư nợ CVTD

Nợ xấu là các khoản nợ thuộc vào nhóm từ nhóm 3-5, theo quy định bao gồm nợ dướitiêu chuẩn, nợ nghi ngờ và nợ có khả năng mất vốn Tỷ lệ này cho biết trong 100 đồng dư

nợ CVTD thì có bao nhiêu đồng nợ xấu.Tỷ lệ này càng cao chứng tỏ tỷ lệ nợ xấu nhiều vàchiếm tỷ trọng lớn trong tổng dư nợ CVTD, điều đó đồng nghĩa với chất lượng CVTDkém

- Tỷ lệ nợ xấu CVTD / Nợ quá hạn CVTD(%) = Nợ xấu CVTD/ Dư nợ CVTD

Để có đánh giá chính xác hơn về chất lượng CVTD, ta cần xem xét đến tỷ lệ nợ xấuCVTD/ NQH CVTD.Chỉ tiêu NQH vẫn chỉ là chỉ tiêu gián tiếp để đánh giá chất lượngCVTD của một NH.Tỷ lệ này là cũng được xem là chỉ tiêu trực tiếp phản ánh rủi ro thôngqua đó phản ánh chất lượng CVTD

Hệ số thu nợ CVTD

Hệ số thu nợ CVTD = Doanh số thu nợ CVTD / Doanh số CVTD

Chỉ tiêu này đánh giá công tác quản lý và thu hồi nợ tại NH Nó phản ánh trong mộtthời kỳ nào đó, với DSCV nhất định thì NH sẽ thu về được bao nhiêu đồng vốn Tỷ lệ nàycàng cao càng tốt

Tuy nhiên hệ số này cần được duy trì ở mức vừa phải nếu cao quá dễ làm mất KH thìkhông tốt

Chỉ tiêu vòng quay vốn CVTD

Vòng quay vốn CVTD = Doanh số thu nợ CVTD / Dư nợ bình quân CVTD

Chỉ tiêu này đo lường tốc độ luân chuyển vốn vay tiêu dùng của NH, thời gian thu hồi

nợ của NH là nhanh hay chậm Vòng quay vốn càng nhanh thì được coi là tốt là và việcđầu tư cũng được an toàn Tuy nhiên nếu duy trì chỉ tiêu này quá cao thì có thể mất KH

Chỉ tiêu lợi nhuận thu hồi được từ hoạt động CVTD

Bất kỳ một khoản vay nào cũng không thể xem là có chất lượng nếu không đem lại lợinhuận thực tế cho NH Bởi lẽ sự tồn tại và phát triển của NH được quyết định phần lớnbởi nguồn lợi nhuận tạo ra từ hoạt động kinh doanh của NH đó Ta có 2 chỉ tiêu để phảnánh:

(1) Tỷ suất sinh lời CVTD (%)= Lợi nhuận CVTD/ Dư nợ CVTD

Chỉ tiêu này phản ánh khả năng sinh lời của các khoản CVTD của NH, cho biết mỗiđồng dư nợ CVTD mang lại bao nhiêu đồng lợi nhuận

(2) Mức độ đóng góp của CVTD = Lợi nhuận CVTD/ Tổng lợi nhuận của NH

Chỉ tiêu này cho biết mức độ đóng góp của hoạt động CVTD vào toàn bộ kết quả hoạtđộng kinh doanh của NH

Để đánh giá chất lượng tín dụng nói chung, cũng như chất lượng CVTD nói riêng thìkhông thể chỉ căn cứ vào một chỉ tiêu đơn lẻ mà phải sử dụng tổng hợp một hệ thống cácchỉ tiêu để có thể đưa ra kết luận một cách chính xác và xác thực nhất Các chỉ tiêuthường xuyên được kiểm tra và đánh giá giúp cho NH có thể nhìn nhận được mặt tốt cũngnhư hạn chế, từ đó có những biện pháp điều chỉnh kịp thời hoạt động của NH, đồng thờitránh được các rủi ro trong hoạt động cho vay của NH

Việc áp dụng các chỉ tiêu vào xem xét chất lượng CVTD cần đảm bảo yêu cầu tínhtoán phân tích các chỉ tiêu trên cả hai mặt định tính và định lượng Bởi lẽ vấn đề chấtlượng tín dụng là một vấn đề mang tính phức tạp, vừa trừu tượng vừa cụ thể nên hệ thốngcác chỉ tiêu đánh giá không thể mang tính tuyệt đối chính xác

1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay tiêu dùng

1.2.4.1 Nhân tố từ phía NH

- Chính sách tín dụng: Đây là kim chỉ nam cho hoạt động tín dụng của NH, thể hiện

chiến lược và đường lối của NH trong việc thực thi các hoạt động tín dụng, nó có ý nghĩaquyết định đến sự thành bại của một NH Một chính sách tín dụng đúng đắn sẽ thu hútđược nhiều KH, đảm bảo khả năng sinh lời của hoạt động tín dụng Bất cứ NH nào muốn

có chất lượng tín dụng cao đều phải có chính sách tín dụng phù hợp với điều kiện của NH

và thị trường

- Công tác tổ chức: Công tác tổ chức không chỉ tác động tới chất lượng cho vay mà

còn tác động tới mọi hoạt động của NH Nếu công tác tổ chức không khoa học sẽ làm ảnhhưởng tới thời gian ra quyết định đối với món vay, không đáp ứng kịp thời các yêu cầucủa KH, không theo dõi sát sao được công việc Một NH có một cơ cấu tổ chức khoa học

sẽ đảm bảo được sự phối hợp chặt chẽ nhịp nhàng giữa các nhân viên, các phòng ban, các

NH với nhau trong hệ thống, từ đó là cơ sở để các công việc đối với một món vay sẽ đượcthực hiện tuần tự chặt chẽ, logic, vừa đảm bảo về mặt thời gian vừa không có sự sơ hởnên làm cho chất lượng của món vay được nâng cao.

