đánh giá hiệu quả kinh tế của hoạt động nuôi ếch thái lan ở xã phú thành - huyện yên thành - tỉnh nghệ an

Ởnước ta tuy các mô hình nuôi Ếch Thái Lan chủ yếu là mô hình theo hộ giađình có quy mô vừa và nhỏ mới phát triển nhưng đã thể hiện rõ vai trò tíchcực trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nô

PHẦN 1 ĐẶT VẤN ĐỀ

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Ếch Thái Lan có vai trò rất quan trọng đối với thế giới và trong nước Ởnước ta tuy các mô hình nuôi Ếch Thái Lan (chủ yếu là mô hình theo hộ giađình có quy mô vừa và nhỏ) mới phát triển nhưng đã thể hiện rõ vai trò tíchcực trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, góp phần xây dựng nềnnông nghiệp sản xuất hàng hóa lớn gắn liền với phát triển công nghiệp và dịch

vụ Các mô hình nuôi ếch đã phát huy có hiệu quả các nguồn lực trong nôngnghiệp nông thôn thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển của nông nghiệp vàkinh tế nông thôn

Tuy nhiên từ trước đến nay, sản lượng ếch phụ thuộc hoàn toàn vào tựnhiên Mặc dù ở nước ta đã có nhiều mô hình nuôi ếch đồng với phương phápthủ công dân gian nhưng không phổ biến do tỷ lệ sống thấp, tốn nhiều thờigian, không mang lại hiệu quả kinh tế Bên cạnh đó, việc khai thác ếch ngoài tựnhiên làm ảnh đến môi trường sinh thái, tạo điều kiện cho côn trùng phá hoạimùa màng phát triển và ảnh hưởng xấu đến hoạt động sản xuất nông nghiệp

Trong vài năm gần đây, nước ta đã du nhập, thuần dưỡng và nhângiống ếch Thái Lan (Rana tigerina) với tập tính lớn nhanh và tỷ lệ sống caohơn thích hợp cho việc nuôi công nghiệp so với ếch đồng Việt Nam (R.rugulosa) Tuy nhiên, việc nuôi thương phẩm giống ếch này còn khá mới mẻđối với người dân nước ta Do đó việc tìm ra mô hình nuôi thích hợp và cóhiệu quả kinh tế là rất cần thiết Bên cạnh đó, chúng ta cũng biết ếch có tậptính ăn nhau, dẫn đến sự hao hụt trong quá trình ương, nuôi Do đó cần tìmhiểu điều kiện dẫn đến sự ăn nhau của chúng để khắc phục và tìm ra biệnpháp nuôi có hiệu quả hơn

Ở Nghệ An loại hình nuôi Ếch Thái Lan tuy phát triển chưa dài nhưngnhững kết quả đạt được đã thể hiện là nhân tố mới trong nông nghiệp và nôngthôn, góp phần tích cực trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế vật nuôi, cơ cấu kinh

tế nông nghiệp, nông thôn của tỉnh

Xã Phú Thành, Huyện Yên Thành với những lợi thế về diện tích ao hồ,mặt nước và có nhiều diện tích ruộng trũng, từ lâu Phú Thành - Yên Thành đãđược biết đến là một xã trọng điểm sản xuất nông nghiệp của huyện Yên Thành,tỉnh Nghệ An, trong đó có nghề nuôi Ếch Thái Lan thương phẩm Ngoài trồnglúa, phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm, nghề nuôi Ếch đã góp phần quan trọnggiúp nhiều gia đình hộ nông dân ở đây thoát nghèo và vươn lên làm giàu.

Toàn địa bàn xã Phú Thành, Yên Thành hiện nay có gần 411.5 ha đấtsản xuất nông nghiệp, nhưng có trên 150 ha mặt nước và 231.5 ha ruộng trũng

có khả năng nuôi trồng thuỷ sản Có ao hồ nuôi trồng của các hộ gia đình vớiđiều kiện nguồn nước tưới tiêu luôn được cung cấp thường xuyên nhờ hệthống ao hồ, kênh mương đảm bảo, nên tạo rất nhiều điều kiện thuận lợi để pháttriển nghề nuôi Ếch Thái Lan Bên cạnh đó thì trên địa bàn xã Phú Thành nhiều

hộ gia đình có diện tích đất thổ cư rộng không dùng tới thuận lợi tạo không giancho việc nuôi ếch trong bể xi măng Với những thuận lợi vốn có thì người dânPhú Thành cần tìm ra biện pháp để tận dụng những diện tích đất bỏ trống và tìm

ra những cách làm ăn có hiệu quả Với diện tích đất vốn có của địa bàn xã vàđiều kiện tự nhiên của xã rất thích hợp cho việc nuôi ếch Thái Lan

