Tìm hiểu về dây chuyền công nghệ sản xuất ván mỏng tự nhiên phương pháp sản xuất ván mỏng tự nhiên và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng ván mỏng tự nhiên

Việc tạo ra ván mỏng là một phương thức kinh tếnhất trong việc sản xuất gỗ chất lượng cao và thể hiện được hình ảnh gỗ trong sản phẩm.Công nghệ mới đã có thể cho phép công nghiệp gỗ sử d

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HCM

TP.HCM, 14 tháng 02 năm 2022

Tìm hiểu về dây chuyền công nghệ sản xuất ván mỏng tự nhiên? Phương pháp sản xuất ván mỏng tự nhiên và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng ván mỏng tự nhiên?

Sinh viên thực hiện : Trần Ngọc Sơn

MSSV : 19125304 Môn học: Công nghệ trang sức bề mặt gỗ Lớp: DH19CB

Giảng viên: Ths Lê Thanh Thùy

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HCM

TP.HCM, 14 tháng 02 năm 2022

Tìm hiểu về dây chuyền công nghệ sản xuất ván mỏng tự nhiên? Phương pháp sản xuất ván mỏng tự nhiên và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng ván mỏng tự nhiên?

Sinh viên thực hiện : Trần Ngọc Sơn

MSSV : 19125304 Môn học: Công nghệ trang sức bề mặt gỗ Lớp : DH19CB

Giảng viên: Ths Lê Thanh Thùy

MỤC LỤC:

Câu 1: Tìm hiểu về dây chuyền công nghệ sản xuất ván mỏng tự nhiên? 1

1 Giới thiệu chung 1

2 Sản xuất ván mỏng 1

2.1 Chuẩn bị phôi gỗ 1

2.2 Hóa mềm gỗ 3

2.3 Công nghệ sản xuất ván mỏng 3

2.4 Sấy ván mỏng 4

2.5 Cắt xén 4

2.6 Tuyển chọn và phân loại 5

2.7 Định lượng 5

2.8 Lưu kho 5

2.9 Khâu vá ván mỏng 5

2.10 Ghép hình 5

3 Sản xuất ván dán 6

3.1 Yêu cầu đối với ván dán 6

3.2 Tráng keo 6

3.4 Ép ván dán 7

3.5 Các vấn đề thường gặp khi bong tách ván 7

3.6 Cân bằng và ổn định ván ép 8

3.7 Đánh nhẵn và cắt ván ép 8

3.8 Hoàn thiện ván ép 8

4 Kiểm tra chất lượng ván ép 8

Câu 2: Phương pháp sản xuất ván mỏng tự nhiên và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng ván mỏng tự nhiên? 9

I Phương pháp sản xuất ván mỏng tự nhiên 9

1 Nhiệt độ 9

2 Tốc Độ phun 9

II Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm 10

III Các khuyết tật trên sản phẩm và cách khắc phục 10

3.1) Sản phẩm bị sai lệch kích thước 10

3.2) Sản phẩm bị cong vênh 11

3.3) Tập trung bọt khí 12

3.4) Sản phẩm có các vết lõm 12

3.5 Hiện tượng phun thiếu 12

3.6 Sản phẩm bị bavia 13

3.7 Sản phẩm có đường hàn nối 13

3.8 Sản phẩm có nhiều nếp nhăn 14

3.9 Bề mặt bong tróc, có vết xước, không bằng phẳng 14

3.10 Các vết rạn nứt 15

3.11 Sản phẩm có vết cháy đen 15

Câu 1: Tìm hiểu về dây chuyền công nghệ sản xuất ván mỏng tự nhiên?

1 Giới thiệu chung

Công nghiệp sản xuất ván dán đang ngày một phát triển vì sự thiếu hụt ngày một tăng củanguồn nguyên liệu từ gỗ rừng tự nhiên Việc tạo ra ván mỏng là một phương thức kinh tếnhất trong việc sản xuất gỗ chất lượng cao và thể hiện được hình ảnh gỗ trong sản phẩm.Công nghệ mới đã có thể cho phép công nghiệp gỗ sử dụng gỗ rừng trồng, nguồn nguyênliệu gỗ mà trước kia bị xem là gỗ có đường kính quá nhỏ để sản xuất ván ép

