Với sức mạnh của Kinh Thánh, với sức thuyết phục của các dụ ngôn sống động, và với sự sâu sắc thuộc về gương mẫu của cuộc đời Người, Đức Giêsu đã dạy cho cho họ cách làm thế nào để lãnh
Trang 1ANTONY A D’SOUZA
NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO
TẦM NHÌN
Và CHIẾN LƯỢC
Tập I
Lm Giuse Trần Đình Long, SSS Chuyển ngữ 11/2012
Trang 2Nhà Lãnh Đạo Ngày Nay Niềm Hy Vọng Ngày Mai
Trang 3NỘI DUNG
Lời giới thiệu
Tập I NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO Tầm nhìn và Chiến lược
Phần Mở đầu
1 Nhà Lãnh đạo như NgườiPhục vụ
2 Nhà Lãnh đạo như Người Mục tử
3 Nhà Lãnh đạo như Người Quản lý
4 Thách thức đối với Thuật Lãnh đạo
5 Mục đích và Sứ mạng
6 Nền Văn hóa và những Giá trị
7 Sống Tầm nhìn, Sứ mạng và những Giá trị
8 Thuật Lãnh đạo Tạo Khả năng
và Phương pháp Tạo Khả năng
9 Trau dồi Người Đi theo có Hiệu lực và Can đảm
10 Tạo Khả năng cho Ban Lãnh đạo
và Lực lượng Lao động được Tạo Khả năng
Trang 4LỜI GIỚI THIỆU
Bạn sẽ cực kỳ làm nổi bật hiệu lực thuật lãnh đạo của mình, khi bạn tiêu thụ được những nguyên tắc của hai tập sách này
Cha (Tiến sĩ) Anthony A D‘Souza xác nhận những nguyên tắc lãnh đạo của ngài, dựa trên những giá trị Kinh Thánh đã được thời gian chứng minh Ngài thu hút bạn bằng một cách áp dụng cũng phù hợp như những nhật báo kinh doanh của ngày mai và những sách báo về thuật lãnh đạo Tôi lắng nghe những bài thuyết trình của ngài đến hơn 55 lần rồi Điều này còn nhiều hơn những gì tôi đã từng nghe bất cứ người nào khác trong suốt cuộc sống trưởng thành của mình Trong một ngày khi mà những cuốn sách, bản chuyên khảo và cuộn băng ghi lại về thuật lãnh đạo trở nên một nghề thủ công, tôi phát hiện tài liệu của Cha D‘Souza thật mới mẻ, hấp dẫn, đầy sức thuyết phục – sống động và thiết yếu
Bạn giữ trong tay mình những chỉ dẫn của ngài về thuật lãnh đạo – dưới hình thức cố định Suốt một thời gian hơn 20 năm, tôi đã đích thân theo dõi các nhà lãnh đạo từ hơn 160 quốc gia ngồi nghe những cách trình bày thật thu hút của ngài
Họ bao gồm các thẩm phán Tòa án Tối cao, những người có thế lực trong giới truyền thông đại chúng, các ông trùm kinh doanh đa quốc gia, phó tổng thống của các quốc gia, những thành viên trong chính phủ và các nghị sĩ hùng biện, bác sĩ phẫu thuật nổi tiếng, những người rao giảng Tin Mừng và các tổng giám mục, các hiệu trưởng Trường đại học và giáo sư, nhà văn và giám đốc ngân hàng
Tôi không quen biết bất cứ ai trong lãnh vực hoạt động của Cha D‘Souza, người đã thuyết trình cho các nhà lãnh đạo
Trang 5quốc gia từ rất nhiều đất nước, với một chức vụ thật ấn tượng như vậy, và với những kết quả đáng kinh ngạc đến thế
Ngài còn hơn cả một nhà lý luận Đây là một dụng cụ để hướng dẫn và soạn thảo; đây là điều gì đó khá khác biệt với việc thực hiện Ngài đã thành lập hai trụ sở đang phát triển mạnh Tất cả những gì ngài viết trong những tập sách này đều được nghĩ ra dựa trên cơ sở kinh nghiệm riêng của ngài
Bạn không thể nào vẫn giữ y nguyên sau khi quán triệt tài liệu của ngài về nhà lãnh đạo như mục tử Hãy áp dụng tài liệu này, và nó sẽ mở đầu cho một chiều kích mang tính cách động lực, đưa hiệu lực trong thuật lãnh đạo của bạn đến với những tầm cao bất ngờ
Ngài sẽ thách thức bạn trung thực đối diện với câu hỏi:
“Tại sao tôi muốn trở thành một nhà lãnh đạo?” Việc trầm ngâm suy nghĩ về câu hỏi này có thể chứng thực được tính hữu ích và bao hàm sự thay đổi hoàn toàn
Trong những tập sách này, bạn có được một kho tàng, một
bộ sách giáo khoa về thuật lãnh đạo trước hết làm nổi bật nhà lãnh đạo, rồi đến người được lãnh đạo Trong bối cảnh này, ngài nhắm đến kết quả của Người Đi theo thật can đảm
Tôi vẫn đọc đi đọc lại, nghe đi nghe lạïi luận bàn của ngài
về cách cư xử: phục tùng, hăng hái và quyết đoán Bạn sẽ đọc trong vài phút, nhưng quả thật bạn sẽ suy nghĩ về điều này đến mấy giờ, mấy tuần Và khi bạn suy tư, thì điều này sẽ tạo nên một tác động lâu dài cho cuộc đời bạn
Cha D‘Souza đặt những đồ thị rải rác trong thông điệp mà ngài viết ra – những sơ đồ, đường kẻ ô, và bài trắc nghiệm về khả năng tự-quản Bạn hãy tận dụng đầy đủ những lợi ích bổ sung này Tôi giữ trước mặt mình những thước đo độ quý giá của ngài về những thái độ: sự yếm thế không thực tế, lạc quan
Trang 6không thực tế và lạc quan thực tế Nó giữ tôi trong đường lối hướng tới những mục tiêu tăng dần, đưa tôi đến với việc hoàn tất tầm nhìn của cuộc sống mình
Tôi xin đề nghị rằng sau vài lần đọc những tập sách này, bạn hãy giữ chúng ở bên cạnh, như là một cuốn sách tham khảo Hãy thường xuyên tham khảo nó Để tham khảo nhanh, tôi đề nghị bạn hãy thực hiện bản liệt kê riêng của bạn về các nguyên tắc quan trọng nhất đối với bạn Tôi vẫn nhận thấy rằng việc thực hành cực kỳ bổ ích
Một lời chú thích kết thúc: Cha D‘Souza trình bày cuộc đời của Đức Giêsu – và những lời giáo huấn của Người – như
là gương mẫu và động cơ của thuật lãnh đạo tuyệt vời Điều đó đảm bảo được cá tính vô tận cơ bản của những tập sách này Chúc mừng quý độc giả vì cuộc phiêu lưu sắp tới vào bầu khí được cải thiện về thuật lãnh đạo, làm thay đổi những cuộc sống – vì điều thiện hảo !