Người dân Phú Thành, Yên Thành đang dần chuyên đổi cơ cấu sản xuất,tận dụng trên các diện tích mặt nước có sẵn đồng thời chuyển đổi những diệntích trồng lúa và hoa màu hiệu quả không cao sang nuôi Ếch Thái Lan cũngnhư xây dựng các loại hình nuôi ếch, nhằm đem lại hiệu quả thiết thực cho bàcon nông dân… Với lợi thế vốn có của địa phương, tận dụng các diện tích mặtnước không sản xuất được và diện tích ruộng sâu bị ngập không sản xuât được

để nuôi ếch, các loài ếch này rất phù hợp với điều kiện sống của địa phương

Trong những năm qua, ếch (đặc biệt là ếch đồng) được xem là mộttrong những loài thủy sản nội địa có giá trị kinh tế cao ở xã Phú Thành nóiriêng và cả huyện Yên Thành nói chung Vì vậy, việc khai thác loài ếch bảnđịa đã làm nguồn lợi ếch ngày càng một cạn kiệt, nên việc nghiên cứu đầu tưquy trình sản xuất từ sinh sản nhân tạo đến nuôi ếch thương phẩm để thay thếnguồn ếch bản địa ngoài tự nhiên là hết sức cần thiết Vì vậy, nuôi Ếch TháiLan rất phù hợp với điều kiện sống của địa bàn xã Phú Thành

Với những thế mạnh vốn có của địa phương, tin chắc rằng nghề nuôiếch Thái Lan của người nông dân Phú Thành - Yên Thành – Nghệ An sẽ tiếptục phát triển không ngừng, giúp người nông dân ở đây xoá đói, giảm nghèo

và vươn lên làm giàu Vì thế tôi nghiên cứu và viết lên đề tài: “ Đánh giá hiệu quả kinh tế của hoạt động nuôi Ếch Thái Lan ở Xã Phú thành - Huyện Yên Thành - Tỉnh Nghệ An’’.

1.2 Mục tiêu của đề tài

Mục tiêu cụ thể

- Tìm hiểu thực trạng nuôi và tiêu thụ Ếch Thái Lan tại xã Phú Thành

- Đánh giá hiệu quả kinh tế của các hoạt động nuôi ếch trên địa điểmnghiên cứu

- Các yếu tố thuận lợi và khó khăn tác động đến hoạt động nuôi ẾchThái Lan trên địa bàn xã Phú Thành – Yên Thành – Nghệ An

PHẦN 2

TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU

2.1 Cở sở lý luận

2.1.1 Giới thiệu sơ lược về ếch thái Lan

Ếch loài lưỡng cư, chu kỳ sống có 3 giai đoạn (nòng nọc, ếch giống vàếch trưởng thành) Nguồn nước nuôi ếch phải sạch, không bị ô nhiễm, độ mặncủa nước không quá 5o/oo Ếch Thái Lan có tên khoa học là Rana Rugulosa,

có nguồn gốc từ Thái Lan, độ PH nước đạt khoảng 6,5 - 8,5, nhiệt độ nướcthích hợp từ 25 - 32°C Thức ăn cho ếch là mồi sống, di động (như côn trùng,giun, ốc,…) hay mồi tĩnh (như thức ăn công nghiệp hay thức ăn tự chế gồmcám và cá tạp với tỷ lệ 1:1) đều được Mùa sinh sản ếch thường từ tháng 3 - 7

âm lịch, ếch 1 tuổi (50 - 60g/con) đã bắt đầu tham gia sinh sản nhưng ếch từ 2

- 3 tuổi sẽ cho thế hệ con tốt hơn, ếch đẻ từng cặp (1 đực : 1 cái), ếch đẻ 3 - 4lần/năm, ếch cái đẻ năm thứ nhất từ 2500 - 3000 trứng, ếch cái từ 3 - 4 tuổi thì

đẻ từ 4000 - 5000 trứng/năm Ếch giống sau khi nuôi được 3 - 4 tháng tuổiếch đạt trọng lượng từ 300 - 400 g/con.[3]

2.1.2 Lý luận về hiệu quả kinh tế

2.1.2.1 Quan điểm về hiệu quả kinh tế

Hiệu quả kinh tế là một phạm trù kinh tế xã hội phản ánh chất lượngcác hoạt động kinh tế, là thước đo trình độ quản lí, khai thác và sử dụngcác nguồn lực của nhà quản lí Hiện nay có rất nhiều khái niệm khác nhau

về hiệu quả kinh tế:

Theo giáo sư Nguyễn Tiến Mạnh thì: “Hiệu quả kinh tế của một hiệntượng (hay quá trình) kinh tế là phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụngcác nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) để đạt được mục tiêu xác định”[1]

Theo Hồ Vĩnh Đào: “Hiệu quả kinh tế còn gọi là hiệu ích kinh tế là sosánh giữa chiếm dụng và tiêu hao trong hoạt động kinh tế (bao gồm lao độngsống và hoạt động sống) với thành quả có ích đạt được”.[1]

Farsell (1957), Fchult (1964), Rizzo (1979) và Elli (1993) cho rằng:Hiệu quả kinh tế được xác định bởi so sánh giữa kết quả đạt được với chi phí

bỏ ra (nhân lực, vật lực, tài lực…).[1]

Tóm lại, hiệu quả kinh tế là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ tổchức, quản lí kinh tế Chất lượng khai thác các nguồn lực trong quá trình táisản xuất để đạt được mục tiêu đề ra ban đầu.

2.1.2.2 Các chỉ tiêu đánh giá kết quả và hiệu quả kinh tế

Căn cứ vào hệ thống tài khoản quốc gia SNA (System of nationalaccount) đưa ra các chỉ tiêu phản ánh kết quả và hiệu quả kinh tế như sau:

+ Giá trị sản xuất: GO (Gross Output) là giá trị tính bằng tiền từ hoạtđộng sản xuất của hộ/năm hoặc kỳ sản xuất

GO = ∑Qi.PiTrong đó: Qi là khối lượng sản phẫm thứ i

Pi là đơn giá sản phẫm thứ i

+ Giá trị tăng thêm VA so với chi phí bỏ ra cho hoạt động sản xuấttrong một chu kì sản xuất

VA= GO - IC+ GO/IC: Là chỉ tiêu phản ánh giá trị gia tăng so với chi phí bỏ ra thuđược bao nhiêu đồng giá trị sản xuất trong một chu kì sản xuất

+ VA/IC: Là chỉ tiêu phản ánh giá trị gia tăng so với chi phí bỏ ra tronghoạt động sản xuất trong một năm hoạt động chu kì sản xuất

2.2 Cơ sở thực tiễn

2.2.1 Tình hình nuôi ếch trong nước

Tình hình nuôi Ếch Thái Lan ở Việt Nam ngày càng được chú trọng vàphát triển nhanh chóng Nhiều mô hình nuôi ếch cho hiệu quả kinh tế cao vàđem lại nguồn thu nhập lớn lao cho người dân nghèo đang tìm hướng đi mới,hướng làm giàu cho chính họ trên mảnh đất vốn có của gia đình

Hai năm trở lại đây, phong trào nuôi ếch Thái Lan phát triển rầm rộvới tốc độ chóng mặt ở thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh đồng bằng sôngCửu Long và một số tỉnh miền Trung như Nghệ An, Hà Tĩnh, QuảngBình…bởi quy trình kỹ thuật nuôi ếch Thái Lan khá đơn giản, vốn đầu tưthấp, hiệu quả kinh tế cao [5]

Ở Việt Nam, trên thực tiễn thì quá trình nuôi ếch Thái Lan được áp dụngnhiều trên khắp cả nước nhưng chủ yếu được nuôi nhiều ở các tỉnh miền Trung

và miền Nam như Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng, Cần Thơ, Nghệ An, Hà

Tĩnh… Các tỉnh miền Bắc như Hải Phòng, Hà nội, Thanh Hóa… Cụ thể ở tỉnhBến Tre với mô hình nuôi Ếch của chú Năm Ót ở ấp Hội Thành, xã Đa PhướcHội, huyện Mỏ Cày[4] Sau nhiều năm nuôi trăn, kỳ đà, không đạt hiệu quả nhưmong muốn, năm 2003 chú Nguyễn Văn Ót (còn gọi là chú Năm Ót) chuyểnsang nuôi ếch đồng nhưng hiệu quả vẫn thấp Đến tháng 5-2007, chú Năm Ótbắt đầu nuôi 2.700 con ếch Thái Lan trong diện tích 500m2 Hiện tại còn 2.469con, trong đó có 600 ếch cái và 700 ếch đực để nhân giống Nguồn thức ăn làtrùn quế, bà chằn và thức ăn viên dành cho cá Cũng như chú Năm Ót thì ở tại 4xã: An Dương, Lam Cốt, Đại Hoá và Phúc Sơn của tỉnh Bắc Giang tiêu biểu làanh Bùi Văn Huân thuộc xã Lam Cốt làm giàu lên từ mô hình nuôi ếch TháiLan.[4]

Ếch là một trong những thủy đặc sản của vùng đồng bằng sông CửuLong (ĐBSCL) nhưng hiện nay sản lượng đánh bắt ngoài tự nhiên ngày cànggiảm nên việc nuôi ếch Thái Lan thương phẩm cần được khuyến khích từngbước theo hướng ổn định và bền vững, góp phần tạo thêm công ăn viêc làmcho các nông hộ lúc nông nhàn và cải thiện được thu nhập cho gia đình.[6]

2.2.3 Tình hình nuôi Ếch của tỉnh Nghệ An

Thực tế, ở tỉnh Nghệ An thì các mô hình chăn nuôi Ếch ngày càng đượcchú trọng và phát triển nhân rộng mô hình.Trong những năm qua đã chứngminh rằng việc xây dựng mô hình nuôi Ếch Thái Lan ở tỉnh Nghệ An là một

mô hình cần được khuyến khích phát triển, bởi lẽ mô hình nuôi Ếch là mộtloại hình kinh tế sử dụng hiệu quả các nguồn lực hiện có, nhất là nguồn lựclao động, thức ăn sẵn có và đất đai Hiện lao động thường xuyên của các nông

hộ là những người chủ yếu trong gia đình

Nhìn chung các loại hình nuôi Ếch Thái Lan đã lựa chọn mô hình sản xuất,kinh doanh đúng hướng sản xuất nông nghiệp theo hình thức hàng hóa, khai tháctốt tiềm năng đất đai và tạo ra khối lượng sản phẩm lớn, đa dạng Loại hình nuôiẾch của tỉnh Nghệ An đã mở ra hướng làm ăn mới, được hộ nông dân tích cựchưởng ứng, hình thành đội ngũ nông dân năng động, dám nghĩ, dám làm Ở mỗiđịa phương ngày càng nhiều điển hình đơn vị và hộ sản xuất, kinh doanh giỏi, tinhthần hợp tác, tương trợ giữa các chủ nông hộ được phát huy tốt.[7]

Tuy vậy, việc phát triển loại hình nuôi Ếch thái Lan ở Nghệ An vẫn còn

những hạn chế: Trước mắt là thiếu vốn đầu tư để phát triển sản xuất Cơ chế vayvốn gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc (thế chấp, tín chấp, kỳ hạn…) nên khôngthực hiện được Nhiều loại hình nuôi Ếch như nuôi trong đăng ao đất đòi hỏi thờigian dài và có sự đầu tư vốn lớn, các hộ nuôi ếch Thái Lan đang còn nhỏ, lẻ chưatích tụ được vốn để tái đầu tư, cải tạo ao nuôi vốn có của gia đình.[08].

Các chủ nông hộ nuôi ếch thường ít được tiếp cận đầy đủ thông tin vềthị trường, chưa nắm bắt rõ quy luật cung cầu Sản phẩm nông sản làm ra thịtrường tiêu thụ không ổn định, thường bị ép cấp, ép giá

Nhiều nông hộ nuôi ếch phát triển còn thụ động, không có chiến lược,định hướng lâu dài Trình độ tổ chức quản lý sản xuất ở các nông hộ còn thấp,chưa qua lớp đào tạo nghề, chủ yếu là kinh nghiệm vốn có của người nuôi

PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là các loại hình nuôi Ếch Thái Lan ở xã PhúThành – Yên Thành Có ba loại hình nuôi Ếch được xem xét đó là nuôi Ếchtrong ao đất, nuôi trong bể xi măng và nuôi trong giai hay đăng quầng Thực

tế ba loại hình nuôi này không khác nhau về cơ cấu con nuôi nhưng khácnhau về qui mô từng loại vật nuôi, hình thức và cách thức nuôi

Thời gian thực hiện đề tài từ tháng 1/2011 – tháng 5/2011

3.2 Phương pháp nghiên cứu

3.2.1 Phương pháp chọn điểm, chọn mẫu

Phương pháp chọn điểm

+ Địa bàn xã Phú Thành - Yên Thành - Nghệ An

+ Dựa trên tiêu chí là tìm hiểu địa bàn để đưa ra những hộ nuôi ếch cóhiệu quả, và cho năng suất cao Thông qua phương pháp thu thập thông tinthứ cấp để chọn ra những hộ phù hợp với việc đánh giá hiệu quả mô hình

Phương pháp chọn mẫu

Chọn những hộ tham gia mô hình nuôi Ếch Thái Lan có hiệu quả trênđịa bàn toàn xã Phú Thành – Yên Thành

Dung lượng mẫu

15 hộ nông dân tham gia trên địa bàn xã Phú Thành, Yên Thành, Nghệ An

Đặc điểm: 15 hộ này tham gia mô hình nuôi ếch có hiệu quả, cho

hiệu quả cao

3.2.2 Phương pháp thu thập thông tin dữ liệu

3.2.2.1 Thu thập thông tin thứ cấp

- Số liệu thứ cấp được thu thập từ những tài liệu, báo cáo hàng tháng,báo cáo tổng kết hàng năm, số liệu được công bố ở Phòng Thống Kê ủy BanNhân Dân xã Phú Thành

- Số liệu trên sách, báo và các trang web và các báo cáo khoa học có liên quan

- Các tài liệu liên quan tới các hoạt động nuôi ếch trên địa bàn

3.2.2.2 Thu thập thông tin sơ cấp

Điều tra phỏng vấn hộ dân nuôi ếch Thái Lan ở các thôn trên địa bàn của

xã Phú thành huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An bằng phương pháp chọn điểm

Phương pháp thu thập được sử dụng công cụ bảng hỏi bán cấu trúc, câuhỏi mở có gợi ý của người hỏi

3.3.3 Phương pháp xử lý số liệu

3.3.3.1 Phương pháp thống kê mô tả

Là phương pháp thu thập thông tin để kiểm chứng những giả thuyếthay để giải quyết một câu hỏi liên quan đến tình trạng hiện tại của đốitượng nghiên cứu

3.3.3.2 Phương pháp phân tích lợi ích chi phí

Phương pháp này dùng để phân tích và tìm ra chi phí vật chất, chi phílao động, doanh thu, lợi nhuận, thu nhập bình quân trên 1 ha lúa, các tỷ suấtlợi nhuận/chi phí, thu nhập/chi phí để thấy rõ hiệu quả kinh tế của việc nuôiếch tại xã

PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

4.1 Tình hình cơ bản của xã Phú Thành, Yên Thành, Nghệ An

4.1.1 Điều kiện tự nhiên

4.1.1.1 Vị trí địa lý

Phú Thành là một xã đồng bằng trũng, với diện tích đất tự nhiên của xã

là 669,9ha, rộng 1,5 km từ Tây sang Đông, dài 2 km từ Bắc sang Tây, dân số

là 7271 người Số người bình quân 1km2 1085, xã hiện có 15 xóm, 15 xóm cóđiện, tổng số hộ: 1565 hộ, dân số trung bình 7251 trong đó 3747 nữ Sốngười trong độ tuổi lao động 3173 trong đó 1659 nữ.[7]

Toạ độ địa lý:

Từ 18030’ đến 18047’ vĩ độ Bắc, từ 105025’ đến 105031’ kinh độ Đông

- Phía Bắc giáp xã Hồng Thành

- Phía Nam giáp xã Hợp Thành

- Phía Tây giáp xã Văn Thành, xã Hợp Thành, và Xã Phúc Thành

- Phía Đông giáp xã Diễn Liên, huyện Diễn Châu

Toàn xã có 15 xóm gồm xóm Cồn Bồng, Nam Tiên, Bắc Tiên, ĐôngTiên, Bắc Lai, Đông Lai, Tây Lai, Nam Lai, Tân lai, trung Lai, Thanh Thủy,Thanh Sơn, Thanh Tân, Đông Hồng, Nam Hồng.[7]

Với vị trí địa lý như trên, xã Phú Thành có nhiều điều kiện thuận lợi

để giao lưu kinh tế - văn hóa - xã hội với các xã khác Tại đây có thể lưuthông hàng hóa tới các vùng lân cận rất thuận tiện đặc biệt là hàng hóanông sản cũng như các sản phẩm Lâm Nghiệp Bên cạnh những thuận lợithì khó khăn cũng không ít, là xã có địa hình phức tạp, việc cung ứng vật

tư, tiến bộ khoa học kỹ thuât và tiêu thụ sản phẩm cho việc nuôi ếch là rấtkhó phân tán, nên khó khăn trong việc quản lý, hình thành những vùngsản xuất nông nghiệp theo tính chuyên môn hóa

4.1.1.2 Tài nguyên thiên nhiên

a Tài nguyên đất

Tài nguyên đất của xã Phú Thành và thực trạng sử dụng trong năm

2009 – 2010 được trình bày trong bảng 1

Bảng 1: Thực trạng sử dụng tài nguyên đất của xã Phú Thành

n m 2009 – 2010ăm 2009 – 2010

(ha)

DT 2010 (ha)

379.46.20.9-25-

Đất ở

Trụ sở cơ quan

Quốc phòng an ninh

Sx kinh doanh phi nông nghiệp

Tôn giáo tín ngưỡng

Nghĩa trang

Mặt nước chuyên dùng

28.61.2 1.97.020.5

281.2 1.95.720.6

20.2-18.1

(Nguồn: Báo cáo tình hình sử dụng đất của xã Phú Thành năm 2009 – 2010)

Bảng 1 cho ta thấy tổng diện tích đất tự nhiên của xã là 669,9 ha trong

đó diện tích đất nông nghiệp của xã là 411.5 ha Diện tích này được sử dụng

vào việc xây dựng các trụ sở cơ quan, được làm nhà ở tại nông thôn và thịtrấn, xây dựng cáckhu công nghiệp, làm đường giao thông, các loại hình chănnuôi trong nông nghiệp

Trong vòng một năm (2009 - 2010) diện tích đất phi nông nghiệp tăngđáng kể: 0,7 ha, diện tích đất chưa sử dụng không tăng không giảm so vớinăm 2009 nhưng vẫn đang còn lớn: 38,3 ha (2009 - 2010) Trong đó đất đồngbằng là 20,2 ha, đất đồi núi là 0 ha, núi đá không có rừng cây là 18,1 ha Đây

là phần diện tích đất đai mà trong thời gian tới UBND các cấp phải có chínhsách khuyến khích để người dân mạnh dạn đầu tư vào phát triển kinh tế trongnông hộ Đưa kinh tế nông hộ nhỏ của toàn xã Phú Thành phát triển mạnh vàbền vững, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho nhân dân

b Tài nguyên nước

Phú Thành với lợi thế giáp sông Vích Bắc là con sông lớn nhất huyệnYên Thành có nguồn nước lớn và dồi dào chảy qua địa phận xã Phú Thànhdài 4 km, là nguồn nước tưới dồi dào quanh năm, chất lượng nước tốt, lưulượng mùa khô 93 m3/s Nguồn nước dồi dào này thuận lợi cho việc trồng trọt

và chăn nuôi, lưu lượng nước thuận tiện nên ít dịch bệnh và thuận lợi cho việccấp thoát nước Lợi dụng nguồn nước thuận tiện tạo lợi thế để điều chỉnhnguồn nước cho việc nuôi ếch

4.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội

4.1.2.1 Dân số và lao động

Dân số và lao động là tài sản quyết định đến việc phát triển kinh tếcủa địa phương Một mặt nó tạo điều kiện để phát triển, mặt khác là sựcản trở của sự phát triển khi vấn đề việc làm và đời sống nhân dân khôngđược đảm bảo Với ý nghĩa đó tôi đã tìm hiểu cơ cấu dân số và lao độngcủa xã Phú Thành (2009 - 2010) Kết quả thể hiện ở bảng 2:

Bảng 2: Cơ cấu dân số và lao động của xã (2009 – 2010)

Tỷ lệ (%)

Qua bảng số liệu thấy:

Tổng số hộ là 1565 hộ và có xu hướng tăng dần lên, từ 1512 hộ (2009)lên 1565 hộ (2010), tăng 0,12% Bình quân nhân khẩu/hộ là 4,75 (2009) và có

xu hướng tăng dần lên Từ 4,72 khẩu (2009) lên 4,75 khẩu (2010), tăng 0,64%

Bình quân lao động/hộ là 1,96 lao động và cũng có xu hướng tăng dần,

từ 1,95 lao động (2009) lên 1,96 lao động (2010), tăng 0,51%

Điều đáng chú ý là lao động nữ nhiều hơn lao động nam và tăng dầnlên qua các năm, trong khi các hoạt động sản xuất đều đòi hỏi sức khỏecủa nam giới Đây là một hạn chế trong quá trình sản xuất nói chung vàngành nông, lâm nghiệp nói riêng

Hiện nay, xã đang có chủ trương tạo điều kiện thuận lợi để nhândân vay vốn sản xuất, kinh doanh dịch vụ, mở trang trại, phát triển chănnuôi nhằm giải quyết việc làm cho người lao động, đặc biệt là lao động

nữ Tuy nhiên số lượng lao động được giải quyết việc làm vẫn chưa cao

và mức thu nhập còn thấp

Cơ cấu lao động và dân số là hai yếu tố có vai trò quyết định đối vớiquá trình trồng trọt và chăn nuôi trong nông hộ Quá trình lao động tạo ra củacải vật chất nuôi sống gia đình và xã hội Nếu dân số và lao động dồi dào làđiều kiện thuận lợi cho quá trình phát triển kinh tế xã hội và ngược lại Nếudân số nhiều nhưng lao động ít sẽ kìm hãm sự phát triển kinh tế xã hội Vìvậy cơ cấu dân số và lao động ở xã Phú Thành tạo tiền đề cho việc phát triểnkinh tê – xã hội cho khu vực toàn xã và huyện Yên Thành

4.1.2.2 Tình hình cơ bản về giao thông và thủy lợi

Cơ sở hạ tầng là yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quảcủa quá trình sản xuất nông nghiệp, nhất là quá trình vận chuyển và buôn bánếch tại địa phương Đặc biệt trong sản xuất nông nghiệp thì giao thông vàthủy lợi là 2 yếu tố quyết định đến hiệu quả của quá trình sản xuất

* Giao thông

Hiện tại thì nhiều tuyến đường đã có hiện tượng xuống cấp nghiêmtrọng Tuyến đường liêm tỉnh bị hư hỏng khiến người dân vận chuyển lưuthông hàng hóa bị hạn chế Nhưng xã đang tiến hành tu bổ và sữa chữa lạituyến đương để thuận lợi cho việc lưu thông

Đường bê tông được kéo tới tận nhà do công trình của thôn đề ra,thuận lợi cho việc đi lại.

* Thủy lợi

Ở xã Phú Thành là xã đòng bằng trũng có nguồn nước phục vụ chonông nghiệp lại có thế mạnh riêng, con sông đào (Kênh Vích Bắc) chảyqua, con sông này được xây dựng từ thời pháp thuộc, lấy nguồn nướcsông lam để tưới cho 4 huyện (Đô Lương, Yên Thành, Diễn Châu, QuỳnhLưu) Lượng nước sông đào tưới đảm bảo ổn định cho 80% diện tích đấtnông nghiệp của xã Với tình hình kênh mương và hồ đập như hiện nay cơbản đảm bảo cho công tác tưới tiêu phục vụ sản xuất và chuyển đổi cơ cấucây trồng Tuy nhiên vào mùa khô, nước một số hồ đập bị khô nên việc tướinước còn gặp nhiều khó khăn

Nhìn chung hệ thống giao thông thủy lợi ở xã Phú Thành tương đốihoàn thiện và đã đáp ứng phần lớn nhu cầu tưới tiêu và đi lại, phục vụ choviệc trông trọt và chăn nuôi đặc biệt là nghệ nuôi ếch truyền thống

4.1.2.3 Cơ cấu ngành nghề sản xuất

Nhìn chung thì toàn xã Phú Thành nói chung và huyện YênThành nói riêng thì ngề chính chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, lấynông nghiệp làm thế mạnh để phát triển sản xuất Vì là khu vực nôngthôn nên hoạt động công nghiệp chưa xuất hiện Người dân ở đay sinhsống nhờ vào hoạt động trồng trọt và chăn nuôi, chủ yếu dựa vào sảnxuất nông nghiệp Về lĩnh vực trồng trọt thì chủ yếu là trồng lúa, bêncạnh đó còn có một số cây hoa mầu như đậu, lạc, cây ăn quả… Ngoàinguồn thu nhập chính từ trồng trọt thì người dân ở đây còn có một sốngề phụ tăng them thu nhập đó là chăn nuôi như: Nuôi ếch, trâu, bò,lợn, gà… Tóm lại cơ cấu ngành nghề ở đây còn chưa đa dạng chủ yếudựa vào hoạt động sản xuất nông nghiệp để sinh sống

4.2 Tình hình phát triển nuôi ếch trên địa bàn xã Phú Thành năm 2010

Trong những năm gần đây, đặc biệt là từ khi ban hành NQ 06 - NQ/HUcủa BCH huyện ủy Yên Thành năm 2009, nền kinh tế của các hộ nuôi ẾchThái Lan trên địa bàn huyện Yên Thành và toàn xã Phú Thành phát triển khánhanh cả số lượng, quy mô và chất lượng Nhiều mô hình nuôi Ếch Thái Lan

đem lại hiệu quả kinh tế, góp phần giải quyết việc làm cho hàng trăm laođộng nông nghiệp của xã Phú Thành.[8]

