- Hiện trạng về hoạt động sản xuất kinh doanh- Đánh giá tiêu thụ năng lượng trong quá khứ - Xác định những thiết bị cuối cùng sử dụng nhiều năng lượng - Xác định sơ bộ tiềm năng tiết kiệ
Trang 1……….………
1 Năng lượng & sử dụng năng lượng hiệu quả
2 Dự án tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng
3 Sản xuất sạch hơn & tiết kiệm năng lượng
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
Năng lượng: khả năng sinh công
Các dạng năng lượng sử dụng phổ biến trong công nghiệp:
Trang 2Năng lượng có ích
Hệ thống tiêu thụ năng lượng
Hiệu suất (%) =
Năng lượng có ích (X) x 100Năng lượng cung cấp (A)
2 Hiệu quả sử dụng năng lượng:
Hiệu suất càng cao: hiệu quả sử dụng năng lượng càng cao
Hiệu quả sử dụng năng lượng luôn < 1
Hiệu quả sử dụng năng lượng giảm dần theo thời gian hoạt động
Các công nghệ mới có hiệu quả sử dụng năng lượng cao hơn công
nghệ cũ
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là sử dụng năng
lượng một cách hợp lý:
– giảm mức tiêu thụ năng lượng
– giảm chi phí năng lượng cho hoạt động của các phương tiện,
thiết bị sử dụng năng lượng
nhưng…
– …vẫn đảm bảo nhu cầu năng lượng cần thiết
Tiết kiệm ≠ Hà tiện
2 Hiệu quả sử dụng năng lượng:
1 Năng lượng & sử dụng năng lượng hiệu quả
Trang 3……….………
Sao chép chính xác/thiết kế tương tự: sự lặp các lỗi lại có tính hệ
thống
Chưa quan tâm đến công tác bảo dưỡng, bảo trì quản lý nội vi
Hiệu suất sử dụng máy móc thiết bị thấp
Tâm lý sợ rủi ro khi thực hiện các cải tiến, thay đổi thói quen vì
Ý thức chấp hành
v v
3 Các nguyên nhân lãng phí năng lượng:
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
Gia tăng lợi nhuận
Gia tăng ưu thế cạnh tranh
Cải thiện sản lượng, thời gian sản xuất, nguyên liệu đầu vào và
tính linh hoạt
Hoạch toán được chi phí năng lượng trong chi phí sản xuất
Năng lực cơ sở hạ tầng được mở rộng
Bảo vệ môi trường
…
4 Lợi ích từ tiết kiệm & sử dụng năng lượng hiệu quả:
1 Năng lượng & sử dụng năng lượng hiệu quả
Trang 4Kiểm toán mức đầu
tư – kiểm toán NL
Đánh giá kỹ thuật/
Thiết kế
Đánh giá khả thi về tài chính
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
(1) Xác định dự án:
• Xác định khách hàng:
- Khách hàng có nhu cầu/quan tâm đến vấn đề TKNL
…
• Đánh giá điều kiện thực hiện của khách hàng:
- Qui mô, hiện trạng sản xuất
- Tiềm năng tiết kiệm năng lượng
Trang 5- Hiện trạng về hoạt động sản xuất kinh doanh
- Đánh giá tiêu thụ năng lượng trong quá khứ
- Xác định những thiết bị cuối cùng sử dụng nhiều năng lượng
- Xác định sơ bộ tiềm năng tiết kiệm năng lượng
- Ước tính chi phí và mức tiết kiệm của dự án
1 Các bước tiến hành dự án TKNL:
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
(2) Lập kế hoạch dự án:
• Kiểm toán mức đầu tư – kiểm toán năng lượng:
- Xác định năng lượng được sử dụng ở đâu?, khi nào? và như
thế nào?