John Edmund Haggai, Người Sáng lập Trụ sở Haggai Singapore – Maui, Tháng 7 năm 2001
Trang 7Tập I
NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO
Tầm nhìn và Chiến lược
Trang 8PHẦN MỞ ĐẦU Tạo ra sự Khác biệt Đầy Sức sống
Nếu các nhà lãnh đạo mong muốn đưa ra thuật lãnh đạo Kitô giáo đích thực và tạo ra một sự khác biệt đầy sức sống, thì
họ phải học hỏi để cung cấp thuật lãnh đạo theo đường lối của Đức Giêsu
Sứ mạng và Mục đích của Đức Giêsu
Đức Giêsu đã công bố rõ sứ mạng và mục đích của Người Chính Người tự giới thiệu mình như là Đấng Messia
mà ngôn sứ Isaia đã tiên tri: Thánh Luca tường thuật:
Họ trao cho Người cuốn sách ngôn sứ Isaia Người mở
ra, gặp đoạn chép rằng: “Thần Khí Chúa ngự trên tôi, vì Chúa
đã xức dầu tấn phong tôi, để tôi loan báo Tin Mừng cho kẻ nghèo hèn Người đã sai tôi đi công bố cho kẻ bị giam cầm biết họ được tha, cho người mù biết họ được sáng mắt, trả lại
tự do cho người bị áp bức, công bố một năm hồng ân của Chúa” (Lc 4:17-19)
Đức Giêsu nói rõ rằng Người đến để làm trọn lời tiên tri này, bằng cách rao giảng Tin Mừng và mang lại sự xoa dịu cho người nghèo khổ, tù nhân, mù lòa và bị áp bức Mục đích của Người vượt ra khỏi việc chỉ xoa dịu cảnh khổ cực; Ngài đến để mang lại sự sống cho những người đón nhận Người (Ga
Trang 910:10) Ở đây, chúng ta có sứ mạng kép của Đức Giêsu: để công bố Tin Mừng giải thoát và chăm sóc những người lâm cảnh cùng quẫn
Đức Giêsu lập lại sứ mạng của Người, khi Người nói:
“Tôi còn phải loan báo Tin Mừng Nước Thiên Chúa cho các thành khác nữa, vì tôi được sai đi cốt để làm việc đó” (Lc 4: 43)
Tầm nhìn của Người
Đức Giêsu có một tầm nhìn về Vương quyền của Thiên Chúa Người đi lên núi để chia sẻ Tầm nhìn của Người với các môn đệ và đám đông đi theo Người Đây là tầm nhìn mà Người đã chia sẻ về những điều xảy đến được gọi là Mối Phúc Thật:
Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó,
vì Nước Trời là của họ
Phúc thay ai hiền lành,
vì họ sẽ được Đất Hứa làm gia nghiệp
Phúc thay ai sầu khổ,
vì họ sẽ được Thiên Chúa ủi an
Phúc thay ai khát khao nên người công chính,
vì họ sẽ được Thiên Chúa cho thoả lòng
Phúc thay ai xót thương người,
vì họ sẽ được Thiên Chúa xót thương
Trang 10Phúc thay ai có tâm hồn trong sạch,
vì họ sẽ được nhìn thấy Thiên Chúa
Phúc thay ai xây dựng hòa bình,
vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa
Phúc thay ai bị bách hại vì sống công chính,
vì Nước Trời là của họ
(Mt 5:3-10)
Các nhà lãnh đạo đang được tạo khả năng vẫn hình dung một tương lai lý tưởng, mang lại đường hướng cho các tổ chức của mình Họ phát biểu rõ và giành được sự hỗ trợ đối với những tầm nhìn này, cho đến khi chúng lan tràn trong các
tổ chức của họ Đức Giêsu dạy cho các môn đệ của Người trở
thành các nhà lãnh đạo với một ý thức về sứ mạng và sự dấn thân:
Trang 11Thuật Lãnh đạo với những Giá trị và Đặc tính
Đối với các nhà lãnh đạo đang được tạo khả năng, những giá trị nòng cốt hình thành nền tảng cho tầm nhìn và sứ mạng, các mối quan hệ, động cơ và những quyết định của họ
Đức Giêsu dạy cho các môn đệ của Người trở thành các nhà lãnh đạo với những giá trị:
Trang 12Phong cách Lãnh đạo của Đức Giêsu
Ngay từ đầu thừa tác vụ của Người, Đức Giêsu đã dạy thuật lãnh đạo cho các môn đệ cả bằng lời nói lẫn hành động Với sức mạnh của Kinh Thánh, với sức thuyết phục của các dụ ngôn sống động, và với sự sâu sắc thuộc về gương mẫu của cuộc đời Người, Đức Giêsu đã dạy cho cho họ cách làm thế nào để lãnh đạo đoàn dân của Người Tuy nhiên, không ai có thể phủ nhận rằng phong cách của Đức Giêsu về thuật lãnh đạo
là vô song và đặc sắc Người cung cấp thuật lãnh đạo khi:
Người chữa lành một người phỏng hủi: Người thực sự
quan tâm và đáp ứng đối với một nhu cầu
Người xua đuổi những người buôn bán và thanh tẩy đền
thờ: Người đối đầu với một thể chế
Người nói chuyện với người phụ nữ tại bờ giếng: Người bẻ gẫy những hàng rào cản
Người thăm viếng nhà của ông Zakêu: Người mở rộng cánh cửa để đối thoại
Người bảo vệ người phụ nữ mà những người Pharisiêu
sẽ ném đá: Người can đảm tranh luận về trường hợp của người phụ nữ đó
Người rửa chân cho các môn đệ: Người nêu một tấm gương
Người chịu treo trên cây Thánh giá: Người hy sinh
cuộc đời mình để trở nên một con người hòa giải
Trang 13Phong cách của Đức Giêsu về thuật lãnh đạo và những lời giáo huấn của Người về thuật lãnh đạo dường như rất xa lạ đối với những tiêu chuẩn của thời nay, và gần như không phù hợp với thời đại hoạt động nhanh chóng của chúng ta, với những mối quan hệ gấp rút trên khắp thế giới Nhưng phong cách của Người cũng thật hết sức kỳ lạ đối với những người đang tìm kiếm Đức Messia đã được mong đợi từ lâu Họ đang tìm kiếm một nhà lãnh đạo sẽ đến với sức mạnh và những đội quân, để quét sạch tai họa của Đế quốc Roma Họ không hề tìm kiếm một nhà lãnh đạo:
Được sinh ra trong một máng lừa
Sống với tư cách là con trai của một người thợ mộc
Ăn uống với những người tội lỗi
Nói chuyện với một ả gái điếm
Tuyển một người thu thuế làm môn đệ
Đưa ra má bên kia (khi bị vả)
Trang 14Thuật lãnh đạo của Người không phải là kiểu lãnh đạo
mà họ mong đợi Tuy nhiên, chính Đức Giêsu đã từng nói: “Vì Con người đến không phải để được người ta phục vụ, nhưng là
để phục vụ và hiến mạng sống làm giá chuộc muôn người” (Mc 10:45)
Bà mẹ của hai ông Giacôbê và Gioan đã đưa hai người con trai của mình đến xin Chúa một ân huệ rằng họ được đặt ở hai vị trí bên tả và bên hữu, cạnh Đức Giêsu trong vương quốc sắp tới Người ta có thể kêu lên rằng thật là ngạo mạn! Họ không phải là những người được sinh ra ở địa vị cao Họ không hề làm được những kỳ công vĩ đại của lòng dũng cảm
Họ không bộc lộ năng lực quản trị nào Tuy nhiên, hai ông Giacôbê và Gioan không phải là người duy nhất có tham vọng Khi 10 môn đệ khác nghe thấy lời thỉnh cầu này, ngay lập tức
họ trở nên phẫn nộ Tại sao họ quá tức giận như vậy? Họ đều
có tham vọng như nhau, và có lẽ hai ông Giacôbê và Gioan đã nêu lên lời thỉnh cầu này trước khi ngay cả chính họ cũng nghĩ đến
Tuy nhiên, Đức Giêsu đã không bỏ qua tầm quan trọng của việc giáo huấn Người gọi các môn đệ của Người lại với nhau và nói: “Anh em biết: thủ lãnh các dân thì dùng uy mà thống trị dân, những người làm lớn thì lấy quyền mà cai quản dân Giữa anh em thì không được như vậy: Ai muốn làm lớn giữa anh em, thì phải làm người phục vụ anh em Và ai muốn làm đầu anh em, thì phải làm người phục vụ anh em Cũng như Con người đến không phải để được người ta phục vụ, nhưng là
để phục vụ và hiến dâng mạng sống làm giá chuộc muôn người” (Mt 20:25, 28)
Theo Luca 22:26-27, Đức Giêsu nhận xét: “Ai lớn nhất trong anh em thì phải nên như người nhỏ tuổi nhất, và kẻ làm đầu thì phải nên như người phục vụ Bởi lẽ, giữa người ngồi ăn với kẻ phục vụ, thì ai lớn hơn ai? Hẳn là người ngồi ăn chứ?
Trang 15Thế mà Thầy đây, Thầy sống giữa anh em như một người phục vụ” (Cũng xem Mc 10:35, 45)
Những đoạn này ghi lại bài giảng trực tiếp nhất của Đức Giêsu về thuật lãnh đạo Người giảng dạy cho các môn đệ một số bài học quan trọng về thuật lãnh đạo trong Vương quốc của Người:
Thuật lãnh đạo không liên quan đến “thói sai khiến” Người Đi theo, cũng không thi hành kiểu quyền hành
mà các quan chức trong thời kỳ hoạt động vẫn sử dụng (Mt 20:25-26; Mc 10:42-43; Lc 22:25-26)
Các nhà lãnh đạo phải trở thành người phục vụ đối với những người của họ (Mt 20:26 -27)
Chính Đức Giêsu là một mẫu gương đối với thuật lãnh đạo-người phục vụ (Mt 20:28; Mc 10: 45; Lc 22:27)
Sự khiêm tốn là một phẩm chất hàng đầu thuộc về đặc tính của nhà lãnh đạo Kitô giáo (Mc 9:36-37; Lc 22:26)
Cách Phục vụ đầy Lòng Thương xót
Hành động của những người trong ban lãnh đạo phải quen thuộc với thái độ thương xót và chăm sóc Cách phục vụ của Đức Giêsu bộc lộ một tấm lòng thương xót sâu xa Tin Mừng sử dụng từ thương xót 12 lần, để diễn tả phản ứng của Đức Giêsu đối với những người ở trong cảnh khốn cùng và đau khổ
Đức Giêsu xúc động với lòng thương xót khi Người:
Trang 16 Chữa lành người Đau yếu (Mt 14:14)
Làm Phép lạ Cung cấp Thức ăn Cho Nhiều người (Mt 15:32)
Cho Người mù được Sáng mắt (Mt 20:34)
Chữa Người Phong hủi được Sạch (Mc 1:41)
Dạy dỗ đoàn Chiên lạc nhà Israel (Mc 6:34)
Phục hồi sự Sống cho kẻ Chết (Lc 7:15)
Đức Giêsu không chữa lành như một bác sĩ xa lạ; Người không cung cấp thức ăn như một vị chúa vô tư; Người không giảng dạy như một học giả dựa trên lý trí cách biệt Người phục vụ với tình yêu thương và sự quan tâm chăm sóc sâu xa đối với tình cảnh của những người thiếu thốn
Câu chuyện của Người về người Samari Nhân lành minh họa sự quan tâm thương xót, chăm sóc và phục vụ dành cho một người đã bị những kẻ cướp bỏ lại trong tình trạng đầy thương tích và trần truồng bên vệ đường Người Samari nhìn thấy anh ta và cảm thấy một lòng thương xót đã đưa người đó đến với sự “dồn hết tâm trí vào đó” Ông quỳ xuống vệ đường
để băng bó và xức thuốc vào những vết thương Ông đưa người bị thương vào một quán trọ, nơi ông đích thân phục dịch suốt ngày hôm sau Và khi ra đi, ông còn thu xếp với người chủ quán để tiếp tục chăm sóc anh ta (Lc 10:30-35)
Lòng thương xót không đủ Chúng ta còn phải hành động để phục vụ người cần đến sự giúp đỡ của chúng ta Chúng ta phải sẵn sàng để cho bàn tay của mình bị dơ bẩn, để nâng cái đầu đầy máu me lên, để băng bó cơ thể bị thương tích Lòng thương xót và sự phục vụ không thể tách rời nhau