- Chất lượng đội ngũ nhân viên NH: Con người là yếu tố quyết định đến sự thành

bại trong quản lý vốn tín dụng của NH nói riêng cũng như trong hoạt động của NH nóichung Nếu CBTD có đạo đức nghề nghiệp tốt, có tinh thần trách nhiệm, tâm huyết vớinghề, giỏi chuyên môn…sẽ giúp cho NH có thể ngăn ngừa được những sai phạm có thểxảy ra khi thực hiện chu kỳ tín dụng của khoản vay Đây là tiền đề góp phần giúp NHgiảm thiểu rủi ro, cũng như nâng cao chất lượng cho vay

- Quy trình tín dụng: Chất lượng hoạt động CVTD có được đảm bảo hay không tùy

thuộc vào việc thực hiện tốt các quy định ở từng bước từ việc xét đơn xin vay của KH,đến việc kiểm tra giám sát và thu nợ, thanh lý hợp đồng vay nhằm đảm bảo an toàn vốntín dụng Thực hiện tốt quy trình cho vay sẽ giúp cho NH giảm thiểu được những rủi ro,hạn chế những khoản NQH, bảo đảm an toàn vốn, nâng cao chất lượng cho vay

- Thông tin tín dụng: Trong nền kinh tế thị trường, ai nắm bắt được nhiều thông tin

chính xác, kịp thời về KH thì người đó sẽ chiến thắng trong cạnh tranh Và trong hoạtđộng tín dụng cũng vậy, nếu NH thu thập được nhiều thông tin về KH thì giúp cho việc raquyết định tín dụng càng nhanh chóng và chính xác, công tác quản lý và thu hồi nợ cũngtốt hơn, từ đó các rủi ro sẽ được hạn chế ở mức thấp nhất có thể và chất lượng cho vayđược nâng cao

- Tình hình tài chính của khách hàng: Để đảm bảo an toàn, tránh khỏi rủi ro khi cho

vay, các NH thường đặt ra những tiêu chuẩn tín dụng nhằm phân loại, chọn ra những KH

có thể được cho vay Một trong những tiêu chuẩn đó là KH phải có nguồn thu nhập ổnđịnh vì như vậy có thể giúp cho KH thanh toán nợ và lãi đúng hạn cho KH

- Vấn đề đạo đức của khách hàng: Sự trung thực của KH ảnh hưởng rất lớn đến chất

lượng CVTD của NH Nếu KH trung thực, sử dụng vốn vay đúng mục đích thì xác suấtxảy ra rủi ro sẽ giảm đi đáng kể vì NH đã thẩm định một cách kỹ càng trước khi cho vay

1.2.4.3 Nhân tố thuộc về môi trường kinh tế

Các điều kiện kinh tế trong từng thời kỳ có ảnh hưởng lớn đến chất lượng tín dụngtrong đó có hoạt động CVTD Khi nền kinh tế ổn định, nhu cầu tiêu dùng của người dântăng cao nhưng đồng thời khả năng tài chính của KH cũng ổn định nên có khả năng hoàntrả vốn vay và lãi NH đúng hạn, chất lượng cho vay được nâng cao Ngược lại trong thời

kỳ suy thoái kinh tế, khả năng trả nợ của KH sẽ bị giảm sút do KH có khả năng bị mấtviệc làm từ đó sẽ gây ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng của NH, làm giảm sút về quy mô

và chất lượng

1.2.4.4 Nhân tố thuộc về môi trường pháp lý

Môi trường pháp lý thiếu chặt chẽ hoặc thường xuyên thay đổi sẽ gây ảnh hưởng rấtlớn đến hoạt động của NH nói chung và hoạt động cho vay nói riêng

Những yếu tố pháp lý ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng cho vay của NH, đó là sự đồng

bộ thống nhất của hệ thống pháp luật, ý thức tôn trọng chấp hành nghiêm chỉnh nhữngquy định của pháp luật và cơ chế đảm bảo cho sự tuân thủ pháp luật một cách nghiêmminh triệt để Những quy định pháp luật về cho vay phải phù hợp với điều kiện và trình

độ phát triển kinh tế xã hội, trên cơ sở đó kích thích hoạt động cho vay hiệu quả hơn.Nghiên cứu và nắm vững những nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng, từ đó tìmcách vận dụng trong từng điều kiện cụ thể sẽ góp phần nâng cao chất lượng CVTD nóiriêng và chất lượng tín dụng NH nói chung

1.3 Một số nghiên cứu về hoạt động cho vay tiêu dùng

 Lê Trường Giang, (2009), Nâng cao chất lượng cho vay tiêu dùng tại ngân hàng

thương mại cổ phần Á Châu- chi nhánh Huế, Đại học Kinh tế Huế.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là phân tích thực trạng và hiệu quả cho vay tiêu dùngtại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu- Chí nhánh Huế, từ đó đề xuất những giảipháp, những kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng cho vay tiêu dùng tại ACB Huế

Phương pháp nghiên cứu gồm: phương pháp thu thập số liệu, phương pháp quan sát vàphỏng vấn; phương pháp phân tích thống kê

 Đoàn Thị Như Nguyệt (2011), Đánh giá hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng tại

ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu chi nhánh Huế, Đại học Kinh Tế Huế.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là phân tích thực trạng, đánh giá hiệu quả cho vay, tìm

ra những nguyên nhân dẫn đến một số hạn chế trong hoạt động CVTD tại NH thương mại

cổ phần Á Châu (ACB) chi nhánh Huế Trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm giúpnâng cao hiệu quả hoạt động CVTD, từ đó giúpACB - Huế nâng cao hiệu quả tín dụng

Đề tài cũng đã so sánh hoạt động CVTD tại ACB Huế với các NH khác trên địa bàn nhằm

có cái nhìn tổng quát hơn về tiềm năng cũng như vị thế của lĩnh vực kinh doanh này củaACB Huế trên địa bàn thành phố

Phương pháp nghiên cứu: đọc, tổng hợp, phân tích thông tin từ giáo trình, internet,sách báo nghiệp vụ, các tài liệu có liên quan đến nghiệp vụ tại đơn vị thực tập Dựa vàonhững số liệu thô từ phía NH cung cấp, tiến hành tính toán các chỉ tiêu hiệu quả, từ đóphân tích, đánh giá xem hoạt động cho vay đã đạt được hiệu quả hay chưa? Đề tài sửdụng phương pháp so sánh: tiến hành so sánh kết quả đã tính toán được của chi nhánhACB với những chi nhánh NH khác trên cùng địa bàn để đánh giá hiệu quả cho vay tiêudùng của ACB Huế có hiệu quả hơn các chi nhánh NH khác không?

 Nguyễn Thị Xuân Thảo (2007), Giải pháp mở rộng tín dụng tiêu dùng tại Ngân

hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh, Luận văn Thạc sĩ

kinh tế, Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh

Mục tiêu chủ yếu của đề tài trên là trên cơ sở lý luận khoa học và thực tiễn mô hìnhCVTD tại các NHTM trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, nghiên cứu để đưa ra giảipháp khắc phục những khó khăn và đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng tiêu dùng tại ngânhàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh TP Hồ Chí Minh một cách khoa học Xâydựng phương pháp mở rộng tín dụng tiêu dùng thực tiễn, tận dụng thế mạnh của mình vàkhai thác tiềm năng vốn có của thị trường Mở ra một hướng đi mới cho sự phát triển tíndụng tiêu dùng tại chi nhánh

Phương pháp nghiên cứu: dựa trên phương pháp thống kê, phân tích và tổng hợp là chủyếu Trên cơ sở hiểu biết lý thuyết về tín dụng tiêu dùng và kinh nghiệm thực tiễn tại chinhánh NH Đầu tư và Phát triển thành phố Hồ Chí Minh, từ đó đưa ra những giải pháp mởrộng tín dụng tiêu dùng của chi nhánh phù hợp và mang tính ứng dụng thực tiễn cao trongquá trình cấp tín dụng cho KH

CHƯƠNG 2:THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM CHI NHÁNH HUẾ

2.1 Khái quát về NH Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) chi nhánh Huế

2.1.1 Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển của BIDV- Huế

BIDV- Huế là một đơn vị thành viên (chi nhánh cấp 1) của BIDV Việt Nam, được cấpgiấp phép thành lập và hoạt động theo quyết định số 69/QĐ-NH5 ngày 27/03/1993 củaNHNN và công văn số 621 CV/UBND ngày 14/07/1993 của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế

về việc cho phép BIDV Việt Nam đặt chi nhánh tại Thừa Thiên Huế Được thành lập vàogiai đoạn toàn hệ thống BIDV chuyển hướng mạnh mẽ sang hoạt động kinh doanh đanăng tổng hợp, vừa cho vay và tự chịu trách nhiệm, tự trang trải Trong những năm đầuthành lập, trong điều kiện khó khăn mọi mặt từ cơ sở vật chất, điều kiện phương tiện làmviệc đến môi trường hoạt động kinh doanh, BIDV- Huế đã hoàn thành nhiệm vụ phục vụđầu tư phát triển, cùng các doanh nghiệp bạn góp phần xây dựng cơ sở, nền móng ban đầucho sự phát triển kinh tế xã hội sau này của tỉnh Thừa Thiên Huế

Trải qua 19 năm hoạt động (từ năm 1993 đến năm 2012), với sự đồng tâm nổ lực củacán bộ nhân viên, BIDV- Huế đã đạt được những thành quả đáng khích lệ, số lượng cán

bộ, nguồn vốn cũng như lợi nhuận của chi nhánh đều tăng qua mỗi năm, đồng thời đã gópphần thúc đẩy phát triển kinh tế trên địa bàn tỉnh

BIDV- Huế luôn là đơn vị nhiều năm hoạt động có hiệu quả và đạt mức tăng trưởngcao, không ngừng đổi mới phong cách làm việc, nâng cao nghiệp vụ, cải tiến công nghệ,luôn thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ của một NHTM quốc doanh

2.1.2 Cơ cấu tổ chức của BIDV- Huế

Qua quá trình hoạt động, NH đã chuyển đổi mô hình tổ chức theo đề án TAII, ban hànhchức năng nhiệm vụ của các phòng tổ nghiệp vụ, chức năng nhiệm vụ của các Phòng giao

dịch, quỹ tiết kiệm Với phương châm hoạt động có hiệu quả, BIDV- Huế đã tổ chức bộmáy quản lý theo mô hình trực tuyến - chức năng, nhằm đảm bảo mọi hoạt động trong chinhánh được thực hiện nhanh chóng, kịp thời, bộ máy linh hoạt, gọn nhẹ, tiết kiệm đượcchi phí hoạt động để nâng cao lãi suất kinh doanh.

Đứng đầu chi nhánh là Giám đốc, là người chỉ đạo, điều hành chung toàn bộ hoạt động

của chi nhánh, định ra phương hướng kinh doanh và chịu trách nhiệm trực tiếp với BIDVViệt Nam và NHNN

Các Phó Giám đốc: giúp việc cho Giám đốc, đồng thời trực tiếp chỉ đạo một số phòng

ban, một số bộ phận hay từng mặt công tác giám đốc phân công

Phòng kế hoạch- tồng hợp: thu thập, tổng hợp, phân tích, đánh giá các thông tin về

tình hình kinh tế, chính trị- xã hội của địa phương; tham mưu, xây dựng kế hoạch pháttriển và phát triển kinh doanh; giúp Giám đốc quản lý, đánh giá tổng thể hoạt động kinhdoanh của chi nhánh

Phòng quản lý rủi ro: tham mưu đề xuất chính sách biện pháp phát triển và nâng cao

chất lượng hoạt động tín dụng; quản lý, giám sát và đánh giá rủi ro tiềm ẩn với danh mụchoạt động tín dụng của chi nhánh; tham mưu Giám đốc kế hoạch giảm nợ xấu; phân loại

nợ và trích lập dự phòng rủi ro; thực hiện báo cáo về công tác tín dụng

Phòng dịch vụ khách hàng: trực tiếp quản lý tài khoản và giao dịch với KH; thực hiện

công tác phòng chống rửa tiền đối với các giao dịch phát sinh theo quy định của Nhànước và của BIDV; thực hiện nhiệm vụ thanh toán quốc tế

Phòng quan hệ khách hàng doanh nghiệp: chịu trách nhiệm về các sản phẩm dịch vụ

đối với mảng KH doanh nghiệp

Phòng tiền tệ và kho quỹ: trực tiếp thực hiện nhiệm vụ về quản lý kho và xuất/ nhập

quỹ; tham mưu với giám đốc chi nhánh về các biện pháp, điều kiện đảm bảo an toàn kho,quỹ an ninh tiền tệ, thực hiện đúng quy chế, quy trình quản lý kho quỹ

Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức tại BIDV Thừa Thiên Huế

Ghi chú: Quan hệ chức năng Quan hệ trực tuyến

BAN GIÁM ĐỐC

P.Kế hoạch- Tổng hợp

P.Kế hoạch- Tổng hợp

P.Quản lý rủi ro

P.Quản lý rủi ro

P.Giao dịch khách hàng

P.Giao dịch khách hàng

P.QHKH Doanh nghiệp

P.QHKH Doanh nghiệp

P QHKH Cá nhân

P QHKH Cá nhân

P Tiền tệ và kho quỹ

P Tiền tệ và kho quỹ

Phòng quản trị tín dụng: trực tiếp thực hiện tác nghiệp và quản lý cho vay, bảo lãnh,

tài trợ thương mại xuất nhập khẩu đối với KH theo quy định, quy trình của BIDV và củachi nhánh; chịu trách nhiệm hoàn toàn về an toàn trong tác nghiệp của phòng…

Phòng tài chính kế toán: quản lý và thực hiện công tác hạch toán kế toán chi tiết, kế

toán tổng hợp; đề xuất tham mưu với giám đốc chi nhánh về việc hướng dẫn thực hiệnchế độ tài chính, kế toán, xây dựng chế độ, biện pháp quản lý tài sản, định mức và quản lýtài chính, tiết kiệm chi tiêu nội bộ và đúng chế độ

Phòng Tổ chức- Hành chính: đầu mối tham mưu, đề xuất, giúp việc Giám đốc về

triển khai thực hiện công tác tổ chức nhân sự và phát triển nguồn nhân lực tại chi nhánh;thực hiện các chế độ, chính sách có liên quan đến người lao động; thực hiện công tác hànhchính; công tác hậu cần và chịu trách nhiệm đảm bảo điều kiện vật chất…

Phòng giao dịch An Cựu: thực hiện giao dịch với KH: mở tài khoản tiền gửi, nhận

tiền gửi tiết kiệm các loại, thu đổi ngoại tệ, chi trả kiều hối…

Quỹ tiết kiệm Thành Nội, Nguyễn Trãi, Bến Ngự: Mở tài khoản tiền gửi, nhận tiền

gửi tiết kiệm chuyển tiền nhanh trong nước, chi trả kiều hối…

2.1.3 Tình hình sử dụng lao động tại chi nhánh

Bất cứ một doanh nghiệp hay tổ chức nào, dù hoạt động trong lĩnh vực nào thì nhân tốcon người vẫn là yếu tố quan trọng nhất quyết định đến sự thành công Công tác quản trịnguồn nhân lực, phân công bố trí lao động một cách hợp lý ảnh hưởng rất lớn đến hiệuquả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Đội ngũ lao động có năng lực, trình độchuyên môn tốt là cơ cở để đảm bảo chất lượng trong hoạt động cho vay của NH

 Xét theo trình độ học vấn: Qua bảng số liệu 2.1 ta thấy, tình hình lao động của chi

nhánh đều tăng lên trong 3 năm Năm 2009 số lao động là 89 người, đến năm 2011 đãtăng lên 97 người Trong đó,lao động có trình độ đại học và trên đại học chiếm một tỷtrọng lớn và ngày càng tăng lên Đây là nguồn nhân lực chất lượng cao tạo ra sức mạnhcho NH phát triển nhanh và bền vững hơn; là điều kiện giúp cho nhân viên NH có thể đáp

ứng được những đòi hỏi ngày càng cao của tính chất công việc, dễ dàng tiếp thu nhanhkhoa học công nghệ được ứng dụng ngày càng nhiều trong lĩnh vực NH Có được điềunày là nhờ bên cạnh việc chú trọng tuyển dụng những lao động có trình độ cao, chi nhánhcũng rất chú ý đến việc đào tạo, nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho các cán bộ côngnhân viên của mình.

Bảng 2.1: Tình hình lao động tại BIDV Huế

Nguồn: Phòng khách hàng cá nhân chi nhánh BIDV- Huế

 Xét theo giới tính: Số lượng lao động nữ chiếm tỷ trọng cao hơn trong tổng số lao

động, đây cũng là đặc thù của ngành NH Số lao động nam tuy thấp hơn nhưng vẫn có sựgia tăng trong năm 2010 và năm 2011

Tóm lại, việc phân chia lao động tại chi nhánh là khá phù hợp với đặc thù của ngành

giữa các NH vì muốn tăng trưởng tín dụng thì các NH phải tăng được nguồn vốn huyđộng.

Từ bảng 2.2 ta thấy trong 3 năm vừa qua tình hình huy động của chi nhánh có tăng lên

về mặt số tuyệt đối Cụ thể năm 2010 chi nhánh huy động được 1.225 tỷ tăng so với năm

2009 là 172 tỷ, năm 2011 chi nhánh huy động được 1.332 tỷ tăng so với năm 2010 là 107

tỷ Tuy nhiên tỷ lệ tăng lại giảm dần qua các năm, cụ thể năm 2010 tổng huy động tăng16,33%, nhưng sang năm 2011 tỉ lệ này lại giảm xuống chỉ còn tăng 8,73% Đây là dotrong năm 2011 tình hình kinh tế có nhiều biến động, một bộ phận nguồn vốn đã chảy vàocác hoạt động đầu tư khác có mức sinh lời cao hơn: chẳng hạn trong năm giá vàng cónhiều biến động do đó người dân có xu hướng muốn kinh doanh vàng hơn là gửi tiền vào

NH Ngoài ra một nguyên nhân khác khiến tốc độ tăng trưởng huy động giảm là do chinhánh vấp phải sự cạnh tranh về lãi suất, chất lượng dịch vụ của các NH khác trên địa bàntỉnh

Bảng 2.2: Tình hình huy động của Ngân hàng BIDV Huế

Đơn vị tính: Triệu đồng

Tổng huy động 1.053.000 1.225.000 1.332.000 172.000 16,33% 107.000 8,73%Theo kỳ hạn

1 Ngắn hạn 735.460 846.000 912.000 110.540 15,03% 66.000 7,80%

2 TDH 317.540 379.000 420.000 61.460 19,36% 41.000 10,82%

Nguồn: Phòng khách hàng cá nhân chi nhánh BIDV- Huế

Nguồn vốn huy động ngắn hạn luôn chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn huyđộng; năm 2010 vốn huy động ngắn hạn đạt 846 tỷ đồng tăng 15,03% so với năm 2009;

và năm 2011 tăng 7,8% tương ứng với 66 tỷ đồng so với năm 2010 Tuy nguồn vốn huyđộng không ngừng tăng lên nhưng nhìn chung thì tình hình này vẫn chưa được tốt, cơ cấuvốn chưa thật ổn định Vì KH gửi tiền tại chi nhánh hầu hết gửi với kỳ hạn ngắn, điều nàytiềm ẩn rủi ro về mặt kỳ hạn, đặc biệt trong thời điểm thị trường vàng, bất động sản,

chứng khoán…chưa ổn định, lãi suất huy động lại tiếp tục giảm thì người gửi tiền luônsẵn sàng phá vỡ kỳ hạn để đầu tư vào lĩnh vực hấp dẫn khác thay vì gửi tiết kiệm Và mặc

dù huy động nguồn ngắn hạn tốn chi phí ít nhưng NH lại không chủ động được việc sửdụng nguồn vốn, điều này có thể gây khó khăn cho một số hoạt động kinh doanh khác củachi nhánh.Đây là một vấn đề chi nhánh cần khắc phục trong thời gian tới, cần tìm nhữnggiải pháp hữu ích để có thể huy động được nhiều nguồn vốn TDH hơn phục vụ cho những

kế hoạch kinh doanh dài hạn của chi nhánh

Tóm lại, với việc nguồn vốn huy động luôn tăng qua các năm chứng tỏ chi nhánh luôn

cố gắng nâng cao chất lượng phục vụ, tạo ra sự an tâm, tin tưởng của KH trong giao dịch.Tuy nhiên vẫn còn tồn tại một số hạn chế như đã phân tích ở trên, chi nhánh cần tìm ranhững biện pháp khắc phục để hoạt động trở nên tốt hơn

2.1.4.2 Tình hình cho vay

Mặc dù giai đoạn 2009-2011 tình hình kinh tế trong nước luôn biến động bất lợi do ảnhhưởng một phần bởi hậu khủng hoảng tài chính thế giới, nhưng hoạt động cho vay củaBIDV Huế luôn ổn định và phát triển một cách bền vững, tạo dựng tiền đề vững chắc chohoạt động những năm tiếp theo