Công nghệ sản xuất ván dán nhiều lớp về cơ bản dựa trên công nghệ sản xuất ván dánthông thường Ván dán được tạo nên từ các lớp gỗ (ván mỏng) liên kết với nhau bởi chấtdán dính (keo) Đây là loại vật liệu được đặc trưng bằng khả năng của nó được thiết kế vàcấu tạo cho các ứng dụng trong xây dựng hay trang trí, định hình thẳng hay cong Ván dánđược tạo ra từ gỗ lá rộng thông thường được sử dụng cho mục đích trang trí Ván dánđược tạo ra từ gỗ lá kim (họ tùng bách) thường đựợc sử dụng cho xây dựng và kết cấu.Qui trình công nghệ sản xuất ván ép nhiều lớp bao gồm 5 công đoạn chính sau:

1 Gỗ tròn được bóc vỏ và cắt theo chiều dài cần thiết

2 Gỗ tròn được bóc để tạo ván mỏng

3 Ván mỏng được sấy khô và phân loại

4 Ván mỏng được tráng keo và được xếp đặt để đạt yêu cầu chiều dày ván và được épnhiệt

5 Ván ép nhiều lớp được cắt theo kích thước yêu cầu của khách hàng

Từ khóa: ván dán, ván mỏng, máy bóc, máy lạng, sấy ván mỏng, keo dán, ép nhiệt,

2 Sản xuất ván mỏng

2.1 Chuẩn bị phôi gỗ

Ván mỏng và các sản phẩm sử dụng ván mỏng được tạo ra từ cả gỗ lá rộng và gỗ lá kim.Chất lượng nguyên liệu gỗ để sản xuất ván mỏng đựợc đánh giá dựa trên các yêu cầu nhấtđịnh về kích thước gỗ, cấp chất lượng, các phương thức vận chuyển, bảo quản và cách lygỗ

Để đáp ứng được các yêu cầu tiêu chuẩn ngày nay, bề mặt ván mỏng cần xuất hiện ít lỗi,màu sắc đồng đều và cấu trúc đồng đều Việc đánh giá kỹ lưỡng và chính xác chất lượng

gỗ khúc là cơ sở rất quan trọng để đạt được ván mỏng chất lượng tốt trong các công đoạn

1

Recommandé pour toi Suite du document ci-dessous

chế biến sau Các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng gỗ cho phép xác định những loại gỗ nàophù hợp để sản xuất ván mỏng Các đặc tính gỗ chính được xem xét đến như sau:

Thông số hình học

Đường kính gỗ nguyên liệu ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ lợi dụng gỗ và năng suất laođộng Đường kính nhỏ nhất của gỗ dùng để sản xuất ván dán có tu thường là 18cm Đốivới ván không tu đường kính gỗ được phép nhỏ hơn

+ Độ thót ngọn càng nhỏ càng tốt

+ Độ cong càng nhỏ càng tốt

+ Độ tròn càng lớn và đồng đều càng tốt

Các đặc tính bóc và lạng (khối lượng thể tích, sự chéo thớ, mắt gỗ)

+ Chiều thớ gỗ: Gỗ càng thẳng thớ càng tốt khi đó sẽ tạo được bề mặt ván có hình dángđẹp

+ Mắt gỗ không những ảnh hưởng đến chất lượng ván mỏng, tỷ suất ván mỏng, chấtlượng ván dán mà còn ảnh hưởng đến dao bóc Nếu mắt có đường kính lớn, tập trurng thì

tỷ suất ván mỏng rất thấp Mắt chết sau khi sấy khô cũng có thể trở thành mắt rõ Dù làmắt chết hay mắt rõ thì sau này khi xử lý ván mỏng cũng rất khó khăn Đây không chỉ làcông việc gây tốn kém mà còn làm cho cường độ ván mỏng giảm và cường độ ván dáncũng giảm theo

Các đặc tính sử dụng hay hiển thị (màu sắc, hình ảnh, cấu trúc, vòng năm, mùi gỗ)

+ Gỗ có giác lõi không hoặc ít phân biệt

+ Gỗ sớm gỗ muộn không hoặc ít phân biệt

+ Tia gỗ có kích thước nhỏ, số lượng ít

Các đặc tính cấu trúc (cường độ, chịu mục nát, độ cứng gỗ)

+ Độ bền cơ học: Các kết quả thực nghiệm ở nhiều nước trên thế giới cho thấy, gỗ trònnguyên liệu dùng để sản xuất ván dán nên có khối lượng thể tích từ 0,55 ÷ 0,75 g/cm3

2

Module 7 - Unit 19 Accounting and Finance

Tiếng Anh Chuyên Ngành 100% (9)

Module 4 - Unit 3 Company stucture

Tiếng Anh Chuyên Ngành 100% (8)

Module 6 - Unit 12 Marketing

Tiếng Anh Chuyên Ngành 100% (7)

Module 5 - Unit 8 Production - Unit 9 Logistics

Tiếng Anh Chuyên Ngành 87% (15)

6

6

7

10

Với khối lượng thể tích như vậy, cường độ ván mỏng và ván dán cao, tỷ suất nén nhỏ vàđảm bảo yêu cầu về chất lượng sản phẩm ván dán Nếu gỗ tròn nguyên liệu có khối lượngthể tích nhỏ ( < 0,49 g/cm3) thì giới hạn bền kéo dọc thớ, kéo ngang thớ của ván mỏngthấp, không đảm bảo được yêu cầu của nhiều loại sản phẩm (nói trung ván dán chất lượngcao đòi hỏi cường độ cao)

+ Cần hạn chế khuyết tật gỗ nhiều nhất có thể, không được mục, không có vật liệu lạ (kimloại)

+ Gỗ dùng cho bóc lạng cần được đảm bảo yêu cầu về độ ẩm (nên dùng gỗ còn tươi, mộttháng sau khi chặt hạ)

2.2 Hóa mềm gỗ

Trong công nghệ bóc và lạng gỗ, các khúc phôi gỗ thường được làm nóng trong bể nướchoặc được hấp nóng để làm mềm gỗ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc bóc, lạng gỗ và cảithiện chất lượng ván mỏng sản xuất ra Qui trình nấu và gia nhiệt rất đa dạng, phụ thuộcvào khối lượng thể tích gỗ, kích thước phôi gỗ và kế hoạch cấp nhiệt của nhà máy Nhiệt

độ thường được sử dụng là 50 – 90oC, thời gian gia nhiệt 25 – 36giờ Tuy nhiên, một sốloài gỗ có khối lượng thể tích cao cần được gia nhiệt nhiều ngày

Tuy nhiên trong thực tế sản xuất ván bóc hiện nay nhiều nơi đã bỏ qua khâu làm mềm vìlợi dụng bóc ván khi gỗ con tươi, có độ ẩm cao và tương đối dễ bóc ván Việc bóc ván gỗtươi sẽ tiết kiệm được năng lượng và thời gian tạo ván mỏng Tuy nhiên nếu không cóthiết kế công đoạn hóa mềm gỗ trong qui trình sản xuất ván dán có thể dẫn đến một số bấtlợi sau:

- Không chủ động được nguồn gỗ tươi có độ ẩm lớn cần thiết để bóc ván

- Gỗ có độ ẩm thấp dễ bi dòn, khi đươc bóc sẽ làm tăng tần số vết nứt, làm giảm cường độván mỏng cũng như làm tăng tỷ lệ ván mỏng vỡ vụn

- Các ứng suất cục bộ tự nhiên trong thân gỗ chưa được triệt tiêu bởi quá trình nhiệt mềmhóa gỗ, sẽ gây rách ván mỏng khi bóc và lạng ván

2.3 Công nghệ sản xuất ván mỏng

Bóc ván: Công nghệ bóc ván truyền thống thường sử dụng gỗ bóc có đường kính lớn Tuynhiên do sự phát triển về thiết bị và công nghệ sản xuất, gỗ đường kính nhỏ rừng trồng đãđược sử dụng một cách kinh tế

3

Các máy bóc không có tu hay máy bóc vô tâm cho phép bóc gỗ đến đường kính nhỏ hơnván bóc truyền thống sử dụng tu (trấu kẹp) Tuy nhiên việc sử dụng máy bóc không tucũng có có nhựơc điểm là sai số về chiều dày ván mỏng có thể cao do vị trí đường tâmkhúc gỗ tròn và mũi dao bóc có độ ổn định không cao do:

+ Chuyển động của phôi gỗ phụ thuộc vào bề mặt phôi gỗ tròn, độ tròn, độ thót ngọn,mức độ u bướu và khuyết tật gỗ bề mặt

+ Việc điều hòa chuyển động của các ru lô dẫn hướng khó khăn

+ Độ ổn định chuyển động của phôi gỗ phụ thuộc vào khối lượng phôi gỗ

Lạng và Lạng nửa vòng ván: Trong công nghệ này, những yêu cầu về nguyên liệu gỗđược chú trọng hơn trên phương diện giá trị của sản phẩm cuối cùng Các phần gỗ đặcbiệt như góc, gốc, thớ vặn đem lại hình ảnh vân gỗ và màu sắc gỗ phù hợp cho mục đíchtrang trí

Hệ thống gia nhiệt và quạt được bố trí dọc theo buồng sấy để kiểm soát nhiệt độ và độẩm

Phần lớn các lò sấy ván mỏng nhiệt độ cao (trên 100°C) sử dụng nguồn nhiệt từ hệ thốnggia nhiệt hơi nước Nhiệt được truyền tới không khí bởi hệ thống trao đổi nhiệt Các hệthống lò sấy sử dụng dầu và khí đốt đang ngày một thông dụng trong công nghiệp.Dưới đây là một mô hình buồng sấy băng tải:

Do nhiều ván mỏng có xu hướng bị nhăn sau khi sấy vì sự khác nhau mật độ trên mặt ván,các tấm ván mỏng đó cần được làm phẳng bằng cách là ép thêm Ngày nay máy sấy ép đãđược phát triển với khả năng vừa ép, vừa sấy khô ván mỏng

2.5 Cắt xén

Sau khi sấy, ván mỏng được cắt xén theo kích thước yêu cầu để bán hay ép ván.Qua việc cắt xén, các phần lỗi trên ván mỏng cũng được loại bỏ

4

Các lá ván mỏng được cắt theo từng loại kích thước và được tập hợp theo tưng bó 24 – 32tấm

2.6 Tuyển chọn và phân loại

Trong các quá trình sản xuất, ván mỏng có thể được phân loại theo các yêu cầu chất lượngcho từng mục đích sử dụng như sau:

- Chất lượng kiến trúc nội thất

Ghép hình sách

5

Ghép hình ngẫu nhiên

Ghép nối vân

Ghép hình vuông

3 Sản xuất ván dán

3.1 Yêu cầu đối với ván dán

Ván dán tiêu chuẩn: Là ván dán được sử dụng thông thường trong điều kiện trong nhà, vàkhông phù hợp cho mục đích ngoài trời trong một thời gian dài

Ván dán chịu ẩm: Nên được sử dụng với những ứng dụng trong nhà nơi mà được đòi hỏi

có khả năng chịu được độ ẩm cao hoặc thỉnh thoảng tiếp xúc với nước

Ván dán ép nhiều lớp: Được sử dụng cho những sản phẩm chịu lực và độ ổn định kíchthước cao Ván ép nhiều lớp dùng cho sàn và vách ngăn tàu thuyền còn có yêu cầu chịu

ẩm cao và bền với điều kiện ngoài trời

3.2 Tráng keo

3.2.1 Các loại keo dán ván dán

Việc lựa chọn keo dán cho sản xuất ván dán dựa trên nhiều yếu tố như giá cả, kết cấu làmviệc, chịu ẩm, yêu cầu nhiệt phản ứng, tiếp xúc lửa, v.v…Các loại keo chính thường được

sử dụng trong công nghiệp ván dán bao gồm: (1) protein và (2) phenol-formaldehyde (PF)

và urea- formaldehyde (UF)

Keo protein đươc tạo ra từ thực vật và động vật với những thành phần chính là nước, máukhô, bột đậu, chanh, Na2SiO3 (sodium silicate), NaOH (caustic soda) Keo Urea-formaldehyde là các loại keo nhiệt rắn tổng hợp với những thành phần chính là nước, chấtkhử bọt, chất độn (bột mì) và nhựa urea- formaldehyde Nhựa Phenol-formaldehyde cũngđược sử dụng như keo nhiệt rắn tổng hợp với những thành phần chính bao gồm các phụgia NaOH (caustic soda) và Na2Co3 (soda ash)

Keo protein và urea-formaldehyde chuyên được dùng cho điều kiện trong nhà (keo khôngchịu nước), trong khi keo phenol-formaldehyde được sử dụng cho mục đích ngoài trời(keo chịu nước)

Ngoài ra, keo Melamine Urea formaldehyde là loại keo biến tính được sử dụng cho cácứng dụng với liên kết keo chịu ẩm và tạo mạch lien kết keo màu sáng

3.2.2 Tráng keo

6

Bề mặt ván mỏng cần được bằng phẳng và không chịu sức căng nội để đảm bảo keo đượctrải đều trên bề mặt và đảm bảo chất lượng dán dính.

Các thành phần keo cần được hòa trộn kỹ và nghiêm ngặt theo chỉ dẫn của nhà sản xuấtLượng các thành phần pha trộn keo thực tế cho mỗi mẻ cần được ghi chép lại làm cơ sởcho đánh giá chất lượng sau khi ép ván

Độ nhớt của hỗn hợp keo cần được xác định để đảm bảo theo đúng với yêu cầu của nhàsản xuất keo

Lượng trải keo trên bề mặt dán dính là thông số rất quan trọng đối với quá trình dán épván, cần được kiểm soát trong giới hạn yêu cầu của nhà sản xuất và cần được ghi chép lại

ít nhất một lần trong ngày làm việc

Bề mặt ván mỏng trước khi tráng keo cần được làm sạch để tránh bụi, dầu, mỡ hay mồhôi

Do ván ép có tính đối xứng, vì vậy việc sử dụng keo dán cần được cân bằng với các tấmván mỏng đối xứng qua tâm ván ép

Máy tráng keo được sử dụng phổ biến nhất là loại máy bao gồm 2 ru lô dẫn hướng kếthợp với keo dể tráng lên bề mặt ván mỏng

Hàm lượng khô và độ nhớt của keo là các yếu tố quyết định đến định lượng cũng như chấtlượng tráng keo cho ván mỏng

3.4 Ép ván dán

Phụ thuộc vào loại keo được sử dụng, ép nguội hay ép nhiệt ván dán sẽ được áp dụngKhi ép nhiệt ván, các yếu tố quan trọng nhất cần được xem xét đến là độ ẩm của vánmỏng, lượng nước trong keo dán, nhiệt độ, áp xuất và thời gian ép

Trong quá trình ép ván, cả nhiệt độ và thời gian ép cần phải được theo dõi và kiểm soátnghiêm ngặt Cần đảm bảo đủ thời gian lượng ẩm trong ván cần thiết được giải thoát vàkeo dán đóng rắn, đảm bảo ván ép không bị phồng rộp hay nổ Khi chiều dày ván ép cànglớn, việc khống chế các yếu tố công nghệ ép ván càng đòi hởi tối ưu và nghiêm ngặt đượckiểm soát Đối với keo phenol formaldehyde, nhiệt độ ép cần tối thiểu 120oC để đảm bảoyêu cầu đóng rắn keo

Các loại gỗ với khối lượng thể tích khác nhau đòi hỏi thời gian và công nghệ ép khácnhau

7

Bề mặt của bàn ép ván cần đươc làm sạch để tránh các vết bẩn và bụi dính trên bề mặtván sau khi ép

Các chất làm sạch bề mặt bàn ép nên là các chất không acid

3.5 Các vấn đề thường gặp khi bong tách ván

Rất nhiều yếu tố dẫn đến bong tách ván sau khi ép nhiệt, về cơ bản 3 yếu tố chính là việc

sử dụng keo, qui trình ép ván và các thông số ván mỏng không thích hợp:

- Việc trộn keo cần được thực hiện nghiêm ngặt theo chỉ dẫn

- Dư lượng keo tráng có thể dẫn đến dư hơi nước trong quá trình ép nhiệt ván

- Tráng keo thiếu có thế dẫn đến thiếu liên kết keo ở một số nơi trong ván dán

- Độ ẩm ván mỏng quá cao tạo lượng hơi nước quá cao trong khi ép ván, có thể gâyphồng rộp ván

- Thời gian chờ ép quá dài có thể gây đóng rắn keo trước khi ép ván

- Sai số chiều dày ván lớn làm chất lượng ép ván không đồng đều, nên tối đa là 0,1mm

- Thời gian ép quá ngắn làm cho keo chưa đóng rắn hoàn toàn

3.6 Cân bằng và ổn định ván ép

Sau khi ép nhiệt, ván ép cần được lưu giữ trong điều kiện môi trường tiêu chuẩn trongmột khoản thời gian nhất định Đây là khoảng thời gian cần thiết để việc đóng rắn keotrong ván được thực hiện hoàn toàn Hơn nữa độ ẩm của ván cũng được cân bằng.Ván ép nên được lưu giữ trong điều kiện môi trường sao cho độ ẩm thăng bằng của ván(EMC) đạt khoảng 10% EMC của ván nên được duy trì cho đến khi ván dán được đánhnhẵn và hoàn thiện

3.7 Đánh nhẵn và cắt ván ép

Việc đánh nhẵn ván cần được kiểm soát trong giới hạn để tránh đánh nhẵn quá cạnh, đầu

và bề mặt ván ép Nếu bề mặt ván bị đánh nhẵn quá nhiều gây mỏng lớp ván mặt làmgiảm khả năng chịu lực bề mặt ván

Có nhiều loại máy đánh nhẵn được dùng cho đánh nhẵn ván ép, phổ biến là các loại máyđánh nhẵn dạng băng

Sua khi đánh nhẵn, ván ép được cắt cạnh theo đúng kích thước đặt hàng và cần được lưutrong kho với điều kiện được kiểm soát về độ ẩm và lưu thông khí

3.8 Hoàn thiện ván ép

8