Trang 17Những Hình ảnh về Thuật Lãnh đạo trong Kinh Thánh
Có ba hình ảnh Kinh Thánh nổi bật và lập đi lập lại về thuật lãnh đạo trong Tân Ước, tất cả đều bắt đầu bằng chữ ‘S’: Servant (Người phục vụ), Shepherd (Mục tử) và Steward (người Quản lý) Mỗi từ này đều là một hình ảnh phong phú, với ý nghĩa khác nhau, đáng nghiên cứu cẩn thận và áp dụng Thuật lãnh đạo Kitô giáo thực sự là đi theo Đức Giêsu Kitô, giống như những hình ảnh này trong Tin Mừng về người Phục
vụ, Mục tử và người Quản lý đã đề nghị
Một nhà lãnh đạo Kitô giáo, cho dù ở trong giáo hội, các tổ chức kinh doanh hoặc dân sự, đều phải nhận thấy công việc của mình thực sự như là một thừa tác vụ Những điều bạn làm đều phải dựa trên việc bạn là ai: người Phục vụ, Mục tử và người Quản lý của Chúa Thông qua cuộc đời và cách phục vụ lãnh đạo của mình, bạn phải đối xử với những người khác trong sự kính trọng, công bằng, thẳng thắn và yêu thương Những hành động của bạn đều sẽ biểu lộ cho thế giới chung quanh bạn về tình yêu, sự công bằng và chăm sóc của Thiên Chúa
Trang 18Những Hình ảnh Kinh Thánh về Thuật Lãnh đạo
NGƯỜI PHỤC VỤ: Phục vụ, Hỗ trợ và Tạo Khả năng
Mc 10:45
Lc 22:24-27
Mt 20:26-28
Ga 13: 12-17
MỤC TỬ: Chăm sóc, Can đảm và Hướng dẫn
Chúa là Mục tử của tôi (Tv 23)
Đức Giêsu: “Tôi là Mục tử nhân lành” (Ga 10:11)
Thánh Phêrô nhận chức Mục tử (Ga 21:15-17)
Thánh Phêrô hô hào: Hãy trở nên những Mục tử (1 Pr 5:2-3)
Trang 19NGƯỜI QUẢN LÝ: Đáng Tin tưởng, đầy Trọng Trách và Chịu Trách nhiệm
Như một Người đang làm Nhiệm vụ (Lc 12:42-43)
Đặc quyền và Trách nhiệm
Như Người Đáng tin tưởng (1 Cr 4:1)
Như Người Canh gác (2 Tm 1:14)
Như Người Truyền đạt Giáo huấn (2 Tm 2:2)
Trang 21Sau sự việc này, Đức Giêsu hỏi các ông: “Anh em có hiểu việc Thầy mới làm cho anh em không? Anh em gọi Thầy
là ‘Thầy’, là ‘Chúa’, điều đó phải lắm, vì quả thật Thầy là
‘Thầy’, là ‘Chúa’ Vậy nếu Thầy là Chúa, là Thầy, mà còn rửa chân cho anh em, thì anh em cũng phải rửa chân cho nhau Thầy đã nêu gương cho anh em, để anh em cũng làm như Thầy
đã làm cho anh em và nếu anh em thực hành, thì thật phúc cho anh em!” (Ga 13:12-17)
Một đặc điểm quan trọng của thuật lãnh đạo (theo phong cách) người phục vụ là nêu gương Chắc hẳn việc nêu gương là phương cách hiệu quả nhất đem lại thái độ mong ước Khi Tông đồ Phaolô mong muốn giúp các tín hữu thành Côrintô đạt được một phương cách sống tốt hơn, thì ngài đã nói với họ: “Anh em hãy bắt chước tôi, như tôi bắt chước Đức Kitô” (1 Cr 11:1) Ngài đã nhận ra rằng phương cách hiệu quả nhất để dạy một thái độ là dạy bằng cách nêu gương
Một nhà lãnh đạo độc đoán áp đặt thái độ mong muốn trong một tổ chức, trong khi một nhà lãnh đạo-phục vụ nêu gương về thái độ mong muốn Phương pháp độc đoán có thể tạm thời đạt được sự phục tùng, nhưng phương pháp này cũng
sẽ đi kèm theo một thái độ bất mãn Nhân viên sẽ thực hiện những mệnh lệnh, bởi vì họ buộc phải làm, và họ ở trong tình trạng đề phòng những biện pháp để phá vỡ mệnh lệnh bị áp đặt
Trái lại, phương pháp lãnh đạo-phục vụ tạo ra một tinh thần làm chủ, có liên quan và cam kết giữa các nhân viên Họ
sẽ làm công việc, bởi vì họ muốn làm Thái độ mà họ sẽ có là
“nếu việc này tốt đẹp đối với nhà lãnh đạo, vậy thì nó đủ tốt đẹp đối với chúng ta” Họ không chỉ dễ dàng hơn nhiều khi làm chủ những giá trị và lý tưởng của nhà lãnh đạo, nhưng thái
độ làm chủ này đưa họ đến với sự liên quan và cam kết
Trang 22Phương pháp lãnh đạo-phục vụ đạt hiệu quả hơn nhiều trong việc tạo ra những kết quả ích lợi lâu dài
Sau đây là sự tương phản giữa hai phương pháp lãnh đạo:
Lãnh đạo Độc đoán Lãnh đạo-Phục vụ
- Nhân viên làm việc theo
thời gian yêu cầu, nghĩa là
- Gây ảnh hưởng, lắng nghe, thuyết phục
- Sử dụng quyền lực cá nhân
- Nhân viên được ủy nhiệm
Họ làm các việc bởi vì họ muốn làm
- Nhân viên làm việc đúng giờ và theo năng lực
- Nhân viên làm việc vượt quá mong đợi
- Nhân viên hứng khởi – năng lực gia tăng
Trang 23Thay vì nghĩ đến nhà lãnh đạo anh hùng, hiện nay, chúng ta cần tập trung vào các nhà lãnh đạo như là những người thực hiện-người anh hùng Các chuyên gia quản lý đã viết một cách bao quát về tầm quan trọng của việc tạo khả năng thông qua cách ủy thác, cách quản lý cùng tham gia,
“thuật lãnh đạo nhìn xa trông rộng”, “thuật lãnh đạo biến đổi” Nhưng trong thuật lãnh đạo ngày nay và trong tài liệu về quản
lý, người ta đã không nhấn mạnh về phương pháp tạo khả năng
mà suốt hơn 25 năm qua, Robert Greenleaf đã gọi là “thuật lãnh đạo-người phục vụ” Quả thật đây là một nhân tố chủ yếu
có thể tạo nên một sự khác biệt quan trọng, trong việc cung cấp thuật lãnh đạo biến đổi có hiệu quả