Theo số liệu thống kê của UBND xã đến nay trên địa bàn toàn xã đãxây dựng được khoảng hơn 20 loại hình, hình thức nuôi như hình thức nuôiếch trong ao đất, nuôi ếch trong bể xi măng, và nuôi trong đăng hay giaiquầng với tổng diện tích 6000m2 (trong đó có 4500m2 diện tích đát nuôi ếchcủa 14 nông hộ đạt tiêu chuẩn theo quy định, đạt 85% kế hoạch xây dựng môhình theo tiêu chí nhà nước) vốn đầu tư khoảng hơn 1 tỷ đồng, thu hút các laođộng có kinh nghiệm về nuôi ếch và các lao động thời vụ, lợi nhuận năm vừaqua của các nông hộ đạt hơn 1 tỷ đồng (bằng 90% so với năm 2009) Hiệnnay có 15 hộ nuôi ếch đang mở rộng loại hình chăn nuôi ếch thái Lan với quy

mô lớn theo nhiều hình thức khác nhau.[8]

- Một số loại hình nuôi ếch Thái Lan hiện nay tại xã gồm:

+ Nuôi ếch trong ao đất

+ Nuôi ếch trong bể xi măng

+ Nuôi ếch trong giai hay đăng quầng

Trên địa bàn xã Phú Thành thì trong 15 xóm thì có tới 6 xóm có các hộtham gia hoạt động nuôi ếch Thái Lan với các hình thức khác nhau

Các chủ trương, chính sách, chương trình, dự án.

- Chính sách của tỉnh:[9]

+ Thực hiện Quyết định 07/QĐ - UBND ngày 18/1/2006 của UBNDtỉnh, UBND huyện đã chỉ đạo các ngành triển khai, hướng dẫn các nông hộlàm thủ tục để được hỗ trợ theo quy định Từ năm 2008 - 2009 các trang trạiđược vay nguồn vốn của tỉnh và được cấp bù lãi suất trong vòng 3 năm

- Một số xã đã chủ động ban hành một số chính sách:[11]

+ Tổ chức tham quan một số mô hình tiên tiến ngoài xã (xã Hồngthành, Đô thành, xã Mã thành ), ngoài huyện (huyện Tân kỳ, Đô Lương,Quỳnh Lưu ), ngoài tỉnh nhử Tỉnh Hà Tỉnh để áp dụng vào địa bàn

+ Đầu tư điện lưới và kênh mương cho các nông hộ

4.3 Tình hình nuôi ếch Thái Lan của các hộ điều tra

4.3.1 Quy mô, diện tích nuôi ếch của các hộ

Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt, quan trọng và không thể thiếu trongsản xuất nông nghiệp Để phát triển sản xuất nông nghiệp đặc biệt là kinh tếchăn nuôi của nông hộ Một hình thức tổ chức sản xuất nông - lâm - thuỷ sảnhàng hoá lớn trước hết phải dựa vào đất, nhất là những nơi tiềm năng để mởrộng sản xuất phát triển Bởi trong sản xuất nông nghiệp cây trồng, vật nuôiluôn cần một diện tích vừa đủ để sinh trưởng, phát triển tạo ra một khối lượngsản phẩm hàng hoá nhất định So với các loại hình nuôi trồng khác thì cácnông hộ nuôi Ếch Thái Lan không đòi hỏi diện tích quá lớn nhưng cũng phảiđạt ở một ngưỡng nhất định để vượt lên trên khả năng sản xuất tự tiêu dùngcủa gia đình sang sản xuất hàng hoá lớn Các hộ nuôi Ếch cần có diện tích đấtphù hợp, vừa đủ để tiến hành nuôi trên mảnh đất của nông hộ

Từ sau công cuộc đổi mới đất nước, đặc biệt từ sau khi có Luật đất đai rađời (1993), đã khẳng định kinh tế nông hộ là một đơn vị kinh tế tự chủ trênthực tế đã được giao tận tay người nông dân sử dụng lâu dài, điều này làm chođất đai trở thành một tài sản quý giá "tấc đất, tấc vàng" Biết sử dụng nó ta sẽthu được khối lượng sản phẩm lớn, với hiệu quả kinh tế cao và ngược lại Vìvậy, việc sử dụng đất đai và bố trí cơ cấu các loại vật nuôi cây trồng hợp lý trêntừng mãnh đất là hết sức quan trọng mà các chủ nông hộ cần hết sức chú ý.[10]

Tổng thể loại hình chăn nuôi ếch của nông hộ này có cơ cấu sử dụngvốn đất hoàn toàn đó là chăn nuôi, thuỷ sản trồng trọt và nhà ở Việc phân bổdiện tích đất theo tỷ lệ cho mỗi loại hình sử dụng không khác nhau nhiều Ởloại hình nuôi ếch của nông hộ thì diện tích nuôi trồng thuỷ sản chiếm tỷ lệlớn nhất trên 66,37% tổng diện tích đất của nông hộ Tiếp đến là diện tích đấtcho các hoạt động trồng trọt bao gồm trồng cỏ, trồng cây ăn quả, chăn nuôi và