Nhìn vào bảng 2.3 ta thấy DSCV của chi nhánh qua các năm đều tăng lên, năm 2009DSCV đạt xấp xỉ 1.181 tỷ, bước sang năm 2010 tăng lên 247.823 triệu đồng tương đươngvới tốc độ tăng là 20,99% so với năm 2009 Năm 2011 DSCV gần 1.629 tỷ, tăng so vớinăm 2010 là hơn 200 tỷ đồng tương đương với 14% Để đạt được như vậy chứng tỏ uy tíncũng như khả năng thu hút KH của chi nhánh trên địa bàn là khá tốt Ngoài ra DSCV tănglên qua các năm vì một phần chi nhánh đã tích cực triển khai các giải pháp chia sẻ khókhăn với các doanh nghiệp, KH truyền thống của mình Như năm 2009 chi nhánh đã thựchiện việc hỗ trợ lãi suất cho vay ngắn hạn cho doanh nghiệp theo quy định của chính phủnhằm giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn, ổn định lãi suất trong giai đoạn bị ảnh hưởngbởi khủng hoảng tài chính thế giới; những tháng cuối năm 2011 thực hiện theo chỉ thị củahội sở, chi nhánh đã liên tục cắt giảm lãi suất cho vay, đặc biệt là cho các doanh nghiệp

xuất khẩu, hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, doanh nghiệp vừa và nhỏ

Do đó, DSCV của chi nhánh luôn tăng lên như vậy là một điều dễ hiểu

Bảng 2.3: Tình hình cho vay tại Ngân hàng BIDV Huế

Đơn vị tính: Triệu đồng

DSCV 1.180.930 1.428.753 1.628.778 247.823 20,99 200.025 14,00DSTN 806.713 1.356.160 1.553.044 549.447 68,11 196.884 14,52

Nguồn: Phòng khách hàng cá nhân chi nhánh BIDV- Huế

Cùng với việc tăng lên của DSCV, DSTN của chi nhánh qua 3 năm cũng tăng lên đáng

kể, điều đó cho thấy công tác quản lý và thu hồi nợ của chi nhánh là khá tốt DSTN trongnăm 2010 đạt mức 1.356.160 triệu đồng, tăng 68,11% so với năm 2009 Năm 2011 DSTNtăng lên 14,52% tương đương với 196.884 triệu đồng so với năm 2010 DSTN tăng trongnăm 2011 ít hơn so với năm 2010 là do trong năm 2011 tình hình kinh tế trong nước cónhiều chuyển biến xấu, lạm phát tăng cao nên DSCV tăng thấp hơn so với năm trước, cácdoanh nghiệp làm ăn không hiệu quả, đời sống của người dân cũng bị ảnh hưởng

DSCV và DSTN ảnh hưởng đến chỉ tiêu dư nợ Tăng trưởng dư nợ phản ánh hiệu quảkinh doanh của NH và luôn được NH quan tâm Có thể thấy rằng dư nợ cho vay của chinhánh trong thời gian vừa qua luôn tăng trưởng, năm 2010 dư nợ đạt hơn 1.031.306 triệuđồng tăng 7,57%, bước sang năm 2011 con số này đạt 1.107.040 triệu đồng tăng 75.734triệu đồng so với năm 2010

Mức dư nợ tăng trong điều kiện có nhiều NH cạnh tranh trên địa bàn thể hiện sự cốgắng trong công tác tăng cường cho vay đối với thành phần kinh tế, chú trọng cho vay cácdoanh nghiệp làm ăn có hiệu quả, đảm bảo an toàn vốn vay đi đôi với tăng trưởng tíndụng.

Bên cạnh chỉ tiêu dư nợ cho vay thì chỉ tiêu NQH cũng cần được xem xét, chỉ tiêu nàydùng để đánh giá mức độ rủi ro của NH trong từng nghiệp vụ, từng món vay và ảnhhưởng đến lợi nhuận thu được từ các khoản cho vay

Nhìn vào bảng trên ta có thể nhận thấy NQH có sự biến động khá lớn qua 3 năm Năm

2010 giảm hơn 1.200 triệu đồng tương ứng với giảm 27,51% so với năm 2009 Nguyênnhân có thể là trong năm 2010, khoảng thời gian mà nền kinh tế trong nước và thế giớigiới đang trên đà hồi phục, tình hình kinh doanh của các doanh nghiệp trở nên tốt hơn từ

đó khả năng trả nợ cho NH của doanh nghiệp cũng tăng lên, khiến NQH của chi nhánhgiảm mạnh như vậy Tuy nhiên bước sang năm 2011 NQH ở mức 5.314 triệu đồng tănglên 2.117 triệu đồng tương ứng với 66,21% so với năm 2010 Nguyên nhân có thể là donăm 2011 tình hình kinh tế trong nước có nhiều chuyển biến xấu, lãi suất những thángđầu năm tăng lên đỉnh điểm, chi phí đầu vào thì tăng cao, nhưng các doanh nghiệp lạikinh doanh không đạt được hiệu quả như mong đợi nên ảnh hưởng đến quá trình trả nợcho NH Tuy NQH trong năm 2010 có giảm đáng kể nhưng tỷ lệ nợ xấu lại tăng lên8,33% so với năm 2009, sang năm 2011 tăng lên 15,38% so với năm 2010 Bất cứ hoạtđộng của một NH nào đều có NQH và nợ xấu nhưng nếu tỷ lệ nợ xấu có xu hướng tăngnhư thế thì chưa tốt Trách nhiệm không chỉ phụ thuộc về phía bộ phận quản lý nợ mà cònthuộc về bộ phận thẩm định Do đó NH cần có những biện pháp cụ thể nhằm nâng caochất lượng của nghiệp vụ tín dụng từ bộ phận thẩm định cho tới bộ phận quản lý và thuhồi nợ

2.1.4.3 Đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh của chi nhánh giai đoạn 2009-2011

Mọi hoạt động kinh doanh đều hướng đến mục đích cuối cùng là lợi nhuận và nó làtấm gương phản chiếu kết quả hoạt động của mọi thành phần kinh tế trong xã hội Cùng

với việc mở rộng phạm vi hoạt động tín dụng, đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ…trongnhững năm qua chi nhánh đã đạt được những kết quả đáng khích lệ.