Thuật lãnh đạo-người phục vụ tạo khả năng cho nhân viên, thông qua gương mẫu, sự hướng dẫn, chăm sóc, hiểu biết, tính nhạy cảm, niềm tin, đánh giá đúng, khích lệ, củng cố
và chia sẻ tầm nhìn Thuật lãnh đạo-người phục vụ còn cao hơn nhiều so với phong cách hoặc thái độ chỉ lãnh đạo thuần túy mà chúng ta có thể học hỏi để thi hành Thuật lãnh đạo này bắt đầu bằng trí óc và tâm hồn – bằng thái độ của chúng ta
Thế giới cần đến các nhà lãnh đạo-người phục vụ, các nhà lãnh đạo sẽ hướng dẫn như Đức Giêsu đã từng hướng dẫn,
và phục vụ như Đức Giêsu đã từng phục vụ Bằng lời nói và gương mẫu, Đức Giêsu đã nêu gương về thuật lãnh đạo-người phục vụ và truyền cho các môn đệ của Người làm giống như vậy Người đã triệt để thiết lập thái độ và phong cách phục vụ như là phương cách mà các nhà lãnh đạo của người phải hướng dẫn những người khác:
Trang 24 “Kẻ làm đầu thì phải nên như người phục vụ Thầy sống giữa anh em như một người phục vụ” (Lc 22:26-28)
“Ta đến không phải để được người ta phục vụ, nhưng là
để phục vụ” (Mc 10:45)
“Ai muốn làm lớn giữa anh em, thì phải làm người phục vụ anh em Và ai muốn làm đầu anh em thì phải làm đầy tớ anh em” (Mt 20:26-28)
Với vài lời, Đức Giêsu đã đưa ra một thông điệp vĩ đại
về thuật lãnh đạo và sự phục vụ Kitô giáo Ở nòng cốt của thuật lãnh đạo, Người giảng dạy cho các môn đệ của Người một tập hợp những giá trị, thái độ và cách cư xử là điều chủ yếu của thuật lãnh đạo-người phục vụ Các nhà lãnh đạo-người phục vụ bảo vệ cho những giá trị của sự phục vụ, chú ý đến nhu cầu của những người khác và sự khiêm tốn cá nhân
Đức Giêsu đã tuyệt đối khước từ kiểu lãnh đạo theo thế gian, để ủng hộ thái độ của người phục vụ và trái tim của một người phục vụ Thuật lãnh đạo của những người Pharisiêu bị
lu mờ vì thói khoe khoang, đạo đức giả, và rõ ràng là lạm dụng quyền hành Nhưng Đức Giêsu đã tuyên bố một cách rõ ràng:
“Không được làm như vậy giữa anh em” Các môn đệ của Người không được hành động giống như những kẻ thống trị dân ngoại, những người cứ “sai khiến” các thuộc cấp của họ Đức Giêsu mong muốn một sự thay đổi triệt để về thái độ và phong cách Điều quan trọng là nhận ra rằng thái độ của người phục vụ và trái tim của một người phục vụ là những kết quả tự nhiên của phương cách mà Đức Giêsu đã nhận thức về con người Người phục vụ họ, bởi vì Người biết được giá trị thuộc
về bản chất của họ như những con người được Thiên Chúa tạo dựng và vì vinh quang của Ngài
Trang 25Khái niệm về nhà lãnh đạo-người phục vụ có thể thật khó nắm bắt và sống theo Đức Giêsu là gương mẫu tốt nhất Người là một nhà lãnh đạo vĩ đại, tuy nhiên, Người lại là một người phục vụ bằng cách thực sự hy sinh bản thân mình Người phục vụ tất cả những người thiếu thốn, và người ta bám vào từng lời của Người Người đã thực sự phục vụ, nhưng Người làm như vậy từ một cương vị mạnh mẽ của sức mạnh,
sự tín nhiệm, và uy quyền cá nhân
Trong cuốn Thuật Lãnh đạo Kitô giáo Làm Biến đổi, tiến sĩ Jerry C Wofford thực hiện một so sánh thú vị giữa những cách cư xử và đặc điểm của một người phục vụ và của một nhà lãnh đạo-người phục vụ: “Thuật lãnh đạo-người phục
vụ mở rộng đến thuật lãnh đạo làm biến đổi sang một lãnh vực mới nhấn mạnh vào: sự phục vụ khiêm tốn Thông qua tấm thảm của thuật lãnh đạo làm biến đổi, Đức Giêsu đã dệt nên những màu sắc mới dựa trên sự khiêm tốn và phục vụ Những sợi chỉ này tạo nên một chủ đề xuyên suốt chưa từng thấy trước đây trong lịch sử nhân loại, và chủ đề xuyên suốt này bổ sung những viễn cảnh mới thật phong phú dựa trên mối quan
hệ con người Chắc hẳn các môn đệ của Đức Giêsu ngạc nhiên khi các ông nghe thấy Người xác định đặc điểm của nhà lãnh đạo như người phục vụ Trong số các nhà lãnh đạo mà các ông biết, chỉ có Bản thân Đức Giêsu là một người phục vụ khiêm tốn
So sánh giữa người Phục vụ
và Nhà Lãnh đạo-Người Phục vụ
Người Phục vụ Nhà Lãnh đạo-Người Phục vụ
Trang 26- Nhận ra giá trị bản thân trong quan hệ với Thiên Chúa – (Dt 11:26)
- Không vênh vang, nhưng mềm mỏng – (Jas 4:6; Rm 12:3,8; Ep 4:32)
- Không nhận thấy việc gì là quá hèn hạ - (Ga 13:14)
- Có ý thức thực sự về việc kêu gọi còn lớn hơn so với bản thân mình – (Cv 20:24)
- Không ý thức về địa vị- (Jas 1:9)
- Có những giá trị mạnh mẽ
về việc phục vụ những người khác
- Tập trung tầm nhìn vào việc phục vụ – (Rm 1:9,10)
- Bộc lộ những thái độ và hành động thương xót – (Rm 12:8)
- Phục vụ như là việc ưu tiên hàng đầu – (Lc 22:2,6)
- Phục vụ những nhu cầu thực sự hơn là những mong muốn – (Rm 12:13)
Trang 27- Truyền cảm hứng hơn là điều khiển – (Ga 13:1,5; 1Cr 11:1; 1Pr 2:21)
- Người đi theo thi đua với
sự phục vụ, những thái độ và cách cư xử của nhà lãnh đạo – (Ga 13:15)
- Người Đi theo trở nên mạnh
mẽ hơn, khôn ngoan hơn, đạo đức hơn và có khả năng hơn – (Ep 4:12,16)
- Người Đi theo không bị sai khiến, nhưng có quyền tự quản theo Thiên Chúa – (Mt 20:25,26)
- Uy tín phát triển từ tình yêu
hy sinh
- Biểu lộ thông qua sự phục
vụ, tôn trọng đối với những người được hướng dẫn – (Mt 20:28; Ep 5:1)
- Đặt những mối quan tâm đối với những người khác
Trang 28- Hiểu biết mối quan hệ
chăm sóc lẫn nhau
trên bản thân mình – (Pl 2:4)
- Thi đua về thuật lãnh người phục vụ của Đức Giêsu – (Mt 20:28)
đạo Yêu thương những người được phục vụ - (Ep 4:15-16)
- Chia sẻ bản thân mình, cởi
mở, khích lệ sự nâng đỡ lẫn nhau – (Ep 5:19,21)
- Lắng nghe, hiểu biết, thông cảm, cộng tác – (Gc 1:19)
Trang 29Những đặc điểm của thuật lãnh đạo-người phục vụ được đưa ra vượt lên trên hết hình thành nên chính bản chất của thuật lãnh đạo mà Đức Giêsu đã dạy cho các môn đệ của Người Lý do khiến các nhà lãnh đạo-người phục vụ đang tạo khả năng cho các nhà lãnh đạo là họ bám chặt những thái độ, giá trị và cách cư xử của mình trên mảnh đất màu mỡ của việc phục vụ Thiên Chúa trước hết, và sau đó, phục vụ những người khác Do đó, họ hướng dẫn, không phải để chiếm được bất cứ điều gì từ Người Đi theo họ, nhưng là nhằm dành cho
họ Họ thực sự phấn đấu để phục vụ những nhu cầu chính đáng của Người Đi theo họ, và để truyền cảm hứng và khích lệ họ phục vụ những người khác
Những nhận xét của Tiến sĩ Jerry C Wofford: “Các nhà lãnh đạo-người phục vụ không cố tìm cách lôi kéo những người miễn cưỡng đi theo Thay vào đó, họ khuyến khích bằng
sự hứng khởi, họ truyền cảm hứng bằng sự tận tụy khiêm tốn của mình, họ khích động tư tưởng bằng cách chia sẻ và lắng nghe những người khác, và họ tạo khả năng cho những người khác bằng niềm tin tưởng rằng Thiên Chúa sẽ hoạt động thông qua họ Họ nhận trách nhiệm nâng đỡ những người khác đang làm việc với họ, và giúp đỡ để đạt được khả năng mà những người khác cần cho công việc Họ liên tục đưa tầm nhìn của tổ chức ra phía trước những người khác, để đảm bảo rằng mọi người đều theo dõi Trong toàn bộ việc này, các nhà lãnh đạo-người phục vụ nhận thấy vai trò của họ là giúp đỡ những người khác trội vượt khi hoàn tất mục đích của Thiên Chúa trong cuộc sống và thừa tác vụ của họ Đây không phải là một vai trò của quyền lực, nhưng là của việc tạo khả năng Các nhà lãnh đạo-người phục vụ đi bên cạnh để khích lệ, chỉ đạo, dẫn dắt, và cuối cùng là ca tụng (Thiên Chúa) cùng với những người mà họ hướng dẫn”
Trang 30Chuyển sang hình Chóp Ngược về mặt Tổ chức
Khi khai thác thuật lãnh đạo-người phục vụ từ một quan điểm của Kinh Thánh, chúng ta nhận thấy rằng chắc hẳn phương pháp này không hòa hợp với đa số thuật lãnh đạo rất được tôn trọng và tài liệu về quản lý phổ biến hiện nay Đối với thời đại của chúng ta, trong đó, có quá nhiều câu chuyện
về hình ảnh công khai và những phương pháp quan hệ công khai, và trong đó, các nhà lãnh đạo kinh doanh thành công đều
có những biểu tượng riêng của họ về quyền lực và sự thành công, như những chiếc xe hơi sang trọng, những chiếc xe Cadillac và Roll Royce, thì thái độ của một người phục vụ và
sự phục vụ có thể bị coi như là không hợp thời, lỗi thời và thậm chí mất phẩm giá Nhiều nhà quản lý kinh doanh ngày nay vẫn nghĩ rằng phương pháp này sẽ không bao giờ có hiệu quả Và thật không may, nhiều cơ cấu của các tổ chức Giáo hội
và liên quan đến Giáo hội lại là những bản sao chép về đồ thị
tổ chức của các công ty khổng lồ, trong đó, quyền hành hoặc
cơ cấu sai khiến được hình thành giống như một hình chóp
Theo truyền thống, các đồ thị tổ chức đều được mô phỏng như một hình chóp như trong biểu đồ sau đây:
Trang 31MƠ HÌNH CHỈ HUY và KIỂM SỐT
Thuật lãnh đạo
Mối Quan hệ
từ Trên Xuống Dưới
Ban Quản lý Cao cấp Ban Quản lý Trung cấp
Những người ở
Vị trí Tuyến đầu
Khách hàng
Trang 32Mô hình Chỉ huy và Kiểm soát này là mối quan hệ theo cấp bậc, đúng lề thói và một-chiều – từ trên xuống dưới - Những chính sách và quyết định được thực hiện “trên cao” đều được truyền đạt theo con đường đến các thành viên trong đội ngũ nhân viên ở địa vị thấp hơn, những người phân phối dịch
vụ hoặc sản phẩm đến khách hàng Quan hệ như vậy thường
có khuynh hướng hoạt động chậm, và thường ngăn cản sáng kiến hoặc động lực bên dưới Trong những cơ cấu từ trên xuống dưới như vậy, đội ngũ nhân viên lo lắng về những điều
mà các nhà quản lý trực tiếp của họ muốn làm Những người ở
vị trí tuyến đầu quan tâm hơn đến việc thỏa mãn những người chủ trực tiếp của họ, hơn là đáp ứng những nhu cầu thực sự và những mong đợi của khách hàng
Cuộc cách mạng dịch vụ trong thế giới công nghiệp – làm kinh doanh hướng tới khách hàng – đòi hỏi phải xem xét lại cơ cấu tổ chức truyền thống Nếu khách hàng là “thượng đế”, vậy thì cần phải đảo ngược hình chóp như sau:
Trang 33
Khách hàng
Mối Quan
hệ 2 Chiều
MƠ HÌNH DỊCH VỤ và SỰ HỖ TRỢ
Nhiều người trong chúng ta dần dần trở nên quen thuộc
với việc nhìn vào hình chĩp tổ chức theo phương cách truyền
thống, trong đĩ, ban lãnh đạo và phịng tổ chức quản lý vẫn
được coi như là “ở bên trên” đội ngũ nhân viên của họ Ngay
Những người ở
Vị trí Tuyến đầu
Những Chức năng Quản lý
như là sự Hỗ trợ
Trang 34cả đội ngũ nhân viên đều tự mô tả mình như là đang làm việc
“bên dưới” hoặc “do sự lãnh đạo” từ các chủ nhân của họ
Tại sao chúng ta cho rằng nhà lãnh đạo hoặc người quản lý đều ở, hoặc phải ở, trong một cương vị “bên trên” đội ngũ nhân viên? Một nhận thức và thuật ngữ như vậy đánh giá thấp nhân viên có liên quan và trí thông minh, năng lực và những kỹ năng của họ Việc đảo ngược hình chóp hướng tới cách xem xét kỹ sự thừa nhận mà trên đó, rất nhiều ban lãnh đạo và ban quản lý đã từng được đặt trong quá khứ
Việc đảo ngược hình chóp tập trung chú ý vào đội ngũ nhân viên, bắt đầu bằng những người thường bị coi như là thấp kém nhất – những người gần gũi nhất với khách hàng Hình chóp đảo ngược đặt những người trực tiếp quan hệ với khách hàng, nghĩa là đội ngũ nhân viên ở vị trí tuyến đầu, vào nơi mà
họ thuộc về: ở trên đỉnh đối với bất cứ quyền ưu tiên nào của nhà lãnh đạo hoặc nhà quản lý tài giỏi Trong hình chóp đảo ngược, ban lãnh đạo và ban quản lý cung cấp cho đội ngũ nhân viên sự nâng đỡ và dịch vụ mà họ cần thiết, để thực hiện những điều rốt cuộc vẫn là chức năng chủ yếu của bất cứ tổ chức nào: đáp ứng những nhu cầu của khách hàng
Đối với khách hàng, các nhân viên ở vị trí tuyến đầu này, nghĩa là nhân viên tiếp tân, bán hàng ở quầy, hầu bàn, phân phối, bán vé chính là công ty Chính những người này hình thành nên hình ảnh của tổ chức theo như khách hàng nhận thức Trong hình chóp đảo ngược, toàn bộ ban quản lý và đội ngũ nhân viên chức năng thực sự tồn tại để tạo thuận lợi hơn cho các nhân viên ở vị trí tuyến đầu làm vui lòng và đáp ứng những nhu cầu của khách hàng
Trong vị trí này, hình chóp đảo ngược cho phép thường xuyên quan hệ hai-chiều: từ khách hàng đến các nhân viên ở vị
Trang 35trí tuyến đầu, từ các nhân viên ở vị trí tuyến đầu đến ban quản
lý và ngược lại Trong một tổ chức như vậy, các nhân viên ở vị trí tuyến đầu đều quan tâm đến những gì mà khách hàng mong muốn, hơn là những điều mà các nhà quản lý trực tiếp của họ mong muốn Điều cần thiết là kỹ năng, trách nhiệm, sáng kiến
và nỗ lực để phát triển từng mối quan hệ với khách hàng, hầu tạo thuận lợi hơn cho họ hoạt động đối với tổ chức, và giúp họ vui vẻ khi làm như vậy
Bằng mối quan hệ của họ với đội ngũ nhân viên, công việc của ban lãnh đạo là mô phỏng những tiêu chuẩn dịch vụ
và phẩm chất của cách đối xử và sự chú ý mà họ muốn cho các khách hàng có Nếu công việc của đội ngũ nhân viên ở vị trí tuyến đầu là phải trở thành những người anh hùng về cách phục vụ, thì vai trò của ban lãnh đạo là phải trở thành những gương mẫu về cách phục vụ Có một mối tương quan trực tiếp giữa cách một nhà lãnh đạo phục vụ hoặc đối xử với đội ngũ nhân viên của họ như thế nào, và cách các nhân viên đó sẽ lần lượt phục vụ và đối xử với những người khác như thế nào
Với tư cách là một nhà lãnh đạo, nếu bạn muốn tạo ra một sự khác biệt trong tổ chức, thì bạn hãy tự hỏi:
Tôi phục vụ các nhân viên của mình như thế nào?
Tôi đối xử với họ ra sao?
Theo phương cách mà bạn phục vụ và đối xử với các nhân viên của mình, thì họ sẽ lần lượt phục vụ và đối xử với những người khác Đây là thuật lãnh đạo-người phục vụ bằng cách nêu gương Mọi việc bạn làm đều là một gương mẫu đối với các nhân viên cộng tác với bạn Cách phục vụ của bạn là gương mẫu lôi cuốn nhất và nhân tố thúc đẩy nhất mà những
Trang 36người khác sẽ đi theo Kiểu, loại và phẩm chất của khuynh hướng phục vụ sẽ tạo ra một sự khác biệt Đó không phải chỉ
là phục vụ trên môi miệng, chẳng hạn, một lời khen ngợi khi
có cơ hội đối với một thành viên của đội ngũ nhân viên, hoặc một bản báo cáo chính sách bằng văn bản
Các nhà lãnh đạo thực sự đều biết rằng việc phục vụ bắt đầu từ trên cao Việc này bắt đầu với bạn Hãy hình dung bàn làm việc của bạn có hai dấu hiệu nhìn thấy rõ:
Đồng dollar Dừng lại Ở đây
Việc Phục vụ Bắt đầu Ở đây
Thật là một thông điệp mạnh mẽ gửi đến những người khác – nếu bạn thực sự sống những điều bạn nói
Phục vụ là một con đường hai-chiều Với khả năng và
sự sẵn sàng phục vụ người khác, phải chăng bạn cũng sẵn sàng thừa nhận và tỏ ra cảm kích đối với việc phục vụ mà những người khác dành cho mình? Hoặc phải chăng bạn có khuynh hướng đối xử với những người khác với vẻ dửng dưng, ngạo mạn, thậm chí coi thường?
Nếu bạn sử dụng quyền phục vụ với trái tim của một người phục vụ và thái độ của một người phục vụ, và hướng dẫn bằng gương mẫu, thì các nhân viên của bạn sẽ được thúc đẩy đi theo Họ sẽ cảm thấy rất được tiếp sinh lực, và bạn sẽ tạo ra một tổ chức được tạo khả năng
Trang 37Các Tổ chức Kinh doanh và Thuật lãnh đạo
như là cách Phục vụ
Việc nói chuyện về thuật lãnh đạo như là cách phục vụ càng ngày càng nổi lên trong tài liệu kinh doanh Các tổ chức kinh doanh đang nghiêm túc thực hiện khái niệm về việc cung cấp dịch vụ Hai người bạn của tôi, James M Kouzes và Barry
Z Posner, từ Trường đại học Santa Clara dành hết một chương cho chủ đề về việc phục vụ trong cuốn sách của họ về thuật lãnh đạo, tựa đề là Sự Tín nhiệm Họ nhận xét: “Phục vụ những người khác là công việc vinh quang và hữu ích nhất trong số tất cả những công việc của ban lãnh đạo”
Họ rất tỏ lòng kính trọng đối với Robert Greenleaf và
cuốn sách của ông, Thuật Lãnh đạo Phục vụ Cách đây mấy
năm (năm 1973 và 1974), tôi đã được gặp ông Robert Greenleaf, và sau đó, tôi tham gia cùng với ông vào một Hội nghị Quốc tế về việc Triển khai Thuật Lãnh đạo tại Indianapolis, Indiana Với tư cách là một nhà tư vấn về cách quản lý, với cả cuộc đời kinh nghiệm về ngành kinh doanh, ông Greenleaf tin chắc rằng những nguyên tắc về thuật lãnh đạo-người phục vụ thực sự có hiệu quả trong thế giới kinh doanh muôn thuở Ông tin rằng sự sẵn sàng của nhân viên trong việc đi theo một nhà lãnh đạo trực tiếp liên quan đến mức độ rõ ràng hiển nhiên về thái độ của người phục vụ và tâm hồn của người phục vu nơi người đó
Trong cuốn sách của ông, Thuật Lãnh đạo Phục vụ:
một cuộc Hành trình đi vào Bản chất của Quyền lực Hợp pháp
và sự Vĩ đại, tác giả Robert Greenleaf đã thực hiện một cuộc
khởi hành triệt để, từ ý niệm về mô hình-kinh doanh của nhà lãnh đạo như là một người anh hùng hiểu biết mọi sự, hoàn toàn có quyền lực Thay vào đó, ông đề nghị rằng “nhà lãnh
Trang 38đạo vĩ đại trước hết được coi như người phục vụ” Kết luận của ông Greenleaf dựa trên những thay đổi mà ông nhận thấy đang xuất hiện trong xã hội thời đó, nghĩa là vấn đề về quyền lực và uy quyền, và sự xuất hiện việc cộng tác và nâng đỡ như
là những phương cách hữu ích hơn đối với mọi người để quan
hệ với nhau Ông Greenleaf giải thích:
Một nguyên tắc đạo đức đang xuất hiện cho rằng uy quyền duy nhất xứng đáng đối với lòng trung thành của mọi người, đó là uy quyền này do những người được hướng dẫn thừa nhận một cách tự do và hiểu biết, đối với nhà lãnh đạo nào đáp ứng và tương xứng với tầm mức phục vụ thật rõ ràng hiển nhiên của nhà lãnh đạo Những người chọn lựa đi theo nguyên tắc này sẽ không chấp nhận uy quyền của các thể chế đang hiện hữu một cách tình cờ Nói đúng hơn, họ sẽ chỉ tự do đáp ứng đối với những cá nhân nào được chọn với tư cách nhà lãnh đạo, bởi vì những người đó đã chứng tỏ và được tin tưởng như là người phục vụ Tới mức độ nguyên tắc này phổ biến trong tương lai, các thể chế duy nhất có thể tồn tại thực
sự sẽ là thể chế nổi bật giữa người phục vụ - người được hướng dẫn
Trang 39Thuật Lãnh đạo-Người Phục vụ
Ông Greenleaf (1970) bổ sung khái niệm về thuật lãnh đạo-người phục vụ này, bằng cách nhấn mạnh rằng nhà lãnh đạo-người phục vụ trước hết là người phục vụ Nhà lãnh đạo - người phục vụ quan tâm đến việc đảm bảo đáp ứng những nhu cầu lớn nhất của người khác, và trong khi được nhà lãnh đạo phục vụ, thì những người đó “trở nên khỏe mạnh hơn, khôn ngoan hơn, tự do hơn, tư lập hơn, được giống như chính mình hơn, để trở nên những người phục vụ” Theo ông Greenleaf, các nhà lãnh đạo-người phục vụ đều:
Lắng nghe trước hết, như vậy, họ có thể hiểu được một tình huống;
Phát triển trực giác và khả năng của mình, để “tiên liệu được những điều không thể tiên liệu;
Hướng dẫn bằng cách thuyết phục, tiến đến thay đổi bằng cách “gây niềm tin hơn là ép buộc”
Khái niệm hóa những sự cải thiện mà họ tìm kiếm, và nâng những người khác lên để họ cũng nhận thấy những khả năng;
Mang lại khả năng bằng cách tạo ra những cơ hội và chọn lựa cho những người đang được phục vụ
Hình ảnh của nhà lãnh đạo-người phục vụ tương phản với những khái niệm mô hình kinh doanh về nhà lãnh đạo như
Trang 40là một nhân vật quyền hành hay sử dụng quyền lực Ở đây, chúng ta nhận thấy nhà lãnh đạo như là một người mà trách nhiệm trước hết của họ là xem xét những nhu cầu của người khác, và tạo ra những điều kiện mà trong đó, người được hướng dẫn có thể trở thành chính người lãnh đạo