- Xác định các biện pháp TKNL để nâng cao hiệu suất sử dụng
năng lượng và giảm chi phí năng lượng
- Thực hiện phân tích chi phí/lợi ích của các biện pháp TKNL
1 Các bước tiến hành dự án TKNL:
2 Dự án tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng
Trang 6……….………
(2) Lập kế hoạch dự án:
• Kiểm toán mức đầu tư – kiểm toán năng lượng:
- Phân tích số liệu quá khứ
- Đánh giá hiện trạng kỹ thuật chi tiết
- Xác định các giải pháp TKNL chi tiết
- Phân tích kinh tế đối với các giải pháp TKNL
- Đánh giá tài chính chi tiết
1 Các bước tiến hành dự án TKNL:
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
(2) Lập kế hoạch dự án:
• Đánh giá kỹ thuật/thiết kế: đánh giá tính khả thi về mặt kỹ thuật
đối với các giải pháp:
Trang 7……….………
(2) Lập kế hoạch dự án:
• Đánh giá tính khả thi về tài chính:
- Các giải pháp khả thi về mặt kỹ thuật không phải lúc nào
cũng khả thi về mặt tài chính/kinh tế
- Phân tích tài chính để nhà quản lý ra quyết định đầu tư
- Phân tích tài chính luôn đi kèm với phương án tài chính:
Bảng phân tích tài chính: tổng chi phí, lợi ích, thờigian hoàn vốn
Kế hoạch tài chính
1 Các bước tiến hành dự án TKNL:
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
(2) Lập kế hoạch dự án:
1 Các bước tiến hành dự án TKNL:
Đầu ra của bước lập kế hoạch dự án:
• Các phương án/giải pháp khả thi cụ thể
• Chi phí – lợi ích, thời gian thu hồi vốn của từng phương án
• Kế hoạch thực hiện, vốn đầu tư
2 Dự án tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng
Trang 8……….………
(3) Triển khai dự án:
• Thống nhất các vấn đề trong hợp đồng
• Tiến độ triển khai
• Mua sắm, lắp đặt và nghiệm thu thiết bị
• Vận hành, giám sát/kiểm tra và xác nhận mức tiết kiệm
• Bảo trì, bảo dưỡng
1 Các bước tiến hành dự án TKNL:
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
(3) Triển khai dự án:
Giám sát/kiểm tra & xác nhận:
• Dựa trên thực tế hoạt động & vận hành
• Theo hoá đơn năng lượng
• Kết quả đo năng lượng
• Theo thời gian vận hành & mức năng lượng tiết kiệm
• Theo suất tiêu thụ năng lượng
1 Các bước tiến hành dự án TKNL:
2 Dự án tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng
Trang 9……….………
Hoá đơn năng lượng trước khi tiến hành
dự án TKNL
Hoá đơn khi tiến hành dự án
Hoá đơn tiền điện sau khi thực hiện TKNL
Mức tiết kiệm Chi phí
dự án Tiền/
Năng lượng
Trước khi tiến hành dự án
Trong khitiến hành dự án
Sau khi tiến hành dự án
(3) Triển khai dự án:
Giám sát/kiểm tra & xác nhận:
1 Các bước tiến hành dự án TKNL:
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
Trang 10……….………
Tổng lượng tiêu thụ
tiêu thụ
hàng giờ
Thời gian vận hành
Tổng lượng tiêu thụ
tiêu thụ hàng giờ
Thời gian vận hành
Tổng lượng tiêu thụ
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
Trang 11Kiểm toán mức đầu
tư – kiểm toán NL
Đánh giá kỹ thuật/
Thiết kế
Đánh giá khả thi về tài chính
Kiểm toán năng lượng
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
Xác định nguy cơ hiện tại và tiềm ẩn
Theo dõi các luồng
chi phí
Trao đổi thông tin
giữa các nhà máy
Giảm công suất tiêu thụ đỉnh
Bảo đảm tuân thủ
(1) Mục đích của kiểm toán năng lượng:
2 Kiểm toán năng lượng:
2 Dự án tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng
Trang 12Năng lượng có ích
Hệ thống tiêu thụ năng lượng
Hiệu suất (%) = Năng lượng có ích (X) x 100
Năng lượng cung cấp (A)
• Kiểm toán năng lượng là quá trình xác định mức độ hiệu
quả trong việc sử dụng năng lượng
2 Kiểm toán năng lượng:
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
Xác định tiềm năng cải thiện hiệu quả năng lượng,
không tập trung bới móc khuyết điểm
2 Kiểm toán năng lượng:
(2) Kiểm toán năng lượng & phân loại:
2 Dự án tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng
Trang 13……….………
2 Kiểm toán năng lượng:
• Quá trình đánh giá hệ thống các thiết bị, công nghệ sử
dụng năng lượng:
- Đánh giá hiện trạng và lượng hóa lượng tiêu thụ năng lượng
- Chỉ ra các vấn đề tồn tại trong quản lý và sử dụng năng lượng
- Đánh giá tiềm năng tiết kiệm cho doanh nghiệp
- Xác định các giải pháp cải thiện và ước tính chi phí
- Xây dựng kế hoạch thực hiện
- Xác định nhu cầu theo dõi trong tương lai
(2) Kiểm toán năng lượng & phân loại:
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
• Phân loại kiểm toán năng lượng:
- Kiểm toán sơ bộ
- Kiểm toán chi tiết
Việc phân loại kiểm toán năng lượng phụ thuộc vào:
- Chức năng, loại hình, quy mô doanh nghiệp
- Tiềm năng và mức độ tiết giảm chi phí đặt ra
2 Kiểm toán năng lượng:
(2) Kiểm toán năng lượng & phân loại:
2 Dự án tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng
Trang 14……….………
• Mục tiêu:
- Xác định cách năng lượng được sử dụng trong các khu vực
- Xác định các nguồn gây lãng phí năng lượng
- Xác định các biện pháp tiết kiệm năng lượng đơn giản:
Quản lý nội vi tốt Thay đổi nhỏ trong thói quen vận hành và bảo trì
(3) Các bước tiến hành kiểm toán năng lượng:
3.1 Kiểm toán năng lượng sơ bộ:
2 Kiểm toán năng lượng:
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
• Các bước thực hiện:
1 Lên danh sách các dữ liệu cần thu thập:
- Chuẩn bị các biểu mẫu thu thập dữ liệu có liên quan
2 Thu thập dữ liệu:
- Nghiên cứu các số liệu sản xuất, hóa đơn năng lượng…
- Vẽ sơ đồ mặt bằng bố trí thiết bị, quy trình công nghệ
- Lập danh sách các hộ tiêu thụ năng lượng trọng điểm
- Phỏng vấn trực tiếp quản lý cấp cao, cán bộ nhân viên từ các
phòng ban khác nhau (sản xuất, phụ trợ, vận hành và bảo trì,
tài chính…)
(3) Các bước tiến hành kiểm toán năng lượng:
3.1 Kiểm toán năng lượng sơ bộ:
2 Dự án tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng
Trang 15……….………
• Các bước thực hiện:
2 Thu thập dữ liệu (tiếp):
- Đi lướt qua nhà máy (khu vực sản xuất, các khu vực phụ trợ)
- Đo đạc các thông số liên quan nếu cần
3 Xác định sơ đồ mặt bằng và quy trình công nghệ:
- Tổng quan hoạt động của từng đơn vị trong nhà máy
- Các công đoạn quan trọng trong quy trình
- Các dạng nguyên liệu và năng lượng được sử dụng
- Các nguồn phát sinh chất thải
(3) Các bước tiến hành kiểm toán năng lượng:
3.1 Kiểm toán năng lượng sơ bộ:
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
• Các bước thực hiện:
4 Phân tích và đánh giá dữ liệu:
- Xây dựng xu hướng, xem xét lại các dữ liệu trong quá khứ
- Phát triển các chỉ số tiêu thụ năng lượng và mức độ quan
trọng giữa các dạng năng lượng
- Mô tả được hiện trạng vận hành và cơ hội sẽ cải tiến