Bảng 2.4 cho ta thấy trong 3 năm qua thu nhập lãi thuần của chi nhánh luôn được giatăng Cụ thể năm 2010 tăng 78,14% tương ứng với 16.334 triệu đồng so với năm 2009,sang năm 2011 tăng 44,49% tương ứng với 16.567 triệu đồng so với năm 2010 Giai đoạn2009-2011 nền kinh tế có nhiều khó khăn mà chi nhánh vẫn đạt được kết quả như vậychứng tỏ chi nhánh đã có nhiều cố gắng tích cực

Trong khoản mục thu nhập thuần ta thấy chi phí trả lãi và các khoản chi phí tương tựlãi có tốc độ tăng khá nhanh qua 3 năm Năm 2011 tốc độ tăng của khoản mục này tănghơn 21% so với năm 2010, tuy nhiên tốc độ tăng của chi phí vẫn thấp hơn tốc độ tăng củathu nhập, đây là dấu hiệu tốt giúp chi nhánh gia tăng lợi nhuận Thực tế thì trong năm

2010 và những tháng đầu năm 2011 là năm “nóng” của huy động khi các NH chạy đuanhau nhằm tăng trưởng huy động khiến lãi suất huy động trong khoảng thời gian này liêntục tăng cao, trong điều kiện đó để có thể thu hút KH mới và giữ chân KH cũ buộc chinhánh cũng phải tăng lãi suất huy động và đẩy mạnh các chương trình khuyến mãi Do đótốc độ tăng của chi phí trả lãi và các khoản tương tự lãi tăng gần bằng so với tốc độ tăngcủa thu nhập từ lãi và các khoản thu nhập tương tự lãi là điều dễ hiểu

Ngoài khoản mục thu nhập trên, đóng góp vào lợi nhuận của chi nhánh còn có khoảnthu nhập từ hoạt động dịch vụ, hoạt động kinh doanh ngoại hối và hoạt động kinh doanhkhác Tuy có biến động qua các năm nhưng không đáng kể, đây cũng là những khoản mụcgóp phần đem đến lợi nhuận cho chi nhánh

Song song với sự gia tăng của thu nhập lãi thuần thì việc chi phí hoạt động tăng lên làđiều không thể tránh khỏi Năm 2010 chi phí hoạt động tăng 6.378 triệu đồng tươngđương với tăng 42,04% so với năm 2009; bước sang năm 2011 khoản mục chi phí nàytăng 6.523 triệu đồng, tương ứng với tăng 30,27% so với năm 2010 Chi phí hoạt độngluôn tăng cao nguyên nhân một phần có thể là do chi nhánh tập trung đầu tư cho nguồn

nhân lực, nâng cao năng lực quản trị để nâng cao chất lượng cho vay, giảm thiểu rủi ro tíndụng cho chi nhánh cũng như ngày càng đáp ứng tốt hơn nữa nhu cầu của KH

Tổng lợi nhuận của chi nhánh luôn có xu hướng tăng lên qua các năm, năm 2010 tănghơn 97% so với năm 2009 và năm 2011 tăng hơn 49% với năm 2010 Mặc dù tốc độ tăngtrưởng có giảm đi nhưng đạt được như vậy cũng là thành công trong hoàn cảnh chịu tácđộng xấu của nền kinh tế cũng như phải cạnh tranh gay gắt cùng với các NH khác trên địabàn Thành quả là kết quả của sự lao động tận tụy của tập thể nhân viên tại chi nhánh hay

đó là sự nỗ lực của bản thân NH trong việc nâng cao chất lượng cho vay, quản lý tốt rủi ro

để nâng cao uy tín của mình khiến KH ngày càng đến giao dịch nhiều với NH giúp thunhập và lợi nhuận của chi nhánh được tăng lên

Như vậy có thể nói trong thời gian vừa qua chi nhánh đã hoạt động tốt, kinh doanh cóhiệu quả, tổng lợi nhuận luôn gia tăng qua các năm Chi nhánh nên tiếp tục phát huy điều

để ngày càng đứng vững trên thị trường,

Bảng 2.4: Kết quả hoạt động kinh doanh tại BIDV Huế từ năm 2009-2011

1 Thu nhập lãi thuần 20.903 37.237 53.804 16.334 78,14% 16.567 44,49%

2 Lãi/lỗ thuần từ hoạt động dịch vụ 5.216 6.724 7.389 1.508 28,91% 665 9,89%

3 Lãi/lỗ thuần từ hoạt động KD ngoại hối 536 425 601 -111 -20,71% 176 41,41%

TỔNG LỢI NHUẬN 11.634 22.985 34.336 11.351 97,57% 11.351 49,38%

A/ Chỉ tiêu định lượng

2.2.1 Tình hình cho vay tiêu dùng tại chi nhánh

2.2.1.1 Doanh số cho vay tiêu dùng

Nhìn vào biểu đồ 2.1 thì DSCVTD tại chi nhánh chỉ chiếm một phần nhỏ (khoảng 6đến 7%) trong tổng DSCV.So với các NH khác trên địa bàn thì tỷ lệ này còn thấp hơnnhiều Nguyên nhân là tiền thân BIDV là một NH chuyên cung cấp, tài trợ cho các dự ánđầu tư lớn của nhà nước và các DN có nhu cầu cho nên chỉ một vài năm gần đây BIDVmới thực sự chú trọng đến hoạt động bán lẻ dành cho KH cá nhân, xuất phát từ sự cạnhtranh gay gắt của các NH khác trên thị trường đồng thời cũng nhằm đáp ứng tốt hơn nhucầu của KH

Biểu đồ 2.1: Tỷ trọng doanh số cho vay tiêu dùng trong tổng DSCV

Qua bảng số liệu 2.5 ta thấy DSCVTD trong thời gian qua có xu hướng tăng dần chứng

tỏ đây là một lĩnh vực đầy tiềm năng cho chi nhánh khai thác bởi khi nhu cầu đời sống

để thõa mãn những nhu cầu sinh hoạt cá nhân.

Bảng 2.5: Doanh số cho vay và doanh số cho vay tiêu dùng tại chi nhánh

Nguồn: Phòng khách hàng cá nhân chi nhánh BIDV Huế

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng DSCVTD khác so với tốc độ tăng trưởng của DSCV.Năm 2010 DSCV tăng chỉ 20,99% thì DSCVTD tăng 46,33% so với năm 2009 Bướcsang năm 2011 DSCV tăng 14% thì DSCVTD chỉ tăng 3,93% so với năm 2010 Điều này

là do trong năm 2010 nền kinh tế đã có những bước chuyển biến tích cực, làm cho KH cócái nhìn lạc quan hơn về thu nhập của họ trong tương lai, họ tiêu dùng nhiều hơn theo đótình hình CVTD của chi nhánh đã có những bước chuyển đáng kể, làm cho DSCVTDtăng mạnh Năm 2011 thực hiện theo Nghị quyết 11 của chính phủ về việc kiềm chế tốc

độ tăng trưởng tín dụng, đặc biệt là tín dụng không khuyến khích để kiềm chế lạm phát vàchỉ ưu tiên tập trung đa số vốn cho các ngành khác điều này một phần đã làm cho tốc độtăng tưởng của DSCVTD tăng chậm lại Bên cạnh đó do lãi suất cho vay tăng quá cao nênnhiều KH đã tính toán lại kế hoạch chi tiêu theo hướng hạn chế vay vốn

 Xét theo thời hạn: Nghiệp vụ CVTD chủ yếu tại chi nhánh hầu hết là cho vay TDH,

do các khoản vay tiêu dùng đa số đều có giá trị lớn như: cho vay mua nhà, ô tô… nhưngnguồn trả nợ chủ yếu là từ nguồn thu nhập hàng tháng của KH Cho vay ngắn hạn hiệnnay chủ yếu là để đáp ứng nhu cầu đột xuất của người vay và đảm bảo bằng cầm cốnhững chứng từ có giá: trái phiếu, sổ tiết kiệm, thẻ tiết kiệm, tài khoản tiền gửi tạiBIDV… do xuất hiện nhu cầu chi tiêu trước khi các khoản tiết kiệm đến hạn DSCV với

gian qua tương đối nhỏ.

Tổng 69.617 100 101.663 100 105.656 100 46,03 3,93

Nguồn: Phòng khách hàng cá nhân chi nhánh BIDV- Huế

Nhìn chung, cho vay TDH chiếm một tỉ trọng lớn trong CVTD, điều nàycó thể đemđến nhiều rủi ro tín dụng hơn và đặc biệt bản chất của hoạt động CVTD là mang lại rủi rocao hơn so với các hoạt động cho vay khác Từ đó đặt ra cho NH cần phải có những côngtác quản lý và thu hồi nợ thật tốt để hạn chế rủi ro tín dụng cho chi nhánh từ đó khoản vayvừa an toàn vừa mang đem đến lợi nhuận cho NH đồng thời cũng đáp ứng được nhu cầucủa KH

 Xét theo sản phẩm vay vốn: Tổng DSCVTD tăng qua các năm nhưng mức tăng

giảm đối với mỗi sản phẩm là không giống nhau Sản phẩm cho vay mua nhà có DSCVtăng mạnh qua các năm và luôn chiếm tỷ trọng trong khoảng từ 49-62% DSCVTD Điềunày là do chi nhánh đã đưa ra những điều kiện thích hợp mà người vay có thể chấp nhậnđược, chi phí lãi thích hợp, thời hạn cho vay dài phù hợp với khả năng tài chính của KH.Bên cạnh đó, trong giai đoạn này giả cả các mặt hàng thiết yếu đều gia tăng, đẩy giá nhâncông cũng như nguyên vật liệu lên cao dẫn tới chi phí xây dựng, sửa chữa nhà cũng tăng

Do đó đã làm cho giá trị các khoản vay tăng lên, đây là một trong những nguyên nhân làmcho DSCV của sản phẩm này tăng dần qua các năm

Sản phẩm cho vay mua ô tô cũng chiếm một doanh số không nhỏ.Hiện nay ô tô là mộtphương tiện đi lại khá phổ biến trên địa bàn tỉnh Nhiều gia đình có thu nhập khá cao, lại