- Xác định các dữ liệu và các thiết bị đo đếm tại chỗ còn thiếu
- Tiềm năng tiết kiệm năng lượng (dự toán sơ bộ)
(3) Các bước tiến hành kiểm toán năng lượng:
3.1 Kiểm toán năng lượng sơ bộ:
2 Dự án tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng
Trang 16……….………
• Các bước thực hiện:
5 Lên kế hoạch thực hiện:
- Lập danh sách các giải pháp có thể thực hiện ngay
- Đề xuất các giải pháp cần được nghiên cứu chi tiết hơn
- Xác định phạm vi các nguồn lực để thực hiện kiểm toán chi
tiết (nhân lực, tài chính, thiết bị…)
- Tổ chức họp nội bộ nhà máy và đánh động nhận thức
(3) Các bước tiến hành kiểm toán năng lượng:
3.1 Kiểm toán năng lượng sơ bộ:
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
Ví dụ: một số ví dụ về các giải pháp đơn giản có thể thực hiện ngay:
- Rò rỉ nhiên liệu hoặc các chất lưu tải năng lượng (hơi nước,
nước lạnh, khí nén…)
- Thất thoát nhiệt do các bề mặt cách nhiệt kém
- Máy chạy non tải hoặc không tải
- Mức độ chiếu sáng, gia nhiệt hoặc làm lạnh vượt quá yêu cầu
- Lắp đặt các thiết bị sai quy cách
- Các đầu đốt được điều chỉnh chưa hợp lý
- Sụt áp do quá nhiều khúc cua hoặc tấm lọc bụi bị bẩn
- Hệ thống đo đếm và điều khiển chưa hiệu quả
(3) Các bước tiến hành kiểm toán năng lượng:
3.1 Kiểm toán năng lượng sơ bộ:
2 Dự án tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng
Trang 17……….………
• Thường được thực hiện sau kiểm toán sơ bộ
• Đòi hỏi chuẩn bị thu thập dữ liệu chi tiết hơn (cần các thiết bị đo
lường chi tiết)
• Tập trung các yếu tố quan trọng:
- Dòng nguyên liệu và năng lượng
- Thói quen vận hành và bảo trì
- Chủng loại và công suất của các thiết bị trọng điểm
- Thay đổi hoạt động theo thời gian,…
(3) Các bước tiến hành kiểm toán năng lượng:
3.2 Kiểm toán năng lượng chi tiết:
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
• Phân tích cách sử dụng năng lượng và giới hạn phạm vi xem xét
các biện pháp tiết kiệm và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng
• Phân tích lợi ích và chi phí cho các giải pháp khả thi về mặt kỹ
thuật
• Lập báo cáo chi tiết và gửi cho cấp lãnh đạo cao nhất
(3) Các bước tiến hành kiểm toán năng lượng:
3.2 Kiểm toán năng lượng chi tiết:
2 Dự án tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng
Trang 18……….………
• Các bước thực hiện:
1 Thu thập các thông tin và dữ liệu cần thiết:
- Số liệu tiêu thụ năng lượng theo dạng, theo các bộ phận, các
thiết bị chính trong dây chuyền, theo mục đích sử dụng…
- Dữ liệu cần thiết để cân bằng chất (nguyên liệu thô, sản
phẩm trung gian và thành phẩm, nguyên liệu tái sử dụng,
phế phẩm…)
- Các nguồn cung cấp năng lượng (điện lưới hay máy phát…)
- Dữ liệu về giá và chi phí năng lượng
(3) Các bước tiến hành kiểm toán năng lượng:
3.2 Kiểm toán năng lượng chi tiết:
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
• Các bước thực hiện:
1 Thu thập các thông tin và dữ liệu cần thiết:
- Quy trình sản xuất và dòng nguyên liệu
- Tạo và phân phối các chất chuyển tải năng lượng (hơi nước,
(3) Các bước tiến hành kiểm toán năng lượng:
3.2 Kiểm toán năng lượng chi tiết:
2 Dự án tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng
Trang 19……….………
• Các bước thực hiện:
2 Thu thập dữ liệu nền:
- Công nghệ, quy trình sử dụng và chi tiết về các thiết bị
- Công suất hoạt động
- Số lượng và loại nguyên liệu sử dụng
- Tiêu thụ năng lượng (điện, dầu, than…)
- Nhu cầu có các chất tải năng lượng (hơi nước, khí nén, nước
làm lạnh, nước giải nhiệt…)
- Số lượng, loại phế phẩm, chất thải, % loại bỏ/tái xử lý
- Hiệu suất và sản lượng
(3) Các bước tiến hành kiểm toán năng lượng:
3.2 Kiểm toán năng lượng chi tiết:
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
- Ảnh hưởng khi thực hiện các giải pháp tiết kiệm năng lượng
đối với an toàn và chất lượng sản phẩm
- Yêu cầu bảo trì và không gian sẵn có
(3) Các bước tiến hành kiểm toán năng lượng:
3.2 Kiểm toán năng lượng chi tiết:
2 Dự án tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng
Trang 20- Đầu tư: thiết bị, công cụ, dụng cụ đo, phụ trợ…
- Chi phí vận hành hằng năm: chi phí bảo trì, nhân lực, năng
lượng, sụt giá…
- Khoản tiết kiệm hằng năm: nhiệt năng, điện năng, nguyên
liệu thô và phế phẩm cần xử lý
(3) Các bước tiến hành kiểm toán năng lượng:
3.2 Kiểm toán năng lượng chi tiết:
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
• Các bước thực hiện:
4 Phân loại các cơ hội tiết kiệm năng lượng:
- Cơ hội yêu cầu chi phí thấp – lợi ích cao: nên được ưu tiên
- Cơ hội yêu cầu chi phí trung bình – lợi ích tương đối: cần
được phân tích, tính toán và thực hiện theo từng giai đoạn
- Cơ hội yêu cầu chi phí cao – lợi ích cao:
∙ Thường phức tạp và đòi hỏi thời gian thuyết phục trướckhi đi đến thực hiện
∙ Yêu cầu xem xét cẩn thận trước khi cam kết tài chính
(3) Các bước tiến hành kiểm toán năng lượng:
3.2 Kiểm toán năng lượng chi tiết:
2 Dự án tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng
Trang 21……….………
Phân loại và xếp mức độ ưu tiên của các giải pháp TKNL
Phân loại giải pháp tiết
kiệm năng lượng
Tiết kiệm năng lượng hằng năm (Nhiên liệu: Kl/năm Điện: MWh/năm)
Tiết kiệm chi phí hằng năm (triệu đồng/năm)
Mức ưu tiên
A Không cần đầu tư
- Hiệu chỉnh thiết bị máy móc
- Thay đổi quy trình
C Đầu tư cao
(dài hạn)
- Thiết bị hiệu quả năng lượng
- Sửa đổi sản phẩm
- Thay đổi công nghệ
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
Bước
Chuẩn bị tài liệu và bảng câu hỏi khảo sát
Lên kế hoạch thực hiện khảo sát
Chuẩn bị và phân tích số liệu
Cung cấp dữ liệu
Phân chia trách nhiệm:
2 Dự án tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng
Trang 22- Đánh giá chỉ tiêu kinh
tế của GP đề xuất
- Lập kế hoạch thực hiện
- Tích hợp vào kế hoạch của Nhà máy
Thảo luận với cán
Xem xét đề xuất và phản hồi ý kiến
Quyết định kế hoạch thực hiện sơ bộ
Bước
Phân chia trách nhiệm:
Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp
12 SXSH & tiết kiệm năng lượng
• Giới thiệu tóm tắt Doanh nghiệp
• Trình bày báo cáo kỹ thuật chi tiết
- Tổng quan nhà máy
- Mô tả quy trình sản xuất
- Mô tả hệ thống thiết bị và năng lượng
- Sơ đồ quy trình, cân bằng chất và năng lượng
- Các phương án kỹ thuật giúp nâng cao hiệu quả NL
• Phân tích tài chính các giải pháp TKNL
• Kiến nghị và kế hoạch theo dõi, hỗ trợ
• Phụ lục
(3) Các bước tiến hành kiểm toán năng lượng:
3.3 Báo cáo kiểm toán năng lượng chi tiết:
2 Dự án tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng